Collectio Pisaurensis omnium poematum, carminum, fragmentorum latinorum : sive ad Christianos, sive ad ethnicos, sive ad certos, sive ad incertos poetas, a prima latinæ linguæ ætate ad sextum usque Christianum seculum & Longobardorum in Italiam adven

발행: 1766년

분량: 566페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

per pontum pia bella veho levis inde secunda

Adspirans aura propellit carbasa larus. Iamque agiles, Tyrrhena sonant qua caerula, puppes Ausonium evasere latus, Ligurumque citaris Litora transmittunt proris hinc gurgite ab alto Tellurem procul irruna pentem in sidera cernulat Aerias Alpes occurrunt moenia Graiis Condita Mi 1liae . populis haec cincta superbis

Barbarus immatii quum territet accola ritu, Antique morem patriae, cultusque habitumque Phocais armisona ς inter tenet hospita gentes.

Hinc legit Ausonius sinuato gurgite ductor Ansractus pelagici numeroso vertice celsus Apparet Ollis, fugiuntque in nubila silvae

Pyrenes tunc Emporiae, veteresque per Ortus

Graiorum vulgus, tunc hospita Tarraco B.iccho. Considunt portu secura gurgite clauso Stant puppes, positusque labor, terrorque profundi.

Nox milles morti dederat placidissima somnos:

Visa viro stare et tigies ante ora parenti S Atque hac ad sp ctu turbatum voce monere Nate salus quondam genitori S , nate parentis Et post fata deciis, belloruin dira creatrix

Evastanda tibi tellus, caede superbi

Ducto te Libyae cauta virtute domandi, Qui sua sua trinis deducunt agmina castri S.

Si conserre manu libeat, coeantque Vocatae Hinc atque hinc acies, valeat quis erre ruentes

Tergelia in cum mole viros absiste labori Ancipiti, sed nec segnis potiora capeste.

Urbs colitur Teucro quondam fundata vetusto, Nomen Carthago Tyrius tenet incola murOS. Ut Libyae sua , sic terris memorabile besis Haec caput est non ulla opibus certaVerit auri, Noli portu , celsove situ, non dotibu arvi Uberis, aut agili fabricanda ad tela vigore. Invade avertis, nate, hanc ductoribus urbem Nulla acies ima tantum, praeda: ve pararit Talia monstrabat genitor, propiusque monebat,

Quum juvenem sopor, dilapsa reliquit imago. Surgis, infernis habitantia numina lucis

Ac supplex patrios coni pellat nomine Ane S.

Este duces bello,' n)onstratam duo ite ad urbem: Vobis ultor ego,, Sarrano murice fulgens Inferias mittam usis insignis beris,

Et tumulis addam sacros certamine ludos. Progreditur , celeratque vias, corii pit agmela Pernici rapidum cursu, camposque fatigat. Sic ubi prosiluit Pisis carcere praecepS, Ante suos it victor equus , curritque per auras

Non solum ante alios, sed enim mirabile didui

Haud ulli durant visus aequare Volantem

Jamque Hyperionia lux septima lampade surgens

Sensim attollebat propius subeuntibus arces Urbis, Madmoto crescebant culmina gressu. Ac pelago vectu servata Laelius hora, Quam dederat uino subigendae ad moenia classi, tergo adfusis cingebat tecta carinis. Carthago impens natur: adjuta favore Excelsos tollit pelago circumflua murOS, Arctatas ponti fauces modica insula claudit, Qua Titan ortu terras adspergit EOO.

At qua prospectat Phoebi iuga sera cadentis,

Pigram in planiciem stagnante egerit undas, Qua auget Veniens, refluusque reciprocat aestus.

'ed gelidas a fronte sedet sublimis ad Arectos

Et tuta aeterno de sendit moenia fluetu. Audax, ceu plano gradiens victricia campo Ferret signa, iugum certabat scandere imiles. Arris ductor erat, qui contra amplexus in arctis Auxilium . excelsamque , loci irae cinxerat arce tu. Pugnabat natura soli, parvoque superne Bel lxiatum nisu , passim per prona voluti Truncato instabile fundebant corpore vitam. Uerum ubi concessit pelagi revolubilis unda,

Et fluctus rapido fugiebat in aequora lapsu,

Quaque modo excelse sulcarant .erula puppes, Hii impune dabat Nereus transcurrere planta. Hinc tacite nitens informidatus adire Ductor Dardanius, subitam trahit aequore pubem Perque undas muris pedes advolat inde citati

tergo accelerant , qua sus fluctibus Arris Incustoditam sine milite liquerat urbem. Tum prostiatus humi miserandum binista catenis: Poenus colla dedit, populuinque addixit inermem. Haia oriens vidit Titan quuna surgeret urbem Ualtari castris, captamque adspexit eamdem

Ocylis Hesperio quam uigi e tingueret axem. Aurora in rediens terris exegerat umbras, Principio statuunt aras cadit ardua taurus Vistima Neptuno pariter, pariterque Tonanti. Tum merit aequantur donis, ac praemia virtus

Sanguine parta capit . phalaris hie detora fulget, Hic torque aurat circumdat bellica colla Ille nitet cellus muralis honore coronae. Laelius ante Omne , cui dextera clara domusque, Ter dens bove, aequore certaminis alto Donatur titulo, Poenique recentibus armis

Rectoris tunc hasta viris, Martia cuique Uexilla, ut meritum, praedae libamina dantur. Postquam perfecta laudes ovainumque deumque, Captivae spectantur opes, digellaque praeda. Hoc aurum patribus, bello G Martique talenta, Hoc regum donis, divum hoc , ante Onania, templis: Cetera bellantum dextris , pulchroque labori. uuin etiam accitus pupuli regnator Iberi, Cui ponsa, sponte defixus in Osmibus ardor,

Hanc Oram fornaci concellit . eius ovansque

In delibata gaudenti virgine , Onum Tum vacui curi vicino litore mensas Instituunt, festoque agitant convivia ludo Laelius adfatur: Mactem venorande pudici Ductor mael animi, cedat tibi gloria, lausque

Magnorum heroum, celebrataque carmine Virtus.

Mille Mycenaeus qui traxit in aequore proraSRector, Inachiis qui Theslata miscuit arma, Femineo socium violavit foedus amore. Nullaque tum Phrygio steterant tentoria campo Captivis non plena toris D tibi barbara bli Sanistius Iliaca servata est Phoebade virgo.

Haec atque his paria, alterno sermone requirunt, Donec nox atro circumdata cor piri amictu Nigrantes invexit equos, suasitque quietem Emathio interea tellus Et Ola tumultu

Fervebat Macedum subitis perculsa carinis. Prox initis huic olli dextras tangebat Acarnau. Caussa novi motus Poenis, regique Philippo, In bellum Ausonium sociata scedere vires. Hic gente egregius, veterisque ab origine regat Hacidum sceptris, proavoque tumebat Achille. Ille o. ' Vnis conterruit Oricon arini S. Q auct

172쪽

sILII ITALICI

Quaque per Illyricum Taulantius incola litus

Exiguos habitat non ullo nomine murOS,

Turbidus incessit telis ille aequore vectus Nunc, lyhaeacum, et protiaque arva lacessens Epirum cassis lustrabat utilis ausita. Hine, Anactoria ligna ostentavit ita ora. Ambraciosque sinus. Pellaeaque litora bello Peliandi rapido pepulit vada fervida re in is Leucatae, Phoebi vidit citus Actia templa. Nec portus Ithace, Laertia regna, Samenque Liquit inaccessana, fluctuque sonantia cano Saxa Cephallanum, scopulosis Neriton arvis. Ille etia in Pelopis sedes, Achaia adire Maenia gavisus, tristem Calydona Dianae, Enex sque ornos, Curetica te di subibat, l)ronaittens contra Hesperiam sua praelia Graiis. Tum lustrata Ephyre Patraeque, regia Pleuron, Parnassusque biceps, Phoeboque loquentia saxa

Ac sape ad patrios bello revoc1nte penates, Quum modo Sarmaticus regna inses χret Orestes, Alpera nunc Dolopum vis exundasset in agros Incepto tamen haud facilis desiistere vano,

Belli per Graias umbrain circuintulit OrAS. Donec uii pelago, nunc terra exutus omisit

Spei positam in Tyriis, supplex foedera lanxit

Dardani, nec legem regno accepisse refugit.

Tunc WTyndarii Latias ortuna Tarenti Auxit Opes , laudemque inui . nam perfida tandem Urbs Fabio de vim seni, postremus in armis Ductoris titulus cauti, tolertia tutum Tum quoque adepta decus, captis sine sanguine muris Nainque ut compertu in qui Punica signa regebat Feminea exuri .imina, tacitusque quiete Exin virtuti placuit dolus , ire sorori Nam castris erat in Rutuli germanus amatae Cogitur magnis muliebria vincere corda Pollicitis, si reclusas aransnaittere portas Concedat Libycus rector votique potitus Evicto Fabius Poeno, circunt data telis Incustodita penetravit moenia nocte. Sed quisnam aversos Phoebum tunc jungere ab urbe Romulea dubitaret equos, qui tena pore eodem Marcellum acciperet letum oppeti iste sub armi, Moles illa viii, calidoque habitata Gradivo Pectora, haud ullis inquam tremefacta periclis, Heu quantum Annibalem clara fractura ruina Procubuere iacet campis Carthaginis horror:

Forsan Scipiade consecti nomina belli

Rapturus, si quis paulum deus adderet aevo. Collis Agenoreum dirimebat ab aggere vallum Ausonio, Daini Mavors consederat arvis. Curarum conres summi Crispinus honoris Marcello socius , communia bella ciebat.

Ad quem Marcellus Gestit lustrare propinquas

Meno silvas, ni edioque viros imponere monti, Ne Libys occultis tumulum prior occupet ausis.

Si cordi est, te participem , Cris ine, laboris

Esse velim numquam de lunt consi illa duobus. Hic tibi sedere, ardentes attollere sese Lim ludim certant in equos . Mircellus ut arma Aptantem natum adspexit, Et tamque tumultu, Militis ait, nostros mirando ardore vigores, Sit pr.Lni. iturus felix libor: urbe Sicana

Quale in te vidi, rarandi an perinitteret cetasu au in tibi bella, meo tractantem piae lia vultui Huc decus, huc nostruin, later te iunge paterno,

Et me disce novum Martem tentare magistro.

Tum pueri colla amplecten ii pauca prolatur 'Summe deum, Libyco , faxis, de praeside victorrita humeris tibi opima fera in L Nec plura, sereno, anguineo fudit quum lupiter aethere rores, Atque atris arina aut periit non prolpera guttis. Vixdum finitis intrarant vocibu , arefas Letiferi collis fauces, uuii turba volucres Invadulit Nomades iaculis, nimboque seruntur Ethereo similes, caeca fui idente latebra Armatos iii bella globos circuindala postquam Nil restare videt virtus, quod debeat ultra Jambu peris, inagnum te cuia potiare iub umbraANomen in ortis avet tortae mi eminus hastae Altius in iurgit, nunc aevit Ominus ente. Fort. Qenasset rapidi freta laeva periesi, Ni telum advelsos nati venisset in artus. Tun patriae tremuere manus, laxataque uicta Fluxerunt rigidis arma infelicia palinis. Obvia nudatu in transmittit lancea pectus,

Labensque inpresso signavit gramina mento . At postquam Tyrius saeva inter praelia ductor In ficu in adverso vidit sub pediore et uiril minane exclamat Latias, Carthago, timere Desine jam leges jacet exitiabile nomen Ausonii columen regni sed dextera nostrae Tam initis ron Obscuras mittatur ad umbras. Magnani tua invidia virtus caret alta sepulari Protinus exstruitur, caeloque educitur ara. Convee an lilvis iligentia robora credas, idonium cecidisse ducem tum thura dapesque Et fisces, clupeulque viii, pompa ultima sertur. Ipse face in lubde iis, Laus, inquit, parta perennis, Marcellui abstuli naus Latio : deponere forsan Gens alum tandem arma velit vos ire luperbae

Exseqlias anime, cinerem doni te supremi Muneris othcio numquam hoc tibi, Roma, negabo. Quod virtute viri titulis decorare sepulcrum

Ingentis bello liceat , nomenque futuros Hiernum in Rutulos posti, mandate nepotes. Alteri u par atque eadem fortuna laborum Consulis exanim uni lonipes ad signa revexit.

Talia in Ausonia, sed non est talis Iberis

Armor iura eventus campi ς Carthaginis mirea Per lubitum raptae pernix victoria late Terrtierat gentes ducibbis spe uni salutis Si locias iungint vires ingentibus Ors imAuspicii iuvenem , ceu patria gellet in amnis Fullii ina, sublimi .il tam vertice montis Ex oculis urbem, cum utatam strage virorum,

Non toto rapuisse die, quum Martius ille

Annibal intere consumto verterit lino Nec pube aeuuandam nec pum ubertate Saguntum

Proximus applicito saxosis aggere si vis Tendebat, fratris spirans ingentia facta Asdrubal, hinc robur, mixtusque rebellibus istis

Cantaber, hinc volucri tui pernicior Astur. Tantaque maiestas terra rectoris Ibera Annibalis quantu Laurenti terror in Ora.

Forte dies priscum Tyrii solennis honore in Rettulerat, quo primunt orsi Carthaginis altae

Fundantenta, novam coepere impilibus urbem

Et Letus repetens gentis pri inordia uel orPPella coronati agitana Ialidi signis, Pacificiar divo . si a terniana Luna nitebat

Demissa ex humeris donuni, itana foederis arcti

173쪽

SILII ITALICI

Trinacrius Libye rex inter munera pignus Nil erat, oliis gestatum insigne tyrannis. Aurata puerum rapiebat in aethera penna Per nubes aquila, intexto librata volatu Antrum ingens iuxta, quod acus simulavit in ostro, Cyesopum domus hic recubans manantia tabo Corpora letifero sorbet Polyphemus hiatu Circa fracta jacent, excussaque morsibus ossa. Ipse manu extenta Laertia pocula poscit,

Permiscetque mero ructatos ore cruoreS.

Conspicuus Siculi Tyrius subteminis arte

Gramineas pacem Superum poscebat ad aras: Ecce inter medios hostilia nuntius arma Quadrupedante invectus equo adventare serebat. Turbatae mentes, imperfectusque deorum Cessit honos, ruptis linquunt altaria sacris, Clauduntur vallo, tenuemque ut roscida misit Lucem aurora polo, rapiunt certamina Martis. Audax Scipiadae stridentem Sabbura cornum Excepit, geminaeque acies velut Omine motae.

Exclamat Latius ductor, Prima hostia vobis ,

Sacrati manes, campo acet en age, mileS,

In pugnam caedes, qualis spirantibus ire Adsueras ducibus, talis rue Dumque ea satur, Incumbunt Myconum Lenas, Cirtamque Latinus,

Et Thysdruna Maro, incestum Catilina Nealcen

Germanae thalamo obtruneat, cadit obvius acri Kartalo Nasidio , Libycae regnator arenae. Te quoque Pyrenes vidit conterrita tellus Permixtum Poenis, in vix credenda urentem, Magnum Dardaniae, Laeli, decus, omnia selix Cui natura dedit, nullo renuente deorum .

Ille soro auditus quum dulcia solveret ora,stquabat Pyliae Neleia mella senectae. Ille ubi suspensi patre , in curia vocem

Posceret, ut cantu, ducebat corda senatus. Idem quum subitum campo perstrinxerat aures Murmur triste tubae, tanto servore ruebat in pugnam atque acies, ut natum ad sola liqueret

Bella nihil hae peragi sine laude placebat. Tunc e furtiva raefantem melia luce Deiecit Galam . faciis Carthaginis illum Supposito mater partu subduxerat olim. Sed stant nulla diu deceptis gaudia divis. Tunc Alabim, Murum, atque Dracen, demisit ad umbras,

Femineo clamore Dracen extrema rogantem.

Huius cervicem Ladio inter verba precesque Ana putat, abscis Io durabant murmura collo.

At non ductori Libyco par ardor in armis. Frondosi collis latebras ac saxa capessit

Avia, nec cades extremave damna movebant

Agminis Italiam profugus spectabat WAlpes

Praemia magna sug. e. tacitum dat tessera signum,

Dimissa in colles pugna silvasque erantur Dispersi, una mam, quicumque evaserit, arcem,

Pyrenes culmenque petat. tum primus honore

Armorum exuto, parma celatus Ibera In montes abit, atque volans palantia linquit

Agmina laesertis Latius victricia signa

Immittit miles castris mota urbe recepta Plus ulla partum pride, tenuitque moratas

caede, ut Libycus lictor providerat, iras Fluiri in ei veluti deprensus gurgitis undis Avulsa parte inguinibus caussaque pericli

Enatat intento pr. dat fiber avius hoste.

impiger occultis Poenus postquam tur ima bris

1εῖ saxosae fidens si vae, maiora petuntur Rursus bella retro in superari certior hostis.

Pyrene, tumulo clyaeum cum carmine figular, AsDRUBAL Is SPOLIUΜ GRADIVO SCIPIO VICTOR Terrore interea posito trans ardua montis

Bebrucia populos armabat cenus in aula, Mercandi dextras largus, belloque parata

Prodigere in bellum facilis praemisia seroces Augebant animos argenti pondera auri Parta metalliseris longo discrimine terris. Hinc nova complerunt haud tardo milite astra Venales animae, Rhodani qui gurgite gaudent.

Quorum serpit Arar per rura pigerrimus undae. Jamque hieme adjecta mitescere coeperat annus: Inde iter ingrediens rapidum per Celtica rura, Miratur domitas Alpes, ac pervia montis Ardua, merculeae quaerit vestigia plantae, Germanique vias divinis comparat ausis Ut vero ventum in culmen, castrisque resedit

Annibalis : Quos Roma, inquit, quos altius, Oro, Attollit muros qui post haec moenia fratri Uicta meo stent incolumes sit gloria dextrae

Felix tanta precor, neve usque ad sidera adisse Invideat laevus nobis deus. Agmine celso Inde alacer, qua munitum declivis ab alto Agger monstrat iter, properatis devolat armis. Non tanto strepuere metu primordia belli. Nunc geminum Annibalem , nunc affant bina coire Hinc atque hinc castra is pastos per prospera bella Sanguine ductores Italo conjungere Martem Et duplicare acies venturum ad moenia cursu Hostem praecipiti, Qui surum haerentia portae Spicula Elisaris nuper contorta lacertis. His super infrendens sic secum Oenotria tellus Tantone, heu Superi, spernor contemta surore Sidoniae gentis, quae quondam sceptra timentem Nati Saturnum nostris considere in oris Et regnare dedi decima haec iam vertitur aestas Ex quo proterimur juvenis, cui sola supersunt In Superos bella, extremo de litore rapta Intulit arma mihi, temeratisque Alpibus ardens

In nostros descendit agros . quot corpora texi

Caesorum, heu stratis toties deformis alumnis pNulla mihi floret accis elicibus arbor,

ImrDatura seges rapido subciditur ense, Culmina villarum nostrum delapsa seruntur In gremium, cedantque suis in ea regna ruinis. Nunc etiam , vastis qui nunc sese intulit oris Perpetiar miseras quaerente in exurere belli Relliquias tum me scindat vagus Aser aratro,

Et Libys Ausoniis commendet semina sulcis,

Ni cuncta exsultant quae latis agmina campis, Uno condiderim tumulo. Dum talia versat, Et thalamos clausit nox atra hominumque deumque Tendit Amyci ei praeceps ad casti nepotis. Is tum Lucanis cohibentem finibus arma Poenum, vicini servabat cespite valli Hic iuvenem adgreditur Latiae telluris imago Clausorum decus, atque erepto maxima Romae Spes Nero Marcello, rumpe atque expelle quietem

Magnum aliquid tibi, si patriae vis addere fatis, Audendum est, quod depulso quoque moenibus hoste

Uictores secisse tremant dulgentibus armi ς 'cenus inundavit campos, qua Sena relictum Galloruin a populis servat per secula nonaen

Ni propere alipedes rapis ad certamina turmas

174쪽

Serus deletae post auxiliabere Romae

Surge age, fer gressus, patulos legione Metauri Da in 'avi tu nautis Poeirorum atque Ossibus agros. His dictis abit, atque abscedens ista paventela Attrahere stactis turmas propellere portis Rumpit flana malo turbatus corde soporem,

Ac supplex gentinas tendens ad sidera palmas Tellurem, noctemque , caelo sparsa precatur Astra ducemque viae tacito sub lumine Phoeben . Inde egit dignas tanta ad conamina dextraS. Quaque acet super Larinas accola ponti, Qua duri bello gens Marrucina, fidemque Exuere indocilis sociis Frentanus iii armis Tum qua itiseros domitat Praetutia pubes Laeta laboris agros: penna, fulmine, mundis

Hiberni Achaemenio velocior arcu

Evolat hortator sibi quisque, Age, perge salutem Ausoniae ancipites Stiperi, stet Roma cadat ne,

In pedibus posuere tuis, Clamantque, ruuntque. Hortandi genus acer habet praecedere dubior. Illum augent cursus adnixi aequare sequendo, Atque inde se si noeti inque diemque feruntur. At Roma adversi tantum mala gliscere belli Accipiens, trepidare metu, nimiumque Neristrem Speravisse queri, atque uno sibi vulnere posse

Auferri restantem animam, non arma, nec aurum, Nec pubem , nec , quem fundant, luperesse cruorem

Scilicet Asdrubalem invadat qui ad praelia soli

Annibali lati ei Te nequit jam rursus ubi arma Averti iste suo cognorit devia vallo, Haesurum porti Poenum i venisse superbo Qui fratri certet, cui naaxima gloria cedat Urbis delerar fremit anaen corde sub uno

Ordo patrum , ac magno interea meditatur amore

Servandi decoris , quonam se fine minanti Servitio eripiat, divosque evadat iniquos Hos inter gemitus, obscuro noctis opacae Succedit castris Nero, quae conjuniata seroci Li Vius Asdrubali vallo custode tenebat. Belliger is quondam, scitusque accendere Martem

Floruerat primo clarus pugnator in ae O.

Mox falso laetus non aequi crimine vulgi,

Secreti ruris tristes absconderat annos.

Sed postquam grai ior moles, terrorque periclo P0scebat propiore virum, revocatus ad arm ATot caesi. ducibus latriae donaverat iram At non Asdrubalem fraudes latuere recentum

Armorum, quamqua in tenebris nox texerat astus.

I ulveris in cl peis vestigia visa movebant Et properi signum adcursus, sonipeique virique Substricti corpus, bis clarum huccin signum. P terea gemino prodebant undi i magistro Caltra regi, veru in fratri si vita supersit, Qui tandem licitum socias coniungere vi regConsulibus sed enim solum dum vera patescunt Cunctandi rellare dolum, Martemque trahendi Nec conlulta suae segni formidine disteri.

Nox so inni genitrix mortalia pediora curisI'urgarat, tenebraeque horrenda sillantia alebant, Erupit sulpenta ferens vestigia .istris, Et muta labi tacito iubet agmina passu. Illunem nacti per rura tacentia noeti m Accelerant, vitant sonitus , sed percita allisub tanto motu tellii nequit, implicat actas

Caec errore vias, ui ibit silue serentibiis arcto

Circumagi spatio sua per vestigia ductus.

Nam qua curvatas sinuatis flexibus amnis Obliquat ripas, refluoque per aspera lapsu In tele redit, hac cassis ducente labore, Exiguum involvunt frui ratis gressibus orbe: a,

Inque errore viae tenebrarum munus ademtuna

Lux urget, panditque fugam, ruit acer apertis Turbo equitum portis, atque omnis ferrea late Tempestas operit campos nondum arma manu: quo Permixtae, an tela bibunt permissi cruorem. Hi ne iussa Poenum fugientem sistere, pennae Dicta a volitant, hinc lancea turbine nigro Fert letum cuicumque viro, quem prendidit ictus. Deponunt abitus curam, trepidique coactas

Consistunt acies, spe ad praelia vertunt. Ipse inter naedios nam rerum dura videbat Sidonius ductor, tergo sublimis ab alto

Quadrupedantis equi, tenden vocesque manusque Per decora extremo Vobis quaesita Iub axe, Per fratris laudes Oro, Venisse probemus

Germanum Annibalis : Latio ortuna laborat Adversiis documenta dare, atque Ostendere quantus Uerterit in Rutulos domitor et iris Iberae, Suetus ad Herculeas miles et ire columnas. Forsitanis pugnas veniet germanus in ipsas. Digna viro, digna obtestor spereacula Ilelao Corporibus properate solo quicumque clina eri Dux bello poterat, fratri jacet unica nunc spes, Et paene e Laetebris infradio Livius aevo

Damnatum Oli a tur Iobis caput, ite agite oro: Sternite uel ore:ar, cum quo Ora currere fratri

Sit pudor, in turpi finem, donate senectae.

At contra Nero : Quid cessa clausisse bibores

Ingentis belli se pedibus tibi gloria , illes,

Parta ingens , muta accit nul cepta ardua dextra.

Heu temet abducto liquilli robore castra, Ni fatum ablolvit vietoria. r.eripe laudem.

Adventu cecidisse tuo aenis rabitur hostis. lyarte alia in lignis nudatis callide canis Livius muc juvene ς, huc me speetate ruentem in pugna S, quantumque meus patefecerit ensis,

Tantum intrate loci, tandem praecludite ferro Iam nimium patulas cenis grassantibus Alpes. Quod ni veloci prollernimiis agmina Marte, Et ulmen subit Hira Carthaginis Annibal ad lit, Quis deus infernis quemquam nostrum eximat umbris lHinc galea capite accepta, dire horrida serro Sancit obteinus senium fera praelia miscet. Illiani , per cuneos per densiti sina campi Corpora tot dantem leto, quot spicula toruit, Turbati fugere Macae, sugere feroces Autololes Rodanique comas intonsa juvetatus. Eatidicis Nabis veniens Ammonis arenis Improba naiscebat securus pr.hlia fili, Ceu tutante Deo, ac patriis spolia Itala templis

Fixurum vano tumidus pronai: erat ore.

Aidebat gemma Garamantide caerula vesti , Ut cum sparsa micant stellarum lumina caelo, Et gemmis galea na, clypeumque accenderat auro, Casside cornigera dependens insula sacros Prae se terrores, divumque serebat honorem Arcus erat pharetraeque viro, atque incocta cerastis Spicula , armatus peragebat bella veneno. Nec non corni dis tergo de more reposius Sustentata genu per campia in pondera conti Sar::aati t. prona advertbs urgebat in hostes. Tanto transfixum ς l. per urelia bra, per arma. Col:

175쪽

Consulis ante oculos, magii clamore Sabellum Asportabat ovans, ovans Ammona canebat. Non tulit hanc iram, tantosque in corde tumores Barbarico senior, telumque intorti , in una Praedam inniatamque uimul victori victor ademit. Adsilit audito tristis clamore ruinae Aldrubal, coeptantem Arabum raptare peremto Gemn. iseri spolium cultus, auroqie rigenteSExuvias , acui uiri a tergo perlibrat ad Ossa Jam correpta miser gemmis velamma pilinis Carpebat propere,, tepidos nudaverat artus. Concidiro sacra vestes, atque aurea fila Reddidit ex animo , spoliatum lapsus in hos et n. At Canthus Libyc. late possessor arene,

Qua celebre invidit nomen potuere hi ni, Ditem ovium obtruncat Rutilum, cui mille sub altis Lanigerae balant stabulis: ipse otia molli

Exeaeens cura, gelido nunc flumine Oles Frangebat nimios pecori, nunc letus in umbra Tondebat niveae splendentia vellera lanae, Aut pecu e pastu qui in te se ad tecta referret, Noscentes matres peffabat vilibus agnos.

Occubuit clypei transfixo proditus Te, Et sero inge inuit stabulis exisse paternis. Acrius ti , Italum pubes incurrit is urget,

Ut torrens, ut tempestas, ut flamma corusci Fulminis, ut Boream pontus fugit, ut cava currunt

Nubila, quum pelago caelum et miscuit Eurus. Procerae stabant, Celtarum signa, cohorteS, Prima acies hos impulsu cuneoque feroci Laxat vi subita, festas errore viarum,

Nec soli faciles, longique laboris anhelos

Averti patrius gente in pavor addere tergo

Hastos Ausonius , eloque instare sequaci, Nec donare fugam cadit uno vulnere Turus, Non uno Rhodanus, profligatumque sagittar Lancea deturbat Morinum, jam iamque cadentem Cedentemque urget tota largitus habenas Livius acer equo, turmis abeuntibus inseri Cornipedem tunc aversi turgentia colla Diripit ense Mos discussit pondere terram Cum galea ex alto lapsum caput, ac relidentem Turbatus rapuit sonipes in praelia truncum

Hic Cato nam Medi vibrabat ipse tumultu Si prinas, inquit, bello quum amisimus Alpes, Hic iuveni opposius yio foret , hei mihi quanta

Cessavit Latio dextra is quot unera Poenis Donarunt pravi sustragia tristia campi lIamque inclinabant acies, cunctitque pavorem Gallorum induerat pavor, fortuna ruebat

Sidonia, ad Rutulos victoria verterat alas. Celsus, ceu prima reflo ei cente v Uenta, Ibat Consul ovans, major majorque videri. Ecce trahens secum canentem pub ere turmam, Ductor Agenoreus sibit, intorquens iue lacertis

Tela sonat: Cohibete fugam, cui cedimus hosti λNonne pudet conversa senex marcentibus annis Agmina agit nunc quaelo mihi nunc dextera in armis

Degenerat, nostrique piget λ mihi Belus avorum Principium, mihi cognatum Sidonia Dido

Nomen Mante omne bello numerandus Amilcar Est genitor mihi cui cedunt montes Ple, lacusque, Et campi atque amnes, frater me magna secundum Carthago putat Annibali me Baetis in oris AEquant germano passae mea prrita genteS.

T lia dum memorat, medios ablatu in hostis,

Ut nova conspecti sulserunt consulis arma, H ibi in praepropero nisu iacit: illa per oras Erat clupeio loricae tegmine summo incidit hius selix urnero, parceque petitum

eri rinxit corpus, nec multo tincta cruore ,

Uana ted optanti promisit gaudia Poeno Turbati Rutuli , confulaque pectora visu

Terrifico . tum increpitans conamina consul: Femineis esum vana inter Omua corpus Ungestibus, aut palmis credas puerilibus id utri. Ite, docete viri, Roman. vulnera suerint Quanta adferre manuS. tum vero effunditur inge iis Telorum viso densa sol incitur una ara. Jamque per extentos alterna strage viro um Corpora fusa iacent campos , demersaque in undaim

Iunxerunt cumulo crescente cadavera ripaS. Ut quum venatu saltus exercet pacOSDictynna, laetae praebet spe inacula matri, Aut Pindi nemora excutiens, aut en Ala lustrans Omnis Naiadum plenis comitata phil erris

turba ruit, striduntque sagittiferi coryti. Tum per saxa ferae, perque ipsa cubilia fusae,

Per valles , fluviolque, atque antra virentia musco, Multa strage jacent . exsultat vertice montis Gratam perlustrans oculis Latonia praedam. Audito ante alios senioris vulnere, rumpit Per medios Nero saevus iter, visaque virorum. Equali pugna, Quid enim , quid deinde relictum est

Itali satis hunc si non vincitis hostem Annibalem vincetis, ait ' Ruit Ocyus amens In medios: Tyriumque ducem inter prima rementetri Agmina ut adspexit, rabidi ceu bellua ponti Per longum sterili ad pastus astata profundo, uti in procul in fluctu piscem male saucia vidit, stuat, lustrans nantem sub gurgite praedam

Absorbet late permixtum Idcibu aequor. Non telo mora, non dictis Haud amplius, inquit, Elabere mihi, non hic nemora avia fallent Pyrenes, nec promissis frustrabere vanis, Ut quondam terra fallax deprensus Ibera Evasi nostram mentiro foedere dextram. Haec Nero, Wintorquet iaculum, nec utilis ictus Nam latere extremo cuspis vibrata resedit. Invadit stricto super .ec interritus ense,

Collapsiqii premens umbone trementia membra Si qua sub extremo casu mandata referri Germano vis sorte tuo, portabimus, inquit. Contra Sidonius 'et non terreor ullo, Utere Marte tu , dum nostris manibus adsit Actutum vindex mea s suprema referre Fratri verba paras, Mando .apitolia victor Exurat, cinerique Iovis permisceat os Et cineres nostro . Cupientem adnectere plura Ferventemque ira χrtis, transverberat ense, Et rapit infidum victor caput agmina sus Sternuntur duce, non ultra fidentia Marti . Jamque diem solisque vices nox abstulit atra, Quum vires parco victu, somnoque reducunt: Ac nondum remeante die victricia signa Qua ventum referunt, clausi formidine castris. Tum Nero procera sublimia cuspide portans Ora ducis caesi, Cannas pensavimus, in Quit,

Annibal, QTrebiamin Thrasimeni litora tecuna Fraterno capite i duplica nunc perfida bella,

Et geminas arcesse acies, Fc praemia restant,

Qui tua transmissis optarint Alpibus arma. Comin

176쪽

Compressit lacrinia Poenus, minuitque serendo Constanter mala, inserias in tempore dignas

Missurum fratri auso commurmurat ore. Tum alti is procul amotis , adversa quiete

Dissimulans, dubia exclusit certamina Martis.

BRutia acerentem casus patriaeque suosque

Annibalem accepit tessus hie aggere leptus In tempus posita ad renovandum bella coquebat Abditus ut silva, stabulis cum cessit ademtis, Amisso taurus regno gregis, avia aulo Molitur saltu certamina, anaque seroci Mugitu nemora exterret, perque ardua cursu Saxa ruit, sternit silvas, rupetque lacellit Irato rapidus cornu, tremit omnis ab alto Prospectans scopulo pastor nova belli parantena . Sed vigor laustutus latium, si cetera Marti SAda umenta forent, prava obtaectante tuorum Invidia, revocare animos, ac stare negata Cogebatur ope, Genio torpescere rerum.

Parta tamen formido manu, tot caedibus olim Quaesitus terror, velut inviolabile telis Servabant sacrumque caput, proque Omnibus armis Et castrorum opibus, dextritque recentibus unum Annibalis sat nomen erat . tot dissona lingua Agmina barbarico tot discordantia ritu Corda virum mansere gradu , rebusque elusisFidas ductoris tenuit reverentia menteS. Nec vero Ausonia tantum se laetus agebat Dardanidis Mavors: iam terra cedit Ibera Amiseris tandem Phoenix depulius ab arvis. Jam Mago exutus castris, agitante pavore In Libyam propero trant mili caerula Velo. Ecce aliud decus haud primo contenta favore Nutribat fortuna duci : nam concitus Anno Adventabat, agens trepidantibus agmina cetris Barbara, indigenas serus raptabat Iberos. Non ars, aut astus belli, vel dextera deerat, Si non Scipiade concurreret omnia ductor Magna adeo Ausonius maiori nole premebat: Ut Phoebe stellas, ut sta tris lumina Phoeben Exuperant, montesque Atlas, ut flumina Nilus, Ut pater Oceanus Neptunia caerula vincit. Vallantem castra ibi curo jam vel per olympo Fundere non a quam trepidanti coeperat umbram Adgreditur Latius rector, subitoque uiri ultu Caeduntur passim coepti munimina valli Imperfecta, super contexere herbida lapso Pondera, in tumuli concessit e spes honorem. Vix uni iens digna viro, novisse minores Quam deceat, pretiumque Opeiae sit tradere tamae. Cantaber ingenio me in broruin mole timeri Vel nudus telis poterat Laru : hic sera gentis More, securigera miscebat pr.ilia dextra: Et quanquam undi se circum pulla videret Agmina, deleta gentilis pube catervae Caelorum ina plebat loliis loca, seu foret hostis Cominus, expleri gaulebit vulnere frontis Adversae, seu laeva acies in bella vocaret, Obliquo teli .na reflexum Marte Otabat,

At eum pone sero aversi in terga veniret, Victor nil trepidans retro iactare bipenne in Callebat, nulla belli non parte intendus. Huic ducis invicti geriDanus turbine vasto

Scipio contorquens hastam, udo ne comantes Disiecit crines, namque altius acta cucurrit

Cuspis, Melata procul est jecta securi.

At iuuenis, cui telum ingens accesserat ira, Barbaricam adsiliens magno clamore bipennem

Incutit intre inuere acies, sonuitque per auras

Pondere belligero pulsati tegminis in bo. Haud impune quidem, remeans nam dextera ab ictu Decisa est gladio, ac dite. 'o immortua telo. Qui postquam murus miseris ruit, agmina concors Auertit fuga confestim dispersa per agros. Nec pugnae species, sed poenae iistis imago illa erat, hinc tantum cede litum , atque inde ruentum. Per medios Anno palmas post erga revinctus Ecce trahebat tir, lucemque Cheu ulcia caeli Luminal captivus lucem inter vincla petebat. Cui recto Latius Tanta ei qui regia repiscant, Queis cedat toga, Marmiseri gens sacra Quirini, Servitio si a in faciles, cur bella resertis

Haec inter celerare grad ina, conjunqat ut arma

Asdrubale in ignarum clidis, praerium tias adsert Exploratoi eques raptat dux Obvia signa. At postquam optatam laetus conrangere pugnain Vidit, ad letum ira agno venientia cursu Agmina, ill piciens Quum Nihil amplitis, inquit, Vos hodie Olco duperi, protraxit ad arma uod profligos, satis est in dextra cetera nobis Vota viri rapite, ire precor, vocat ecce furentes Hinc pater, hinc patruus gemina o mihi numina belli Ducite, adeste, sequbre dignas spectibilis, aut me Praicia mens fallit, vestro jam nomine cedes. Nam quis erit tande in ca inpi telluris Iberae Bellandi in ,dus en uni quam lucebit in orbe Ille dies, quo te arnaorum Carthago meo runa Adspiciam Onitus, admotaque bella trementem Dixerat, raucus stridenti murinure clangor Increpuit tonuere seris clii moribus astra. Concurrillat, quantumque rapit violentia ponti

Et Notus Boreas, d inexorabilis Auster, Cum mergunt plen 1 tu me fidia sub aequora classes a Aut cum letiferos accedens Sirius ignes,

Torret anhelantem saevis ardoribus orbem

Tantum acies, hominumque sero discordia ferro Demetit: haud ullus terrarum aequarit hiatus Pugnarurn anma , aut strages per inhospita lustra Uinquam tot dederit rabies horrenda ferarum Jam campi, valletque madent, hebetataque tela. Et Libys occubuere, Mammtes Martis Iberi. Stat tamen una loco perfossis debilis arinis, Luctaturque acies qua concutit Asdrubal in istam. Nec tine in daret ille dies, animosaque virtus, Ni perlapsa foret loricae tegmine arundo, Et parco summum violasset pondere corpus, Suasissetque se g. iiii rapido ei tamina linquit

In .itebra eve ictus equo, noctique per in brain

Ad Tartelsi.icos tendit per litora Ortus. lyroximus in pugna ductori .irte manuque Regnator Oina iii in fuerat, mox foedere longo Cilltuque fine adum, nomen Missi nil si superbum. Huic fesso, quos dura fuga nox uaserat atra Carpenti somnos, lubitus rutilante coruscia in

Vertice sulsit apex crispatia. Des involvere visa est

Mitis

177쪽

sILII ITALICI

Mliis flamma comam, atque hirta se spargere ronte

Concurrunt famuli, serpente tempora circum Festinan gelidis restinguere sontibus ignes. At grandaeva, deum praenoscen Ominae, mater, Sic sic celicolae, portentaque vestra secundi Condite, ait, duret capiti per lecula lumen. Nec vero ne, Ate, deum et laeta pavesce Prodigia , aut sacras metu inter rempora flammas. Hic tibi Dardaniae proniittit cedera gentis, Hie tibi regna dabit regnis a Ora paternis Ignis, adjunget Latiis tua nomina fallis. Sic vates, j a venisque animum tam clara movebant Moiastra, nec a 'cenis ulli virtutis honores. Annibal ipse etiam jam iamque modestior armis Ire videbatur, Martisque liquescere famam Auiora obscuri tergebat nubila caeli, Vixque Atlanta adum rubele cerat Ora sororum,

Tendit ad Ausonios, Madhuc hostilia castra. Atque ubi se vallo intulerat, ductorque benigno

Accepit Latius vultu, rex ratibus infit: C:elestum monita, .slacra responsa parentis, Dis que tua, O Rutulum rector, gratissima virtus Avulsum Tyriis huc me duxere volentem. Si tibi non segnes tua cantra fulmina saepe iii stare funuis, dignam te, nate Tonantis, Adferimus dextram e nec nos aut vana subegit Incertae naentis levitas, mobile peritas, Aut spes, laeti sectamur praemia Martis. Perfidian fugio, Wperjuram ab Origine gentem. Et quando Hercula is finisti praelia metis Hanc ipsam belli nobiscum invade parentem. Ille tibi, qui jam gemino Laurentia lustro Possedit regna, scalas ii moenia Romae Admovet, in Libyam flammis ferroque trahendus. Sic Nomadum ductor tunc dextra Scipio dextram Amplexus, Si pulchra tibi Mavorte videtur, Pulchrior et gens nostra fide dimitte bilingues Ex animo socios, magna hinc te praemia clarae Virtutis, Masinissa, manent, citiusque vel armis Quam gratae studio vincetur Scipio mentis Celeia que in Libyam portare incendia suades, Expediet tempus nec enim sunt talia rerum Non meditata mihi, mentem Carthago satigat. Hinc iuveni, dona insignem velamine picto Dat chlanivdem, ratumque Ostro, quem ceperat ipse Deiecto victor Magone , animique probarAt, Cornipedem, .cum qua divum libabat ad aras

Asdrubal, ex auro pateram , galeamque comantem. Exin firmato sociali cedere regis, Vertendas at ita jam nunc Carthaginis arces. Massulis regnator erat dirissimus oris, Nec nudus virtute Syphax , quo iura petebant Innumerae gente ς, extremaque litore Tethys. Milia viro terra ac sonipes bellua error Bellorum, nec non Marti delecta iuventus. Tec oret aut ebore, aut solido qui vinceret auro, Gaetulisve magis secaret vellus ahenis. Has adjungere ope avidus, reputansque laborem, Si vertat rex ad Poenos, dare vela per altum Imperat, atque animo .im tum Africa bella capessit. Verum ubi perventum portus enuere carinae, Iairi trepida fugiens per proxima litora puppe As fiui, it adflicti raderat nova foedera quaerens

Re ad viii, Massylia signa trahebat.

Atilii P. riter populor una in regna duorum

Advenisi e duces, qui tota mole labore ut,

Disceptentque armis, terrarum uter imperet orbi, Celsus mente Syphax acciri in tecta benigne Imperato tanto regni se tollit honore.

Tum laetos volvens oculos adversa per Ora, Sic Latium adfatur iuvenem, ac prius incipit ultro Quam te, Dardanida pulcherrime mente serena Accipio, intueorque libens, quamque ora recordor Laetus Scipiade, revocat tu forma parentem Nam repeto Herculeas Erythraea ad litora Gades

Quum studio pelagi, spectandis aestibus unde

Uenissem, magnos vicin ad flumina Baetis

Ductores miro quondam me cernere amore.

Tum mihi dona viri praeda delecta tulere, Arma simul regnoque meo, tum cognita primum Cornipedum fraena, atque arcus , queis cedere nostri Non norunt iacula is veteris tribuere magistros Militiae , qui dispersas sine lege catervas Vestro sorinarent ritu ad certamina Martis Ast ego quum nostra in nostris quae copia regnis Nunc auri errem, nivei nunc munera dentis; Nil valui precibus : solos sibi cepit uterque, Quos cohibeoat ebur vaginae sed ilis enses. Qui re age, laetus habe nostros latrare penateς, Ac mea quando adfert Libycum fortuna per undas Ductorem, facili quae dicam percipe mente, Et vos qui Tyriae regitis Carthaginis arces Aldrubal huc aures , huc quaeso advertite sensus Quanta per Ausonios populos torrentibus armis Tempestas ruat, Latio suprema minetur , Utque bibant Tyrium bis quinos saeva per annos Sicana nunc tellus, nunc litora bera cruorem, Cui nescire licet λ quin ergo tristia tandem Considunt bella, deponitis arma volentes λTu Libya, tu te Ausonia cohibere memento Haud deformis erit vobis ad foedera versis Pacator mediusque Syphax . Subjungere plura Non passus, gentis morem arbitriumque senatus Scipio demonstrat namque illuin absistere coepti Spe iubet, patres docet haec expendere solos. Suadendi modus hic, quodque est de parte diei Exacti super, ad mensas, pocula vertunt. Atque epulis postquam finis, dant corpora Tomno, Et dura in nollem curarum vincula solvunt. Jamque novum terri pariebat lumine primo Egrediens aurora diem, stabulisque subibant Ad iuga solis equi, necdum ipse adscenderat axem, Sed piorupturis rutilabant aequora flammis Exigit e stratis corpus , vultuque sereno Scipio contendit Massyli ad limina regis

illi mos patrius scelus nutrisse leonum Et catuli, rabiem atque iras expellere alendo Tum quia qtae fulva manu mulcebat colla iubasque, Et sera tractabat ludentum interritus Ora. Dardanium postquam ductorem accepit adesse Induitur chlamvdem, regnique insigne vetustiGestat laevi decus cinguntur rem ora Uitta Albente, ac lateri de more adstringitur ensis Hinc in tecta vocat, secretisque aedibus hospes Sceptrigero cum rege, pari sub honore relidunt. Tum prior his infit terrae pacator uberar: Prima nihi, domitis lyyrenes gentibu , ire Ad tua regii fuit properantem, maxima cura O sceptri venerande Syphax, nec nae aequore saevus

Tardavit medri, pontu non ardua regni S u Llian is aut in ion Ora tuis e coniunge Latinis

Unanimum pectus, sociusque accede iecundis.

178쪽

Non tibi Missuta gelites, extentaque tellus Syrtibus, itis proavita potent in campis Amplius attulerint decori , quiliis Romuta virtus Certa uia et fide, populi Laurenti honores.

Cetera quid reseram non ullus scilicet ulli AEquus elicolum, qui Dardana laeserit arma. Audi Uit laeto M ssylus adnuit Ore, Complexusque virum . Firmemus prolpera, dixit,

omina, nec votis aperi concordi us ausint, Cornigerumque Jovem Tarpeiumque re Vocemus Et simul exllauctis e spe surrexerat ari ,

Vidi imaque admotae stabat subject bipenni, Quum subito abruptis fugiens altaria taurus Exsiilii vinclis , mugituque excita tale Implevit tecta, remitu suspiria rauco

Congeminat, trepida terrorem sparsit in aula. Vittaque, ni a jorum decoramen, fronte sine ullo Delapsa attactu, nudavit tempora regi S.

Talia caelicolae casuro tristia regno Signa dabant, sevique aderant gravia naina fati. Hinc fractum belli regem, solioque revulsum, Tempus erit, quum ducet agens ad templa Tonantis, Qui tunc orabat socidia foedera supplex His actis repetit portum sippemque ecundo Di vento, notis reddit se Scipio terris.

Concurrunt avide gentes, variosque subaci 1 Pyrene nisi populos: mens omnibus una: Concordes regem 3pellant, regemque lalutant Scilicet hunc sum ni am norunt virtutis honore in .

Sed postqaam miti rejecit irν inera vultu Ausonio non digna viro, patriosque vici: si in Edocuit ritu Romam nomina regum Monstravit nescire ui , converitis in unam Quae restat curam, nullo super hoste relicto,

Et Latium simul, Qvulgum Baetisque Tagique

Convocat, ac medio in coetu sic deinde profatur: Quando ita coelico im nobis propensa volui itas Adnuit, extremo Libys ut deiectus ab orbe Aut his occideret campis, aut axe relicto Hesperio , patrias exsul uitiaret arenas Jam vestra tumulos terra celebrare meorum Est animas, pacemque dare exposcentibus umbris. Mente favete pari, atque aures advertite veltia :Septim quum solis renovabitur Orbita caelo, Quique armis serroque valent, quique arte regendi Quadriiugos ponent currus queis vincere imia Spes est, is adium iaculis impellere vent OS, Adsint, in pulchrae certent de liud coronae.

Praemia digna dabo, e Turia spolia inclyta praeda,Nc qui I quam nostri discedet muneri, experS. Sic donis vulgum, lauduntque cupidine flammat. Jamque dies praedicta aderat , coetu .lue Oirabat Innumero campus, simulatasque ordine u lo Exsequiis rector crimis ducebat obortis. Omnis uber, omnis Latio sub nomine miles Dona serunt, tumulisque super flagrantibus addunt. Ipse tenen nunc tacte sacro, ni in plena Lyaeo Pocula, odoriferis ad I pergit floribu aras.

Tum mane vocat excitos iudetque viroruin Cum fletu an at, veneratur laesi iacentum .

Inde refert sese circo, certamina prima Inchoato rapidos cursus proponit equorum. Fluctuat aequoreo renitas, rabieque si ventum

Carceribi is non diim Meler tis an bile vulgus,

At lite bres oculis, li inina servat tuorum.

Jamque ubi prolato sonuere repazula signo,

Et toto prima emicuit vix ungula cornu, Tollitur in caelum furiali turbine clamor.

Pronique ac similes certantibus ore sequuntur Quisque suos currus, magnaque volantibus idem Voce loquuntur equis quatitur certamine circuς Cei tantum, nulli mentem non abstulit ardor. In illait praeceptis, qto clamore gubernant. Fulvu arenota turgens tellure sub aura Erigitur globus, atque Operit caligine densa Cornipedumque vias, aurigarumque labores.

Hic studio furit acris equi, furit ille magistri. Hos patriae favor, hoc accendit nobile nomen Antiqui stabuli iunt quos spes grata sati et, Et nova serre jugum cervix, sunt cruda senectus Quos juvet, longo sonipes spectatus in aevo.

Evolat ante Omnes, rapidoque per aera cursu

Cillaicus Lampo fugit, atque ingentia tranat Extultans spatia , ventos post terga relinquit Conclamant, tau tuque remunt, Notique peractam Majorem credunt praecepto limite partem At queis interior cura is prudentia circi Altior, etfulas pri in certamine voces D imnare, cassis longe increpirare querelis Indit pentato lassantem corpora nisu,

Quo nimius, quo Cyriae ruis nam urnus agebat

Uerbera dimitte, revoca moderatus habenas. Heu surdas aures sertur securus equorum, Nec meminit quantum c. mpi decurrere restet. Proximus a primo distans, quant uni aequore currus

Occupat ipse loci aiatum sed proximus ibat Astur Panchate; patrium frons alba nitebat Insigne,in patrio pes omnis concolor albo. In gentes antini, membra haud procera, decusque Corporis exiguum, sed tum sibi secerat in lasConcitus, atque ibat campo indignatus habenas.

Crescere lublimem, atque augeri membra putares. Cinyphio rector Occo radiabat Iberus. Tertius aequata currebat fronte Peloro Caucasus ipse asper, nec qui cervicis amaret Applius. blandos Onitus, clausumque cruento Spumeus admorsu gauderet mari de re ferrum. At docilis tr.eni, melior parere Pelorus, Non umquam est i sum sinuabat devius axem Sed levo i literior stringebat tramite metam,

insignis naulta cervice is plurimus idem Lud elatis per colla liberi mirabile dicti Nullii erat pater, ad Lephyri nova flamina eampis Vettonum eduinum genitrix est id erat Harpe Nobilis hunc Durius stimul ibat in aequore currum. Caucalus antiquo fidebat Atlante magistro.

Iolum istori vago Diomedi condita Tyde

Milerat, exceptum Troiana ab origine equorum Credebant, quos Eneae Simoetatis ad undas Uidior Tydides ignis abduxerat ausis. tamque fere me diu in evecti certamine campum In pitia addebant: nisus iae apprendere primos Pinchrie antinosus eq ios uper atrior ire, Et precedentem lina iamque adscendere currua Pone videbatur, curvatis e n fila primi Call.iicii in quatiens pultabat calcibus axem.

At pol emus Atlas, ibi nonis segnior ibat

Postrein Duri pacis de more puta es' illi ita son concordi currere r.eno.

Sentit is exhalillas, qui proximus ibat. Iberus s C lliticas urni vires, nec ut ante salire Pra cipite in curruin,' fumantita et bere cogi Assi

179쪽

SILII ITALICI

Assiduo violenter equos, ceu monte procella Quunt subita ex alto ruit, usque ad colla repente Cornipedum protentus, in capita ardua pendens Concitat ardentem, quod erret Ora secundus,

Pancharen, vocesque addit cum verbere mixtas Tene Astur certante ei et quisquam aequore palmam Erepto ' consurge, vola, perlabere campum.

Adsuetis velox pennis decrescit anhelo Pectore consumtus Lampon, nec rellat hianti, Quem ferat ad metas, iam spiritus i .ec ubi dicta, Tollit se sonipes, ceu tunc e circere primo Corriperet spatii imo nitentem opponere laevos Aut aequare gradus, Cyrnam post terga relinquit Confremit, caelum, percussus vocibus altis Spectantum circus, sertur sublime per auras Altius attollens cervicem victor ovantem

sanchates, sociosque trahit prior ple jugales. At postremus Atlas, Durius postremus in Orbem

Exercent artes laevos nunc appetit ille Conatus, nunc ille premit, certatque subire

Dexter Walterni ne quidquam fallere tentant.

Donec confisus orimaevae flore Iuventae obliquum Durius conversiis pronus habenis Opposuit currum, atque eversum propulit axem

Atlantis senio invalidi, sed justa querentis: Quo ruiq aut quinam hic rabidi certaminis est mos

Et nobis, equis letum commune laboras. Dumque ea proclamat, perfracto volvitur axe Cernuus, ac pariter fusi miserabile campo Discordes sternuntur equi quatit aequore aperto Lora suis violor, mediaque Pelorus arena Surgere nitentem fugiens Atlanta reliquit. Nec longum Cyrni defessos prendere currus. Hunc quoque cunctantem sero moderamina equorum

Discentem, rapido praetervolat incitus axe. Impellun currum clamor vocesque faventum.

Jamque etiam dorso atque humeris trepidantis Iberiora superposuit sonipes, flatusque vapore Terga premio spumis auriga calescere sentit.

Incubuit campo Durius, misique citat Os Verbere quadrupedes , nec stultra aequare Uidetur, Aut etiam aequavit iuga praecedentia dexter. Attonitus tum spe tanta : Genitore, aetore, Te Zephyro eductum nunc nunc Ostendere te in pus

Discant, qui pecudui ducunt ab origine nomen, Quantum divini praecellit seminis ortus. Victor dona dabis, latuesque altaria patri. Et ni successu nimio letoque pavore Proditus elapii seret inter verba flagello,

Forsan sacrasse Zephyro quas voverat araS.

Tum vero infelix veluti delapsa corona Victoris capiti foret, in se versus ab ira Auratam medio discindit pectore vestem, Ac lacrimae simul, Qquestus ad sidera fusi.

Ne iam subduicto parebat verbere currus

Pro stimulis dorso quatiuntur inania lora.

Interea metis , certus ain laudi , , agebat Sese Panchates,in praemia prinὶ petebat Arduus effusas lenis per colla per arin OSVentilat aura jubas, tum m. illi crura superbi Attollens tessus, magno clamore titumphat. Par donum solido argen romae Lita bipennis Omnibus , ac vatio distantia cetera honore Primus equum volucrem, Missyli munera regis Haud spernenda lilii tulit hii vi tute secundus

E Tyria, quae multa acet, duo pocula praeda,

Aurifero persus Tago villosa leonis Terga seri, crisiis horen Sidonia cassi ς,

Pertius ita de honor postremo munere Atlantem, Quamvis perfracto senior subsederat axe, Accit uni donat ductor, miseratus, aevum Et sortem casus. famulus florentes juventa Huic datur, adjuncto gentilis honore galeri His actis ductor et ad certamina plantae Invitat, politisque accendit pectora donis. Hanc primus galeam hac acies terrebat Iberas Asdrubal . hunc ensem, cui proxima gloria cursus, Accipiet caeso pater hunc detraxit Hiempsae.

Tertius extremam tauro solabere palmam.

Cetera contenti discedent turba duobus uisque sero x jaculis, quae dat gentile metallum. F ulgentes pueri, TartessoS, Hesperos, Ora Ostendere simul vulgi clamore secundo Hos Tyria misere domo patria inclyta Gades. Mox subit aspersus prima lanugine malas Baeticus hoc dederat puer cognomen ab amne Corduba, Whaud parvo certamine laeta fovebat inde comam rutilus, sed cum fulgore nivali

Corporis, implevit caveam clamoribus Omnem Eulythus excelso nutritum colle crearat Selabis, atque aderant trepidi pietate parente .

Tum Lamus, Sicoris, proles bellacis Ilerdae, Et Theron Otator aquae sub nomine Lethes, Quae fluit immemori perstringens gurgite ripas Qui postquam arrecti plantis is corpora poni

Pulsantesque aestu laudum extultantia corda Accepere tuba spatium, exsiluere per auras Ocyus effusis nervo exturbante sagittis Diversa' studia, clamor, pendentque faventes. Unguibus atque suos, ut cuique est gratia , anheli Nomine quemque cient.' grex inclytus aequore fertur, Nullaque transmissa vestigia signat arena. Omnes primaevi flaventiaque Ora decori, Omnes ire leves, atque omnes vincere digni.

Extulit incumbens medio jam limite gressum

Eurythus, primus brevibus sed primus abibat

Prie cedens spatiis r instat non segnius acer

Hesperos,in prima stringit vestigia planta Progressae calcis satis est huic esse priori, Huic sperare sat est fieri se posse priorem

Acrius hoc tendunt gressus, animique vigore Corpora agunt auget pueris labor ipse decorem. Ecce levi nisu, postremoque agmine curre AS, Postquam sat visus sibi coia cepiste vigoris, Celius inexhaustas est undit turbine vires Non exspectato, subitusque erumpit ad auras. Praevehitur Theron credas Cyllenida planta in

Ethere nexis cursis talaribus ire.

J.imque hos, jamque illos populo mirante relinquit

Et modo postre naus, nunc ordine tertia palma

Hesperon in stat sua per vestigia pressum Nec ina quem sequitur tantum, et prima coronae Spe trepidat tantis venientibus Eurythus alis. Quartus sorte loci, sed si tres ordine servent

Inceptos cursus, nequidqui3m vana laborans Tartessos, fratrem medio Therone premebat. Nec patiens ultra tollit se se aequore Theron igneus d . plenum Tetervolat Hesperon irae. Unus erat super m et e pro aioribu aegros Uiebar finis stimulis. quascumque reliquit Hinc labor, hinc penetrin pavor in precordia vires

180쪽

s ILII ITALICI

Advocat, aequatur cursus; pariterque ruebant. Et sorsan gentina merulisent r.emia palma

Pervecti simul ad nietas , ni terga sequutus Theronis , sutam late per lactea colla Hesperos ingenti tenuisset saevus ab ira, Traxissetque conram tardato laetus ovansque Eurythus evadit iuvene , atque ad praemia victor Emicat galeae fert donum instigiae coruscae . Cetera promisso donata et munere hibe, , Intonsasque comas viridi redimita corona Pina tulit patrio quatiens hastilia erro. Hinc graviora virum certamina cominus ensis Districtus, bellique feri simulacra lentur. Nec quos culpa tulit, quos crimina noxia vltae , Sed virtus animusque ferox ad laudis amorem, Decrevere pares ferro, spectacula digna Martigena vulgo suetique laboris imago.

Hos inter gemini quid jam non regibus ausum Aut quod jam regni restat scelus λ impia circo

Innumero fratres, cavea damnante furorem,

Pro sceptro armatis inierunt praelia dextris. Is genti mos dirus erat, patriumque ciebαὶ torbati solium licis discrimine ratre S.

Concurrere animis , quantis confligere par et tQuos regni furor exagitat , multoque cruore Exsatiata simul portan res coida sub uni bras Occubuere, pari nisu per pectora adactus Intima descendit in utros superaddita saevis Ultima vulneribus vel ba, convicia volvens Di ius in invitas nudi piritus aurRS Nec manes pacem passici iam corpora iunctus Una quum raperet imita rogii, impius, gal SDissiluit cineresque sim .il acuisse ne g.irunt Cetera illincto donata est munere turba, Ut virtus, dextra fuit e duxere juvencos Impressis dociles terram proscindere aratri S. Duxere adsuetos lustra exagitare ferar uiri Venatu juvenes, quos dat Maurusia praeda. Nec non argenti, nec non insignia vesti

Captivae pretia, & sonipes, crista nitenti In iurgens cono, spolia, exuviaeque Libyssae. Tum jaculo petiere decus, spectacula circi

Postrema, ni et certarunt vincere finem

Qua aetus auriferis pallet turbatus areni S, Accola Burnus, avis maiorum Wilammate arus, Et lagus, insignis ventos anteire lacerto, Et cujus numquam fugisse his lilia cervi

Praerapida potuere suga venator Aconteus,

Indibiliique, diu status bellare, Latinis Jam socius, volucres te vagas deprendere nube Adsuetus jaculis, idem, belliator Ilerdes,

Ctii ludus nullam cur tu non tollere amam Laus urni, prima si fixit qui spicula mete, Est Danaum serva, albentes invertere lana SMurice Gaetulo docta at quem proximi honorant Praenaia , vicin .im metae qui propulit .islani, Accepto .itus pii ero disces Iit Ilerdes. Tertia palma habuit geminos insignis conteus

te lina idos a I: itare canes latratibus aprum . Quos post qua in clamor platii usque probavit honores,c ermanus ducis, atque e lulgens I a lius ostro omina magna vocant leti, manetque iacentum, Atque hastas simul est uti sunt celebrare juvabat Sacratos cineres, atque hoc decus alite e ludis. I ple etiam menti . testatu gaiulra vultu

Dudior, ut aequavit meritis pia pectora donis,

Et frater thoraca tulit multiplicis auri, Laelius Asturica rapidos de gente iugales;

Contorquet magnis victricem viribu has an Consurgens, umbrisque .iri testatu honorem

Has volans nitrum dictu medio incita campo

Substitit ante oculos terra infixa cohesit. Γum lubita frondes, celloque cacumine rami, Et latam spargens quercus, eum nascitur, ut Iabram Ad majora jubent praesagi tendere vates, id naonitiare deos, atque hoc porrend re signis. Quo super augurio , pulsis de litore cunctis Hel perio Poenis, ultor patriaeque domusque,Au oniam repetit fama ducente triumphum Nec Latium curis ardet .igrantius ullis, Quam Juveni Libyam, unam os permittere asces. Sed frigens animis, nec bello prospera turba Ancipiti senior temeraria coepta velabant, Magnusque horrebant cauta formidine calus.

Ergo ubi delato Conlut sublimis honore

Ad patre consulta reseri, deturque potestas, Orat, delenda Carthaginisci altius orsus Hoc grandaeva Od. abius pater ora resolvit

Haud equidem metuisse queam satiatus Warvi Et decolis, cui tam superest gloria δε aetas

Ne credat nos invidiae certamine consul Laudibus obire flare suis satis inelyta nomen Gellat fama meum, nec egent tam prospera laude Facta nova: verum, patriae dum vita manebit De esse nefas, animumque nefas scelerare silendo. Bella nova in Liby. nioliris ducere terras Hostis enim de et Ausonia, nec vincere nobis

Ei latis Annibalenis petitur quae gloria major Litote Elilaeo stimuli si laudis agunt nos,

Hala legerem mete : Ompoliti propioribus ausis Dignum te fortuna parena vult Itala tellus Dia loris saevi, vult tandem haurire cruorem

Quo lartem, aut quo signa trahis res inguere primum est Arde luem Italiam D tu fessos obvius hostes

Deleris, ac septem denudas proditor arces. An, quum tu Syrtim ac teriles vastabis arenas,

Non dira illa lues notis jam moenibus urbis Adsiliet vacuumque Jovem sine pube, sine armis invadet quanti et ut eas Ronia:rique relinquas Emerito a tanti perculsi fulmine belli

Siccine te, ut nuper Capua est accitus ab alta Fulvius, aequoreis Libyae revocabimus ori λVincedonii, Qtrinis moerentem funera lustris Ausoniam purga bello tum tende rem Ol Ostia Garamantas iter, Nasamoniacosque triumphos Molire angustae prohibent nunc talia coepta Res italae: pater ille tuus qui nomina vestra:

Addidit haud segnis genti, quum consul Iberi

Tenderet ad ripas, revocato milite primui

Desceia denti avide superatis Alpibus ultro Opposuit sese Annibalici tu consul abire victore para hoste , atque avellere nobis Scilicet hoc astu Poenum si deinde sedebit impavidus, nec te in Lybiam tuaque arma sequetur, Capta re damnabis consulta improvida Roma.

Sed sic turbatum convertere signa tu itque

Classi vela sequi nempe dein erit imi ibal dein,

Clitia tu vallum vidisti e moenibu urbis Huc Fabius, senioique maniis paria ore remebant. Tun contra consul Maesis ducto libus olim Magia nivis leto gena ino, quiana tota Iuliisset

Sidoui una possessa iugula Tartessia tellus, Non

SEARCH

MENU NAVIGATION