장음표시 사용
91쪽
Si careat clausula derogativa , non obstantistis quirificumque privilegiis sec. casu quo resiCrruptum derogat alienis privilegiis . De clausulis
derogatoriis nota, eas, non Iufficere ad der
gandum prioribus dispositionibus, clausula pr. gnante , seu derogatoria derogatoriamum instructis, yi cujus derogatum est derogatoriis su sequentibus, nisi nimirum expressa fiat mentio derogatoria clausulae praegnantis seu derogatoriae derogatoriarum, cap. 28. h. t. Begnudellius Gausulae Apostolicae , ubi tamen addit, juxta aliquos non opus esse hac expressione de stylo Curiae. Vitiatur 3. Si adversetur juri communi, aut consuetudini legitime praeseriptae, vel recepto stylo Curiae: nifi id exprimat c. I. deos'.
uem si impetretur post transectionem jam initatam a Patribus: si contra sententiam & post ampellationem desertam: si lite pendente, &qui-aem in praejudicium litis, s nempe horum non
fiat expressa mentio in rescripto I. 16.C.de transact.
M. C.sententiam rescindi non posse c. I. dcfn. ut Iripeis. Vitiatur 4.per subreptionem & obrepti -nem subreptio dicitur quando supprimitur vel reticetur verum asupplicante,quod debeat exprimi:o reptio quando exprimitur Zc narratur falsa aliquid. Dico x. Rescriptum tam justitiae quam gratiae, per dolum se vel obreptilio obtentum, est ipse jure nullum, & vitiatur totaliter, etiamsi suppressio veri, vel expressio falsi non fuerit in se finalis, modo tamen pertineat ad substantiam
rei petitae. Desumitur ex c. Is . b. t. ibi: mea
do peccator penitus careat impetratis ς Oia fraus , dolus ei patrocinari non debent. Cons nati . 2O. eod. qui per fraudem vel malitiam falsitatem exprimunt, vel pprimunt vetitatem,
in suae perversitatis poenam nullam ex illis litteris
92쪽
De Rescriptis, . . 7'teris commodum consequantur. Dixi I. tam j stitiae quamgratiae: quamvis enim est. cc. deteris minate loquantur de Rescriptis justitiae, ex communi tamen DD. calculo extenduntur etiam ad Rescripta gratiae ex ratione a fortiori, quia Rescripta gratiae sunt magis odiosa in jure, utpote Contraria plerumque, vel saltem non conformia
juri communi, illudque relaxant. Dixi a. per dolum s quid tenendum, si ob-vel subreptio con tingat innocenter, vel ex errore inculpabili, di cetur postea. Dixi 3. ipso Jure nullum: de Rescripto gratiae nemo dubitat: Rescriptum justiatiae' vero P. Κrimer, Schambogen, & alii putant selum esse irritandum per exceptionem rmelius tamen Gongat. & alii censent , pariter esse irritum propter verba textuum citatorum: careat penitus impetratis : nullum commodum consequantur. Dixi 4. Vitiatur totaliter, ita nimirum, ut nulla ex parte prosit impetranti: proin si Rescriptum contineat plures partes , sive sint connexae inter se, sive non, quoad omnes carebit effectu, quia jura sic videntur indistincte vellepenitus careat nullum commodum consequam tur . Disentiunt Sancti. & P. Uviestn.pro casu, quo partes Rescripti inter se non sunt connexae, & ab
invicem dependentes. Dixi s. etiamsi suppressio veri vel expressiosas non fuerit causa finalis ; quia
citati textus , ibi agunt de dolosa impetratione, non distinguunt inter causam finalem &impulusvam: sicut tamen cit.c. 2o. diligenter distinguit, ubi agit de impetratione non dolosa. Dissentire
sa finalis dicitur esse illa propter quam, tamquam motivum principale, Princeps concedit Rescriptum, & sine qua non concederet; an talis si, colligi debet vel ex stylo curiae, vel more
Principis, vel judicio prudentis viri, maxime Ium
93쪽
dicis. Si unica tantummodo causa suit a sumplicante expressa , censetur esse finalis , clun inceps sine omni causae non censeatur daret scriptum. Idem est, si una tantum e1 PI xibus causis allegatis movere Principem Pr denter possit, eaque salsa sit .. Causa impulsisa autem est , qua absente Princeps nihilominus eoncessisset Rescriptum quoad substantiam seu
tem in foema communi, quamvis non ita PTOmpte, ves non in ea forma & modo accident Ii, quo concessit defacto. Sumunt Dra ra c. 2,
cin ubi pro causa finali habetur, si Princeps nullas promus litteras dedisset; ergo non fina iis, sed impulsiva tantum erit, si iliquas dedis
set litteras illae etiam absente, licet. non mor sus eodem modo, vel non tam prompte ..ς Objic. I. In I. 2.. C. si contrat jur habetur, quod Rescriptum Principis mendae , impetra tum valeat quoad judicem in eo, datum: ergo Rescriptum justitiae non vitiatur totaliter per obreptionem dolosam . 2. Utile per inutile non debet vitiari c. 37. de RI. in C ergo nec R seriptum quoad partem, in qua dolus nec intervenit, sed preces veritate nituntur, 3. dii ditiones aliae, R g. legata non vitiantur, si Ia causa impulsiva non subsistat. I. γα. g. 6. ff. de conditia in demonstr. ergo nec Reseripta per dolum obtenta, si sela causa. impulsiva non su fistat: quia, licet falsa sit causa mere impulsi--va, manet tamen adhuc voluntas absolute com
cedendi Reseripta. 4. Nihil interest , an Rescriptum dicatur esse nullum ipse jure , an vero imritandum ope exceptionis I ergo male fuit a nobis adhibita distinet R. Ad i. ibi sermo non est de mendacio doloso, sed per ignorantiam vel
errorem commisso , ut interpretatur Panormit. ver serina est, n M' Iudice Der Rescriptumi
94쪽
De Rescriptis. 8r delegato , sed de Iudice ordinario , cujus jurisdictioni suberant litigantes, qui non vi Rescripti, sed vi jurisdictionis suae ordinariae poterat. de causa cognoscere, cum a Superiore nou
fuerit inhibitus, ut forte melius explicat glos,sa . Ad 2. regula illa locum non habet, ubi
lex, vel voluntas legislatoris totum actum, tOtum. negotium , totam gratiam invalidat , uti c. I c. ΣΟ. cit. totum Rescriptum penitus carere. effectu& nullum inde commodum obtineri voluerunt. Fateor tamen oppositam se ventiam. esse vere probabilem , maxime ideo , quia poenae non videntur extendendae, ubi pamtes Rescripti non sunt invicem connexae . . Ad 3. trans. ant. disi. cons si falsitas, quae habet rationem. causae impulsivae , inspersia est petitioni per ignorantiam vel simplicitatem . C. cons. si scienter , per dolum vel malitiam . confitempe in permersitatis poenam , ut ait teXt .
Ad 4. Interest enim vero; si enim Rescriptum justitiae si ipso jure nullum, acta judicis delegati. sunt invalida , licet nihil opponatur : si vero irritari solum posset de ope excepti nis , valent, si pars se non opponat, vel excipiat contra Rescriptum. Si Rescriptum gratiae ipso ure foret. nullum, impetrans numquam iulo Dui, si autem irritandum dumtaxat , tamdiu frui, quamdiu nihil opponitur, posset, sed adverte, Rescripta gratiae, si habeant vitium, plerumque ipso jure irrita esse ; Rescripta justitiae vero ordinarie solum ope exceptionis irritanda. Unde Dico 3. Rescripta gratiae, per ob-vel subreptionem: non fraudulentam vel dolosam obtenta, sunt irrita ipso jure, si falsitas expressa vel qualitas aut circumstantia , quae intrinsece ad rem pertinet, suppressa vel reticita habeat δε- ι
95쪽
tionem caulae finalis, sine qua non fuissent con cessa. 2. Rescripta vero justitiae sunt tantum irritabilia ope exceptionis . Pars prior fundatur in c. 3I. h. t. O c. 23. depra b. in 6. & in hac ratione, quod Rescripta gratiae, tribuant imp tranti aliquod jus complete statim, & negotium quasi definiant. Posterior in c. 9. O 23. h. t.& in ratione contraria: quia Rescripta justitiae solum praeparant negotium dato Iudice, qui me rita causae examinet, &jus per sententiam primum tribuat ei, cui deberi deprehendet . Di xi I. non fraudulentam, h. e. ex errore, ignorantia, simplicitate factam . Dixi et . quae imtrinsece ad rem pertinet ; si enim expressa falsitas non concernat materiam in Rescripto conten
tam , ut si impetrans se falso dixerit nobilem, gradu litterario conspicuum &c. & haec qualitas non requiratur tamquam conditio necessaria ad impetrandum, quod petitur; vel f suppressa v ritas solum extrinsece se habeat ad id , quod petitur, ut si petens sit reus criminis, quod per 1e exprimi non debet, illudque reticeat; valet Rescriptum , etiamsi Princeps cognita veritate Resicriptum non concessisset. Dixi 3. Ahabeat rationem cause finalis; si enim esset tantum care Aa impulsiva, nec irritum , nec irritabile pro pterea foret Rescriptum , licet ea esset salsa, quia non deficit consensus concedentis. Excipiunt tamen multi cum Couar. casum, quo causa impulsiva falsa induxit Principem ad dandum Rescriptum gratiae in alia forma &modo, quam quo dedisset cognita veritate: quam opinionem
nonnemo vocat communem. Ceterum in dubio
aequali; utrum causa Rescripti concessi fuerit finalis vel impulsiva , praesiumendum est post rius, & standum pro valore Rescripti arg. c. et s.
de HS. post medium ibi: profecto se intelligem
96쪽
Ea sunt verba , ut res , de qua agitur, Valere possit potius, quam perire , cum potius praes
mendum, ut actus valeat, quam ut pereat.
7 Quaeres, quid petens rescriptum exprimere debeat in sua supplica8 R. I. si petatur rescriptum justitiae, vel ad lites , debet exprimi re-1criptum anterius, si quod obtentum sit in eadem causa : distantia Rei a loco Iudicii ultradiqiam, si inde tantum distet conditio personae privilegiatae, si contra talem impetretur rescri-Ptum: lis pendens, & Iudex, si causa jam sit
inchoata in Iudicio : sententia lata, vel appellatio interposita , si alterutrum jam contigit :transactio, vel laudum, si alterutro modo cau-1a jam sit finita: diffamatio, si petatur inquisitio specialis contra aliquem. R. a. Si petatur rescriptum gratiae in causa Beneficii Ecclesiast.-ci obtinendi , debet exprimi beneficium etiam tenue , vel jus ad aliquod beneficium , si tale iam habeat petens : qualitas beneficii ante o tenti , & valor: modus, quo vacare coepit beneficium, quod petitur: jus , si quod alius ad illud habeat e possessio , etiam colorata , imo& detentio non notorie injusta , qua alius Occupavit beneficium idem: rescriptum anterius,
si quod vel ipse petens, vel alius jam obtinuit super idem beneficium: patrimonium, quod habet petens, si petat rescriptum in forma pauperum: habilitas, vel potius inhabilitas , propter quam , si non dispensetur , petens est i capax , si petitur & datur rescriptum in forma gratiosa, non in forma dignum , ut appellantur: denique nomen Sancti Ecclesiae, in qua est beneficium, nisi sit Ecclesia Cathedralis ; tunc enim sussicit hanc exprimere . DD. passim tum ad Regulas Cancellariae tum ad h. t. 3 Dico A. . Rescripta sunt interpretanda se
97쪽
ε Titulus III. cundum mentem rescribentis per verba in propria significatione accepta , dc clausulas adjectas, quae diligenter observari debent, insinuatam, sicut de legibus dictum Titulo praecede te ; nam Rescripta sunt leges particulares . In dubio tamen Rescripta gratiae sunt regulari texstricte interpretanda : vel enim respicIunt beneficium, quod petitur λ cuiusmodi Rescripta
beneficialia principaliter veniunt nomine Rescriptorum gratiae & patet ex c. q. de praeb. in 6. cum sint ambitiosa , ut ibi dicitur: ve sunt dispensationes, & contra jus commune δ& sumitur ex c. 28. de R. 2. in 6. 9 I. IAI. II. eod. Nisi nempe sit dispensatio motu pro-Prio, vel intuitu utilitatis publicae concessa, ve1 clausa in corpore juris. Sic etiam alia Rescripta gratiae , quae non sunt contra jus commune , 'neque contra jus tertii privati, latae sunt interpretationis, per c. I s. de R. I. in 6. Re scripta justitiae ita debent accipi , ut concordent juri communi, imo, si non exprimant saltem generaliter, quod intendant derogare juricommuni , dc eidem contraria sint , sunt omnino nulla: si vero mentionem Juris communis faciant, strictae sunt interpretationis tamquam Odiosa , c. II. ci Sicut omnia Rescripta ad Ictes , quibus datur Iudex delegatus, strii te accipi debent , itaui non extendantur ad personas & causas in iis non expressas, cap. O. de
ostic. deleg. quia derogant jurisdictioni Iudicis
ordinarii loci , & fovent potius , quam tollant lites. 9 Dico s. Executio Rescriptorum, quae dan tur a Papa ejusve Legatis, Zc causae cognitionem requirunt ac jurisdictionem, committi de jure daberet personis habentibus dignitatem e
clesiasticam , vel saltem Canonicatum in Ec
98쪽
De criptis. 8iclesia Cathedrali, vel Superioribus Regularium,
c. II. b. t. in Com. 2. eod. Verum Episcopus,
cujus tamen litterae non sunt proprie dictum Resci iptum: sed Responsa, vel Litera commissionis, aut absolutionis vocantur, executionem committere potest cuilibet idoneo Clerico. Executoribus autem incumbit diligenter inquirere, an Reseriptum non sit xitiosum, an preces Ueritate nitantur, item clausulas accurate obse vare, & executionem Rescriptorum beneficialium ultra 3o. dies non differre dcc. Io Dico 6. Rescripta justitiae expirant cum concedente', si nempe Rescribens moriatur re adhuc integra , h. e. antequam initium eXec tionis factum sit. Rescripta gratiae autem durant , etiamsi Rescribens moriatur re adhuc integra . Membrum I. colligitur ex c. ao. ω So. de offic. deleg. Membrum 2. ex C. 9. eod. in 6. c. 36. de Praeb. in 6. F c. I 6. de R. I. in 6.
ibi: decet concessum a Principe beneficium esse mansurum. Excipe , nisi Princeps aliud insinuet, V. g. per hanc aut similem clausulam :quamdiu voluero: usque ad beneplacitum meum Oz. c. b. b. t. in 6. Sed contra hoc objic. ergo
etiam expirabit Rescriptum gratiae cum Papa concedente, si is adjecit has clausulas e quamdiu Papa voluerit: usque ad beneplacitum S dis Apostolicae . Uel et . Si adjicit has clausiu-Ias : donec revocaveror quamdiu aliter non dinosuero: sed haec sunt falsia , per c. s. cit. 8cibi : GL R. Negando omnes has sequelas: quia
Sedes Apostolica numquam moritur, nec Papa in genere . In duobus ultimis exemplis concedens alligat cessationem gratiae ad expressam revocationem positivam , & actum voluntatis in contrarium: qualis actus aut positiva revocatio per mortem concedentis non ponitur: sicut
99쪽
83 Taulas Ι cui tamen , si gratiam restrinxit ad suum beneplacitum , vel quamdiu voluerit , cum ipse extinguitur beneplacitum ejus , & voluntas semel posita.
4 1 Etiam consuetudo contra legem debet esse rationabitis. 6 cuales se quos actus. uale tempus requirat consuetudo. 8 Quomodo per legem derogetur consuetudins.s Quomodo probetur eo uetudo.
a on ludo legem imitatur, imo vim I gis obtinet , & dupliciter tani potest. I. Materialiter seu causaliter pro ipse ulu diuturno & actibus a populo frequentatis , & dicitur c fiet o facti, de qua can. s. d. I. scait : Vocatur autem consuetudo , quia in communi est usu . 2. Formatiter , seu pro ipse i re seu lege ex actibus populi frequentatis resultante. De hac' Dico r. Consuetudo est jus non scriptum, diuturnis populi moribus, e, cum.aliquo legislatoris cosio , introductum. Ita quoad sensum communis ex cam cis. ω I. 32. 33. 3 s . j de legib. Dicitur 1 Ius, ut indicetur, ad consuetudinem requiri plerasque conditiones, ad legem necessarias, cum sit lex: scit. debet esse honesta: possibilis rutilis communitati : rationabilis: & obligati nem inducens, vel declarans, vel tollens.
100쪽
De consuetudine. s seripium, per quod dissert a lege scripta: nec desinit esse jus non striptum, licet postea, etiam jussu Principis vel Magistratus, redigatur in scripturam. 3. Μoribus, h. e. per actus plures uniformiter exercitos: per quod iterum dissert a lege ; nam haec unico actu seu volitione legislatoris debis promulgata introducitur . q. DIuturnis , h. e. debito tempore continuatis sine interruptione. s. Populi, h. e. communitatis perfectae vel votius, vel saltem majoris partis, eorum nemp8, quos talis res, circa quam dantur actus frequentati, concernit. Perfectae, inquam, quae nimirum moraliter unita ab uno capite gi hernatur cum potestate publica iurisdictionis, dccommunium bonorum participatione, qualis censetur esse integra provincia, dioecesis, districtus, non vero una vel altera familia, domus, vel alia hujusmodi modica & imperfecta communitas , cujus membra diriguntur non ad commune bonum omnium, sed solum ad patrisfamilias v. g. privatum bonum, 6. cum aliquo legislatoris consensu; quia, cum consuetudo habeat rationem legis, lex autem non constituatur, nisi per v luntatem ejus , qui habet potestatem legislativam, quae non reperitur in populo extra statum democraticum, legislatoris consensum aliquem, sive personalem tacitum, sive legalem, qui a legislatore in lege vel jure exprimitur , requiri clarum est. Et iste consensus legis datur pro omni consuetudine rationabili, legitime praeseripta,&diuturnis populi moribus uni sermiter Operantis firmata, clare expressuSin c. m. b. t. se l. 32. cit. se l. n. C. quae sit Ionga consuet. generaliter Omnem hujusmodi consuetudinem approbantihus , licet legislator eam nesciat quidem , &ideo personaliter nec expresse nec tacite in eam consentiat. 7. Introductum, quod duplici modo