장음표시 사용
381쪽
Lis. II. Diss. III. Cap. V. 323
nit, alia monimenta longa annorum oblivione s pulta eruerit , nostro Iudicio in desperatis res est , praesertim quod egregius ille antiquitatum effossor Antonius Agellius Clericus Regularis , postea Episcopus Acernensis e Surrentina Age, liorum , vulgo ae 6elis , familia , prae operum varietate , ac praestantia , linguarum Orient, Iium peritia, naVataque opera in corrigendis editionibus sacrorum Bibliorum, non modo Surremti , sed etiam literarum lumen, & ornamentum , quum Codicem quemdam ex Archivo Nolano depromtum habuerit , nihil ex eo , si Caracciolo fides , publica luce dignum potuerit excribere, nisi sancti Paulini epistolam ad Amandum, quam Baronio tradidit suis Annalibus inserendam . V. Quod autem e re nostra est, si licet heie
conjecturis agere , Verosimilius putamus in hoc negotio discedentes a Romaei jam enarrata sententia, templum antea Idolorum dedicasse Surrentinos non S. Felici Seniori Episcopo Nolano, sed sancto Felici Presbytero , & Μartyri Hedimiae filio , cui cognomen secere in Pincis , ut ait Ughellus de sancto Felice Episcopo Seniore loquens ; quo nomine in Pineis Romam indicari non Nolam putant . Et re vera in descriptione portarum Urbis ab Anonymo exarata , quam Video apud doctissimum Blanchinum, de cujus nupera morte opinione Omnium majorem animo cepimus dolorem ; nam amico amisso Cum consuetudine jucunda , tum multorum ossiciorum com
382쪽
32 Dis Chri Ban. Surrent. Antiquit. junctione nos privatos, ct Rempublicam literariam interitu tanti viri summam jacturam secisse dot mus ) dicitur inter portam S. Petri, S portam , ac viam Salariam fuisse templum S. Felicis in Pine s. Circa quae verba in Notis legitur : Pre In legere is Piscis . Erat enim in Colis Pincio non longe a Portata, Pinjana, ut communis Antiquariorum opinio fert. Et sane videndus ea de re Μartinellus , ct Bollandus in sancto Felice. Verum cur non potest conjici a Pinibus Pineum illum collem dictum , ct indeo Corrupte in vulgus Piscis effluxisse pVI. Ad credendum vero Surrentinum Idolorum templum post repurgationem huic sancto Felici, quem in Pincis dicunt, fuisse dicatum hac potissimum conjectura adducimur , quod eo tem pore fama sanctimoniae , ac miraculorum , quae meritis hujusce sancti Felicis Deus edebat, longe, lateque diffusa totum Orbem in illius admirati
nem , Venerationemque adeo traducebat, ut nulla locorum longinquitate , nullis itinerum disicultatibus , nulla viarum asperitate detinerentur , quin ex omnibus sere terrae partibus ad ejus sepulcrum turmatim fideles , ac venerabundi coim fluerent . Id innuit S. Augustinus de S. Felice .
ejusque Basilica pluries disserens . Quod etiam annotavit ita Baronius : rix credi pote Z sup
rant enim humanum captum quot Deus per S. F licem miracula At operatus. Adeo enim incresuit δε ma virtugum ejus , ut ab extremis Orbis finibus ad
sacram ejus sepulcrum Meleo supplices adventarent . Et
383쪽
Lib. II. Diss. III. Cap. V. 3as
Et testatum reliquit prae ceteris Antonius Carac-ciolus his verbis : Ad S. Felicis sepulcrum soliti passim accurrere viri ex omni Chrismano Opse quam plurimi fama miraculorum ejus , mirtuteque permoti . Quod idem Bollandus ex saneto Paulino colligit. Et eruditissimus Μuratorius , qui nec decem fuisse Natales Sancti Felicis a S. Paulino elucubra tos , ut antequam opusculum Dungali vetusti scriptoris tempore Ludovici Pii , & Filiorum viventis proditisset , tenebatur ; neque quindecim, ut ipse Dungatus innuebat , fragmenta ex iis , qui ignoti erant , producens , sed quatuordecim tantum propugnat a sancto Paulino cantatos, Squatuor postremos , qui in perditis , ac desperatis habebantur , summa eruditorum laetitia , &literarum emolumento non exiguo nuper in i cem asseruit in Notis ad versum xi. Natalis XI.
Sc primi ex illis a se editis subdit : Ipsaque R
ma , tot ficet sanctorum coetu fultimis , tota pene
suis e sedibus selmebatur , ut gloriosi Confessoris se
pulcrum inmiseret . Quod ibi sanctus Paulinus satis luculenter carminibus exprimit. Idemque Μuratorius iterat in dissertationibus , quas quatuor a se editis Sancti Felicis Natalibus attexuit; inquit enim : Pauca heic de sancto Felice anima meri re libuit , cujus olim adeo censris miraculorum fama fuit, ut ad eum undique populi concursus foret ; nu
Iaque pars orbis haseretur , que tantum non coleret
sanctum . Ubi insuper productis pluribus sancti Paulini au ctoritatibus ex ipsis quatuor S. Felicis
384쪽
316' De Chrissio. Surrent. Antiquit. Natalibus desumtis usque ad sua tempora ignotis luce ipsa clarius probat, sanetum Felicem non circa Theodos tempora vixisse , ut inepte Christ phorus Phreisebius : non circiter annum Christi 3oo. obiisse , ut Henricus Fabricius : non sub
annum 3IO. , ut Haraeus: neque non longe. post 'nnum 3I2. , ut Μichael Μonachus existimat
quam , ct aliorum, & probabilem opinionem V Cattollandus , quum mortuum eum velit , data Ecclesiae pace ; in quod etiam inclinat Marius de Vipera in Catalogo sanctorum , quos Ecclesia Beneventana celebrat, die x . Januad; sed secundo Arae Christianae seculo floruisse. Ex quo etiam insertur contra ipsum Bollandum , qui scripsit r Sas S. Felicis a sancto Paulino non exprimitur Iab ipso sanis to Paulino in Natalibus S. Felicis tempus , quo in vivis erat , fuisse indicatum . Hinc plures in Italia sacra Ughelli, ubi de Episcopis Nolanis agitur , possunt Anachronismi emendari . Quae quum ita sint , verosimilius putandum judicamus apud Surrentinos, qui ea tem pestate sanum illud dedicari curarunt, qua potissimum S. Felicis Presbyteri fama miraculorum recens , & in dies aucta omnium ad illius venerationem Fidelium animos alliciebat, hujus potius, Hermiae scilicet filj , quam illius Senioris Episcopi nomine templum inauguratum . His accedit, quod ea aetate non adeo vulgata erant S. Felicis Senioris Episcopi merita . VII. Neque quidquam ossicit, quod omnes Codi
385쪽
Codices , & vitae sancti Baculi scriptores dicatum constanter tradant illud Idolorum templum sancto Felici Episcopo . Liquet enim S ipsum S. Feli-Cem Presbyterum vel amanuensium vitio , vel scriptorum inscitia Episcopum etiam appellatum . Capuanum sane Breviarium , teste Caracciolo , S. Felicem patre Hermia in Oriente natum, Nolam prosectum , ejusdemque Urbis creatum Epi- fCOpum resert . Et utrumque Usuardi ms. Μa tyrologium , quod in monasterio sancti Germani Parisiis asservatur , eumdem S. Felicem Episcopiam presbyteri loco nuncupat, ut advertit Bollandus ; S postremo Catholicorum quosdam se-ciatus ipse etiam impudentissimus ex Heterodoxis Georgius Fabricius Chemnicensis S. Felicem, cujus laudes sanctus Paulinus tot carminibus pro tacutus est, Episcopum suisse statuit, a quo longe fuge , faenum habet in cornu ; prae ceteris enim phtribus ipsum Paulinum perfricata fronte suggiblat; quod in sancto Felice celebrando nimius cerit . En quo processit impudentia , & hujusce perditissimi hominis audacia , ut minime sibi temperaverit, neque dubitaverit, vetustissimi, beatissimique illius seculi Patres, sanctosque iniquo dente corrodere o Sed ut, unde digressi sumus , redeamus , potuit sane ut in laudatis codicibus mi
nus recte , ita in sancti Baculi actis sancto Felici Presbytero dignitas Episcopalis attribui .
386쪽
uae reliqua sunt in tertia Lectione
I. Ertia sancti Baculi Lectio tribus mir I culis concluditur . Commemoratur pri mum minax illa , ac truculenta apparitio , qua magnis terroribus Saracenos perculsit . De qua videsis , quae in Commentariis ad Lectiones sam cti Antonini abunde disseruimus. Aliud vero suavissimus odor, qui e sancti Baculi detecto sepulcro actutum exilivit, integrum templum repleVit, vicinosque habitatores mirifice recreavit . Postremum de graviter affecto AEdituo , S confestim sanitati a sancto Baculo restituto . De his postremis duobus breviter aliquid annotare libet , &primo scrutari, num suave olentes illi halitus naturaliter a sepulcro prodire potuerint. II. Non nobis heic animus est rem aggredicum pervicacibus illis Haereticis , qui in rerum universitate nihil contra , vel supra naturae ordi nem contingere posse existimant, quique proinde, etsi Christianos se fateantur , ad Atheorum cononia quam proxime videntur accedere . Sed cum iis Philosophis disputatiunculam inimus , qui Nam
turae nomine rerum Constitutionem , proprietates ,
effectus , inditumque a supremo rerum Conditore cursum , Ordinemque intelligunt; ut, exempli causi
387쪽
Lu. II. DF. III. Cap. VI. 3 as
sa , ignis nomine concipiunt corpus sponte suae .calorem , siccitatemque inserens , motu rapidis. simum , si1btilissimum, rerumque meatus exili simos permeans; ut proinde in selida plura , coinpactaque corpora penetrare, eaque dissolvere , d rissimosque lapides exurere , ct in calcem red, gere queat . Quod si audierint, vel viderint hominem aliquem in igne , ubi nihil aeris includ, tur , jucunde respirare , S sine dolore , ac valetudinis noxa vitam vivere , ac delectari , non ab igne haec provenire , sed ab ipso rerum comditore , qui ignis inditam activitatem retundit , ct oblectamenta illa producit , jure merito a
Idipsum in nostra hypothesi quispiam attente, rimari posset: Num sepulturae, quo cadavera illata sint, eam naturam, S conditionem obtinuerint, ut putridos semper , foetidosque halitus emittere adigantur , nunquam sponte sua suaviter olere possint. Praesertim quum experientia constet, te
Tam recens excavatam, naribusque admotam laxos
quandoque viros reficere , deperditosque spiritus re
Mira de sepulcris quandoque alia phoenomena enarrantur et quandoque lucernas ibi accensas timventas suisse , ubi prae aeris densitate haud dur Te potuissent , quum flamma ad ardendum , &materia , ct ea aeris raritate indigeat , quae ad animalium respirationem necessaria est: quare inferventibus cryptis vinariis , ubi homines anheli-T t tum
388쪽
sso De Chri Dan. Surrent. Antiquit. tum ducere nequeunt , flamma quoque ipsa hebe scit , atque extinguitur . Et quamvis Petrus G assendus experimentum de lucernis accensis ii scietur : negare tamen nequit ignes quosdam fatuos repente in eorum effossione prodiisse, & mbrum in modum e tenebris putrefacta ossa micas se. Idipsum quispiam de odore foetoris loco emanante contingere posse fortasse suspicabitur . III. Gignitur enim odor juxta Aristotelem ex fumida quadam plerumque caeca exhalatione , quae secundum experimentales Philosophos , scitosque Pyrotechnas emanat e corporibus sulphure nimium , salibusque scatentibus. Duorum generum odores facit Ρlato, suavem scilicet unum , & amicabiliter , ut ipse inquit, in
nares se ingerentem, alterum molestum , exasperans , & violenter agens . Idemque astruit Lucretius inter molestos , inbmicosque odores cadaverum combustorum halitus in primis recensens : inter gratissimos vero Cilicos, Crocos , Panchaeaque cinnama :
Neu Amili penetrare putes primordia forma
In nares hominum, quum tetra cadavera torrent,
Et quum scena Croco Cilici perfusa recens e I; Araque panchaeos exhalat propter odores. At vero triplicis generis potius faceremus , scilicet, suavium , molestorum , & lethalium , cujus modi sunt halitus , qui ex lacubus Avernis, seu Aornis, vel Μephitibus , ex quibus mortifera quaedam part HI , ut ait Tullius , quasque lep,
389쪽
de Plautus Acheruntis ostia vocat ; aut Arsenicales halitus, qui prosiliunt ex carbonibus, quum in clauso conclavi accenduntur , &c IU. Illud autem in primis pro re nostra consideratione dignum est : quandoque hostiles, iningratosque halitus in suavissimos , ac delectabiles odores verti , si cum aliis commisti sermentescant , & ita conterantur , ut per aerem effusios cribrisormae facile transilire, & utrosque cerebri processus mammiliares leni motu ciere valeant . Ex eo siquidem blando motu, ut Cicero adversus Epicurum contendit, delectatio omnis, jucunditasque percipitur .
Plura circa odores experimenta tentavit Chim, duction. odorcae artis scitissimus Robertus BOyl; quibus patefecit ex commistione corporum minime olentium quandoque excitari odorem, ut si vivam calcem cum sale Ammoniaco conteras , quemadmodum ipsi pluries sumus experti ; duo haC corpora seorum inodora , conjunctim acutissime olere , senties , ct catarrhis epiphoram , surditatemque sinserentibus apprime proficere . Aliquando commistione corpus consueto odore destituitur , ut
si camphoram in vitrioli oleo dissolvas , & inpura aqua liquefacias, Odorem suum amittit. Interdum commistione corpora Odorem immu- .
tant , ut terebinthum cum duplici portione olei vitrioli distillatum non ulterias terebinthum , sed sulphur redolet: aliaque similia vide apud eumdem Boyleum . Τt at Sed
390쪽
3 3 a De Chri Hian. Surrent. Antiquit. Sed quod ad rem nostram dirimendam proximius accedit, ex commistione duo corpora, alte rum odoris expers , alterum male olens , vel seetidum jucundissimo odore fragrasse compertum est ; idque experiere , si margaritas inodoras in spiritum vitrioli insuaviter olentem immittas , ct dissolvas , in dissolutione suaviter olere compe
Interdum aliqua graviter , molesteque olentia corpora solis calori exposita jucundam suavitatem Concipiunt , ut pus in absces. Fibri terrestris generatum gravirume olens , si aestivis solibus aliquot dies exponatur , dulce , blandissimeque olet, O Moschus indigitatur.
Quisque autem ad haec attendens QIo temporis spatio corpora odorem mutare , mutationum breviter hanc rationem sertasse tradet, quod gratus odor adveniat ex particulis, seu effluviis co
porum subtilioribus, qui blandius, & delicatius
vellicant interiores , ut diximus , narium Carunculas ; laetor vero , & graveolentia Oriatur, quum ab effluviis crassioribus , lentioribusque eadem naris membrana , ct nervi olfactorii assiciuntur , atque agitantur ; quocirca , ubi odora illa. e fluvia mutantur , Vel attenuantur , ex tetris , &graveolentibus possunt suavia , S grata evadere. Quibus positis, non excedere naturae vires albquibus sortasse videbitur , suavis si quandoque , odor ex sepulcris pro laetore exiliat, vel ex commistione Mineralium corporum, quae in sepulcris sponte