장음표시 사용
371쪽
sancti Renati legi eumdem Surrentinis oris appulsum in eam solitudinem decessisse , ubi traditio est primum Episcopale templum , seu potius cryptas suisse , & Surrentinis veteribus Christianis aempore persecutionum perfugium ; quo in loco dicitur sibi aediculas ipse sanctus Renatus ad habitandum comparasse. Quod si non adhuc intra urbem Episcopale templum translatum erat, non equidem in solii tudine S. Renatus concessisset, quirpe qui cum Episcopo , S aliquibus saltem Christianorum ibi conversatus fuisset ; neque sibi necesse erat aediculas aedificare ; quum saltem in ipsa crypta , ut erat aliis locus , ita & sibi est.
poterat . Sancti Renati igitur aetate Surrentina
civitas suavi Christianae legis jugo colla jam su diderat ; quod confirmari videtur ex ipsius sancti Actis , & ex ossicio , in quibus legitur palam , S publico conssilio ipse sanctus Renatus in Epi
Demum si Surrentina civitas nondum publice Christum profitebatur , vel illuc sanctus Ren tus , qui a persecutorum manibus dilapsus suerat , non divertisset, vel saltem non se in dese ias sortasse rupes abdidisset, sed rudimenta fidei studuisset edocere, ac fidem Christianam infideli Populo praedicare. VII. At , si dices sancti Renati tempestat Christianam fidem suisse quidem publice amplexam a Surrentina civitate et sed Episcopium nomdum intra urbem translatum ; id nullam prae se R r veros,
372쪽
314 De Chrissian. Surrent. Antiquit. verosimilitudinem tulerit . Si enim id temporis Surrentina respublica Christianis sacris jam initiata Episcopalem Ecclesiam intra moenia non habuisset , praeterquamquod id est a verosimilitudine alienum , certe vetus Episcopium etempore persecutionum clam frequentari solitum , iunci saepius in dies adiissent cives . Quei igitur sanctuς Renatus in solitudine delituisset λ quei locum o cultum , desertumque , ac dumis , vepribusqe o situm incoluisset ξ Surrentinae ergo urbis traditi ni sub Constantini Μagni tempora , aut paulis post Episcopium intra moenia illatum , adeoque ea aetate templum illud Idolorum Divo Felici Nolano consecratum asserenti nonnihil ponderis
etiam a conjecturis accedit. Haec tamen accipiant lectores , ut volent; in rebus enim adeo ob sic ris nihil certius eruere potuimus .
VIII. Ceterum templum hoc sub nomine , sanctorum Felicis , & Baculi Ecclesia Cathedr Iis semper extitit usque ad annum sere I CO. , ut putat Hieronymus Sersalis ; hoc enim anno Domitio Falangola Surrentino Archiepiscopo fundamenta jacta fuere , atque aedificata ea Ecclesia, quae nostra memoria Μetropolitana est. Eam tamen , quum angusta nimis esset , latius explic vit, & in eam magnitudinem , qua nunc patet , prolatavit anno Is Io. Cardinalis Remolinus A chiepiscopus Surrentinus, tum Neapolitanus Pr
rex , ct paulatim alii Archiepiscopi vel restaurare , vel adornare , ut ut potuere, studuerunt, &postr
373쪽
Lib. II. Diss. III. Cap. IV. 3r s
postremo nos in elegantiorem formam redegimus, ac picturata fronte, & intus marmorato, auratis ornamentis , picturisque ita decoravimus, ut novam , ac nitidiorem Omnino faciem , ct aliam ab antiqua induisse videatur. IX. Ut vero in viam redeamus, ea sanctorum Felicis, S Baculi Ecclesia curae, custodia que commissa suit iii. Nonas Aprilis anni Iσs r. ab Antonio de Petio Archiepiscopo Surrentino Comfratriae Animarum Purgat ordi, quae antea Ecclesiae,
sive Sacello sancti Johannis Domi Novae addicta erat; ct ab eadem Constatria , quum jam pene sorderet, ac labaret derelicta , ipsa sanctorum Felieis , S Baculi Ecclesia resecta fuit , & non , vulgari venustate perpolita.
At anno I o. D. Idus Martias , quum vellent sancti Baculi corpus ex antiquo in novum altare majus ipsius Ecclesiae transferre, non solum annuente D. Paulo Suardo id temporis Archiepiscopo Surrentino , sed ipsemet auctore, ac praesente dirutum , ac persessum fuit Vetus altare.
in eoque reperta marmorea urna, marmoreo p
riter operculo bene obserata cum hac inscriptione , atque ita inciso : 'RIliquiae sancti Baculi , o uti rum s tirum ; in ea inclusa erat capsula lignea perbelle, appositeque obstructa, quae intus tribus loculis concinne distincta era , quorum quisque sanctorum ossibus oppletus , ut traditio erat , &Ionge ante testatus erat Capacius his verbis e 5a Hi Feticis templum, in quo praeter Bacuti, aborum Rr a sancto-
apud quos hee existat InserIptio ex Basiliea Surrenti Ba deseripiar ME D
374쪽
3 is De GriRio. Surrent. Antiquit.
sinctorum eorpora esse dicuntur . Quum vero , qua erant in medio loculo ossa , deprehensum fuisset sancti Baculi esse , aliorum nomina assequi non potuit Archiepiscopus . Haec omnia authentico sigillo obsignata sub novo sancti Baculi altari ea, qua potuit, majori veneratione collocavit . Quae alia ossa tunc inventa ibi fuere , lege in Disse latione ad lectiones S. Athanasi . X. Quando vero hoc S. Baculi templum amplitudine 1 ua magnificum in angustiorem sermam , ut modo, redactum sit , non satis liquet . Quum sortasse antiquitate jam labaret , satius duxerunt Surrentini magnitudinem ipsius imminuere, praese tim quum Archiepiscoporum sorte commodo jam prope Archiepiscopale Palatium Cathedralem E clesiam excitare meditarentur . Nec edaci tot seseculorum vetustati obstare potuisse , quin pluries resectum fuerit, jure merito putandum est. Quod omne in tenebris delitescit , quum Surrentina monimenta nedum haec leviora , a temporum imjuriis , hostiumque depraedatione servari intacta nequiverint. Attamen in vita sancti Baculi apud Romaeum legitur Sergius ejusdem templi a d, tuus , ct custos illud resecisse , ac restaurasse , quod vir. seculo evenisse cum Ughello probab, Ilus putamus, ut insta videbimus. Unde contra ipsum Ughellum argumentum desumimus, non potuisse scilicet S. Baculi templum sub finem v I r. seculi sacris initiari . Si enim id eo tempore accidisset, non equidem post paucos annos ea resectione templum illud indiguisset. XI.
375쪽
Lib. II. Dig. III. Cap. IV. 3I
XI. At in donatione illa nuper memorata non omne in eam sancti Baculi Ecclesiam jus sibi CD nonici , ct Capitulum ademere; ne enim meminxia excideret , quod ea suerit aliquando Archi piscopalis, facultatem sibi reliquerunt singulis amnis Iv. Kal. Februas die S. Baculo sacra in ea Ecclesia sacrificj solenniter celebrandi . Eapro pter singulis quibusque annis eodem prorsus m do , quo ad sancti Renati , ut dicemus, Capit tum Surrentinum ea die ad sancti Baculi accedit , humanissimeque de more excipitur a Con fratribus Congregationis Animarum Purgatod , eoque in templo sacrum solenniter agit , quod Cantat unus ex Canonicis , S sere ducatos quinque muneris loco ab ipsa Constatria ea die com sequitur; Archiepiscopo vero unius Candelae tributum penditur .
Curiosus inquiritur , euinam ex sanctis Felieisus Nolanis Surrentinum Idourum templum poII expiationem ab impietate devotum fuerit.
I. Uis fuerit sanctus ille Felix , cui templum devovere Surrentini, non adeo iacile est expiscari. Quantum ex le
ctionibus colligi potest, fuit Felix Episcopus N i/nus , quod antiquis actis sancti Baculi in Eccle
376쪽
318 De ChriHian. Surarat. Antiquit. sia Surrentina servatis etiam consentit , quae habent . Atque ipso templo in honorem sancti Feliei, lanae Urbis Episcopi consecrato. Et quamvis duo Felices Episcopi Nolani sanctimonia conspicui. reperiantur: tamen, si a Felicibus Nolanis Episcopis nefas esset discedere, hunc juxta statam a nobis Chronologiam, & tempus dedicationis te, pii sanisti Baculi Seniorem illum Felicem Episcopum fuisse putandum esset ; qui cum aliis triginta sociis martyrio vitam clausit saltem anno 1 , ,.. 'TO ss- Ju ta Ughellum: licet alii , ct fortasse me-DEEν do ubi. Iius, seculum secundum non excessisse autument,
ut infra dicemus , ct hujus corpus esse statuit idem Ughellus , quod manna effluit , S summa
veneratione Nolae colitur nostra etiam memoria.
Junior enim Felix Episcopus Nolanus sub amnum 48 . ut ipse Ughellus ex quadam inscriptione inseri, supremum diem explevit; quo tempore juxta sententiam nostram jam inauguratum erat templum S. Baculi. Et profecto seniorem Felicem fuisse Romaeus Ioe. indicat Romaeus his verbis : Ex prophana seram fictam Idolorum scilicet aedem Dimo Felici Nolano Pontifici dedicamerunt , cujus dies fenus , atque solennis celesratur Nolae quotannis xetii. Kal. Decembris . Hoc quidem die Senioris Felicis festa recoluntur , ut Ughellus advertit, & Ferrarius; qui FEttat.in Cata- post ejusdem vitam subdit : tae ab alio Felicei,' ...tasi: Episcopo Nolano , qui ibi die xim. Panuarj una eum sancto Felice presbiero , o mari re colixur , Hiersus e I. Ille enim confessor , hic martyr est .
377쪽
. Lis: II. Diff. III. Cap. V. 3Is
Attamen ipsemet Ferrarius die x Iv. Ianuad, ubi vitam sancti Felicis Presbyteri, & martyris printulerat , nihil de sancto Felice Episcopo , &Consessore, cujus heic meminit, addiderat. II. At Bollandus die xiv. Januad praeter sanctum Felicem Presbyterum , & martyrem omentionem invehit etiam Nolae alterius sancti F Iicis Consessoris Presbyteri Romani . . Inde de Actis Divorum cognominum foede mistis agens advertit juxta Capuanum Kalendarium a Michae-le Μonacho laudatum Felicem Nolanum Episcopum , ct Consessorem , alium quidem a Felice Episcopo, qui martyr fuit. Verum Baronius de hoc juniore Felice Episcopo nihil meminit, & in Notis ad Μartyrologium Romanum die xv. NO-Vembris , postquam de Seniore illo verba facit , subdit i Longe mie ritus as ilio , quem S. Paulinus tot Nataissus cetisramis. Sed quid mirum 8 Adeo mista sunt , ac perturbata Felicium Nolanorum acta , ut quid de iis decernendum sit , non facile Videatur. Ferrarius quatuor Felicium Nolanorum vitas descripsit . Felicis scilicet Presbyteri , &martyris Hermia Patre nati , die x IV. Januad . II. Felicis Episcopi Tubabocensis, sive Τuburbbeensis, aut Τiburnicensis in Africa, unde navi in
Campaniam vectus Nohe martyrio coronatus est,
die xv I. Januad . Bollandus Τubgocensis, vel cum Baronio Tibirensis legendum putat. Ac de eodem idem Bollandus ait : Felix Episcopus Tubabocensis in Africa . ΙΙΙ. Felicis martyris cum Julia , et J ucun-
378쪽
3 a o De Grinio. Surrent. Antiquit. Iucunda Nolae et . Iulj , cujus Μartyrologium
Romanum ex Beda, & ms. meminit, licet horum asta deperdita queratur Ferrarius . IV. Felicis Episcopi Nolani, & Μartyris Is . NovembriS . Insuper alium, ut diximus, ibi Episcopum com memorat , cujus acta non producit. Antonius vero Caracciolus ait : Veius Capuanae fecisse Bremi rium die I . Panuab ires Amul habet Nolanos F licet : sed sic eorum gena, atque obitum narrat , Mo quartum , si illi aures praeseamus, opus si x adstic
re . Etsi ipsemet verius existimet non adeo multiplicandum numerum Felicium Nolanorum , ut quartum etiam opus sit reperire .
Ughellus , pol quam de S. Felice Seniore Episcopo Nolano , dc martyre, ac de S. Felice Pres bytero , quem sanctus Paulinus tot Natalibus C Iebrinit , opportune disseruit , addit : Guatuor alii Felices sancititate conspicui Nolae floruerunt . F Iix namque , qui cum Pulia , o Pucunda Martyremolavit ad caelum die a . Vulst . Felix OUessor. Alius Tasolocensis Episcopus in Africa , qui Nolae is Diocletiani , o Maximiani Imperatorum persecutione passus in die 1σ. γηuab . Et Felix alter funior Episcopus depositus σ. Idus Februarj . Ughellus igitur non modo quartum, sed quintum, di se
tum etiam Nolanum Felicem addit . III. Ambrosius Leo Nolanus Rerum Nolynarum scriptor non solum S S. Felices confundit , Verum etiam neminem unum e Divis Felicibus
379쪽
Lis. II. Diss. III cap. V. 3 22
Capitis progressu sex Felices numerat, quorum duo corpora Nolae esse suspicatur Sacerdotis scilicet, &Episcopi in eodem templo, ibique in fine subdit:
LIud quoque ex praedulis Haret neminem eorum DAmorum Νolanum genere fuisse . Purior mero Felix Nolanus vocatus eLI , quod 12. annos Nolae vixerit , ae Nolae os erit , Miaque sepultus haseatur . Atque tum huic uni , tum Huribus cognominisus D mis caeremoniae , o sacelia Nolae incremere adeo , ut florum Nolanorum videantur, credanturque esse Divi Felices . Unde eum refellere conatur Bollandus,
ct dum id agit, plures Felices statuere , S cum ait 'l'3:' ' :Ughello sentire videtur . Sic enim contra Amia vix. z reet brosium ait : Nolae natus S. Fuix Episeopti, Μὰγ ri .: tW, de quo xv. μ' bris . Natus Felta Press ter Hermiae S i s lius , cujus praecipue encomta semctus Rufinus prosecutus es . Vixit tamen , obitque Nolae Romanus ille Felix . Occisus quoque uidem fertur Felix Tusrocrassis , sive , ut 'Baronius lege dum putat, Tistrensis in Africa Episcopus , qui a . Octospis Venusiae in Apulia colitur - Omitto alios , quos Nolae atibi asseremus . At ipsemet Bollandus' S incepti operis magnitudine, & morte abreptus fidem suam liberare non potuit, quod praestituati, iri speramus a doctissimis ejus continuantibus cum sum, S gloriosissimum opus ad coronidem pem ducere nitentibus. Gabriel Gerberonius Benedictianus, qui sub nomine Rigbed notas in Μad Μem RIgber. In Not. Catoris acta edidit, de Felice Presbytero ait: Ba- α Τνe Κ ur diu Italus , o Pre10 ter Afutaue
380쪽
1 I De Chrinan. Surrent. Aatiquit. As recte dicitur, quum sit nomine brus . Sicut se tum Felicem patria Italum , presbyterio Nolanum , smulque genere Brum tinatur eadem aetate sanctus Paulinus in Natali . de sancto Felice. Nihilominus nostro judicio arduum sane opus promisit Bollandus; quum idem ipse acta sanctorum Felicium Nolanorum periisse conqueratur , S propterea omnium foede perturbata , ut compendio in Mart rologiis traduntur , res sunt . Indeque
nihil se certi , firmique habere , & tantum conjecturis omnia persequi . subindicat , inquiens rAdeoque o Episcopus , o Aser ille , o Mari r Romanus mia Portuensi sepultus huc in hunc diem scilicet ) translati, fortassis quod primarium illum Hermiae filium alii Mart rem, alii Confessorem, quis dam etiam Episcopum scriberent , s. I. diximus ;Atque hine factum , ut alius Felix mari , Confessor alius , o Episcopus denique aliunde huc revo
IV. Quid in hac rerum varietate seligendum sit, non videmus; cum Caracciolo tantum sent, mus scribente: utim , aliasque hiHoricas dubitati nes , quae de Nolanis rebus suboriri possunt , quis liquido solvet antiquorum ejus Ecelsae codicum defit, tutus sub dio p Quando nodum hunc sane Gordi num rupit potius , quam solvit rebus Nolania inhaerens Ambrosias Leo ; quo Auctore patrio quis unquam melius, ct codicibus ms. , & Nolanis traditionibus potuerit adjuvari. Nisi tempus, ct eruditorum industria , ut si enumero usuvγ
