장음표시 사용
331쪽
3is Lib. II. Titulus M. io Dico 9. Citandus est non modo Reus omnis , sed etiam alii, quorum interest, seu quorum causa aliquo modo agitur. Ita enim exigit aequitas naturalis , & deducitur ex L3s. st de ad Hion. Nullus tamen, nisi subditus: quia citatio, ct citationis executio,sunt aedisjurisdictionis comventiola, quae exerceri nequit nisi in subditos. II Dico io. Esse tus citationis validae sunt. I. Citatum adstringit ad comparendum , nisi justam habeat exceptionem, v.g. fori declinat Tiam propter Iudicis incompetentiam. 2. Α - rem obligat ad prosequendam litem coram I dice citante, itaut variare non amplius ei sit Concessum. 3. Operatur Praeventionem. q.Ιnd cit Iitis pendentiam , & rem , super qua litiagatur actione reali, facit litigiosam. s. De jure civili interrumpit praescriptionem odiosam, seu in odium negligentis inductam, qualisest pra scriptio 3o. vel εα annorum 6. dat jus Proc dendi contra contumaciter non comparentem , ae si esset presens. TITULUS 1 v. -
. De Mutuis petitionibus su ΜΜΑRIU Μ. a Quid sint mutua petitiones, se quid aperem
et cuilibet potest reconvenire num actorem. 3 An etiam Laicus Clericum coram Iudi
. In quibus causis procedat reconventro. I DEr mutuas petitiones intelligitur condem
332쪽
De Mutuis Petitionibus. 3I9 recomentio, quam Reus, viso libello, vicissim
instituit contra actorem, itaut mutuo a se aliquid petant , & uterque fiat simul actor &Reus. Siquidem reconventio est actio contra
actorem instituta a Reo convento Coram eodem
Iudice, se durante actis Iudicio conventionis. Si proponatur reconventici statim initio litis , ante vel immediate post litis contestationem , operatur duplicem estectum. I. Simultatem Proiscessus, itaui utraque causa simul ventilanda sit c. h. t. & ibi DD. ita tamen , ut de causa conventionis semper cognoscatur prius, & pr
nuntietur, quam de causa reconventionis , ut-Pote posterius proposita; nisi nempe alterutra causa celeritatem exigeret ob periculum in mora.
a. Prorogat jurisdictionem , seu Judicem , qui
alias respectu actoris non fuisset competens, facit competentem, ita ut actor coram eodem Iudice teneatur respondere Reo, si hunc velit respondere sbi c. I.2. h. t. l. I 4. C. de sent. se iu-terlocvt. Si vero proponatur primum post alios actus judiciales, 1olum operatur Prorogationem jurisdictionis, non simultatem Processus . 2 Dico I. Reconvenire quilibet Reus potest suum actorem, modo ut actor alias sttaadi inaudicio capax st. Communis ex L 14. cis. ωIubjuncta aura. cum aequitas suadeat , ut quis patiatur eumdem Iudicem , ad quem traxit suum adversarium: quod quisque juris in alterum statuit, eodem ipse utatur. Rubri se l. I.
s. quod quisque juris. Sed hinc
3 Quaeres, an Laicus reconvenire possit Cleri- , cum coram Iudice Saeculari, coram quo conventus a Clericoὸ R. I. De jure scripto negative. Ita communior; quia jus Canonicum ab lute prohibet Clericos conveniri coram Iudice Laico
333쪽
Dbor . Lib. II. Τitulata mi hione Saeculari exemptos, uti demonstratum ipstic de foro comp. Sed reconventio est aliqua eonventio & species conventionis: ergo & re conventionem prohibet ubi enim genus proinhibetur, censetur & omnis ejus species prohi- bita arx Livi .ff. de R J. Nec minus exercetur jurisdictio a Laico in Clericum reconventum, quam in conventum. Objic. I. Si Clericus, cO veniens Laicum coram Iudice Laico, cadit cauisse, condemnatur a Iudice Laico, etiam ine
Pensas, si temere litigavit: ergo Clericus, s mel incipiens litigare per conventionem Laici coram Iudice Laico, quod a jure ipsi permittitur, fit subditus istius: ergo etiam jus permitritit ipsum reconveniri. α. Reo Permittitur omni jure defensiocontra Actorem; sed reconventio Clerici est desensio, qua utitur Reus Latiacus contra actorem Clericum ergo. R. reto quendo unumque: ergo Clericus etiam in ca
sa criminali coram . Laico reconveniri de jure potest; quod fbra nullus Catholicorum admittit ora firma ad I. transmita antec. nafri quoia
condemnationem in expensas non male nega
tur, quia puniretur Clericus a Laico proPter delictum: proin expenta tali casu , quo vemem litigasset Clericos, petendae forent a Iudice E clesiastico .. N eg. consequent. Illa condem tio Clerici , . caula cadentisi, non facit Clericum
Iudici Laico subjectum , quia non est propria
condemnatio, positive tendens iniclericum, sed solum negative , dum Iudex ferendo contra ipsum sententiam solum declarat nihil iuris competere clerico adversus Laicum , & sic istum potius positive & directe absolvit a debito , quam jurisdictionem positivam exercet in cleriricum. Dein jus canonicum hoc ipso , quod permittat Clericum convenire Laicum coram
334쪽
Laico, permittit eum condemnari, & hoc pa-jurisdictionem, si in hoc casu condemnatio esset exercitium jmisdictionis, indulget, non vero permittit ullibi reconventionem clerici coram Laico, sed potius prohibet , prohibendo abs Iute & indistincte illius conventionem coram
Laico. Ad 2. disi. min. reconventio clerici iucausa connexa cum principali est defensio. C. min.& Huc in causa connexa admitto reconventionem clerici, ut si clericus conveniat Laicum super deinbito actione mutui, Laicus vero reconveniat eu dem super debito actione venditi: vel si clericus Laicum Conveniat ex empto, isto vero il- Ium de evictione. Ratio, quia reconventio in causa connexa habet rationem exceptionis, ade que quasi defensionis naturalis, sicut aliae ali gationes Rei ; proin potius per modum exceptionis, quam actionis, proponitur.reconUentio. In causa non connexa . IN Min. se ConfNihilominus tamen R. a. Speetato jure consuetudinario affirmative , propter communem 1ensum DD. vi cujus clericum reconveniri in causa etiam non connexa coram Laico posse ,& solere, plurimi imo plerique testantur & vix
aliquis negare audet. In Bavaria tamen , ubi nec Laicos patriolas licet reconvenire in causa
non connexa secundum statuta tit.6. art. I. ta- Iem consuetudinem reconveniendi clericos non
dari existimo. Objic. I. Nulla sustinetur consuetudo contra immunitatem Ecclesiasticam. LELD Caenae casu Is. sed consuetudo reconveniendi Clericos coram Laico adversatur Immunitati Ecclesiasticae. Σ. Reconventio fundatur in pro
rogatione jurisdictionis : sed clerici nequeunt Laicis prorogare jurisdictionem in se. R. ad
I. dist. ma. si consuetudo non habeat consenium Pontificis vel tacitum vel legalem. C. ma. si
335쪽
. Vana habent executionem , dc celeritatem
De Litis contestatione .sUM MARI UΜ.r se quo consistat litis contestatio. α- sit necessaria. 3 ejus essectus.1 satis sitis, est constitutio Iudici 1a-
336쪽
De Lisis contestatione. 323 physica , sed sufficit moralis: nec absolute necessaria sunt verba de seriptura secundum stylum curiae concepta , sed etiam factum, quo declaratur petitio unius & contradictio alterius. Contradictio, inquam; non enim sufficit, si Reus respondeat affirmative, vel dicat , volo litigare , vel excipiat, sed contradicere intentioni actoris debet, δc vel simpliciter negare libellum actoris, & ejus narrata, ut narrata sunt vel, si fateatur, quod actor petit, excipiat.tamen, sejam solvisse; sed in hoc casu , nisi solutionem
neget actor, non fit litis contestatio, bene tamen , si illam neget, quia Reus excipiendo fit quasi actor; dc tunc lis dicitur contestari assim
mative. Pariter si Reus quidem respondeat negative , sed cum protestatione de lite non contestanda, addens, se haec dicere tantum insormationis causa, litis contestatio juxta communem non est, cum haec involvat animum litigandi; nam litis contestatio est quasi contractus: nullus autem contractus vel quas sine animo & consensu subsistit; nec quisquam tenetur agere vel contrahere invitus . Objic. haec protestatio, casu quo Reus nihilominus respondet ad petitionem acto ris, est contraria facto, adeoque nihil operatur. R. Hoc verum est tunc, quando quis per protestationem nititur aliquod factum tollere inam factum insectum fieri nequit in non vero de casu, quo aliquis protestando negat adesse animum t lem, qualem alias factum indicare posset. Interim praxis quorumdam locorum dicitur non attendere ejusmodi protestationem responsioni adjectam. Post litis contestationem, quae dicitur esse
basis ac fundamentum judicii, actor ex libello deducit assertiones aliquas, quae vocantur positiones, vel positionalia, quas autem ex illis negat ReuS, appellantur articuli, nempe probatoriales, quin Proin
337쪽
3α Lib. II Uitulus V. proin actor probare tenetur: quamquam in praxi iam confundantur positiones se articuli. 2 Dico I. Litis contestatio regulariter necesseria absolute est ad valorem judicii ordinarii Gun. b.L I. I. edi autb. ostreatur C. eod. In j dicio enim fummaris , quamvis aliqua Rei responsio & contradictio sit necessaria , suffcit tamen simplex & qualiscumque, non vero T quiritur solemnis contestatio litis, sicut nec aliae juris solemnitates. Dixi regulariter ; nam litis
contestatione opus non est. I. In notoriis causis, & in omnibus , in quibus non requiritur oblatio libelli. 2. Casu , quo Reus est contumax. tunc enim ex officio iis habetur pro co testata. 3. In causis, in quibus Judex procedit ex officio, uti sunt cauta inquisitionis, & quae concernunt utilitatem publicam. Ubi tamen omittitur litis contestatio , primus actus judiacialis, qui alias ipsiam sequitur, vim illius o tinet , ut si Iudex incipiat cum consensu pamtium de meritis causae cognoscere. Pirh. Θ.n. Ια3 Dico α. Effectus contestatae litis sunt. I. Ιnducit quasi contractum inter litigantes , vi cujus neuter altero invito desistere potest a processu ante sententiam I. 13. u. h. 9 3. C de Iudic. m. Prorogat Iudici jurisdictionem, ut tanquam suspectas recusari non amplius possit I. 12. ' feod. nec alia exceptiones dilatoriae, aut forid clinatoriae opponi c.io de seni., rejud Isn. G. de excepi. 3. Eliminat cautiones judiciales deIm
dicio sisti, de judicatum rei, de rato Lun. C. de
Ialydando. 4. Perpetuat actionem temporalem, ut duret ΑΟ.annis l. 1.β I. C.de Ann. excepi. y.
actiones poenales facit transire ad haeredes 3c CO tra haeredes β. I. inst. de perpet. se temp. actiom6. Interrumpit praescriptionem longissimi, imo etiam longi temporis Lx6. C. de R V. 7. Posses
338쪽
, Ut Lite non tantestata sec.sorem bonae fidei in ordine ad perceptionem fructuum constituit in mala fide juridica, & fictions juris, ut eos reservare debeat victori 122. C. eod. I. 38. g. . st. de Utaris. 8. Impedit libelli mutationem, uti dictum. Reliqui effectus se prodent in decursit quoad materias particulares.
Ut Lite non contestata non procedatur ad Testium receptionem , vel ad sententiam
a Regula ponitur in rubrica .a, Patitur tamen fuas exceptiones. 1 c Um Iitis contestatio sit basis & fund mentum judicii, haec rubrica tradit re gulam generalem , ne ante eam recipiantur testes, vel seratur sententia definitiva, perquam dirimitur causa ,principaliter in judicium d ducta. Si tales actus judiciales fiant, sunt nutili c. I . t. Habet tamen haec regula suas eXceptiones. Unde Ν2 Dico. Etiam lite non contestata recipi possunt testes . I. In causis , in quibus necessaria non est litis contestatio, uti in summariis, in causa inquisitionis &c. & in casu contumaciter non comparentis partis ; sed quomodo contra contumaces procedendum sit, dicetur plenius adiit. XIV. infra: hic noto, quod , si ReuS con-.tumaciter absit in causa Matrimonii , vel in causa beneficii Ecclesiastici, v. g. electionis , dc de tali causa liquido constet,' etiam procedatur ad sententiam definitivam. r. In casse, quo quis
339쪽
timet sibi litem movendam; talis enim petere potest a Iudice, ut ante omnem litem motam recipiat testes rei gnaros, etsi senes non siit, vel alio prosecturi c. I. 43. de test. NOV. 9o. c.9. Ne nimirum contingat suo tempore sibi deesse copiam se defendendi; & haec receptio testium dicitur fieri ad perpetuam rei memoriam. 3. In casu, quo agens in causa civili advertit, litis contestationem tam cito fieri non posse, ex autera vero parte periculum est , ne sibi interea testes iubtrahantur, quia v.g. sunt valetudinarii, senes, ituri ad bellum vel in longe dissitum locum, aut oblituri eorum, de quibus ferre testimonium deberent, aut aliter impediendi ;hujusmodi enim testes recipi postunt ante litis
contestationem c. n. b. t. Hoc tamen non Pe mittitur accusatori causam criminalem crimina-
Iiter tractanti, licet permittatur Reo ad probandam innocentiam ς quia praestat nocentem dimittere, quam innocentem condemnare. Unde apparet, partes Rei , qui ad se defendendum potest producere testes etiam non senes , non discessuros &c. tam in causis civilibus, quam in criminalibus ante litem contestatam , non item actor, qui selum senes dcc. vel accusator, qui nullos permittitur producere , in hoc effe1avorabiliores , quam actoris vel accusatoris.
sUΜMARI UΜ.1 Quid sit Juramentum calumniae, se malitiae. α In quibus causis praestandum, se quid operetur.3 A quibus sit praestandum. I Post
340쪽
De Juramento calumniae. 3271 Dost vel cum litis contestatione praestari, si x exigatur, ab actore & Reo debet juramentum calumniae scit. vitandae in Processii quo pars litigans jurat sequentia. y- quod cre dat adeoque est juramentum credulitatιs, non veritatis seu scientiae ) se fovere justam causam. 1. Quod in judicio interrogatus verit tem dicere velit. 3. Nec falsia probatione uti. 4. Nec Iudici nec alteri dare vel promittere quidquam ad corrumpendum iudicium. s. Nec superfluas dilationes petere in fraudem & protelationem litis. Per has quippe cautelas cen-1etur evitari calumnia ἰ nam calumniari in civilibus causis est alios scienter & per fraudem vexare tuiquis litibus, vel illas per frustrati nes protelare. Disseri a juramento malitiae per hoc, quod istud exigatur solum super articulo particulari , & toties , quoties oritur suspicio. specialis de mala alterius fide, aut fraude, extingi possit: Iuramentum vero calumniae tantum 1emel vel initio , vel saltem ante conclusio nem in causa ac simul super tota causa generaliter praestari debeat. Quoad alia fere conveniunt 2 Dico I. Iuramentum calumniae in omnibus causis etiam summariis, ita necessario praestandum regulariter est, si ab alterutra parte exigatur , ut ejus Omillio vitiet Procellam c. I. Σώθ.t. in s. Cum saepe de V S. cisalsonem I. 1.2. C de jurejur. praeter cal. Atque si adhor recuset, cadit lite, si Reus, habetur pro consesso interveniente tamen sententia Iudicis hanc poenam infligentis c. n. h.t. I. a. cit. β.6 7. Si autem Praestetur juramentum calumniae liberat a calumnia praesumpt,. Objic. I. Si jui amentum calumniae solum tunc necessario praestandum est, quando alteru a pars exigit, poterunt partes ei renuntiare s sed hoc est falsum, & contra L 2. cit. β. . Pi ter Comp. Pars I, P quia