장음표시 사용
61쪽
48 'Titulas ΙΙ. queant statuta vel leges facere juri communi
Pontificio contrarias, aut statutis a Pontifice confirmatis adversantes cum inserior secundum Clem. 2. de elect. pr. nequeat immutare legem Superioris . a. Quod eorum potestas se non exte dat ad res gravioris momenti, utpote quae Summo Pontifici in signum supremae potestatis rese H Vantur, Vel propter arduitatem 1ublimius tribunal requirunt, Per plures can. 6. 18. d. majores de
Baptis. c. I. de translat. vis c. sn. de Os'. incar. Λ 6. cujusmodi causae sunt , quae pertinent ad declarationem articulorum fidei, vel ad statum universalis Ecclesiae , ad canonigationem Sa ctorum, ad uniendos vel dividendos Episcopatus ,. ad translationem Episcoporum, ad matrimonii impedimenta dirimentia &c. a 3 Dico 3. Leges civiles universales, seu i tum Imperium Romanum obligantes, serre potest Imperator vel olus, ut olim I. I. suis. C. de legib. vel cum consensu Statuum Imperii, ut
hodie; cum ipsi successu temporis ita restricta sit potestas legislativa ab Imperii Principibus & Statibus partim in Imperii Recessibus, partim in Capitulationibus , ut vocant , seu pactis publicis cum eligendo in Imperatorem iniri solst. Cum
enim, Imperatores initio a populo, postea a Proceribus Imperii suam potestatem. obtinuerint,
ac obtineant , ab his limitari & restringi potest : non vero potestas Pontificis , utpote qui non a populo fideli, . vel ab Episcopis eam ac , cepit, sed immediate a Christo Domino. Eamdem cum Imperatore potestatem serendi leges Obtinent. Reges, Principes, & optimates Rei- Publicae, superiorem in. temporalibus . non agno- Icentes,. Pro suis regnis & provinciis sibi tu,
jectis, per i. s. st . de I. O I.
16 Dico 4. Leges civiles Particulares, seu stu
62쪽
De Constitutionibus. 69 tuta localia, pro suis territoriis condere possunt Principes & Status Imperit,iam ecclesiastici quam saeculares, uti Electores, Episcopi , Principes, Civitates liberae & Status immediati Imperii; Zc
quidem etiam juri communi contraria. Sumitur eae
l. '. cit. ibi :' quod quisque populus ipse dijus constituit, id ipsius proprium civitatis est. Suffragatur praxis &consuetudo, in qua fundatur illud vulgatum: quivis Imperii Status tantum potest iu
suo territorio, quantum Imperator in Imperio, eX-ceptis tamen iis, quae Imperatori in signum eminentiae specialiter sunt reservata. Ergo, infe S, potuerunt etiam Episcopi ferre leges juri comm3- ni Pontificio adversantes. R. non sequitur, quia jus canonicum id non concedit inferioribus Pra
latis & Episcopis, bene tamen ius civile Statibus
Imperii. Urgebis: per consuetudinem potest derogari juri communi ecclesiastico in loco particulari: ergo etiam per Episeopum talis loci. R. n. cons. Quia consuetudo rationabilis fulcitur consensu saltem legali Papae c. fn. de confvet. statutum vero Episcopi non fulcitur tali consensu Pa-Pae , imo reprobatur expresse Clem. 2. de eis i. II Dico s. Nec Imperator, vel ullus Princeps saecularis, ferre potest leges concernentes Ecclesiam, rem sacram vel spiritualem, causas Pias, aut personas ecclesiasticas, praesertim si his onerois sint. Σ. Nec Summus Po itifex minusinferior
illo Praelatus ecclesiasticus) per se & directe leges
circa res temporales & perBnas faeculares extra suum territorium temporale. Pars prior constat
tuum eX C. 7. IO. b. t. c. 49 desent. excomm.. Bullae
Caenae casu I8. Suffragatur, & id agnoscit etiam' i Jus civile in . tb. Cassa C. de SS. Eccles tum eΚ' defectu jurisdictionis in Ecclesiam,. res facras, &Personas, ecclesiasticas, utpote jure tam divino quam ecclesiastico exemptas a jurisdictione. Lai-C. 6 cali
63쪽
so ritu us recali Tricloesset '. r zo. de res. Hinc Principes Iaiaci non possunt ecclesiasticis persenis imponere coI- lectas , angarias, vectigalia &c. auferre jus haereditariae successioliis, auferre potestatem emendi hona immobilia a faecularibus, aut his prohibere, ne ea illis vendant &e. Si dicas, rationem& bonum publicum exigere tales leges, praesertimne bona immobilia veniant ad manus mortuaS, disic nervus sere omnis & optimus subtrahatur Reipublicae politicae; repono, si ita seres haberet, & vere tales circumstantiae adellant, recurrendum seret ad Summum Pontificem, qui re ad
se delata, & justitia legis cognita, facile in tu
Iam consentiet: & tunc laici obtinebunt finem iuum licite ac valide . Neque tantum periculi versatur in eo, quod bona immobilia ad Ecclesas vel personas ecclesiasticas deveniant, uti passim clamatur; quia non permittuntur transire ad illas sine pristino onere concurrendi ad necessitλ- tes Reipub. politicae. Αecedit, quod teste eX- perientia tantundem, vel plus bonorum tempOralium a personis ecclesiasticis, praesertim ad Epia scopatum evectis &c. perveniat ad Laicos, Praesertim nobiles familias, quam ab his ad illas: ut nihil dicam de pauperibus. Pars posterior sumiatur ex can. 8. d. Io. ubi Nicolaus I. asserit, Christum ecclesiasticae & politicae potestatis ossicia discrevisse, nec Pontificem saecularibus se debere negotiis immiscere , & ex can 6. d.96. ibi: cum ad Nerum ventum est, ultra ibi nec Imperator jura Pontificatus arripuit , nec Pontifex nomen Imp rarorium usurpavit. Ratio, quia nec Christus, nec Principes saeculares potestatem ferendi leges c,rca res & personas saeculares Pontifici extra suum territorium unquam tribuisse leguntur. Addiditamen, per sese directe ; nam per accidens &indirecte competit Papae leges Imperatorum &
64쪽
De constitutionibus . frRegum iniquas, libertati Ecclesiasticae praejudiciosas, & peccatum foventes, corrigere. 18 Dico 6. Legislator humanus, civilis aeque ac ecclesiasticus, per leges suas obligare potest subditos sub peccato in conscientia coram Deo. Ita Catholici omnes contra modernos haereticOS libertatis, ut jactant, evangelicae assertores, ut nempe jugum Summi Pontificis excutiant, ejusque legibus se liberent. Ratio est clara, quia legislator humanus quilibet agit vices Dei. Pr Uerb. 8. Luc. Io. Matib. I 8. INon enim est potestas, nis a Deo. Rom. I 3. ergo legislator humanus quilibet fert leges nomine & auctoritate Dei, & qui his legibus non paret, mediate agit contra legem Dei , & juris naturalis, praecipientis, ut superiori juste imperanti pare
tur: cui resistit potestati, Dei ordinationi rem sit. Qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem
acquirunt. Potes as enim Dei minister est . . ideo necessitate subditi estote non solum propter iram, sed etiam propter congcientiam: verba dc mandata sunt D. Pauli Rom. I 3. Idem jubet D. Pet. Ep. I. c. 2. objecti igitur estote propter Deum, sive I egi quoipraecellent i , sive Ducibus, tamquam ab eo mi sis ad Oindictam male actorum s quia sc est voluntas Dei. Quis igitur dubitet de doctrina Fidei Christianae tam pathetice in SS. Litteris eXpressae, quod sit obligatio in constientia& sub peccato coram Deo parendi legislatoribus humanis , tam saecularibus quam ecclesiasticis, juste ac justa praecipientibus Θ ergo &P nes hos est potestas sic obligandi. . Obji. Peccatum in conseientia consistit in actu
Voluntatis mere interno: sed juxta nos legislator humanus non potest, saltem directe, praecipere actum mere internum rergo. R. Syllogi linus tam
cst vitiosus, quam non ad remi si enim velisiaIe
65쪽
P. Titulus II. - m legitimam conclusionem, debet esse haec: ergo Legislator humanas non potest praecipexe pecca tum in conscientia; quod quidem est verissimum ;at non ad intentum tuum, aut contra nos. Informa negatur suppositum Minoris,. quod Legislator humanus obligando in conscientia directe precipiat actum mere internum; praecipiendo enim actum externum hoc ipse. obligat in conscientia ad ponendum actum externum,. non multum soIIicitus, qua mentis interna dispositione subditas. Ponat vel non ponat aetum externum. 19 Dico . Omnis lex, etiam humana, neceΩsario obligat in conscientia, saltem aliquid. Suari de lego. I.3. c.21. Gletile infelH. qq. p. I. q. 3. n.
Gibal. Palao &c. Ratio; quia lex essentialiter dita fert a consilio per hoc, quod obliged at aliquid,
non vero consilium , uti fatentur omnes , si autem
obliget, hoc ipse obligat in conscientia. & coram. Deo; quia jus divinum & naturale, quae utique obligant iri conscientia & coram Deo praecipiunt, ut obediatur legitimo Superiori aliquid juste precipienti vel prohibenti per legem iuam, ut vidimus in assertione praecedente. Confirmatur. Si aliqua lex non obligaret in conscientia, ea esset vel lex pure poenalis, vel lex irritans seu valorem. auferens actui, v. g. Testamento non secundum
ordinationem Legislatoris facto, vel fundata in falsa praesumptione .. Sed & istae leges obligant in conscientia, saltem ad aliquid , & quidem
X. Lex pure faenalis, quia licet. non obliget adactum, vel omissionem, v. g. VenationiS,. directe intentam, obligat tamen in conscientia ad p nam subeundam, si delinquenti imponatur propter culpam juridicam; imo & iudicem. inserio rem obligat in constientia. ut poenam a lege determinatam infligat . Dixi, rem natis, quae nimirum praecise statuit poenam, & nihil prohibet,
66쪽
vel praecipit, ut si sic sonet ' qui exportaDerit tru- meutum ex provincia, so. forenis mulctabitur: vel si consuetudo aut communis sensus declaret legem, quod praecise ad penam obliget; si vero sit
Poenalis mista, seu praeter poenam statutam aliquid prohibeat vel praecipiat ut si dicat: nemo exportet frumentum, se qui exportaverit, solvet
mulctam so. forenorum: per se obligat in conscientia ad utrumq; & ad non exportandum,&ad pe nam , si quis exportaverit, & condemnatus fuerit ; nisi nempe lex poenalis fuerit mista disjunctive hoc modo tendens: vel nemo exportet, vel si exportaverit , yo. solvet; tunc enim ad solam. Poenam obligaret in conscientia . 2. Lex irritans, licet non obliget ad certas solemnitates, sine quihus voluit actum , v. g. testamentum esse nullum
re irritum, adhibendas, obligat tamen in conscientia, ut actum sine requisitis solemnitatibus nulliter generens eum non defendat ut validum,&ut Judex et vires non tribuat. 3. Lex fundata in falsa prasumptione obligat tamdiu, quamdiu manet lex, i nam potest lex fundari in praesumptione dupliciter. I. In praesumptione universalis pericuti , V .g. fraudum, Peccatorum, incommodorum&c. uti lex requirens ad valorem matrimonii prae-1entiam parochi & et . vel 3. testium, item lex. requirens 7. testes ad valorem testamenti . 2. In Pra
sumptione particularis facti, qualitatis,. culpae, negligenti &c.uti lex prςcipiens redditionem debiti conjugalis post contractum matrimonium. In priori casu, licet in casu particulari periculum1raudis, vel peccati &c . non subesset,i dc eatenus Praesumptio respectu alicujus in particulari esset ialsa, nihilominus maneret adhuc lex ge-i nexaliter praesumens periculum quod generaliter datur vere,& eatenus presumptio non est falia consequenter obligaret etiam in casu particulari,
67쪽
Y4 . Titulus II. in quo periculum non datur per accidens. In P steriori autem, . quando id, quod lex praesumit, in cassi particulari non datur , non amplius manet lex, & ideo nec obligat, & hinc, si post Co
tractum matrimonium putatilia conjux restiat impedimentum dirimens matrimonii, v. g. affinitatis , non tenetur parere legi ecclesiasticae e
iam sub excommunicatione praecipienti redditi nem debiti conjugalis, imo non potest: quia matrimonium, quod praesumit lex validum in hoc Particulari casu, revera non est validum. Sic sententia Iudicis te condemnantis ad solve dum , quod scis te non debere , te non oesiagat in conscientia ; quia fundatur in praesumptione falsa particularis debiti. Obji. obligatio lagis totaliter pendet a volu tate legislatoris, obligare intendentis: ergo iarius arbitrio est obligare, Vel non: ergo potest dari lex, et in conscientia non obliget. R. Pe det quoad existentiam, h. e. legislator potest semre vel non ferre legem,& sic obligare vel non obligare. C. ant. quoad essentiam, itaut posita semel lex obliget in conscientia vel non n. ant. de ultimam eosi Id etiam concedo, in arbitrio legislatoris humani esse, ut in re graevi obliget sub peccato levi; quamvis non vicissim, ut mre levi obliget sub gravi, ut d et communis.
Σo, Dico R. Lex irritans actum contra legem c lebratum reddit irritum, seu nullum, aut invaliadum, z. dc quidem ipsjure, seu imo facto, h. e. ante ministerium & sententiam Iudicis, si vel durecte irritet actum per verba nullstatem vel irrit tionem importantia , qualia sunt: irritus sit: non valeat: robar non habeat: 'o infecto habeatur murulam obligationem inducat: teneatur acceptum restia vere in conscientia sec. vel si indirecte nullitatem
talem statuat inhabilitando personas ad gerendum actuma
68쪽
actum, aut solemnitatem per modum sermae substantialis, aut aliquid per modum conditionis sine qua non requirendo. 3. Non autem ipso jure, vel facto, si requirat ad nullitatem inducendam munisterium Iudicis , vel declarantis, actum esse nul- Iiter gestum, sine qua declaratione non vult actum haberi pro nullo, vel per sententiam rescindentis, ut si dicat : irritetur : annullatur : rescis datur: pronuntietur nullus sec. Idem contingit, quando lex irritat poenaliter, seu in poenam principaliter, licet utatur verbis directe nullitatem ipso jure incursam denotantibus; quia poena regulariter non incurritur sine sententia judicis, uti nec ab ignorantibus, poenam statutam este . . Si legislator irritet actum principaliter in penam delicti, vocatur Zc es: irritatio paenalis, uti juxta me est irritatio matrimonii propter impedimentum criminis, utpote principaliter in m- nam introductum: si vero principaliter propter
bonum commune, vel certarum personarum, VO-catur &est irritatio non poenalis, ac incurritur etiam ab ignorantibus legem. Ratio horum Omnium patet ex intelligentia terminorum, & m
do loquendi apud Auctores usitato. et I Dico 9. Lex simpliciter prohibens aliquem actum, & non addens clausulam irritantem, nec personas reddens ad agendum inhabiles, actum non facit irritum , sed solum illicitum. Ita cum plerisque Theologis &Canonistis, Felino, Ι
noc. dc Suar. I. s. delego. c. 2 s. n. I 69. ubi hanc sententiam putat communiter esse receptam, contra Baldum &Legistas innumeros, contra Panorm. P. Kon. & alios Canoni stas; quorum tamen non pauci nobiscum sentiunt quoad leges juris canonici, licet dissentiant quoad leges juris civilis ; quod discrimen omnino consideratione
dignum esse patebit es sequentibus. De jure ca-
69쪽
nonico non magna est dissicultas, utpote in qu generalis regula in c. I 6. de regular. traditur haec rmulta feri probibentur, quiae, facta fuerint, OMtinent roboris femιtatem: ergo tamdiu pro vali dis habenda sunt omnia, quae de jure canoni C prohibentur, quamdiu non ostenditur, eXpresse vel tacite, irritationem esse adjectam prohibitioni, ut patet etiam ex variis exemplis: sic matri monium clandestinum olim in c. n. de cond.de P. fuit quidem prohibitum, at non irritum: sic hodie contractum cum voto simplici castitatis, aut alio impedimento impediente, est quidem prohibitum, at non irritum: sic susceptio ordinum Sacrorum multis, imo omnibus irregularibus est prohibita, non tamen invalida &c Accedit ratio emcax: prohibere ac hum, Zcirritare actum ,
sunt essectus valde diversi, & separabiles, sicut actum esse illicitum, & esse invalidum sunt pro sus diversia, ut patet in allatis exemplis: ergo lex probibens sistendo in verbis mere prohibitoriis non est hoc ipso imitans. Confirm. irritatio omnis est odiosa, & repugnans naturae actus, utpote qui de jure naturae est validus: ergo verbum prohibendi non debet extendi ad effectum irritandi, quem ex se non significat, Perc. I s. dein 6. praesertim cum in obscuris minimumsitsequendum c. 3o. d. Interim tamen Obii. I. Et opponitur reg. 64. eod. Quae contrajus fiunt , debent utique pro infectis haberi: ergo
de jure canonico generaliter sunt irrita, quaecumque sunt prohibita. 2. Lex naturalis prohibendo actum facit illum irritum: ergo & lex positiva. R. Ad I ut concordentur jura, &salvettur ali ta ratio pro nostra assertione satis evidens, diu.ant. quae contra jus irritans fiunt. C. ant. quae solum contra ius prohibens. ant. Ιmo & haec Pro infectis habentur. h. e. pro infirmiS, itaui.
70쪽
De Constitutionibus. sγjudex talem ac tum possit ac debeat dissolveredi rescindere, adeoque facere, quasi lachus non fuisset, & vires post rescissionem nullas habeat amplius. Dices: Matrimonium & ordines si Cri , contra legem prohibentem suscepti , non
Possunt rescindi, & in dicto sensu pro insectis
aut non susceptis haberi. Repono: possunt diu solvi. aut rescindi secundum quid a judice ecclesiastico, nempe conjuges. separando ad tempus sordinatos suspendendo ab exercitio ordinis. Ad 2.ant. nam jus naturale generaliter non irritat ac tum, quem prohibet, sed, ut docet Suar. Ec Sanch. tantum in duobus casibus irritat . a. quando actus fit ab eo , qui caret potestate Cum celebrandi, ut si quis donet rem non suam. a. quando actus perpetuam continet malitiam,
di ipsa etiam executio turpitudinem, ut si quis Paciscatur de fornicatione co 'mittenda, de ut ris illicitis accipiendis ; nam ad illicitum non potest dari obligatio , di talium raseraruna acce- Ptio , imo & retentio perseverat esse illicita. 22 Quaeres, an idem procedat etiam de jure
civili λ R. De hoc major est difficultas; quia ibi
reperitur unus & alter textus, qui per modum regulae generalis videntur statuere, omnia , quae
prohibentur a legibus civilibus , hoc ipse esse irrita; nisi nempe qx verbis legum, vel aliut de colligi possit, quod stent in sola prohibiti
ne, uti v. g. contingit in I. I. Lbiduum J.quam do appellandum , ubi sententia sub conditione serri prohibetur, sic tamen lata valet dc in I s. st de E. V. ubi prohibetur res vendita iterum vendi alteri, venditio tamen altera, si accedat traditio , valet ac tenet. Generaliter autem jus civile videtur statuere claris verbis oppositum; siquidem in I. non dubium f. C.de leg ib. sic ait: nullum enim pactum, nullam conventionem , nullum contra-