장음표시 사용
271쪽
iritus Auris mestri, cui loquitur in vobis , iton quasi Apestoli elinguest lacti essent , sed quia nonnisi ea loquebantur, 'Me Spiritus S. cis sum
in Lat, unde alitea dixerat: ' Nolite cogitare , quom quia loquamini; dubitur enim, vobis in i re hora quid .loquamini. Quamquam vero et Pater , et Filiu .faciunt nos oraret, id tamen tribuitur Per appropriaticinem Spiritui S. cui eas naropriantur ba quae ud noSuam sanctificationem pertinent.
Parum auten interest , quod in graecis exempla- Tum aliorum vibus. et in nonnullis etiam latinis desit illa vox dia-.ς , Jo. VH. Ο ι ipse etiam contextus aput tui declarat, canidem
Eum enim erat Spiritus datus etc. quod ita expliacat S. Augustinus: Non enim, non erat SPiritus Dei , qui erat αρui Deum t sed nondum strat incis , qui credidenrant in Iesum to enim disposuit - minua, δεδι , , non, eis. dare: istrisum istum , . do quo ἰο iuuar , nisi'Post resurrectionem suam. is. CXLIV. . 'rextium otiam testimonium interpretatur S. Angu Et tertium exstinus , i uti Spiritus i S. dicatur non loqui a semet- Ioan. XVl. .mi, i quia rementiam , unde' alia omnia dimanant Mon habet i a sometipso , scd a matre , et Filio , alquibus piscussit p et a quihus etiam mitti dicitur.
- . t Aliud sacrae Seriptiirae testimonium afferre solent Loens ex Is ciniani , quo contendunt, verae Divinitatis charhia Corinib. II. otia Spiritui S. de gari. I: Corinth. II. 2 .: Gi citus Oamiam seruiatun etiam profunda Dei. Ois Gnim scit hominum , quae hominis sunt, nisi vi ritas hominis, qui in i so est' ita et quae Dei suis: ocmo com it, nisi Spiritus Dei. Ex quibus, tri colligit Gellius t a. eomparationem fieri Uintre ηpiriiatum; Dei , 'et is itum hominis ; quii postremus certeison est persona' hominis , sed ejus tiara. a. u Spiritus S. . esset persona divina , non diceretur inviit ri , sed scire omnia. 3. etiam sequeretur , Patrem, . Thool. Dogm. Pars L. I b ir Orale
272쪽
et Filium noscire ea, quae Dei cum disturca neminem noscere , nisi Spiritum Dei. . S
Explicatur. Leves sunt istae argutiae, quarum prim e wUD demus , in hoo solum institui Dcomparationem uequemadmodum spiritus' hominis noscit ea quae ii minis sunι, ita Spiritus s. nciscat prorunda Dei; quamobrem ei revelanti credendum esse , qui erat Apostoli scopus t antea enim dixerat: Nobis Deu ' re-lavit per Spiritum suum ; Dirisus enim etc. secunda quoque futilis est; neque etaim scrutari excludit plenitudinem scientia' divinae i cum Deus sa pius in sacris Litteris dicatur scrutari renes et comda hominum. Et magis etiam futilis tit tertia 1 nam cognitio eorum , quae in Deo sunt , non tribuitur Spiritui Sancto per exclusionem Patris, et Filii, sed
Per exclusionem aliorum spirituum' ovium M.'
Nomen spiri- Similiteo sinscia cavillantur Socini ni. eiria locatus designat sacrae Scripturae o illigunt, in qui bis nomen 'spiri-ν ψοδ tus tribuitur essentias divinaei haee eui risca aliis non obsunt, quibus ostendimus nomine Spiritus S. Personam designari a Patre, Filioque distinctam. . Cavillantur pariter , dum quo earitati, aut Φini, aut aliis rebus inanimatis ea nonnunquam, metaph vice tribuuntur, quae personae prie con niunt. inserunt: etiam Spita ui S.. metaphorios tribui Pors uae characteres. Nemo mi in . ceris inficiabitur, mira esse in scripturis metaphori dicta , ea tamen Plerumque sunt ita permicua , ut nulla inde possit
. . . oriri erroris occasio. Non ita se res habet M spiritu S. ; nam I. Domino spiritus Obvio sensu inteni 1gitur substantia. a. Cum dieitur procedem a. Patre, signiscatur Persocia Pix cedens , non aecus in Filius.
S. cum in haptismo conjungitur cum Patro, et Fiatio', quilibet credit , ab utroque distin . 4. Ain paritio ejusdem in columbae specie non potest misi
273쪽
ri liare quidem facilia sunt; illud non tam Delia Cur in mineulis solutionis est, cruod ex Concilio Nicaeno opponitur , ubi tantum Divinitas Filii asserta , et vindi- ziz s cata ost 1 cuin tamen Ariani non minus contra Di- titiai. aetum vinitatem Spiritus Sancti, quam Filii blasphemarent. siti inmunis Patrum Basilii , Epiphanii , Atha Sit , atque etiam Hieronymi hujus di ultatis sol tio est , nihil fuisse expresse 'in coiicilio Nicaeno dis pili tu Sancto definitum, quia de eo quaestio mota Dota erat, sed tantum de Filio. Ceterum universalem Melesiae fidem de Spiritus S. Divitiit to semper fui Asu , vel ex eo solo liquot , quod illi ipsi Patres Ni- '' ca hii qui Arium condemnarunt, etiam contra lidem , Tostin ΜMedonii, statim ac erupit, quasi sa agmine insureexerunt. Ulterius 'in ipso concilio Nicactiosuisse saltem implicite Spiritus .ancti divinitatem as- .fici tam, et vindicatam, testis est omni exceptione ma- jor S. Athanasius, qui in epist. ad Jovianum Impserat. de Patribus Nicaenis inquiebat : Sed'umque Θμ 'ritum S. a Patre, et Filio se ararunt; 'quin ymi- eum una cum Patre, et Filio mo earum in una. . . 'sanctaae Trinitatis sis, eo quia una sit in sanciar initate Pirinitas. . 1 ε
n Moleste adhuc sciscitantur Auverseturii, eemr si Cur Spirii Titus Sanctus est Deus , Patres c si inopolitaui suerit Rum d taxat Dominum appellarunt , non Deum PPς, -- De immo vel ipsi sancti P ues, q- data Hiera Vul de
Trinitate scripserunt, . vel Macedo aianos impugna-rdnt, nunquam ausi sunt Spiritum Sanctum ex preMe Deum nominare ; et quod magis, mirem iminis .iBa , ii.Silius, . tui integrum librum de Spiritu S composui , . in epist. II 3. Presbyteros Tharsensi S ch'Linivr.,:,ut dicaena fide contenti nihil aliud a Macedoniauis exposcant, quam ut fateantur , Spiritum Sanctum . creMuram iaci non omniere.
Verumtamen parum interest, a Concilio. Const-- concilium
274쪽
tis aperto di- cum tui ejus I vinitatem Clarius exprimendii in ham iiii talem Ss i- synil, ,lo tulit ita : Credivιus et in Spiritu ia
Damalum R. P. Credere su Prositentur murm. Dei tutem , et Potontiam , GC sufflautiam Patris , et
Aliomm. autem Patrum Drudentem fuisse Oecon miam dWit Gregorius Naziauet. Homil. 2o. tumnia is scinoi pisenderent, clui Divinitatem ciritiis copsilentus de nomino tameta Dei ipsi tribuendo ambigebant ; tum ne haereti is magi S in P bium excitarciat , ut expulsis catholicis Pastoribus , lupis ovile Christi tradereui. Ceterum omnino V rum non est , nunquam suisse Domun Dei a SS. P tribus 6piritili S. tributum .i Id tactum snisse a S. Hilario mihi ideἡunt ejus olieruin editores in Pra lat. ad libros de Trin. n. i4. et se l. et de S. B
silio videri potest ejus 'Pist.' I S. CLII.
Praeter bauo unus . est, Ῥi m nobis praecipue oP- ponunt ut vi rgurii, S. Dioi ysius Alexandrin. de quo haec habet 'S. Basilitis in epist. 9. Hoces emisit mi-
Non desuerunt, qui si Basilium propter hanc Me
275쪽
risuo dignas Spiritu ab adorata illam mitialse s jungens , ct in inforioribus una cum creata ac ni nistra natura numerans. Veraim praeter ea qitae s
Pra S. Io3. diximus ad excusandum' S. Dionysii ex-C sum , certum est, hunc Patrem a Basilio iti Lib. Ae Spiritu Sancto , cap. 29. in iis numerari, qui Spiritus S. divinitatem praedicarunt. Et reipsa in rem. ad Propositiones Putili Samosat. sata habet Non impune feret is , qui adversus benign- risum Sanctum blasPhomus est: Dirigus aingem est Deus. Et haec de Spiritus Sancti Divinitate ; nunc de ejus processione; prius tamen de processione Filii
De Processioni s divinis. S. CLIII. .
a rocessio est Oram intus ex alio ; duplex aluem Quid sit pro- a Theologis distinquitur dixitia Processio , una cessio ut q t. Extra, qua Creaturae omnes a Deo prostedunt; alia i P Ο ad intra, qua Filius a Patre, et Spiritus S. a Patre et Filio originem trahunt. Porro ex negatis hisce divisis processionibus , errorim , quos hacterius impugnavimus Sabellii, Arii, et Macedonii orti sunt, 'unde S. Thomas I. P. sta. 27. art. I. Ostendit, de catholica processioum esse in Divinis pone
Processio Filii di Patre luculentor traditur Joan. Proeessio Filii VIII. 4a. ubi Christus de seipso dicit: Ego ex Deo a P x e phocessi. Quod etiam Filius a solo Patre procedat , prositetur Ecclesia iis verbis in symb. Quicumque :
Praeter Trinitatis hostes, divinas Processiones negavit Herm. Alex. Boellius , eontendens nonnisi improprie has voces msnere, nascι, pater, Filius, in Divinis Personis uso pari. Hoellium impugnavit Vitringa, totamquo hujus controversiae historiam exhibet Henr.Itud. Beril hemitis de statu Ecclesiarum, et scholiariam foederati Belgιi P. z. caP. I.
276쪽
Filius a solo Patre yst, non factus , nec σωtus ι sed genitus. Ratione istius processionis secutuli, Trinitatis persona ilicitur inna muniter in sacris Ibitteris
Filius, Verbum, et Mago Patris. Dicitur Filius, quia a Patre per Veram generationem procedit; adoo que natura Filius Dei est, non gratia, et adoptione.
Qui voeatur . neatur etiam Verbum. Dei, ut in cap. I. Evanti m vς hv - gel Saneti Joannis , in vers. 7. GP. V. EPist. Ι- ejusdem Sanctis Ioannis , et aIibi ; quae appellatio desumpta est a similitudine verbi interni , quod
mente cogitando proserimus; cum hoc tamen discrimine, quod verbum nostrum non est nisi accideris , . Deo menti coaevum, Cum non semper in eadem fue xit , nec semper in ea permanea , Verbum autem Dei Persona est subsistetis, et Patri coaeterna, quod' Sanctus Jonnes expressit dicens : In Princitus frat. Verbum, et Verbum erat a suci Deum, et Deus o rat Ver um. Hoc autem nomem ita secundae Pers . na pi rium est, ut nec primae , nec tertiae ullo modo conveniat; et rei Psa nulli hi in sacris Litteris, vel apud Sanctos Patres ulli alteri quam secundas Porsonae tributum lcgitur.
Atque imago Dicitur etiam secunda Persona Imago Dei II. ad 'x Corinth. IV. 4. et Colossens. I. 25. Immo Sanctus Hilarius Lib. 8. de Dinit . Sanctus Augustinus Lib. 6. de Trinunte, cap. a. item Lib. 2. Cap. I. Et nonnulli alii Patres hoc nomen Imaginis proprium
Secundae Personae esse docent; quamquam AtDana sius in epist, a. ad Sorapionem Basilius Lib. s. contra Eunomium, et communiter sere Patres Graeci etiam Spiritui Sancto nomen Imaginis tribuerimi. Illud tamen caute notandum, ab hoc Domine μα-ginis remmendam esse quamcumque imperscctioncm, quae in imaginibus creatis sive artesactis , sive etiam naturalisus inveniri solui; et Filius concipiendiis P, tui imago Patris persectissima, eandem habens Ussentiam , et sola li Postasi , seu Iaersonali subsistetitia . distincta. Duiliged by Cooste
277쪽
Ab eodem Patre procedit spiritus Sanctus , quod Proeessio Spi- Christus testatus ἔst Joan. XV. I 6. inquiens r cum ritus S. a Pa- venerit Paraclitus , qui a Patre procediti sed cum volun hoc discrimine a processione Filii, quod ista fiat per intellectum, altera per voluntatem ; nam Pater in- . νtelligendo seipsum generat Filium, et ex mutuo more Patris et Filii procedit Spiritus Sanctus tertia Trinitatis Persona. Hinc etiam nomen Caritatis Spiritui Sancto tribuitur , unde Apostolus Roman. V. 5. Caritas Dei, inquit , di usa est in cordibus nostris Per S risum Sanetum, qui datus est nobis. Noe a Patre solum, sed etiam a Filio Spiritum San- etum procedere catholica 'fides docet. verum cum hoc postremum pertinaciter a Graecis schismaticis negetur, copiose, et accurate demonstrabit sequens
Ostenditur Spiritum Sanctum vere atque ingem a Filio procedere.
Q uinam primo hoc neSδVerint, non est omnino Quanilonam compertum. Sunt qui putant primam hujus erroris primo proces-orisinem esse repetendam a Nestorianis Sec. V. alii vero a Monothelitis Sec. VI. Illud certum ost Seo. 'us' '
nymo processionem Spiritus Sancti a Lilio aperte a . nonnustis negari c isse , quod colligitur ex Concialio habito in villa Gentiliaco Prope Lutetiam .anno 67. sub Pipino Francorum Rege. Initio etiam Sec. IX. sub Carolo magno habita est Synodus Aquisgranensis , ut processio Θiritus Sancti α Filio sumciretur. Haec prima sunt certiora hujus erroris Ve- stigia : qui 'postea eodem Sec. IX. et XL 'occasione schismatis a Photio , et Cerulario excἱtati magis : dia latatus est. Fuit quidem semel et iterum , . scili tin ConciIio Lugdunesi II. anno 12'ά. cui Gregorii s
praefuit , et in Florentino sub Eugeniollo I 439. Pax restituta , et Processio Spirψι a Filio commuiti utriusque Eccledae gra ue,
278쪽
. et latinae consensu desinita, sed Gracci in patriani' 'Τ reducos ad I, ristinum cri orem revirui Sunt , paucis
in fide permanentibus. ' s. CLIX. .
Prob. ex sa- Qitamquam vero in saciis Litteris non ita expres
δ', se dicatur Spiritum S. Procedere a Filio sicut dicitur procedere a Patre plurima tamen sunt loca, quae id non Obscure inhinuant et imprimis aut aer Joan. XVI. I 3. et seqv. ubi Christus de Spiritu S. loquens ait : Ille nie clariscabit, quia de meo --c iet , et annunciabit vobis et Omnia quaec que habet Pater mea sunt ; Propterea diαι, quia de meo acc*iet , et annunciabit vobis : quorum ver . horum liac obvius sensus. est: Omnia, quae habet Pater , mea sani ; moa est igitur etiam Virtus spi-' Tativa, per quam Spiritus S. ab ipso Pro dii ; ac propterea Spiritus Si de meo accipiet , noe rit m .im essentiam , procedendo a me , sicut proeedit a
Praeelu litur prustra autem sunt, qui ca Chi Isti verba de nino falsa hi j iis lo- intelligi volunt des meo j sermo e , Vel Mi . mCO OOSauro, aut alio quoVis modo ; pluribus quis Pe argumentis constat , intelligi debere ' de meo es oes; nam I. id eruitur ex antiquis versionibus : PM- sim .habet a me acci et : Arabica acci 'let de eo ,
quod meum este AEthiopica 'totuim quod habet , --. is demum Syaeiaca , quae omnium antiquissima est , et ad prinia Ecclesiae ter vim. Pertingit , . . sic legit : quine qui de me est. II. nec aliter hunc locum intellexerunt antiqui Interpretes ; nam s. i- Phanius in Ancorato ait: Cum Chrisιus ex Patre credatin Deus eae Deo , et Spiritus ex Curi
De Graeeorem schismate praeter universalis Hist. Ece, auctores scripsit Lud Μaimbourg , copiose quidem, sed Imuomnino accurate. Videri possunt Petavius Lib. V. de Trianit. , Natalis Alexander Dissert' 4. in Sce. IX. , et X. , P. de Bubeis in duabus dissert. adnexis vitae Georgii Cyprii MichaeI G-Quien dissert. prima Damasceniora , . et qui ι. volum. in sol. omnia complexus est card. Laur Gaza inniat. Polam. de Graecorum schismate eae Eccles. monum.
279쪽
' to , sise ambobus , ut Christus his υorbis asse rit : qui a Putre Proccina, ct hic δε mco accipiet. Didymus pariter nobilis Sec. IV. interpres ita nulla locum exiuicat Lib. 1I. de Spiritu S. Non enta di Viactur ex semetipso qui mon ex εct est , sed ex Patre , et ex me r hoc enim ipsum quiod sussistit, . et loquitur, a Putre, et a me illi est. Demum ut brevior sim, S. Cyrillus Alexand. Lib. II. in Mon. ita christi verba decla1 at: Quoniam consubstantia , . Otis Filio est , proceditque Per eum , Omnem Φsius in oninibus Perfectissimam habens e cientiam , cevirtutem , iueo dicit: des meo accipiet.
Praeter hos, qui laudata Christi verba commentati sunt dis processione Spiritus S. a Filio, multi . xxiv alii Piraesto sunt Ecclesiast graecae Patres nam delatii iis nullam umquam Schismatici moverunt qua stionem ): Et quidem veterum Graecorum sententiam
satis pristit Epistola Synodica quam S. Cyrillus Alexandr. nomine Episcoporum AEgypti ad Nesto rium dedit, quaeque fuit in Concilio Ephesiuis probata; in ea enim liaec de Spiritu S. habentur: Non est ab eo s Filio ) alionras , quam quiuilem viris
veritatis nominatur ; chriagus autem veritas est ;et proinde quoquc db illo, alise a Deso Patro Pro cedit. Longum esset de aliis Patribus dicere , eosque a calumnia adulterationis vindicare , quod multi exii tris summa diligentia praestiterunt ' .
Praeter sacrarum Litterarum, sanctorumque Pa-Ae demum du-trum testimnia hactenus allata , duplici quoque x xiQue. ratione theologica Processio Spiritus S. a Filio manismis evincitur. I. Suppeditat Concilium Florenti- Haee testimonia inveniri Deile possunt in Theologis
superiori nota recensitis, quibus alii pene innumeri addi Possent. Praecipue tamen commendari meretur Panopitaeontra Sehiama graee. Steph. de Aliamura seu Mich. Le. Quien , et quae duo eruditi graeci Petrus Arcudius , ae Leci Auatiua ediderunt, vel ab ipsis scripta, vel ab aliis colle-eta , et latine cou ersa.
280쪽
. . Dum in decreto unionis his verbis r Puia omnia , quast Patris minu , ipse Pater Unig,mito suo gigner , do dodis , Praeter esse patrem , hoc ψsum quoa Spiritus S. Procedit a Filio , ipse Filiuς a miro te liter habre. II. Ratio 'est: si Spiritus S. a. Pati e solum , non autem a Filio procederet , nihil obstaret , quo minus Triuitatem enunciantes pm li-hitu diceremus t Pater, Diritus S. , et Filius ;. atqui id nulli bi dictum reperitur , immo ordini a ' Christo in forma baptismatis instituto adversatur
est Quod potissimum Graeci nobis objicere solent , est quod seripi scripturae silentium, quae processionem Spiritus S. ara non diς t Patre apertissime tradit Dan. XV. 26', de proces 'l' sione autem a Filio ne verbum quidem habet. Cui
eedere a Filio. tamen argumento jam supris Occurrimus S. 159. Sed practerea observandum , neque in sacris Litteris di ei , Spiritum S. Procedere forum a Patre , quod Graeci addunt de suo ; immo S. Thomas I. P. qu. 36. art. u. ad I. scite observat , etiamsi particula. exclusiva solum adderetur , non tamen negandam esse processionem Spiritus S. a Filio , quia omnia , quae dicuntur de Patre; intelligi etiam debent deo . . Filio , iis solum exceptis, quibus Pater , et Filius' , secundum impositas relationes distinguuntur. Sio quamquam Matth. XI. dicitur : Anemo novit FH tim nisi Pater, DOo emitur, Filium non noscere se ipsum. At vero Virtus spirativa , quae est in Patre , non opponitur Virtuti spirativae , quae est in Filio ; immo una eademque est Virtus, quae a P tre una cum essentia Filio communicatur.
Nee etiam, Eademque fere ratione solvitur simul dissicultas ex quod H nun Constantinopolitano depromta , ubi Sola Pro .. I, . Spiritus S. a Patre credenda proponitur. Nem- Constant. Pe Concilium reticuit quidem processionem Spiritus
S. a Filio, non tamen negavit. Cur autem reticue rit , haec inter alias potuit esse causa , quia Pne matomachi blasphemabaut Si,iritum S. procedere RFilio, ut ceterae creatruae Procedunt. l . Diuitiam by Go le