장음표시 사용
161쪽
Exclamat vates, patere accedentia cerno Tartara, Mante oculos adsistere tertia regna.
Ecce ruunt varia species,4 quidquid ab imo debat
Natum hominum exstinctumque Chao est jam cuncta vi- Cyclopas, Scyllamque, pastos membra virorum
Odrysiae telluris equos : contende tueri, Eductumque tene vagina interritus ensem.
Quaecumque ante animae tendunt Orare cruorem,
Disjice, dum castae procedat imago Sibyllae.
Interea cerne, ut gressus inhumata citatos
Fert umbra properat tecum conjuugere dicta, Cui datur ante atros absumti corporis ignes Sanguine non tacto solitas effundere voce .
Adspieit subito turbatur Scipio visu.
Quinam te qui casus, ait, dux maxime , fessae Eripuit patriae quum tales horrida poscant
Bella viros e nec enim dextra concesserit ulli Appius, aut astu . decimum lux rettulit Ortum, Ut te, quum Capua remearem, vulnera vidi Mulcentena, hoc uno mcestum, quod adire nequires Saucius ad muros,in Martis honore careres. Contra quae ductor: eo mihi proxima tandem Lux gratos Phaethontis equos avertit atris Eternum demisit aquis sed lenta meorum Dum vanos ritus cura solennia vulgi Exsequitur, cessat flammis imponere corpus, Ut portet tumulis per longum membra paternis. Quod te per nostri Martis precor aemula facta, Arce, quae patriis artus medicamina servant, Daque vago portas quam primum Acherontis adire. Tum juvenis Gens o veteris pulcherrima Claudi, Haud ulla ante tuam, quamquam non parva fatigent, Curarum prior exstiterit namque ista per omnes Discrimen servat populos, Variatque acentum
Exsequias, tumuli & cinerum sententia discors. Tellure it perhibent Dis mos antiquus Ibera,
Exanima obscoenus consumit corpora vultur:
Regia quum lucem posuerunt membra, probatum est Hyrcanis adhibere canes: fgyptia tellus Claudit odorato post unus stantia saxo Corpora, a mensis exsanguem haud separat umbram Exhausto instituit Pontus vacuare cerebro Ora virum, longum myrrhata reponit in aevum. Quid qui reclusa nudos Garamantes arena
Infodiunt quid qui saevo sepelire profundo
Exanimes mandant Libycis Nasamones in oris 'At Celtae vacui capitis circumdare gaudent Ossa D nefas Lauro, mensis ea pocula servant.
Cecropidae ob patriam Mavortis sorte peremtos Decrevere simul communibus urere flammis. At gente in Scythica suffixa cadavera truncis Lenta dies sepelit, putri liquentia tabo. Talia dum memorant, umbra veniente Sibyllae, Autonoe, Finem hic, inquit, sermonibus adde Alternis, haec haec veri cecunda sacerdos: Cui tantum patuit rerum, quantum ipse negarit Plus novisse deus: me jam comitante tuorum Tenapus abire globo, in pecudes imponere flammis. At gravida arcanis Cymes anus, attigit ore Postquam sacrificum delibavitque cri Olem, In deeus egregium vultus utenta juventae, fit herea fruere quum luce, haud segniter, inquit, Cyniae populis vox nostra sonabat in antro. Tunc te permixtum sectis , rebusque futuris AEneadum cecini, sed non sat digna mearum C tua uis vocum, nec enim conquirere alim
Aut servare ait proavis solertia vestris.
Uerum age, disce puer, quando cognoscere cordi Jam tua, deque tuis pendentia Dardana satis. Namque tibi cerno properandum oracula vitae Hinc petere, di patrios visu contingere manes. Armiter victor patrem ulcisceris Ibero, Creditus ante annos Marti, ferroque resolves
Gaudia Poenorum , missum laetabere bello Omen Iberiacis victa Carthagine terris. Maius ad imperium post haec capiere, nec ante Iupiter absistet cura, quam cuneta fugarit In Libyam bella, Quincendum duxerit ipse Sidonium tibi reeiorem pudet urbis iniquae, Quod tu post decus hoc patriaque domoque carebis.
Sic vates, gressumque lacus vertebat ad atros. Tum juvenis, Quaecumque datur sors durior aevi, obnitemur, ait, culpa modo pectora cessient.
Sed te oro quando vitae tibi caussa labores Humanos juvisse fuit siste inclyta virgo
Paulisper gressum, nobis manesque silentum Enumera, tygiaeque aperi sormidinis aulam. Adnuit illa quidem, Sed non optanda recludis Regna, ait hic tenebras agitant, volitantque per umbruInnumeri quondam populi, domus omnibus una. In medio vastum late la tendit inane,
Huc quidquid terrae, quidquid reta, & igneus aether
Nutrivit primo mundi genitalis ab aevo, Mors cummuni agit descendunt cuncta, capitque Campus iners quantum interiit, restatque futurum. Cingunt regna decem portae, quarum una receptat
Belligeros dura Gradivi brte creatos. Altera qui leges posuere atque inclyta iura Gentibus, is rimas fundarunt moenibus urbes. Jertia ruricolas, Cereris justissima turba, Quae venit ad manes, fraudum illaesa veneno. Exin, qui laetas artes vitaeque colendae Invenere viam, nec dedignanda parenti Carmina fuderunt Phoebo, sua limina servant. Proxima quos Venti saevaeque hausere procellae Naufraga porta rapit, sic illam nomine dicunt. Finitima huic noxa gravido,, peceasse fatenti, Vasta patet populo poenas Rhadamantus in ipso
Expetit introitu, mortemque exercet inanem. Septima senii ne is reseratur porta catervi&,
Liventes ubi casta fovet Proserpina lucos. Infantum hinc gregibus, versas ad funera taedas Passim virginibus, turbaeque in limine lucis Est iter exstinctae, vagitu anua nota Tum seducta loco is laxata lucida nocte Claustra nitent, quae secreti per limitis umbram Elysios ducunt campos hic turba piorum Nec Stygio in regno, caeli nec post sub axe e
Verum ultra Oceanum sacro contermina sonti, Lethaeos potat latices Oblivia mentis.
Extrema hinc auro fulgens jam lucis honorem Sentit, admoto splendet ceu sidere lunae.
Hac animae caelum repetunt , ac mille peractis Oblitae Ditem redeunt in corpora lustris. Has passim nigrum pandens mors lurida rictum lique reditque vias, Ortis Omnibus errat. Tum iacet in spatium sine corpore pigra Orago Limosique lacus, late exundantibus urit Ripas laevus aquis Phlegethon is turbine anhelo Flanimarum et Onans saxosa incendia torquet. Parte alia torrens Cocytos sanguinis atri
Vorticidus surit, is spumanti gurgite sertur.
162쪽
At magnis semper divis, regique deorum Jurari dignata palus, picis horrida rivo Funii serum volvit Styx inter sulfura inaum. Tristior his Acheron sanie crassoque Venenori luit, gelidam e ruinans cum mur mare arenam Descendit nigra lentus per stagia palude.
H.inc potat laniem non uno Cerberus Ore,
Hic, aisiphones sunt pocula, Matra Megaera Hinc suit, ac nullo rabies extinguitur haustu. Ultimus erumpit lacrimarum sontibus amnis Ante aulam , atque aditus, inexorabile limen. Quarta Ohbrs omni stabulante per avia monstro Excubat, mines permixto murmure terret Loetus edax, maciesque malis comes addita a orbis Et moeror pastus fletu, sine sanguine pallor, Curaeque, insidiaeque, atque hinc queribunda senectus, Hinc angens utraque manu sua guttura livor, Et deforme malum, ac sceleri proclivis egestas, Errorque infido gressu, discordia gaudens Permi lirere fretum caelo, sed, ostia Ditis Centenis suetiis Briareus excludere palmis, Et Sphinx virgineos rictus insessa cruore, Scyllaque enixurique truces, umbraeque Gigantum Cerberus hic ruptis peragrat cum Tartara vinclis , Non ipsi Aledio, nec scet furore Megaera Alidet adire serum, dum fracti mille catenis Vipere latrans circumligat ilia cauda. Dextera vasta comas memorosaque brachia sandit Taxus, Cocyti rigua frondosior unda. Hic dirae volucres, pastuique cadavere vultur, Et multus bubo, in parsit iri sanguine pennis, Harpyidque se vent nidos, atque Omnibus haerent Condens soliis, mutat stridoribus arbor. Has inter sermas conjux Junonis Avernae: uggestu residens cognoscit crimina regum Stant inini, seroque piget sub judice culpae. Circum errant furiae, poenarumque innis imago. Quam vellent sim quam sceptris fulti is superbis lansultant duro imperio, mon digna nec aqua Ad superos palmi manes, quaeque ante prosarivron licitum vivis, clandem permissa querutatur. Tunc alius Levi religatur rupe cateni S. Ast alluc lubigit laxum, perque ardua montis ipe eo domat hunc aeterna Meg:era flagello. Talia letiferis aestant patienda tyranni S.
Sed te maternos tempus cognoscere vultus, Cujas prima venit mon tardis Iallibus umbra.
Adllabat cecunda ovis Pomponia furto: Namque ubi cognovit quatio surgentia bella
Poenorum, Venus insidias anteire .iborans Junonis, fusa sensim per lectora patrem Implicuit flamma qui mi provisa suissent, Sidonia Iliacas uia virgo accenderet ara S. Ergo ubi gustatus cruor, ad n unu itque Sibylla, Et dedit altet nos ambobus noscere vultus,
Sic iuvenis prior: O magni mihi numinis instar
Cara Parens, quam te ut nobis vidisse liceret, Optassem Stygias vel leto intrare cirebras. Que sors nostra fuit, cui te, bina prima subiret, Eripiti sine hono e dies, S unere carpsit 'Excipit his Ma Ni illos, o nate, labores Mors habuit nostra aethere dum pondere partu Exsolvor, miti dextra Cullenia proles Ini per iovis flusias deduxit ad oras :Aitit, ut que pares sedes, ubi magna moratur Alcid. genetrix, ubi sacro ni unere Leda.
Uerum age, nate, tuos ortus, ne bella paves eas Ulla, nec in callum dubites te tolle se factis, Quando aperire datur nobis, ranc de nilue disce. Sola die caperem media aut forte petitos Ad requie in Onana, subitus mihi me labra ligavit Amplexus, non ille me veniente marito Adsuetus, facilitque mihi ' tum luce corusca, Implebat quamquam languentia lumina sorinus, Vidi crede Jovem, nec me mutata se fellit Forma dei, quod i talentem conversus in anguem Ingenti traxit curvata voluiNina gyro. Sed mihi post trium non ultra ducere vitam Concessum . heu 'lantum gemui, quod spiritus ante , Haec tibi uim noscenda direm, dii cessit in auras lHis alacer colla amplexu materna petebat, Umbraque ter frustra aer inane petita fefellit. Succedunt si naulacra Virum concordia, patris, Unaisimique simul patrui, ruit ipse per umbram Oscula vana petens juvenis , fumoque volucri, Et nebulis similes animas apprendere certat. Quis te, care pater, quo stabant tala regna, Exosu Latio uetas abstulit hei niihi nam cur Ulla fuere adeo, quibus a te saevus abessem, Momenta opposito nutassem pectore mortem. Quantos funeribus vestris gens Itala palsi in Dat gemitus tumulus vobis, centente senatu, Mavortis geminus surgit per gram ita Campo Nec passi plura in medio seri nune o Auentis Sic adeo incipiunt, prior .ec genitoris ima oor Ipsa qui dein virtus si, me pulcherrima merces, Dulce tamen venit ad mane quuna gloria vitae,Dgrat apud Superos, nec edunt oblivi laudem Uerum age fare decus nostrum, te quanta fatiget Militia heu quoties intrat mea pectora terror, Quum repeto quam saevus eas, Di magna periesa Contingunt tibi: per noliri, sortissime , leti obtestor caussas, Martis moderare furori. Sat tibi sunt documenta domus. flava terebat Arentem culmis messem crepitantibus aestas, Ex quo cun Sta mihi calcata, meoque Iubibat Germano devexa iugum Tartessa tellus. Nos miserae muros, tecta retiata a unio, Nos dimus et in uno potare tu has te, Nobis indomitus convertit teraue quaterque Germanus terga Annibalis proh cirbara uinqiram Iinpolluta fides . peterem quum victor adesum
Cladibu Asdrubalem, subito venale, cohortes Hispanae, vulgus, Libyco quas secerat auro Asdrubal, abrupto liquerunt agiri in signa: Tlinc hostis scio desertos milite, multinnDitior i , se viris spisso circumdedit orbe. Non segnis nobis, nec inultis, nate, per Ela Illa si prema dies, lati de inesta simus aevum Excipit inde suos frater conjungere casus Excellae turris post ut sinia rebus in arctis S ubsidium optaram, supremaque bella ciebam. Fumantes taedas, ac lata incendia passi in Et mille iniecere faces . ni nomine lari De Superis queror. haud parvo dita ivembra sepulcro
Nostra rem .iverunt in morte mentibus armis Sed me luctus habet gemita ire clad. ruina
Cesserit adfusi oppressimi inania toe iii K. Con ra quae iuvenis inrbato . tibia or Di quaeso, ut merita et , dignas pio talibus ausis Carthago expendat cenas sed continet acres
Pyrenes populos, qui vestro Marte sob.irus
163쪽
Excepit fetas, notis Martius armis Successit bello fusos quoque fama ferebat
Victores acie, atque exacta piacula aedis. Iis laeti rediere duces loca amoena piorum. Prosequiturque oculis puer ad vel eratus euntes. Iamque aderat muli vix agnoscendus in umbra
Paullus is epoto undebat sanguine verba: Lux Italum, cujus spectavi Mirtia facta Multum uno naajora viro, descendere nunc te, Atque habitanda seni et subigit quis visere regna Quem contra tales effundit Scipio voces. Armipotens ductor, quam sunt tua ta per urbem
Lamentata diu , quam pene ruentia tecum
Traxisti ad Stygias Unotria te ista tenebras lTum tibi defuncto tumulum Sidonius hostis Constituir, at idemque tuo quaesivit honore. Dumque audit lacrimans hostilia funera Paullus, Ante oculos iam Flaminius , jam Gracchus, Maegro Absumtus Cannis stabat Servilius Ore. Appellare viros erat ardor, addere verba:
Sed raptabat amor priscos cognoscere manes. Nunc metitum saeva Brutum immortales securi Nomen, nunc Superis aequatum laude Camillum, Nunc auro Curium non umquam cernit amicum.
Ora Sibylla docet venientum, nomina pandit. Hic fraudes pacis, Pyrrhumque a limine portae Dejecit visus orbus tulit ille ruen)em Tibridis in ripas regem , solusque revulso
Pone sero ponte exclusit redeuntia regna.
Si tibi dulce , virum, primo qui foedera bello Phoenicum pepigit, vidisse, hic Martius ille
AEquorei victor cum classe Lutatius armis. Si studium, saevam cognoscere Amilcaris umbram, Illa est, cerne iocul, cui rons nec morte remissa Irarum servat rabiem : si jungere cordi est Colloquium, sine gustato et sanguine socem.
Atque ubi permissum is sitiens se implevit imago, Sic prior increpitat non miti Scipio vultu: Tallane, O fraudum genitor , sunt foedera vobis λAut haec Sicania pepigisti captus in ora
Bella tuus toto natus contra Onania pacta
Exercet Latio, perruptis molibus Alpes Eluctatus adest servet gens Itala Marte Barbarico, refluunt obstructi stragibus amnes. Post quae Poenus ait, Decimum modo coeperat annum Excessisse puer nostro cum bella Latinis Concepit jussu licitum nec fallere divos Iuratos patri quod si Laurentia vastat Nunc igni regna,is Phrygias aes vertere tentat O pietas, o sancta fideς, o vera propago lintque urinam inissum reparet decus i Inde citato Celsus abit gressu, majorque recellii imago. Exin desiigna vates, qui jura sub armis Poscenti dederant populo , primique petitas Miscuae in citi licii reo lito leges. Laetatur, spectarque virui insatiabilis ora Scipio m appellet cunctos, ni magna sacerdos Admoneat turba innumerae, Quot millia toto Credis in orbe puer, lustras dum singula visu,
Descendisse Erebo nullo in tempore abund&nSUiTibarum huc agitur torrens, Vectarque capaci
Agmina naole Charon is ullicit improba puppis Pos hc ostendens iuvenem , sic virgo profatur: Hic ille est tellure vagus, qui victor in omni Cursu sit a tulit, cui pervia Bactia , Di haeque, Qui alige in bibit I et Leo ponte Niphaten
Adstrinxit, cui stant sacro sua moenia Nilo. Incipit fineades Libyci certissima proles
Ammoni S, quanto exsuperat tua gloria cunctos indubitata duces similique cupidine rerum Pectora nostra calent quae te via, fare, superbum Ad decus, summas laudum perduxerit arceS. Ille sub haec : Turpis lenti sollertia Martis Audendo bella expedias pigra extulit astris Haud umquam sese virtus o magna gerendi Praecipita tempus, mors atra impendet agenti. Haec status abit Croesi mox advolat umbra Dives apud Superos, sed mors aequarat egenis.
Atque sic Elysio tendentem limite cernens Effigiem juvenis castam, cui vitta ligabat Purpurea effusos per colla nitentia crines, Dic, ait, hic quinam, virgo nana luce refulget
Praecipua frons sacra viro, multaeque sequuntur Mirantes animae, laeto clana Ore frequentant.
Qui vultum quem si Stygia non esset in umbra Dixissem facile esse Deum. Non falleris, inquit
Docta comes Triviae, meruit Deus esse videri, Et sui in tanto non parvum effore numel . Carmine complexus terrain mare, sidera, manes Et cantu Musas, Phoebum aequavit honore. Atque hec cuncta, prius quam cerneret, id in terris Prodidit, vestram tulit usque ad sidera Tro11m. Scipio perlustrans oculis laetantibus umbram, Si nunc fata darent, ut Romula facta per orbem Hic caneret vates, quanto majora suturos Facta eadem intrarent hoc, inquit, teste nepotes. Felix Eacida cui tali contigit ore Gentibus ostendi crevit tua carmine virtus. Sed quae tanta adeo gratantum turba requirens
Heroum effigies, majoresque accipit umbras Inde viro stupet tacide, stupet Hestore magno, Aiacisque gradum, venerandaque Nestoris ora Miratur, geminos adiped in laetus Atridas: Iamque illi cum olde aequantem Peleia facta, Vieturam hinc cernit Ledae Castoris umbram, Alternam lucem peragebat in aethere Pollux. Sed subito uirus monstrata Lavinia traxit.
Nam virgo adnionuit tempus cognoscere manes Fe in in eos, ne cunctantem lux alma vocaret.
Felix haec. inquit, Veneris nurus ordine longo Trojugenas unxit iociata prole Latinis. Visis Martigenae thii lanios spectare Quirini λHersiliam cerne: hirsutos quum sperneret olim Gens vicina procos, pastori rapta marito Lustravitque casam culmi que e stramine fultum Pressiit laeta torum, soceros revocavit ab armis. Adspice Carmentis gressus Evandria mater Haec fuit, Questros tetigit praesaga labores. Uis quos Tanaquil vultus erat haec quoque castae Augurio valuit mentis, venturaque dixit Regna viro, dextros agnovit in alite divos: Ecce pudicitie Latium decus , inclyta leti Fert rotarem, atque oculos terra Lucretia fixos. Non datur heu tibi, Roma, nec est quod malle deceret Hinc laudein retinere diu. Uirginia juxta, Cerne, cruentat vulnus sub pectore servat, Tristia de sensi ferro monimenta pudoriS, Ut patriam laudat miserando in vulnere dextram.
illa est quae Tibrim, quae fregit Ludia bella, Non dura passa marem, quales optabat . haberet Quondam Roma viros, conremtrix Cloeli sexus. Cum subito adspectu turbatus Scipio poscit,
164쪽
Quae poenae aussa qui sint in crimine manes. Tum virgo Patrios fregit quae cu ribus artus , Et stetit adductis super ora trementia fraenis, Tullia non ullos satis exhaustura labores. Ardenti Phlegethonte natat sornacibus atris Fons rapidus furit, atque ustas sub gurgite cautes Egerit, scopulis pulsat flagrantibus ora.
Illa autem quae tondetur praecordia rostro
Alitis, is quantum resonat plangentibus alis Armiger ad pastus rediens Iovis, hostibus arcem Virgo immane nefas adamato prodidit auro Tarpeia & pactis reseravit claustra Sabinis. Iuxta nonne vides neque enim leviora domantur Delicta illatrat jejunis faucibus Orcus , Armenti quondam custos immanis Iberi Et morsu petit, polluto viscerat ungue, Nec par poena tamen sceleri: sacraria Vestae Polluit exuta sibi virginitate sacerdos . Sed satis haec vidisse, satis, mox deinde videnti Nunc animas tibi, quae potant oblivia, paucas
In fine enumerare paro, remeare tenebris.
Hic Marius Onec multa dies jam restat iturost theream in lucem veniet tibi origine parva In longum imperium consul, nec Sylla morari Iussa potest, aut amne diu potare soporo. Lux vocat, nulli divum mutabile satum. Imperium hic primus rapiet, sed gloria culpae, Quod reddet solus, nec tanto in nomine quit quam Existet Syllae tui se velit esse secundum. Ille hirta cui subrigitii coma fronte, decorum Et gratum terris Magnus caput ille deum gens Stelligerum attoliens apicem Troianus aulo
Caesar avo, quantas moles , quum sede reclusa Hac tandem erumpent terraque marique movebunt tydeu miseri quoties toto pugnabitur orbe lite leviora lues, quam victus, crimina victor. Tum iuvenis lacrimans, Restare haec ordine duro Lamentor rebus Latiis: sed luce remota
Si nulla est venia, merito mors ipsa laborat, Perfidiae Poenus quibus aut Phlegethontis in undis
Exuret ductor scelus aut quae digna renatos Ales in aeternum laniabit morsibus artus λNe metue, exclamat vates, non vita sequetur Inviolata virum, patria non Ossa quiescent. Namque ubi rarius opum, magnae certamine pugnae Pertulerit vinci, turpemque orare salutem,
I ursus bella volet Macedum instaurare sub armis. Damnatusque doli , desertis conjuge fida, Et dulci nato, linque Carthaginis arces Atque una profugus lustrabit caerula puppe H in Cilicis Tauri saxosa cacumina vis et . Pro quanto levius mortalibus aegra subire Servitia, atque hiemes, aestusque, fugamque, fretumque,
Atque famem, quam posse mori post Itala bella Assvrio famulus regi , falsusque cupiti
Ausoniae motus, dubio petet aequora vel , Donec Prusiacas delatus segniter oras Altera servitia imbelli patiatur in aevo. Et latebram munus regni perstantibus inde
AEneadis , reddique sibi poscentibus hostem,
Pocula furtivo rapiet properata venem, Ac tandem terras longa seri rudine solvet. Haec vates, Erebique cavis se rettulit umbris
Tum laetos socios juvenis, portumque revisit.
FLectite nunc vestros Heliconis numina cantus, Ortygiae pelagus Siculique ad litoris urbes. Muneris hic vestri labor esto modo Daunia regri v
neadum, modo Sicanios accedere portus,
Aut Macedum lustrare domos, Acha ca rura, Aut vaga Sardo vestigia tinguere auctu, Vel Tyriae quondam regnata mapalia genti, Extremumque diem' terrarum invisere metas e Sic poscit sparsis Mavors agitatus in Oris. Ergo age, qua litui, qua ducunt bella, sequamur. Ausoniae pars magna iacet Trinacria tellus, Ut semel expugnante Noto, vastantibus undis
Accepit reta caeruleo propulsa tridente. Namque per occultum eca vi turbinis olim Impactum pelagus laceratae viscera terrae Discidit, medio perrumpens arva profundo, Cum populis pariter convulsas transtulit urbes . Ex illo servans rapidus divortia Nereus, Saevo dividuos conjuno pernegat aestu. Sed spatium, quod di taciat consortia terrae Latratus fama est sic arcta intervenit unda
Et matutinos volucrum transmittere cantus
Multa solo virtus, iam reddere cenu aratris Jam montes umbrare olea dare nomina Baccho, Cornipedemque citu in lituis generasse serendis , Nectare Cecropias Hybleo accendere ceras. Hic in Paeonios arcatio sulfure fontes, Hic Phoebo digna QMusis venerabere vatum Ora excellentum, sacras qui carmine silvas, Quique Syracusia resonant Helicona Camoena. Promtae gens linguae, ast eadem, quum bella cieret. Portus aequoreis sueta ins ni re tropaeis
Post dirum Antiphatae sceptrum vclopia regna
Uomere verterunt primum nova rura Sicani.
Purene misit populos, qui nomen ab amne Adscitum patri O terrae imposuere vacanti. Mox Ligurum pubes Siculo ductore, novavit Possessis bello mutara voeabula regnis. Nec res dedecori fuit, alit mutasse pudebat Sicanum Siculo nomen i mox accola Minos Dux erat e Creta non falista ad bella cohortes Daedaleam repetens poenam e qui fraude nefanda Postquam perpetuas iudex concessit ad umbras
Cocalidum insidiis, sesso Minoia turba Bellandi studio, Siculis subsedit in oris.
Miscuerunt Phrugiam prolem Troianus Acestes, Troianusque Helvinus, structis, qui pube sequuta
In longum ex sese donarunt nomina muris. Nec Zanclaea gerunt obscuram naoenia si ira am, Dextera quam tribuit posito Saturnia telo
Sed decus stinaeis haud ullum pulchrius oris, Quam quae Sisyphio undavit nomen ab Isthmo Et naultum ante alias Ephyraeis fulget alumnis. Hic Arethusa suum piscoso sonte receptat
Alpheon sacra portantem signa coronae At non aequus amat Trinacria Mulciber antra.
Nam Lipare vastis subter depasta caminis
Sulsi retina vomit exeso de vertice fumum. Am 4 rna eructat tremefaelis cautibiis ignes Iliclii gemitus, pelagique imitata furore nari Murmure per caecos tonat inrequieta fragores
Nosse dieque simul sonte e Phlegetontis ut atro
Flana mariam exundat torrens, piceaque proceli. a
Semi .imbusta rotat lique fictis saxa cavernis. Sed
165쪽
sed quamquam largo flammarum exaestuat initis Turbine, assidue subnascens profugit ignis e Summo cana iugo cohibet mirabile dictu'
Vicinam flammis glacie na, aeternoque rigore
Ardentes horrent scopuli stat vertice celsi Collis hiems, calidaque nivem tegit atra favilla. Quid reseram olio regnatas nomine terras' Ventorumque domos, atque addita claustra procellis Hic versi penitus Pelopea ad regna Pachyni Pulsata Ionio respondent saxa prolando Hic contra Libyamque situm, aurosque furentes Cernit devexa Lilybaeon nobile Chelas. At qua diversi lateris rons tertia terris Vergit in Italiam prolato ad litora dorso, Celsus arenosa tollit se mole Pelorus. His longo mitis placide dominator in aevo
Praefuerat terris Hieron , tractare sereno
Imperio vulgum pollens,, pectora nullo
Parentum exagitare metu, pactantque per aras
Haud facilis temerare fidem, socialia iura
Ausoniis multos servarat casta per annos.
Verum ubi fata virum fragili solvere senecta,
Primaevo cessit sceptrum exitiale nepoti, Et placida indomitos accepit regia mores. Namque bis octonis nondum rex praeditus annis, Caligare alto in solio, nec pondera regni Posse pati, nimium fluxis confidere rebus. Jamque brevi, nullum, delicta tuentibus armis, Fas notum, ignotumque nefas , vilissima regi Cura pudor tam praecipiti materna furori Pyrrhus origo dabat stimulos, proavique superbum Racidae genus, atque aeternus carmine Achilles. Ergo ardor subitus Poenorum incoepta fovendi. Nec sceleri mora conjungit Ova Edera , pacto Cederet ut Siculis victor Sidonius oris. Sed stabant poenae, tumulumque negabat Erinnys
Qua modo pactus erat socium non cernere, terra
Saevos namque pati fastus juvenemque cruento Flagrantem ii xu, miscentem turpia duris, Haud ultra faciles, quos ira metusque coquebat, Jurati obtruncant nec jam modus ensii bus, addunt Femineam caedem, atque insontum rapta sororum Corpora prosternunt ferro nova saevit in armis Libertas, jactatque iugum pars Punica castra, Pars Italos¬a volunt nec turba furentum Defit, quae neutro sociari cedere malit
Tali Trinacriae motu, rebusque Sicanis Exitio regis trepidis, sublimis honore, Tertia nam Latios renovarat purpura fasces Marcellus classem Zanclaeis appulit oris.
Atque ubi cumita viro, caedesque exposta tyranni, Ambiguaeque hominum mentes , Carthaginis arma Quos teneant' quanta locos, quod vulgus amicum Dure Troiugenis, quanto Arethusa tumores Concipiat, persteique suas non pandere portas; Incumbit bello, ac totam per proxima raptim Armorum effundit flammato pectore pestem Non aliter Boreas Rhodopes a vertice praeceps Quum sese immisit, decimoque volumine pontum Expulit in terras, sequitur cum murmure molem
Eiecti maris,in stridentibus adstemit alis.
Prima Leontinos vastarunt praelia campos, Regnatam duro quondam Laestrygone terram. Instabat ductor, cui tarde vincere Graias
Par erat a vinei turmas ruit aequore toto,
Femineum credas maribus concurrere vulgum
In Et Cereri placitos seeeundat sanguine campos .
Sternuntur passim pedibusque evadere letum Eripuit rapidus Mavors, ut cuique salutera Promisit fuga, praeveniens dux occupat ense.
Ite, gregem Wmetite imbellem, ac succidite ferro,
Clamat, cunctantes urgens umbone catervas.
Pigro luctandi studio certamen in umbra Molle pati docta, gaudens splendescere olivo,
Stat mediocre decus vincentum ignava iuventus.
Haec laus sola datur, si visi vincitis hostem.
Ingruit audito ductore exercitus omni S, Solaque, quod superest, secum certamina norunt,
uis dextra antistet, spoliisque excellat opimis. Euboici non per scopulos illis Caphareo
Euripi magis unda fiarite pontumve sonantem Ejicit angusto violentius ore Propontis INec servet majore fretum rapiturque tumultu, Quod serit Herculeas extremo sole columnas. Mite tamen dextrae decus inter praelia tanta Enituit fama miles Tyrrhenus , Asylo Nomen erat, captus quondam ad Thrasimena fluenta,
Servitium facile, dominantis mollia jussa
Expertus errae, patrias remeabat ad oras
Sponte faventis heri, repetitisque impiger armis Tum veteres Siculo casus Mavorte piabat. Atque is, dum medios inter sera praelia miscet, Illatus eis, cui pacta ad regia misso Poenorum a populis, sociataque bella gerentistrato cassis munimine clauserat ora,
Invadit juvenem erro, trepideque serentem Instabiles retro gressus, prosternit arena. Ac miser audita victoris voce, trementem Cunctantemque animam Stygia tunc sede reducens, Cassidis a mento malefidae vincula rupit, Jungebatque preces, atque addere verba parabat. Sed subito adspectu, noto conterritus Ore Tyrrhenus, serrumque manu revocavit, .ultro
Talia cum gemitu lacrimis effudit obortis: Ne quaeso, supplex lucem dubiusque precare. Fas hostem servare mihi multo optimus ille Militiae, cui postremum est primumque, tueri Inter bella fidem tu letum evadere nobis Da prior, servas nondum servatus ab hoste Haud equidem indignum memer, quae tristia vidi, Abnuerim, dignumque iterum in pejora revolvi, Si tibi per medios ignes, mediosque per enses Non dederit mea dextra viam: Sic fatur ultro
Attollit, vitaque exaequat munera vitae. At compos Sicula primum certaminis ora,
Marcellus coepti, victricia signa quieto Agmine progrediens Ephyraea ad moenia vertit. Inde Syracusias castris circumdedit arces. Sed serri languebat amor sedare monendo
Pectora caeca virum, atque iras avellere avebat.
Nec renuant si sorte sibi, si mitia malle Credant esse metum laxis servatur omissa Obsidio claustris quin contra intentior ipse
invigilat cautis ronte imperterritus armis, Et struit arcana nec opina pericula cura.
Haud secus Eridani stagnis, ripave Caystri
innatat albus olor, pronoque immobile corpus Dat fluvio,in pedibus tacitas remigat undas. Interea dum incerta labat sententia clausis, Exciti populi, atque urbes socia arma ferebant. Incumbens Messana freto minimumque revulsa
Discreta Italia, atque Osco memorabilis ortu. Tum
166쪽
T uni Catili nimium ardenti vicina Typlaceo,
Et oenerasse pios quondam celeberrina fratres: Et cui non licitum fatis Camerina moveri. Tum quae nectareis vocat ad certamen Hymetton
Audax Hybla favis , palmaeque arbusta Selinus. Et iusti quondam portus, nunc litore solo Subsidium infidum fugientibus aequora, MIyle.
Nec non altus Eryx, nec non e vertice cella
Centuri pe, largoque virens Entella Lyaeo. Entella Hectoreo dilectum nonae Acestae. Non apsos, non e tumulis glacialibus Acrae
Defuerunt in gyrina manus , geminoque Lacone Tyndaris attollens sese adsuit altor equorum Mille rapit turmam, atque hinnitibus aera flammat Pulveream volvens Agragas ad in mia nubem. Ductor Grosphus erat, cu)us caelata gerebat
Taurum parma trucem, cenae monimenta vetustae.
Ille ubi torreret subsee is corpora flammis,
Mutabat gemitus mugitibus, actaque veras Credere erat stabulis armenta est undere voces.
Haud impune quidem nain dira conditor artis I ple suo moriens immugit flebile tauro. Venit ab amne trahens nomen Geta, venit Halesa, Et qui praesenti domitant periura Palici Pectora lupplicio Trojanaque venit Acesta. Quique per inaeos Acis petit aequora fines, Et dula gratam Nereida perluit unda, remulus ille tuo quondam cl)Olyphenae calori, Dum fugit agrestem violenti pectoris iratii, In tenues liquefactus aquas, evasitis hostem Et tibi vietricem, Galatea, immiscuit undam Nec non qui potant Hyspamque, Alab inque Onoros, Et perlucenteni splendenti gurgite Achaten. Qui sontes, agedrusa , tuos, pauperis alvei Hypaten, ac facilem luperari gurgite parco Panta gyam, rapidique colunt vada flava Symaethi. Litora Thermarum prisca dotata Camoena
Arma vere suos, qua mergitur maera Oi tostolio: an dividuas se scindit in oras, Nec minus occasus petit incita, quam petit ortus. Nebrodes gemini iutrit divortia fontis, Quo mons Sicania non surgit ditior umbra. Enna deum lucis sacram dedit ardua dextram. Hic specus ingentem laxans telluris hiatum Caecum iter ad manes tenebrol limite pandit,
Qua novus igni ita Hymenaeus venit in oras.
Hac Stygius postquam stimulante Cupidine rector
Ausus adire diem, moelioque Acheronte relicto Illicitas, egit currum per inania, terras . Cum rapta praceps Ennaea virgine flexit Attonitos caeli visu , lucemque paventeS, In Styga rursus equos, pr.rdam condidit umbris. Romanos Petrae duces, Romana petivit
Foedera Callipolis, lapido lique Engyon arvi.
Hadranum, Mergentumque simul telaque superba Lani uera Melite, littus pii cola Calaeie, Quae ove procellos O, Cephaloedias Ora , profundo
Caeruleis norret campis palcentia cete
Et qui correptas sorbentem vorticis haustu, Atque iterum e fundo aculantem ad sidera puppes Tauro minitana cernunt de lede Charybdim Haec Latiuin manus, Laurentia signa movebat. Cetera Elii .ris ad at gens Sicana votis.
Mille Agathyrna dedit perflaraque Strongylos Austris, Mille soantea sedes Falce lina divae.
Tergemino venit num et lincunda Panormos,
Seu silvis Dictare seras, seu retibus aequor
Uerrere, seu caelo libeat traxime volucrem
Non Herbessis iners, non aut Ocha pigra pericli
Sederunt , non frondosiis Morgentia campis
Abstinuit Martes infido: cinnitata emaeis Uenit Amastra viris, parvo nomine Tisse, Et Netum, Mutyce, pubesque liquentis Acheti, Sidonia, Drepane, atque unda clamosus Helorus, Et mox servili vastata Tri ala bello. Sidonios Arabeia serox, cellus Ietas, Et bellare Tabas docilis, Cossyraque parva e
Nec maior Megara ut concordibus ausiis
Juvere,, strato Gaulo. spectabile ponto
Quum sonat Halcyone, cantu, nidosque natantes immota gestat sopitis illi clibus unda. Ipsa Syraculla patulos urbs inclyta muros Milite collecto, variisque impleverat armis. Ductores facilem impelli, laetamque tumultus Vaniloquo pubem furiabant ita super ore: Numqtiam hoste intratos muros, quatuor arces, Et Salaminiacis, quantam Eoisque tropaeis
Ingenio portus urbs invi secerit umbram Spectatum proavis, ter centum ante Ora trirem egUnum naufragium, 'Nersasque impune profundo Clade pharetrigeri lubnixa regis Athenas
Flammabant vulgum geniti Carthagine fratres. Poeni matre genus , sed quos iu crimine pulsus Urbe Syracusia Libycis eduxerat oris Trinacrius genitor, geminaque a stirpe parentum Astus miscebat it Tyrios levitate Sicana. Quae cernens ductor, postqua. immedicabile visum Seditio, atque ultro bellum surgebat ab hoste, Testatus divos Siculorum , amnesque, Laculque, Et sontes, Arethul a , tuos, ad bella vocari Invitum, quae ponte diu non sum ierit, hostem
Induere a mna sibi, telorum turbine vas o Adgreditur inulos, atque irmis intonat urbi. Par omnes simul ira rapit, certantque ruuntque.
Turris multiplici turgens ad sidera tecto Exibat, tabulata, decem cui reicere Grajusl ecerat, multas nemoruin consumserat umbras .
Armatam hinc igni molem, devolvere laxa Certa uant, calidaeque picis ditiundere pestem. Hic procul ardentem iaculatus lampada Cimber Conjicito lateri telum exitiabile figit. Palcitur adjuto Vulcanus turbine venti, Gliscentenaque trahens turris per Vilcera labem Perque altan mole nam toties crescentia tecta Scandit ovans rapidisque vorat a repidantia flammis Robora, inuenti sint ut exundante vapore Ad caestum victor nitentia culmina lambit. implentur limo, nebula caliginis atrae, Nec cuiquam evalis se datur ceu fili minis ictu
Correpti rapido, in cineres abiere ruin e . Par contra pelago miletas fortuna carinis . Namque ubi e propius te elis, urbique tulere , Qua portus iuris pacatas applicat undas,lii provisa novo petiis conterruit astu. Trabs sitire teres, atque eiasis undiqire nodis Navali similis malo, pr. fixa se ut at
Uncae tela manus . ea celso ex aggere muri
bellantes curvi rapiebat in aera ferri Ungitibus,, audiam revocata ferebat in urbem. Nec solo vis illa viro , quin sape trireme in
Belligeia rapuere trabes, una deli per Gelu in
Incutarent puppi chalybena, lor Iulque tenaces.
167쪽
Qui simul adfixo vicina ita robora ferro Sustulerata lubliine ratem, milerabile visu)Per lubitum rursus laxatis arte catenis Tanta praecipitem reddebant mole prosundo, Ut totam haurirent undae una milite puppem uis super insidii angusta foramina murus Arte cavata dabat, per quae confundere tela Tutum erat Opposito mittentibus aggere valli. Nec me raude labos, arcta ne rursus Odem Spicula ab hoste via , icibus contorta redirent. Calliditas Graia , atque astu pollentior armis
Marcellum, tantasque minas aerraque marique
Arcebat, stabatque ingens ad moenia bellum. Vir suit Isthmiacis decus immortale colonis, Ingenio facile ante alio telluris alumnos, Nudus opum, sed cui aequin terraeque paterent. Ille novus pluvias Titan ut proderet Ortu Fuscatis tr illis radiis, ille , haereat, anne Pendeat instabilis tellus , cur foedere certo Hane adfusa globuia Tethys circumliget undis, Noverat, atque una pelagi lunaeque labores, Et pater Oceanus qua lege est inderet aestus Non illum mundi numerasse capacis arenaSVana fides, puppes etiam, constructaque saxa
Feminea traxisse serunt contra ardita dextra
Hic dum Italum ustorem astu Teucrosque fatigat; Adnabat centum late Sidonia velis Classi subsidio, scindebat caeruli Ostris. Erigitur subitas in spes Arethusia prole ς,
Adjungitque suas portu progress a carina R. Nec contra Ausonius totalis aptare lacertos Addubitat , mersitque celer Odit Tquora remis.
Verberibus torsere fretum, salis icta frequenti Albescit pulsu acies , perque aequora late
Spumat canenti sulcatus gurgite limes Insultant pariter pelago, ac Neptunia regna
Te in p. 'state nova trepidant otum Vocibus aequor
Personato clamat scopulis clana Oris imago Ac jam di illisus vacua bellator in unia Cornibus ambierat patulos ad praelia fluctus, Navali claudens humentem indagine campum At simili curvara in diversa ruebat Classis, in arctabat lunato caerula gyro. Nec mora , terrificis saeva stridoribus arris
Per vacuum latae cantu resonante profundum Increpuere tubae, que is excitus aequore Triton , Expavit tortae a certanti murmura conchae Vix meminere maris, tam vasto ad praelia nisu
Incumbunt proni , positisque in margine puppis
Extremae plantis, nutantes spicula torquent.
Sternitur ei lii si pelagi media area telis, Celsaque anhelatis exsurgens ictibus alnus Caerula nigranti findit pumantia sulco. Ast aliae latere, atque incus i roboris ictu
Detergent remos, alia: per Viscera pinus
Trans in is4 ipso retinentur vulnere rostris , Quo retinent: media inter sublimior ibat Terribili visu puppis, qua nulla per Omne Egressa est Libycis major navalibus alvum . Sed quater haec centum numeroso remige pontum Puliabat tonsis, veloque superba capaci, Quum rapidum hauriret Borean cornibus omnes Colligeret satus, lento se robore agebat,
Intraret uetus soli si pulsa tacertis. Procurrunt levitate agili docilesque regentis Audivisse manum Latio cum milite puppe .
Has ut per laevum venientes aequor Imilco In latus obliquas, usi amque incurrere proram Conspexit, propere divis in vota vocatis Ψquoris, intento volucrem de ira ore sagittam Adfignat nervo utque oculis libravit in ollem Et calamo monstravit iter diversa relaxans Brachia, deducit vultu comitante per auras In vulnus telum, residentis puppe magistri Adfixit plectro dextram nec deinde regenda Puppe manus valuit ediendo immortua clavo. Dumque ad opem accurrit ceu capta navita puppe Ecce iterum f. toque pari nervoque sagitta In medium perlaps, globum, transierberat ictu Orba gubernacli subeuntem ulnera Taurum. Irrumpit Cumana ratis, quam Corbulo uolor Lectaque complebat Stabiarum litore pubes. Nimae erat celsae puppis, Vicina Dione Sed luper ingestis propior u e subdita telis Bella capessebat, media subsedit in unda, Divisitque fretum clamantum spumeus ora Nereus implet aquis, palmaeque, trahente prosundo, Lud tantum frustra summis in illi Stibus exstant
Hac audax ira magno per caerula laltu C ,rbulo transgress us iam textam robore turrim Appulerant nexa ferri compage triremes Evadit tabulata ista per flammaque comantem Mi uti fida pinum cellis de culmine quassat. Inde atros alacer, pastosque bitumine torquet Amentante Noto Poenorum plustribus ignes
intra es diffusos pestis Vulcania passim, Atque implet dii persa foros trepidatur omisso
Summis remigio sed enim tam rebus in ardiis Fama mali nondum tanti penetrarat ad imos, Et rapidus servor per pingues unguine taedas Illa plus, flammis victricibus insonat alveo. Qua nondum tamen impulera vim Dardana lampas. Parcebatque vapor, saxorum grandine dirus Arcebat, fatumque ratis retinebat cimilco. Hie miser igni seram dum ventilat aere pinum, Murali saxo per lubrica sanguine transtra Volvitur in fluctus, Lichei vulnere, Cydnus. Fax nidore gravi foedavit cominus auras, Ambusto in stridens pelago, serus inde citatum Missile adorata contorquet abrata puppe Ammon numen erat Libycae gentile carinae Cornigeraque s edens spectabat aeuula fronte. Fer pater adflictis fer, ait, Garamantice vates Rebus opem , inque Italos a certa est undere tela.
Has inter voces tremulo venit agmine cornu S, Et Neptunicolae transverberat ora Telonis
Urgebant nihilo levius jam in limine mortis,
Quos fuga pracipites partem glomerarat in unarn Puppis adhuc vacuam taedar sed proxima cursu Fulmine populatus inevitabili ardor, Correptam flammis involvit ovantibus alnum. Primus ope aequorei funis delapsus in undas Qua non jum Stygios glomerabat Mulciber aestus, Ambustus 1 cium remis aufertur Iniit cO. Proxima nudarunt miserandi fata Bathonis Desertam dii flore ratem bonus ille per artem Crudo luctari pelago, atque exire procellas Idem quid Boreas, quid vellet crastinus Auster Anteibat, nec pervigile in tu fallet viil tum Obscuro quamvis cursi Cynosura Valeres. Is postquam adversi nullus modus, Accipe nostru :u
Ammon sanguinem, ait, spectator cladis initiae:
168쪽
Atque acto in pectus gladio, dextra inde cruore ni Excipit, large sacra inter cornua landit. Hos inter Daphnis deductum ab origine nomen Antiqua fuit infelix, cui linquere saltus,
Et nutare casas infido marmore vitum At princep generis quanto majore paravit
Intia pastorem sibi nomina maphnin amarunt Sicelides Musae, dexter donavit avena Phoebus Castalia, Wiussit proiectus in herba
Si quando caneret, laeto per prata, per arva Ad Daphnin properare greges, rivosque silere. Ille septena modulatius arundine carmen Mulcebat silvas, non umquam tempore eodem Siren adsuetos et ludit in aequore cantus:
Scyllaei tacuere canes, stetit atra Charybdis, Et letus scopulis sedavit iubila Cyclops. Progeniem hauserunt, nomen amabile ammae. Innatat ecce super transtris fumantibus asper Ornytos ac longam sibimet facit aequore mortem. Qualis itides, fulmen jaculante Minerva, Surgentes domuit linus ardentibus ulnis. Transigitur valida medius, dum se adlevat alni Cuspide Marmarides Scyron, pars subnatat unda
Membrorum , pars exstat aquis totumque per a quor Portatur rigido miserandum inanior tua Oltro Accelerant puppes utrimque, atque ora ruentum Sanguinei seriunt remorum adspergine rores.
Ipse adeo senis ductor Rhoe eius ibat Pulsibus , valido superabat remige Uent M. Quam rapidis puppem manibus fraenare Lilaeus Dum tentat, saeva truncatur membra bipenni Et seri haerentes trabilius ratis incita palmas. Sicania soliden portabant transtra Pode tum Hic e V quamquam nondum excessisset ephebis, Seu laevi traxere dei, seu se vida corda, Nec sat maturus laudumo bellique cupido, Arma puer niveis aptarat picta lacertis, Et reta gaudebat celsa turbare Chimaera Jamque super Rutula, superin Garamantide pinu
Ibat ouans melior rem meliorque sagitta, Et iam turrigerum demerserat aequore Nessum . Heu puero malesuada rudi nova gloria pugnae. Dum cristam galeae trucis, exuviasque precatur
De duce Marcello Superos temerarius, hasta Excepit raptim vulnus letale remissa. Pro qualis, seu splendensem sub sidera nisu Exigeret discum, iaculo seu nubila supra Surgeret, aligeras erret seu priuere plantas Vix tano, vel dimensi spatia ira proba campi Transiret velox saltu, docuere t ibo re,. Sat prorsus, sat erat decoris di lcrimine tuto, Sat laudis cur sata puer majora petebas λIllum ubi labentem pepulerunt tela sub undas, Osssa Syracusio fraudatum naufraga busto Ileverunt reta, severunt Cyclopea saxa, Et Cyane,in Anapus Ortygiae Arethusa. Parte alia praeses puppem Tiberinus agebat, Quique serebatur ductor Sidonius Io Conciam ante injecta ligant hinc vincula ferri Atque illinc steterutrique rates ad praelia nexae . Nec aculo, aut longe certatur arundine usa. Coininus, gladio terrestria pr,lia miscent. Perrumpunt Itali, qua cade prima reclusit,
Mi instravitque vi tui: vastas Mela catenas Hortatur Ocio; do vincla abrum nere furi,
Ac parat hostili resoluta puppe receptos
Avehere .paribus pelago diducere ab armis.
Et naeo Polyphemus erat nutritus in antro, Atque inde antiquae nomen serit aris amabat: Ubera praebuerat parvo lupa , corporis alti Terribilis moles, inens aspera, vultus in ira Seniper, o caedes Cyclopea corde libido Isque relaxatis naembrorum pondere vinclis Impulerat puppim, mergebat gurgite tonsas, Duxissetque ratem, pressa Laronius hasta Ni propere duro nitentem exsurgere, velox Adfixe transtro . vix morte incepta remittit. Namque manus servat dum suetos languida ductus, Ignavum summa attraxi super aequora remum. Perculsi cune, Poeni densantur in unum, Quod caret hoste , latus, subito cum pondere victus Insiliente mari tib mergitur alveus undis.
Scuta virum , cristaeque, Winerti spicula ferro, Ture 'que deum fluitant hic robore racto Pugnat inops chalybis, seseque in praelia rursus Armat naufragio D remis male servidus ille Festinat spoliare ratem, discrimine nullo
Nautarum interdum convulsa edilia torquens Non plectro ratis, aut frangendae ria vulnere prorae Parcitur, Wpelago repetuntur Antia tela. Vulneribus patulis intrat mare, mox sua ponto Singultante anima propulia refunditur uncia. Nec desunt, qui correptos amplexibus arctis Immergant pelago is iaculis cessantibus hostem Morte sua perimant remeantum gurgite mentes Crudescunt, ac pro serro stat fluctibus uti.
Haurit auguineus contorta cada Uera Ortex
Hinc clamor, gemitus illinc, mortesque, fugaeque, Remorumque fragor, ictuque sonantia rostra: Perfusum bello servet mare sessus acerbis Terga fuga celeri Libyae convertit ad oras, Exigua sele uratus Iniit co carina. Concessere mari tandem Grajusque Libysque, Et iam captivae vinclis ad litora longo Ordine ducuntur puppes, flagrantibus alto Stant aliae taedis, plendet lucente profundo Mulciber, tremula vibratur imagine pontus. Ardet nota retis Cyane, pennataque Silen. Ardet Europe nivei sub imagine tauri
Vecta Jove ac prenso tramitten aequora cornu. Et quae sula comas, curvum per caerula pilcem
Nereis humenti moderatur roscida fraeno. Uritur uiuii vagus Phyton, corniger Ammon, Et quae Sidonios vultus portabat Elisae, Bis ternis ratis ordinibus grassata per iandas. Ac vinclis trahitur cogia .ita in litora Anapus, Gorgone atque serens ad sidera Pegasus alas.
Ducitur, Libyae puppis signata figuram,
Et Triton captivus, Mardua rupibus stina, Spirantis rogus Enceladi, Cadmeaque Sidon Nec mora , quin trepido hac clade irrumpere muros Signaque ferre deum templis: jam iamque fuisset, Ni subito importuna lues, inimicaque festis Invidia divum, pelagique labore parata, Polluto nil eris rapui stet gaudia c. lo. Criniger astriferis Titan .ervoribus, auras Et patui .im Cyanen, lateque palustribu undis Stagnantem, Sivgio Cocvti opplevit odore, Te inporaque autumni latis florentia donis Foedavit, rapidoque accendit fulminis igni. Eiimabat erasse nebulis caliginis aer, Squalleb. a tellus vitiato fervida d0isis, Ne
169쪽
Nee victum d ibat, aut ullas ainguentibus umbras, Atque ater picea vapor exspirabat in aethra. Vim primi sensere canes, ira Ox nubibus atris Fluxit deficiens penna labente volucris: Inde serae silvis sterni tum serpere labes Tartarea, atque haustis populari castra maniplis. Arebat lingua, gelidus per viscera sudor Corpore manabat tremulo, descendere fauces Abnuerant siccae iussorum alimenta ciborum. Aspera pulmonem tussis quatit, per anhela Igneus efflatur itientum spiritus ora. Lumina ferre gravem vix sufficientia lucem
Unca nare .icent, saniesque immixta cruore Exspuitur, membrisque cutis regit ossa peresis.
Heu dolor i insignis notis bellator in armis Ignavo rapitur leto, jactantur in ignem
Dona superba virum multo Mavorte parata. Succubuit medicina mali S cumulantur acervo Labentum, magno cineres sese aggere tollunt.
Passuri etiam deserta iacent, inhumataque late Corpora, pestiferos tetigisse timentibus aptus. Serpit pascendo crescens Acherusia pestis, Nec leviore quatit Trinacria moenia luctu, Poenorumque parem castris sert atra laborem AEquato par exitio, communis ubique Ira deum, atque eade in leti versatur imago. Nulla tamen Latios fregit vis dura malorum Incolumi ductore viros, cladesque rependit Unum inter strage tutum caput ut gravis ergo Primum leti seros repressit Sirius aestu , Et minuere avidae mortis contagia pestes, Ceu sidente Noto cum se maria alta reponunt, Propuli invadit piscator caerula cyinba: Sic tandem ereptam Orbis grassantibus, armat Marcellus pubem, lustratis rite maniplis. Signaque circumstant alacres, auditisque tubarum
Respirant laeti clangoribus itur in hostem, Et si fata erant, juvat inter praelia ferro
Posse mori sociun miseret, qui morte pudenda In morem pecudum et fidere cubilibus atris Illaudatam animam tumulos inhonoraque busta
Respiciunt, vel nullo acuisse sepulchro,
Quam debellari morbis placet ardua primus Ad muros dux signa Apit, tenuata jacendo Et macie galeis abscondunt ora, malusque, Ne sit spes hosti , velatur casside pallor. Infiindunt rapidum convulsis moenibus agmen, Condensique ruunt tot bellis invia tecta, Tot uno introitu capiuntur militis arce Totum, qua vehitur Titan, non ulla per orbem Tum sese Isth Diacis aequassent oppida tectis. Tot delubra Deum, totque intra moenia portus, Adde fora , celsis suggesta theatra columnis, Certantesque mari moles, adde ordine longo Innumeras spatioque domos aequare superbas
Rura quid inclusos porrecto limite, longis
Porticibus, sacros iuvenum certamine lucos
Quid tot captivis sui gentia culmina rostris λArmaque fixa deis aut quae Marathonius hostis Perdidit, aut Libya quae sunt advecta subactat
Hic Agathoes eis sedes ornata troyziS, Hic mitis Hieronis opes, hic sanista vetustas Arti iacum manibus, non usquam clarior ullo Gloria picturae eclo non aera uUabant Quae scirent Ephyrene sulvo certaret ut auro
Vestis, spirantes reserens subtemine vultus.
IIst Quae radio caelat Babylon, vel murice telo
Laeta Tyros, quaeque Attalicis Variata per artem Aulaeis scribuntur acu, aut ivlemphitide tela. Jam Iini ut argent fulgentia pocula, mixta Queis gemma quie situs honos, simulacra deorum Numen ab arte .itum servantia: munera rubri Praeterea Ponti, depexaque vellera ramis,
Femineus labor his tectis opibusque potitus Ausonius ductor, postquam sublimi ab alto
Aggere, despexit trepidam clangoribus urbem, Inque suo positum nutu, stent moenia regum, si nullos oriens videat lux crastina muros, Ingem iit, nimiumque viris tantumque licere
Horruit propere revocata militis ira Jussit stare do in os indulgens te inpia vetustis Incolere atque habitares deis. sic parcere victis Pro prida fuit, in sese contenta, nec ullo Sanguine pollutis plausit victolia pennis. Tu quoque ductoris lacrimas memorande tulisti Defensor patriae: meditantem in phil vere formas, Nec turbatum animi, tanta feriente ruina, Ignarus miles vulgi 'ilem abrie peremit. At reliquum vulgus resoluta in gaudia metite, Certarunt victi victi ribus arinulus ipse Ingenii Superum servando condidit urbem. Ergo extat seclis, stabitque insigne troparum,
Et dabit antiquos uisiorum no Icere DreS.
Felice populi, si irondat ut bella solebant,
Nunc quoque inexhaustas pax nostra relinqueret urbes lAt ni cura viri, qui nunc dedit Otia mundo, Estrenum arceret populandi cuncta sutorem, Nudassent avidae terrasque fretumque rapinae.
A nova Romuleum carpebat cura Senatum, Quis trepidas gentes Martemque subiret Iberum Attritis rebus ae minus jacet hoste superbo Scipio, belligeri Mavortia pectora fratres. Hinc metus, in Tyrias me iam Tartesia leges
Concedat tellus, propioraque bella pavescat. Anxia tu iba patrum quasi, medicamina incesti Imperio circumspectant, divosque precantur, Qui laceris ausit uictor succedere castris. Ablurret juvenem, patrios sit ruique piare Optantem manes, tristi conterrita luetu, Et reputans annos cognato sanguine turba. Si gentem petat in iustam inter bust suorum Decertandum hosti, qui fregerit arma duoruin, Qui consulta ducum, ac digret meliore Gradivo. Nec promtum teneris immania bella lacertis Moliri, regii nenque rudi deposcere in aevo. Has lauri residens juvenis viridante sub umbra fidibus extremis volvebat pectore curas Quum subito adsistunt dextra laevaque per auras Adlapsse, haud paulum mortali major imago, Hine Virtus, illinc virtuti inimica Voluptas Altera Achaemenium spirabat vertice odorem, Ambrosias diffusa comas, k veste refulgens Ostrum quae sulvo Tyrium suffuderat auro. Fronte decor questus acu laicivaque crebras
Ancipiti motu iaciebant lumina flammas. Alterius dispi habitus, frons hirta, nec umquam Composita mutata coma, stans vultus, More 2 Incesssu
170쪽
lia cessuque viro propior I lique pudoris, Celsa humeros niveae fulgebat stamine pallae. Occupat inde prior promissis fla Voluptas: Qui furor hic non digne puer consumeres bello Florem aevi: Cannae ne tibi, graviorque palude Maeonius Stygia lacus excessere Padusque 'Quena tande in ad finem bellando lata lacesses λTune etiam tentare paras Atlantica regna'
Sidoniasque domos moneo, certate periclis Dasine,, armisonae caput Objectii re procellae . Hi sugis hos ritus, Virtus te saeva jubebit Per redias volitare acies, mediosque per ignes. Haec patrem patruumque tuos, haec prodiga Paullum, Uae Decios Stygias Erebi detrusiit ad undis, Dum cineri titulum, memorandaque nomina bustis P aetendit, nec sensurae quid est erit, umbrae.
At si me coinitere ire , non limite duro 'am tibi decurret concessi temporis aetaS. Haud uni quan trepidos abrumpet buccina somnos, Non glaciem Arctoam, non experiere starentis Ardore in Cancri, nec mensas sepe cruento ramine coita positas aberunt siti aspera, haustus bub galea pulvis, patrique timore labi res Sed current albulqii dies, horaeque se lenae, Et nolli dabitur victu sperare se neci .im Quantas ipse Deus laetos generavit in usu
Re homini se pleia aque dedit bona iudi a dextra δAtqae idem exemplar lenis mortalibu aevi,
Imperturbata l.ic id bis tenet otia men e .
illa ego sum . Anchisae Venerem Simoentis ad undas
Que unxi generis vobis : ad editat auctor. Illa ego sum, verti stiperum quae saepe parentem
Nunc avis in sot maria, nunc torva in cornita .huri. Huc adverte aures currit mortalibus aevum
Nec nasci bis posse datur fugit hora, rapitque
Tartareus torrens, ac secum serre sub umbras Si qua animo placuere, negat quis luce suprema
Dimisisse meas sero non ingemit horas Postquam conticuit, finisque est addita di istis
Tum Virtus sua nam juvenem florentibus , inquit, 'enicis in fraudes annis, vitaeque tenebras λCui ratio, , aetnae caelestia tenetina .entis Altinere sunt concessa deum : mortalibus alti Quantum caelico bae, tantumdem animalibus isti
l raecellunt undiis tribuit .imque pia minores Nos terris natura deos : sed foedere certo Uegeneres renebris animas damnavit Avernis. At que is aetherei servatur seminis ortus, Cirti porta patet reseram quid cuncta domantem
Amphitrvoniadem quid cui poli Seras, Indos,
Captivo Liber cum signa reserret ab Euro, Caucasee currum duxere per oppida tigres' Quid suspiratos magno in discrimine nautis I .edaeos reseram fratres vestrumque Quirinum' Nonne vides , sininum ut celii, ad sidera vultus Sustulerit deus, ac sublimia finxerit ora Cum pecudes, volucrumque genus, formasque sera ruin Segilem atque obscoena in pasti ira stravisset in alvum λAd laudes geniti , capiat si irru inera divum, Feli ad laudes in rninum genus huc age paullum Adipice , nec longe repeta in modo Roma minanti Impar Fidenae, contentaque crescere svlo, Quo sese extulerit dextris: idem aspice late
Elii rentes quonda in il xtu quas verterit urbes.
Quippe ira deum tantuin, nec tela, nec hostes,ui .intum sola noces animis illapsa Voluptas.
Ebrietas tibi fida comes, tibi luxus, Matris
Circa te semper volitans infamia pennis Mecum honor, laudes, to gloria vultu, Et decus o niveis vi floria con olor alis. Me cinctus lauro perducit ad altra triumphus. Casla mihi dotiaris, celso lant colle penates Ardua saxoso perducit semita clivo
Aspera principio nec enim mihi fallere mos est
Prosequitur l. 1bor ad nitendum intrare volenti: Nec bona censendum, quae brs infida Edisset,
Atque eaden rapuit se valet mox cellus ab alto insta re cenes hominam genus, omnia contra
Experienda ira anent, Quam Aponi et blanda Voluptas Stramine proiectus duro patiere sub astris Insomnes noctes, friguique farne inque domabis. Idem justitiae cultor, quaecumque . pesseS, Testes factor uin stare arbitrabere divos
Tunc Quoties patriae, rerumque pericula poscent, Arma iere pri iraus, pri inus re in Nicenia tolles
Hostica, nec erro inentem Virarere nec auro.
Hinc tibi, non Tyri vitiatas murice vestes, Nec donum deforme viro flagrantis amomi Sed .ibo, qui vestrum clavo nunc Marte fatig at imperium superare manu, laurumque luperbanalii renato Jovis excitis deponere Poenis. Quae postquam cecinit sacrato pello Virtus, Exemplis .etum Vultatque audita probantem Convertit juvenem sed enim indignata Voluptas Non tenuit voces Nil O iam deinOror ultra
Exclamat : Venient, Venient mea tempora quondam,
Ciuia docilis Osiris magno certamine Roma Serviet imperiis, honor mihi habebitur uni. Sic quaslsin caput in nubes h sustulit atras. At juvenis plenus monitis ingentia corde Molitur, visaeque calet Virtutis amore. Ardua rostra petit nullo sera bella volente, Et gravia ancipitis deposcit nunera Martis. Arre ei cunctorum animi, pars lumina patri ,
ars credunt OrVOS .atrui reviret cere Vultiis.
Sed quan quam in si in elis tacitus tamen aegra periclis
Pectora lubrepit terror, molemque paventes Expetida iri belli, numerat avor anxius annos. Dumque ea consul percent et murimare Vulgus Ecce obliquum caeli qualentibus auro Eii hil incns maculis serri inter nubila vi ius Anguis, Mardenti radiare per aera sulco,
Quaque ad .aeliteri tendit plagi litus Atl Antis,
Per labi resbia ante polo . bis torque cor ut cuin Addidit augurio silmen pater, vaga late Per subitu in moto strepuere tonitrua mundo. Tum vero capere ariri iubent, 'enibusque salutant Submissi augurium, atque iret, qua ducere divos Perspicuum, patrio monstraret semita signo Certatim o Timete rerum, bellique in inistri Adglomerant sese, atque acres sociare tabores Exposcunt, laudumque loco est iisdem est sub armis Tum nova caeruleiana descendit classis iii aequor, It come Ausonia', atque in terra tranti .lberas: Ut quum saeva fretis immisit privii Corus, lithmon curvata sublime suberi git unda Et si limante ruens per saxa gementia fluctu Ionium ili gaeo miscet mare cellus in arma Eniicat, ae prima stans Scipio puppe profatur: Dive tridenti poten , cuius maria ire per alta ordimur, si iusta paro , deci rariete classi Da pater Wii ostros ne sperne iiivare labores. Pel