장음표시 사용
101쪽
De Lue. de emi. ct venae risc. et s. n. 8 de credito disic. II. num.
Iz. ree. is) Ad Mater. viden. Constant. ad Stat. Urb. annos. 27. rt. 7. tom. a. per tot I 6 Casaret. disi. 178. num. 39. ct 43. Appendix ad Notas de Evictione. Potest aliquando contingere, quod fiat pactum inter venditorem , & emptorem , quod in casu molestiae lis non de nunc ietur, licet ab eo sit abstinendum, cum ad notata per Doctores i) fraudes multae possint contingere, ideo circumspectus Norarius doceat Venditorem de eiusdem importantia, quod si assentiatur pactum illud apponi, poterit sic dicere. m Et nulla facta protestatione, vel litis denunciatione , & inti-α matione, vel minus logitime facta , quacumque de causa , quocum--m que tempore a quocumque loco, & persona &c. eiusque heredi-α bus, & succetaribus tant respectu possessionis ipsius rei venditaem ac proprietatis, cui denunciationi de Iure faciendae, vel minus
is legitime &c. idem venditor per se tuosque heredes, succeilbres m renunciavit is & prout latius in Formul. Florent. 9 Senen quale tamen paclum nil operatur quando venditor est in dolo r). Aliud quoque paruim contingere potest in hac specie scilicet ex parre venditoris is de sendendi rem venditam de Iure,& de faelo, vel si moveatur iis de iure, & de facto α fiquide in
hoc Pactu in non operatur, ut venditor . teneatur defendere em-Ptorem armata manu, sed potest intelligi, quod coram Iudice faciat, quae facti sunt, veluti absistere, producere Testes, solve- Ic exponitas, & similia, vel potest operari, si moveatur iis in Iudicio, & quod Iudex procedat per ignorantiam iuris, vel facti, iuris tamen ordine servato ad mater. vidend. 3). 1 Mavgit de evi' qu. rues. num. 28. Θ passim alibi cr)ikem qu. II. num. 26. 3 idem qu. I9. per tot. De Extremis in hoc relevationis Iudicio probandis.
EX trema in hoc iudicio probanda haec sunt videlicet is obligatio defensionis resultantis ex contractu, & quod molestiae illatae emptori fuerint ,& ab eo facta sit intimatio venditori i . Ex praxi in Etruria vigente , intimatio fieri debet cum transmissione petitionis, in qua exprimi debet, quod venditor Causa in Diuiti v Coos le
102쪽
sam defendat, & pacti in contra hil contenta; haec quidem saniori & communior opinio est, quamvis aliqui teneant, quod sussietat simplex denunciatio facta a Iudice ad instantiam partis molestatae 23. Expensae, ut aiunt m degli alti, e copie m productorum ab Actore fieri debent ab emptore, qui debet exitum litis expectare pro repetitione earumdem 3 . Auctor Laudatus, quamvis gaudeat Fori privilegio, non potest Forum declinare, ubi fuit nominatus ). Quaestio exagitari selet, an relevator teneatur pro expensis, damnis, & fructibus a die denunciationis sibi factae, vel a die motae litis contra emptorem; Florentiae in praxi observatur, quod teneatur a die mota: litis, non a die receptae in rimationis, ut decisum fuit a Dominis CC. LL. ad relationem C)ncellarii in quadam Causa Corsi, e Bigalli Soci, quae confirmata fuit a Dominis Audit. Vieri, Mormorat, e Neroni.
131. 9 an litis intimatio fleri debeat cum copia Libelli, vel fine
Oid. Urceol. dec. 29. per tot. De Lasone.
LAEsionem in eontractibus adesse dicimus, cum quis venditionis nomine. aut mediante alio quocumque contractu corin
Teipetii VO , seu oneroso , rem pro minori pretio dat , quam secum sere Iustitia commutativa i . I aesio alia modica, alia magna, seu enormis, alia enormissima est. De modica nihil dicendum videtur, cum haec ad iuris enectus nultimode consideratur, ideoque agendum superest de magna, seu enormi, & de enormissima. Enormis dicitur, si parum excedat dimidiam iusti pretii, enormissima quando in multo illam excedit a , & ex. gr. enormis dicitur, si venditor pro re valoris scutorum decem, ne quinque quidem perceperit, & dicto casu actio rescii loria laeso in petitorio dumtaxat Iudicio exercenda tribuitur 3 , non autem re integratio ad bona ab emptore possessa, in cuius potestate residet iusium valorem rei osterra, vel eam pro eodem pretio
venditori restituere ), di fructus non debentur, nisi a die m Tom. II. M tae li-
103쪽
tae litis, quia emptor prius illos secit suos . nam in fimplici laesione contractus ab initio habuit statum validitatis ue . Enor millima laesio eis, quoties bestem iuxti praetii excedit,
hoe est duas partes ex tribus veri valoris & ut vulgo aiunt , , i due tereti is ut ex. gr. ii res valens icuta 3 soa. vendita fuerit 1 scio. quo casu dolus censetur inesse contractui, qui propterea est ipso lure nullus, & ex cuius invaliditate emptor amittit beneficium electionis, potestque in iudicio rein regrationis pro bonorum restitutione una cum fructibus, a die initi contractus
perceptis a venditore compelli N), qui fructus compensantur cum credito pretii a postellore soluti ).
Notandum, quod iuxta ea, quae tradunt nonnulli ex Doctoribus in omnibus calibus, in quibus locum habet remedium, Legis fecundae Cod. de rescinae vendit. agens debeat alternative Concludere, nempe, velut res rellituatur, vel iustum pretium suppleatur, & ratio est, quia hic res, & refusio iusti praetii sunt in obligatione alternative, dum certum est emptione persecta periculum emptoris esse, Leg. necessuris f. de perie. 9 commo i rei vindit. adeoque etiam desectus i usti pretii, qui rei inhaeret, α re pereunte venditori imputari non potest, ab emptore recte
Observandum in hac materia quoque est, favore pupillorum, Eccle cae, vel alterius perscidae privilegiatae laetionem locum habere etiam si sit in tertia parte 0 , vel etiam in sexta io),l quamvis contractus initus iit cum solemnitatibus, quo casu proceditur mediante in integrum restitutione. Et dicendum insuper, quod laesio consideratur etiam in subhastatione ii attento tamen subhastationis tempore ia . Laelio tamen ex eventu subsecuto deduci non potest. &quando ex contractu resultare potest lucrum, & damnum putasi initum sit vita litium , seu venditio de re eventuali pro modico praetio, qu Cito evanescere potest i 3 . Quaestio etiam exagitatur a Doctoribus si ea quae dicuntur
de venditore circa laetionem procedant etiam respectu emptoris& adfirmative resolvunt si . Actio demum de laesione usque ad triginta annos protrahitur cis . i) Leg. 2. Coae de rescis . vendit. De Lue. is hereditat. disi.
104쪽
Monita pro Neotericis Tabestionibus.
LAE in dimidia, seu ultra dimidiam iusti praetii, competit
beneficium exceptionis quod dicitur dimidiam iusti pretii , seu iustae aisignationis, traditionis, praestationis, S similium, ut ex Leg. 2. Coae de rescindenda venditione; hoc siquidem privilegium nil aliud continet, ut aliqui sentiunt quod si quis fuerit
deceptus ultra , vel citra dimidiam in aliquo contractu , potest petere, ut ille rescindatur iuxta tamen regulas superius explicatas , ac praecipue si sit ultra dimidiam , Gratian. discept. Dr. eap. 823. num. 37. cap. 824 num 4I. Urerat cons. fr. cap. 3. num. Io. Franc. dec. 247. TUM. Iist. L. conclus 293. per tot. ubi
qualiter laesio habeat locum in omnibus contrastibus, & quibus Blebis dee. 6o9. ex qua patet, quod sufficit in sexta parte quando agitur de venditione facta a Iudice; quod quidem procedit etiam stante Iudicis decreto, iuramento, & similibus cautelis,
Sunt aliqui qui tenent huic beneficio renunciari posse a contrahentibus; hune articulum examinat Caluin de aequitate lib. 2. cap. IOI per tot. ac negativam sequitur, de aequitate, maxime si agatur de enormissima, at quamvis haec opinio habeat suos contradictores, posset contingere quod contrahentes renunciare vellent, ergo cautus sit Notarius partibus explicare vim laesionis. M a utrius-
105쪽
92 utriusque speciei, scilicet enormis, ac enormissimae, adnotando semper in Instruniento hanc explicationem cum certioratione facta, posteaque poterit dicere, quod partes bene informatae ac certioratae sponte &C: renunciant benesi in Legis 2. Cod de rescin
vendit. Leg. rem maioris Cod. eod. seu stilo quocumque, prout casus contingentia exposcet, secundum naturam contractus, & qualitatem personarum.
Quando Venditio, seu Locaiio cte. facta intelligatur
ad corpus , seu ad mensuram . OUamvis DD. in hoc articulo ancipites varie aliquando ad opis portunitatem caularum scripserint , ut Alexandr. cons 33. Lb. r. is cons I 27. lib. a. ct cons 8. lib. 4. Ruin. cons. I 3 i. aliique, atque Cum aliqua varietate repetentes, inter quos Castrensis tu Leg. si servum 4. si duorum 43. f. de a ZI. empli coe terique interpretantes Leg. demonstratio salsa i . f de condis. ω δε- monstrat. O Leg. si Iulianus 4. g. Πιius f. de a Z empti, ct Let.
qui suunm 4O. 1f. de contr. empl. N prae ceteris sese implicaverint tractat istae relati ab IIerm II. ad Lopez Gog. 2. Leg. 24. tit. s. Par. s. nihilominus omnes convenere in distinctione hic explananda, quae communiter a Tribunalibus recepta suit.
Aut contrahentes conceptum mentis explicare coeperunt,
nominando primum ver. gr. sextariora, vel alia mensura, &tunc eiusdem expresso de illa, cum dicatur taxative apposita comprehenditur in contractu tantummodo mensura expressa ita quod si intra confines succeisve enunciatos aliquid contineatur ultra mensuram, non comprehenditur in venditione, seu locatione, ideoque proportionabiliter pretium minuitur, & hic est castis, quando venditio dicitur D ta ad mensuram. Aut explicare coeperunt a quadam certa specie, vel corpore eumdena primo nominando expriinendoque dictam speciem, locum denotando ubi sita est, sitas qualitates, S confinia, hoc casu dicitur venditum, aut locatum totum corpus, quod intra Confines expretas continetur, quamvis maior mensura adiecta sit, quia stat loco demonstrationis, quae quamvis erronea, seu falsa, non vitiat, neque minuit speciem cui adiecta fuit, nec operatur, quod proportionabiliter eiusdem mensurae maioris, vel minoris pretium augeatur, sicuri in terminis venditionis, quae hoc
casu locationi aequiparatur, Texi. in Leg. a. F. locati Surae decis
106쪽
42. n. I 8. Mansio cons. 83. num. I. tom. Io. & communiter diset incunt Bertieb. dec. 346. nutar. I. 9 seqq. usque ad num. 44.
c , ut videre es in dec. apud Advocat. Marchi in Florent. reidit. rat. super cons ibus diei as. Octobris I 728. I. Iod autem g. etenim quoad is f. secus autem; Lot. n r. cor. Picciniui Fluetri, e Bonsini in Florent. praetense reintegrat. 26. Augusti 1738. in f, Monte Pio, e Ricasti, e Conforti g. praetermitteutes m quoad affletus praecise Pacion. de locat. cap. a . u. I 8. Mangit. de evia. qu. i I. n. 7. α quod a sortiori elicitur ex Text. in Leg. qui undum in s. st . de euict. quem sequitur Roc. dec. I. num. 4. pari.
In concessionibus factis ad corpus, non est lotus petendimensuram, dummodo non appareat confinium variatio, Actolin. resol. s. ex. num. 2. Ciarlin. controv. cap. I 76. Magon. dec. Hor.
Mensura tamen nulli mode peti potest si partes convenerint de ea facienda transactis diebus sexaginta a die initi contractus, Antonesi. de remor. legal. lib. 2. cap. 67. num. 39. Giam vagustu. respons TI. num. 2. Pacion. de locat. O conduct cap. 2 num. 67. Thaesur. dec. I 83. num. 2. Sur L dec. 64. si autem in
Instrumento non fuerit expressum pactum de mensurando; ius menturandi extenditur usque ad triginta annos. Verbum m in circa m quod ad litheri solet in similibus contractibus, hoc ad tradita per DD. parit effectum, scilicet, quo in Contractibus venditionis, locationis ec. potest secum ferre defectum decia
s. 9 6. & quod modica portio possit verificari in qua ita parte, Leg. si quis Od. de inose. test. α & quod capiat decimam partem Bero. cons. 8s. num. 4. lib. I. 9 Auxanis. conss. 8a. in sin lib. 7. ubi
107쪽
. ubi vult quod modi eum sit determinandum arbitrio Iudici S.
Ad tollendam controversiam, quae oriri posset circa mensuratri elapsis dictis diebus sexaginta , poterit cautus Notarius de consensu tamen partium ) apponere in Instrumento pactum de facienda mensura ad omne placitum contrahentium non obstante cuiuscuntque temporis lapsu. Caveat ulterius optime perscrutari a partibus an vere, &realiter venditio fieri debeat ad corpus, & non ad mensuram ,
ae illud praeci se, ac distincte explicare So. De Redhibitoria actione, O quanto minoris. EX tit. digestorum de aedilit. editi. tria capita illud continere
patet; Primum nempe de servorum, seu mancipiorum; Secundum de iumentorum, seu ornamentorum detractorum venditionibus; Tertium ne quis in via publica, vel alio loco animal Iigatum, solutumve habeat, ita ut damnum dare, vel nocere possit: patet quoque alias duas ex eo proditas esse actiones, redhibitoriam scilicet, & quanto minoris si , quae ob vitia iumentorum, aliarumque rerum tam mobilium, quam immobilium dantur Σὶ , hae quidem actiones locum habent in emptionibus,& venditionibus, & in quolibet alio contractu oneroso, ex quo de evictione agi possit 3 . Verum locationis contractus, dummodo non si perpetuus, huiusmodi actionibus non subiacet Q, quod intelligendum est tam in locatione stabilium, quam Ope Tarum, remanet tamen in temporanea locatione conductori actio ad damna, ut ex s . Disterunt hae actiones inter se , eo quia instituta redhibitoria, omnia in integrum restituuntur quasi emptio, & venditio facta non sit, Let. 23. g. r. Leg. 6o. θ. b. t. Quanto minoris ut ipsa emptio subsistat, licet pretium minuatur, & quod illa detur per sex menses haec per annum , & quidem utilem, Leg. I9. g ult. f. eod. id est a die quo vitium innotuit, coeterum utram
instituere velit actionem emptoris optio est, quamvis alterutra semel expertus ad alteram recurrere nequear, Leg. 2 s. f. Hexcepi. rei iudicat.
108쪽
. 9, Agendo primum de redhibitoria haec nil aliud significat,
quam resolvere, equidem venditionis resolutio est 63, competitque emptori eive cuius interest adversus venditores, vel eius heredes, & adversus fideiussores r), ad rem vitiosiam cum omnibus accellionibus Oblatam recipiendam, pretiumque acceptum restituendum , ac proptera agenS actione praedicta nedum repetit quod hieinde solutum est, sed usuras quoque, & quod interest non caruisse pretio. quod emptor solvit pro vectigali, pro medicis, medicamentis, & proxenetis, dummodo id fecerit ex nece G
Monendum videtur has actiones tribui emptori, ob vitia post contractum detecta, scilicet cum venditor sciens animalium,
aliartimque rerum , emptorem de occultis vitiis, moribusque m nere neglexerit: pro morbis enim patentibus nou datur redhibitio 93, neque pro morbis levibus, qui vulgariter a DD. morbilli appellantur, quamvis ex causa intrinseca provenientibus io). vel infra annum diminutioni pretii, quando venditor vitia igni ravit ii , vel dixerit nolle de occultis teneri, & si fuerit appoti . tum pactum displicentiae, erit locus huiusmodi actioni usque ad sexaginta dies, licet animalia non sint vitiosa ix t ab istis actionibus nullus venditor liberatur, nisi Fiscus ex speciali privilegio i3 , quod procedera statuit Cepou. relative ad interesse, ita ut
ΙPiscus non teneatur ad illud , sed quantum ad pretium non habere locum; praesidio tamen actionum praedictarum se tueri non potest peritus in arte, qui rem suo ministerio aptam emit, ut puta cum Doctor librum mendosum emerit io, locus quoque redhihi toriae est, quando agitur pro aequo, seu iumento sano , sed propter ornamenta non praestita, quibus ornabatur hestia de tempore contractus, vel male praestita, vel vitiosa, & apparen
ter hona, & durat sexaginta dies utiles sis , quando cesset i 6 . Ad explicationem huiusmodi edicti, & quomodo disserat
morbus a vitio, quaeve sint animi vitia, & quae corporis late i ), at si animal post venditionem intra triduum obierit, praesumendum est morbosum fuisse venditionis tempore , atque ideo de plano agi potest ad recuperationem pretii 18 . Animadvertendum tamen est, quod in facti contingentia recurrendum est in die a materia ad Statuta locorum, & Florentiae ad Statutum
Supradictis addimus, quod morbi ex quibus regulariter in Etruria redhibitoria locus est , si tamen agatur de bovibus sunt infra scripta , ut ex SabelZ in Praxi I. Roui n 3. MCOZZare, tragiogare , mal maestro , a lunatico, che si dica, o di orinae
109쪽
si . . . snpire is dimodo che mori di questi qua tiro disetti non e te- nuto ii venditore a me nar bucino, ne de falcare cosa at una m nepostono allegarsi detii disetti, se non net termine circa il cog are, e tragiogare α di soli tre glomi m circa it pisciar sangue solo otio giorni m circa ii mal caduco gloria i quindici solamento αQuo vero ad bellias vulgo dictae α Uaccine vidend. ordina inentum anni i773. in fine Tomi huius impress. Duplex redhibitoris sicut, & actio quanto minoris est, nempe directa, quae aliquando praetoria vocatur, & utilis, quae aliquando civilis nuncupatur: directa ita dicta, quia directe ex aedilium, seu pretorium aedicto prodiit, & datur pro semoventibus. Utilis vero, & civilis sic vocata, quia ex Iuris Consultorum inrepetratione, circa AEdit aedict. datur pro aliis rebus in AEdicto non comprehensis, videlicet tam mobilibus, quam immobilibus, Caton. controd. 37. num. I 3.
h. t. Surae dec. 346. is) Leg. quod si nolit 4 i. g si quid ita Τ. b. t.
Quid si redhibitoria actio supra demonstratum suit, hoc
siquideiri a Doctoribus vocatur beneficium redhibitoriae competens illi, qui ignoranter reni morbosam, vel vitiosam emit. Huic squidem benefieio renunciari potest, & si renunciatum fuerit ab actione repellitur renuncians, & quod de hoc beneficio dicitur hic procedit etiam in actione quanto minoris. 2uadra
110쪽
Αctio quanto minoris, quae etiam aestimatoria dieitur Let 4ss. 6. g. h. t. competit emptori adversus venditorem, eiusve haeredes, ut tan. um de Pretio restituat quanto minoris res fuit cum venderetur, Leg. 6 I. f. h. t. ad evictionis instar , ut tradunt Practici huiusmodi actionis praesidio , ut plurimum rerum immobilium emptori subvenitur i qui post emptionem rem alicui oneri . seu vitio obnoxiam invenit , quam liberam esse credebat, dc eo tantum Casu , quo Venditor in actu venditionis vitium. seu onus ignoravit 2 . Nam quando scivit tenetur ad damna, & interesse, an etiam de dolo 3 . di praecipue Observandum est, quod Venditori scienti vitium rei non iuvatur per assertionem genericam , & involutam dictorum Onerum, sed necessaria, specifica , & clara μ) . Ad vitanda aequivoca notandum est , quod istae actiones quamvis oriantur ex empto differunt ab evictione , quia ex illa agitur , quando res , seu rei possessio fuit abducta, Iudieis sententia mediante , in istis vero secus , ut patet. i De Lue. de empl. O vendit. disc. 4 . se in summ. ad dir
De aeuo interveniente in contractibus sicienter, seu ex proposito ct cuimo fraudandi .. Dolus definitur in Let t. f. de dolo malo . Machinatio quaedam alterius deeipiendi causa adhibita , cum aliud agitur , aliud
Duplicem dolum esse tradunt Doctores bonum nempe , &malum . Bonum illuni dicunt, qui ex industria,& vigilantia oritur: Malum vero qui ex mendacio, & fraudolento consilio, cuisquidem convenit dicta definitio melan. trassi eum par. t. lib. . cap. Rubr. de fraud. Bon . dec. s s. num. ao. ex hac divisione Tom. II. N da-