장음표시 사용
91쪽
De Imb euiati ra, et eiusdem Ex ensisne, et quid
Communiter apud Doctores, & Formularios occurrit verbum m extendere ra extensio m extendenda ad sensum sapientis α& passim certant, quid sibi velit vox illa. Priusquam pertractandam materiam hanc suscipiamus, praemittendum est Notarios ante rogi tum, facere posse imbreviaturam , seu quandam notulam brevem , & compendiosam , quae paucis verbis multa continet, quam post instrumenti publicationem
in formam ampliorem extendunt, seu extensiorem reddunt, ut x Cyriae. controv. o8. num 28. et. 3. Rot. Rom dec. 3ΟΣ. n. 12. par. 12. rec. apud nos mola Minuta, o ita lo SboEgo is Quorum alii diversa tradunt, sed non omnes iisdem innixi regulis, quia ob diversos regionum usus rem explicant, praecipue eX ratione quod alicubi conservatio imbreviaturae, quae aliquando matrix appellatur spectat ad Notarium , suosque haeredes onus easdem servandi, quia matrix, seu imbreviatura praesesert substantiam Prothocolli in quo interdum leguntur additiones, Vel ma ginales, Vel pmposteras, quare exurgunt quaestiones, quae pals mapud auctores leguntur ideo non semper aptari posse putamus dictas quaestiones Etruscae Regioni, qui diverso, atque laudabili stylo tu hac materia utitur: Sed quidquid sit de hoc, oportunum ducimus Notarios docere saltem de illis, quae in hoc articulo examinantur, ut non ignorent artis nomina, seu, ut aiunt, terminos, vocesque usuales eiusdem artis, ac etiam sciant quid Iuris in facti contingentia. iHis prae habitis facili metodo dignosci potest quomodo intelligenda sit Doctrina de extensione a Doctoribus pertraetata, inter quos aliqui indistincte tradunt Notarios posse eκtendere imbreviaturam etiam o quoad substantialia, quod quidem non absolute intelligendum est, quia si a Notario necessaria fuerint praetermissa vitiat contractus, Leg. Testamentum Coae de Testam. eap. tua, O
cap. seqq. in de s nolib. quare substantialia sne quibus contractus valere non pollunt non videntur posse extendi, etiam si dictiim fuerit quod contractus extendi debent ad sensum sapientis, Ioannes Avis. in addit. ad I peculator. an init. de instrum. edit. s. In-
92쪽
. Instrum.. vers. quod si a Contrahent. num. 13. idemque subiuniagit in fine,. quod quando Notarius ponit dictionem hanc Scc. as. serens quod illa comprehendat quod est de more Regionis, &ex natura contractus ver. gr. si diceret pro pretio scutoruincentum extendendE esset apucl nog clam sulae ceterata ad mone eam
Florentinam & non de substantia , & ita intelligit Ruin eo . 23. n. 3. tib 4. Notarius enim supplere non potest nisi in iis .
quae vir bonus. arbitraretur, nam de iis , quM Vir honus ricin arbitraretur, non videtur actu in ,. nec cogitatum, ae Ioavn. Anis. De. cit. in verb. Brstitutro ..
Rem elare explicat additit ad deo.' i 29; Gisid. Pap hir. A. verb. extenderct m ct licet Norarius circa substantialia negocii nitri debeat extendere, potest tamen intellectum, quem habuerunt m Contraheutes in rogando, & ipse in scribendo exprimere mut dicit Baldus in rubr. Coae de M. instrument. colum. 6. versic. uario quaeritur in Et circ2 Verbum extendere α non intelligas addere , certum siquidem est Notarium non posse ex suo capite aliquid addere iis, quae expresso conventa fuerunt, Menoch. de arbitr. eas I n. 7. Possunt tamen extenderct clausulas ceteratas iuxta Formularium publicum, & approbatum , licet ut supra eas addere de. integro non possint, Rot dec. 24O. num. I. par. 9.
rogatus clausulas apponere quae de stylo sunt Aleae consi 17. lib. et non stutem illas, quae alterant contractum,. vel dispositionem , dict. Alex: De. cit. imo tenetur clausulas solitas apponere, & quae intelligantur appostae de consensu partium, Papiens in form. pro- ct instrument. Glos. exhibent num. 9. in addit Gratian. discept.s 8. n. 36. Farina . et Vulpin. in Succo de falsit. et simulat. qu.
Prothocollum ex Noveli cap. ultim significat notam, seir scripturam chartis impressam, Uicat. liti. P. pag. 77. An Notarius possis in die feriato instrumenta conficere, et inridenter de Feriis ..FEriae, dieuntur tempor1. ini quibus forensis strepitus, & contentiosic iurisdictionis exercitiae quiescunt, Leg. s. Τ h. t Feris
93쪽
autem aliae solemnes sunt, seu ordinariae, aliae repentinae, seu
Ordinariae sunt, quae certi anni temporibus indicuntur; Extraordinariae vero non certa stabilique Lege sed propter extra ordinarium aliquod eventum a Principe dantur. Iterum Feriae ordinariae aliae institutae sunt ad Divinum Cultum, uti sunt Festa, aliae propter maiorem utilitatem, veluti messum, vel vinde-demiarum s
Contentiosae iurisdictionis actus in Feriis celebrati nulli sunt
ipso Iure, nec aliquis eo tempore in Ius vocari poterit cap. . b. t. et Leg. 2. Coae eod. aliter tamen dicendum est de actibus voluntariae iurisdictionis, qui scilicet sine contentione in volentes exercentur, ut sunt emancipationes, adoptiones &C. quae
quidem etiam in die feriato ad honorem Dei fieri possunt i . Differunt tamen alii Contractus a supradictis qui regulariter fieri nequunt in diebus Deo dicatis, seu, ut aiunt Festivis, S sunt
illi qui continent in se aliquam negociationem, ut contrailus Permutationis, emptionis, & venditionis, locationis &c. qui intelliguntur nomine mercatus, nisi ex consuetudine, & iusta causa sani Σ Causae plerumque haec recensentur nempe m Pietas αNecessitas m Renunciatio. Ex causa pictatis tempore Feriarum etiam sacrarum institui possunt Processus summarii, alimentorum scilicet , carceratorum, pupillorum, viduarum, & aliarum milerabilium per na-rum 3 . Quod quidem de consuetudine extenditur etiam ad Causas Criminales. Ex causa necessitatis si periculum sit in mora, puta si res, vel actio sit peritura, si contra latrones, vel de fuga suspectos sit procedendum s).
Ex causa renunciationis si partes scilicet renunciaverint,
quod procedit in Feriis vindemiarum , messium &c. 6 Cum quilibet favori pro se introducto possit renunciare . Limitanda tamen .est regula praedicta in Feriis ad honorem Dei, ac etiam repentinis a Principe inductis 8 . Pariterque quando esset inducta ob inobservantiam nullitas ipso Iure is . Quod in Posses.sionem in vim re iudicatae possit in die Feriato immitti, tradunt io . Postremo inquirendum remanet pro huius capitis complemento an Notarius possit in Ecclesia rogitum recipere, & di incendum videtur, quod contractus non possunt fieri in Ecclesiis, nisi ad opus pium, vel ex aliqua urgenti necessitate, facti tamen tenent, quamviS contrahentes peccent sit) . Quod Iutamentum praesutum iudie festo extra urgentem necessitatem sit illicitum,
94쪽
8 Ised validum, demonstratum iam fuit: Auctoritatibus tamen relatis addo ra). 1 Maranta in specul. aur. par. 4. distini. I 6. n 86. paσ. mihi a 33. χ) Anroin. Teolog mores. cap. 2' de observ. festor. I. respondeo a. cap. I. et uisim. de jeriis 33 Scarcia de iudic. eap. s.
8) Cap. sis. de feriis Alex. in Leg. i. f. et Coae de feriis Gotu.
Gait. de credit. cap. 2. num. 2339. rem hanc Iu e lateque exornat Rainas. tax. rer. crimis. cap. l. g. t I. lain Pax Iordan. Lucubrat. via. 1. lib. M. tit. I. n. I96. nisi ex iusta causa lib. I . tit.
DP pactis fusurae successonis.
P Actum sive adfirmativum, sive negativum de sutura successio.
ne universali, vel super hereditate, vel quota hereditatis certi hominis viventis absolute, aut sub conditione regulariter Non valet, quuniam esset plenum tristissimi eventus, tamquam inducens votum captandae mortis, & adimens testandi facultatem , ut Enumerantur in t), ubi communiter scribentes in Leg. Stipulatio hoc modo concepta 63 . f. de verb. oblig. Ita neque tale Factum naturalem producit obligationem . Iuxta ea quae tradit Torr. de pact. futurae succes. lib. I. cap. 2. Num. 27. ex communiori DD. voto haec succesibria pacta bita- Tiam partitionem sortiuntur, nempe in pactum , in quo duo pluresve inter se paciscuntur de hereditate tertii viventis, veluti si incatur contractus, ut quandocumque decedat Caius,' cuius
hereditas mihi debetur, ea Titio queratur is Et pactum in quo de ipsoru ni paciscentium hereditate, & succe Isione actum est maut quando ego promitto Titio solemni stipulatione, ut quando - 2 om. H. L ine
95쪽
82 me mori contigerit non possim alteri meam hereditatem relinquere, quam illi. Ea quae diximus intelligenda sunt, quando pactum cadit super hereditate certi hominis, nam si fuerit generale quarumcumque hereditatum valci 3 . 1 Text. expressus in Leg. pactum quod dotali I s. Leg. licet xy. O Leg. M. Cod. de pare 2 Cancer. variar. resol. lib. 3. cap. 7. n. I 34. Rot. post AIerlin. de pignc ib. dec. Ii 2. sub n. i ne riuramento conserinatur Gistvagu. conss. 62. mGn. 8. Manue. de tacit. 9 ambig. lib. m. tit. 3 . n. I 33 Uro I. cons. 98. v 49 hi Naea, quae latius traduntur cum de renunciationibus agitur.
Monita pro Neotericis Tabellionibus ANimadvertant Notarii. quod si ille, de cuius hereditate agitur eonsensum praestet, etiam ex intervallo valet pactum, licet possit illum quandoque revocare in praeiudicium paciscentium i , quare si contigerit instrumenta huiusmodi conficere in illis apponenda sunt verba haec is Faciens dictus N. N. omnia,& singula supra scripta, cum consensu dicti N. N. α quamvis haeo rautela potius respiciat renunciacionem, pria ut in 1 ua sede &c.& usus plura docebit. i uicalor. de fratris. par. 3. cap. 2 per tot. Franc. decis 89. sub n. q. Cirtac. controvers cuntrod. 88. lib. I.
De Pollieitationibus , O in quo disserant a Pacto DIsserre pactum a pollicitatione certum est, quia pactum est duorum, vel plurium in idem consensus &C. Pollicitatio autem solius offerentis pro inissio, Leg. 3. de pollicitat. In effecta quoque non parum differt, quia pactum simul ac persectum est
Iure naturae obligat, ut iani observavit nus, pollicitatio vero non prius obligat promittentem, quam si ab altera parte acceptat fuerit, qua de re promittenti poenitere ante acceptationem pollicitationem quo revocare licebit. Leg. 2. g. sed quis Donatarius 6.or Leg. absenti f. de donat. Leg. nulla pollicitatione s. Coae de consim stipulat
96쪽
Praeterea ut absenti facta pollicitatio irrevocabiliter obli es. non fuisse it, quod alius absenti norificaverit, isque acceptaverit, sed requiritur ut ipse promittens per Nuncium, vel per Epistolam promissionem absenti denunciet: etenim ut pollicitatio oblitet induere debet formam pacti, quae fit mediante voluntatum
unione, voluntates namque non uniuntur nisi promittens per se, vel per alium a se destinatum voluntatem suam alteri noti sicet, Clar. I. Donorio qu. I a. n. a Sanchez. de matrim. libr. r. dsput. 6. num. 3.
Specialis tamen, & notatu digna est apud DD. limitatio, quod pollicitatio facta Deo , Ecclesiae , Pauperibus . vel Piae Causaestiti in obliger: Iure quoque civili pollicitatio fidia Civitati, vel
Reipublicae, ex aliqua causa, Puta ad reparationem ruinae, vel
gratitudine statim obliget, Leg. i. O passim alibi f. de posticita
Etenim aequivalet promissioni factae piae causae, nam in favorabilibus valet argumentum de pia causa a Republica, Iason. ODD. in Leg. pen D. Coae de Sacrosnct feries Barbos. in Iur. Eceles univers tib 2. cv. I 3. n. 2 9. T in tu cap. I. h. t. Anceps apud Dra quaestio est an pollicitante ante alterius acceptationem mortuo, obligetur res eius; Theorice tamen loquendo . quamvis adfirmativa probabilis videatur, contraria probabilior est, ct tenet Andreas de Mernia Tara et Casan. aliique apud Sancher de matrimon. Iib. I. disp. 6. num. 3. quibus addi potest Luman. Theolog. morat de pactis, ct tantractib. E eonverso si is, cui facta est pollicitatio praemoriatur pollicitanti, an possit haeres eius acceptare invito promitare, quamvis aliqui sint pro adfirmativa, negativa tamen praevalere videtur ex ea ratione, quod deficiat unio persecta voluntatum inter principales personas, & Ideo Inte Certio rationem, & acce-Ptationem , cum nullum ei fuerit Ius quaesituin, ergo nullum potuit in heredem transferre.
DE OBLIGATIONIBUS EX CONSENSU.
T I T. XXIII. et O Uarta , & ultima species obligationum ex contractu est obligatio ex consensu , illa scilicet, quae ad sui persectionem
nihil exigit praeter consensum contrahentium ad difierentiam aliarum, ut supra. Haec obligatio ex consensu Procedit ex quar
97쪽
tuor Iuris gentium sontibus nempe, emptione, dc venditione, locatione, & conductione, societate, & mandato. In iis pro substantia non requiritur. ut quini conventum est in scriptura redigatur. Verum interdum id 1ieri solet, ut sacilior efficiatur prohatio: tamen remittitur contrahentium facultati , ut expresse conveniant, quod contractus pro sua validitate in scripturam redigi debeat. Contractus isti sunt omnes bonae fidei, adeoque celebrari possunt inter absentes, ac tacite, & solo nutu, utpote qui ex . arbitrio potius contrahentium, quam ex iuris rigore Persectionem suam recipiunt; praeterea obligationem Pariunt, quae magis. late Patet, quam ea quae oritur ex stipulatu, non solum enim inducunt Parios in obligationem eius, quod convenerunt, si fietiam cogunt ad ea omnia praestanda, quae necessitas, vel utilliatas exigit ex bono, & aequo Consensus autem declaratur, primo ex determinatis verbis. aut literis, aut nutibus, aut indiciis huiusmodi, secundo ex rebus aut factis, qualitatem aut substantia in conventionis indicantibus, tertio ex sola scientia, taciturnitate, & usu. Declaratur cliam ex actu nullo. In contractibus temporalibus, qualis est locatio praesumitur praestitus rebus sic stantibus, nam mutato rerum statu. debet contractus redigi ad equitatem
DE EMPTIONE . ET VENDITIONE . T I T. XXIV
Contractus emptionis , & venditionis est cum, res alique
Per mutuum consensum Pretio commutatur; Istud enim ianumerata pecunia colas stere debet M alias permutatio, vel in
lutum datio est; fieri potest in scriptis,& sine, atque solo consensu perscitur, statim ac de re, & pretio conventum fuerit.
Iri scriptis paciscitur, cum convenitur non prius esse Perfectam , quam accesserit scriptura subscripta a partibus si privata sit; per ro itum Tabellionis si sit publica: si Arrhae fuerint
datae licet reli iura, sed si restiat emtor, amittir Arrhas, quas deducit ,. si venditon duplum Arrharum restituit. Arrhae duntur in signum emtionis, & dupliciter dantur , aut simpliciter uti argumentum emptionis, ut Persecto contractvι r
98쪽
stim ntur emtori, aut dantur in partem pretii, velliti eum datur certa suinma pecuniae; ex contractu hoc statim ae perfectus sit, utrinque nascitur Obligatio ; emptor enim actione ex empto te-tietur ad pretium, venditor actione ex vendito ad rem tradendam. Absque constitutione certi pretii in pecunia numerata ei n-tio, & venditio nulla est, quare pretium incertum, vel collatum in arbitrium en toris, aut tertii non designata persona nullam facit emtionem, quod si conseratur in arburium certi hominis tunc intelligitur facta conditionalis,. quatenus scilicet tertius pretium definiat. Periculum, di commodum rei emtae post persectam emtionem, licet traditi secuta non sit, pertinet 'ad emptorem si a sque secto venditoris contingat, veluti si non fuerit venditor ita mora tradendi, alit custodiam rei venditae usque ad traditionem non susceperit, vel venditio facta sit sub conditione, praecipue si res in genere fuerit vendita, aut talis, quae pondere, nil mero, & mensura consistat cum huiusmodL rei non prius persecta venditio dicatur, quam ea ad mensa fuerit, item si ex vitici praecedenti res perierit, Leg. 3 s. s. r. f. h. t. Emtio sicut coeteri contractus pure,& sub Conditione potest contrahi, nec consistit si agatur de locis sacris, publicis, & de
re exempta a nostro Commercio, quo tamen casta competit emptori adversus Iaenditorem actio, ex empto, non ad consequendam
rem , sed ad consequendum suum interesse, scilicet , quod sua intersit emptionem effectum non sortiri.
Venditor non tenetur transferre dominium m emptorem si illum non habeat; emptor nihilominus tenetur pretium solvere i . Emptor rem, & pretium retinens tenetur fructus recompensativos venditori solvere et , & hos etiam non conventos iuxta laxam in loco practicari consuetam. Si res aliqua pluribus vendita fuerit praesertur ille, cui facta fuit eius traditio 3 . : Si venilitor fuerit in mora tradendi rem venditam , vel eiusdem custodiam in se susceperit, iis casibus tenetur de exactissima custodia , & diligentia , non tamen de casu fortuito, nili expresse de eo fuerit conventum . Uerum si venditio facta fuerit sub conditione, vel in genere eadem pendente ut supra dictum fuit fi tota res perierit, periculum ad venditorem spectat , secus tamen est ubi ros fuerit deteriorata, quia tunc emtoris dam-
99쪽
De actione frictionis: qisae aliquando ex hoc Contractu oriri possis. EVictio m est rei emtae, aut alia iuxta causa aequisitae Iudicis Decreto mediante abductio, seu oblatio i . Alia tacita, alia expressa osse dicitur, ut ex Mangili. in fistract. de evia Expressa est, quando res fuerunt traditae, & evictae post traditionem . Tacita quando res non suit tradita , ne tradi potest, quae quidem aliquando etiam propria dicitur, aliquando impropria hinc sequitur, quod propria dicatur, quae adve nil Iure dominii, impropria, quae Iure Hi potecae tantum ), quia susticit solam pollicitionem fuisse ablatam ad hoc ut locum habeat 3 , S ideo quando res est evicta ratione dominii agi potuit ad pretium, & ad duplum, secus si ratione nudae possessionis, qui tunc non auitur quasi re evicta, sed quasi non libere tradita, ct in icta actione veniunt damna, ct interesse Q, quod quidem procedit in simplici avocatione per Salvianum , sucus aliiqiui ad vari Iuris eductiis in avocatione per hi Pothecariam, vel quando res avocatur pro tanta quantitate, ut
qbsit spes Iultionis, uel quando fuit ereditori assignata in solutum , vel subhasta vendita sin Illudque notabile est in hae materia, quod evictio praestanda Venit etiam non expressa, nec promissa non solum in contractu emtionis, sed in quocumque contractu onero , & nominato, quotiescumque agitur de translatione dominii, vel possessionis. Idςpque veni: Qtiam aα locatione θνὶ, & dicitur secuta.
quando fuit super ca lata sententia ), ex facta executio D, ubi
100쪽
ubi videre est, quod etiam ante quam tes fuerit ablata agi pos. sit ad interesse O . Attamen regulariter actio de evictione locum non habet, si ea evenerit ex natura rei, quia aliquis sitienter emerit remen ip tyicuti Cain, seu alio quocumque titulo obnoxiam nisi in specie fuerit promissa, & quando id procedat io , Et casu, quosuisset promissa pro suo dato, & facto tantum interpetratur est, etiam extendendam pro facto auctoris ii . & tunc si evictiosequatur facto alieno promistbr tenetur ad praetii restitutionem ia . Observandum insuper est, quod emptor re evicta, aut molestiis assecta venditori preti Um solvere non tenetur si nondum solverit, nisi prius illi praestita fuerit cautio de liburatione t 3
verum pretio soluto, vel non, emtor venditori litem denunciare tenetur, ut eam in se suseipiat,& ab auctore, ut aiunx, laudato quear cum expensis, & damnis obtinere; cum regulariter dictus emtor teneatur . non comparente dicto auctore laudato rem de sendere appellationemque interponere, ubi tamen intorponi
possit. 6c non adsit pactuat contrarium, quod apponi solet ex norma Formularii Florentini, vel casu, quo deficeret Ius defensionis si M. At si dictus auctor laudatus compareat ad defendendum emptor poterit a defensione se abstinere. Quo vero spectat ad actorem molestantem etiam si auctor laudatus comparuerit tutior erit regula, quod ille semper in progressu causae ad utrumque dirigat citationes, scilicet tam contra emptorem , quam contra laudatum &c. Is, Illud obiter observa, quod in evictione attenditur pretium iuxta tempus luculae evictionis, non autem Celebrati contractus 16 .