장음표시 사용
451쪽
i i ta lini descripti, adiungerem ad eos Kalenda - rium, ex quo ratio dierum , pro ea, quae I 0- mae oli=n fuit, con uetudine, tota patet atque si is in hanc me uoluntatem, uel cupiditatem po- ulus primum ea, mea 'onte, pa-zρn tris exemplo emper spectaui publica littera-d la rum utilitas , deinde etiam Caroli Sigoni, , u ri optimi, O ab omni prorsius iniqui animi la- r. be puri, singularis doctrina deduxit putaui enim, id lisod res est futurum, uta alen- darium exfallorumsocietate commendationis, nil tantum accederet, quantum ad ipsos factos E
x Sigoni sudio ingenioq; 6se adiunctum, qui
diligenter additamenta istus, oe in ea commentarium qui propediem edetur, plenissimum legerit, ocile cognoscet non enim illa supplementa, tua in lapidibus illis, unci flos habemus, desiderantur, exilit Io, aut Dionysio, aut duobus tribus, praeterea libris, quos etiam leuiter eruditi homines in manibus habent, colli'untur non est id, ut ιrntiquitatis homines extimant, ioculare quiddam opera haec luidem esset, iron industria. et operae quis laudem tribuit, cuniin tempsye duntaxat postia sic indusiua uero non ab ingenio, non ab intentione quadam mentis abest itaque iure laudatur quὸdsi satis esseet historiam emel aut iterum legendo percurrere,
452쪽
nemo esset avidi i manarum rerum notitiam
a duo biennii irrenni uel ludio comprehendere uniuersam n liceret: in qua tamcni30 iam
per decennium deludo, , quo diligentius ea ipsi, quae Gi-pi Ume, cogitatione retracto, e certius, quantum in hocgenere sit discultatis, intelligo itaque opto, ut, quae ali collegerunt, omnes edant statim, O mihi hanc laudem praeripere conentur uideo enim fuisse nonnullos, qui, meisscriptis ad huius scientiae ludium aliquot abhinc annis excitati, indicibus eorum librorum, de quibit edendos cogitare me, iam diu polliceor, ammaduersis, quasi quodam lumine ad ineundam ludiorum uiam prolato, ambitione, cipites, dum anteire nobis uolunt, in maximos, maximeq; pudendos errores inciderunt quorum au0 alii peritiores, nulla facta mora, alios forta se nos, non illos quidem nominativi , significatione tamen satis aperta , ne omnino debita laude raudentur, aliquando re lemus. Relico ad Sigonium. Ille uero, cum, insipectis antiquis libris lapidibus, nummis, nomina magistratuum uetustate uelam s. ρrorsus inuenit, uel mutila perfecit cum fatis rumpartem, alienum in locum translatam, suam sedem retulit; cum censuras, cum triumphos addidit,
O trunco quasi corporisua membra restituit; nihil
453쪽
nihil potui di scilius, nihil in quo maioremi bonis bonarumq; litteraru fudiosis Sominibus inire gratiam Uet hoc enim libro, hoc, inqua, que=nnos dimus, nam inchoata ct is perfectis anteponat qui res Iomanas curat, horisfere singulis utantur nesesse es . itaque eum qui litteris a me poscebant pupcrioribus mentibus, amici homines aliquot ex Hi Jania, plures ex Gallia, O Germania hoc ad stribebant omnes, cum Caroli Sigoni supplementis quorum a me uoluntati satissastum esse, uehemeter gaudeo, eoq; magis, quὸd adiunxi quo fortas e non expcntabant, non poscebant certe Kalendarium Romanum, utile illud quidem dierum caul la,quorum i i eo genera singuuntur, sed utilius ob id aliquanto, quθd ad
comitia, indicta , enatum, Romana denique omnia , qui coniectura, ingenioq; ualebunt, Multam indescientiam derivabunt.
tum Herculis Ferrariensium Prin cipis apud Venetam remp. ora torem, in ipsius poemata praefatio. Q laus est eorum, Hieron3me alete
454쪽
ad nobilere aliquam liberalemq; doctrinam sua studia contulerynt,maaima uers, si quis eam philosiophiae partem, quae poesis appellatur, ita est comolexus, itaq; beret in ea cognosceada, ut auelli nuta prorsus ratione possit. ita lue ueteres illos quibus optimi ac summi Dei u9cem audιre ejusq; Hrmone frui sepelicuit , homines sapientissimos, atque sanctissimos , p0eticae facultatis admodum studiosos fuisse constat, uasq, Vitationes non est, qἹ9quilibet uteretur sermune , sed uersibus exponere uoluisse quorum exta ut non nulla,sa ne praeclari quae cum legimus . cimur, O quasi druina quadam abreptι, extollimur haud paulo altius quam qui rerum humauam in studio uersantur. Habet igitur ars poetica dignitatem; quandoquidem in ea latent arcana philosophiae quae profanis oculis n0n patent: ea rudes animos excolit ea nos ab rerum humilium sudro deducit ad egregios mores ad ueram religionem, ad excellentem magnarum rerum cupiditatem uocat. Habet eadem suauitatem: quia uocibus apte con rudia oratio miram infundit auribus animisq;
iucunditatem. t., utino uerbo comprehen dam ροelis numerus est numerus porro nihil aliud, quam ordo ordinis autem princi pium a Deo luxit diuinisunt igitur homines poetas
455쪽
poetae, nec ullo non honorum genere ueco randi poetas autem dc uio, non quicunque uersus faciunt; qui molestis od o a garrulitate saepe nobis ob repti ut sed eos, Urum multa non minus, quam in scriptis, Aucet ordo id quibus colitur humanitas, O bene centia non modo laudatur merum cita a profa cultatibus exercetur haec enim suu sacra Iani3 eria quae poesis fabularum lecteria alat, ut ea tamen uatum excelle urum, buc est bonorum uir0rum, mentes Hic likaut quae uero his uirtutibus aduersantur tia , haec sunt illa monstra, inimica na urae, qui 'Getlcis Imentis, lendu tur, sus Erymanthius, leo Tlemeaeus, dra Lernaea, gigantes, et harnae, quaeq; alia traduntur, perdend 1 bommibus, aut frugibus nata. eque uer tu, Fa- lite doctissime , tantam vim prae tantiam possideres; non esses tam ad omnem uirtutem, ad omnem laudem propen us u In ta muri MI ribus elegans, m 0nsuetutine comis at iuretiam pro tuarum copiarum ratione be uesicus, ac liberalis in finiat stram ab neu ut aetate habuisse poeticam artem quae te suis praeceptis erudiit, atque informauit nihil ut age res, quod ab honesto dissideret nihil ut in omni uita, praeter decus, ct aliqua maiorum tuorum , hominum clarabimorum, instituta,E c9-
456쪽
cogitares . curata tanti benefici xion est apud immemorem gratia collocata habes enim poesmin delicκs eam amas eam ornas cumq; Herculis, Ferrariensium Principis post hominum memoriam maximi personam sustineas, idq; tanto 'lendore, ac tanta, quanta nemo linquam antea , dignitate; sium mis tamen magnarum rerum occupationibus diri Ius, scribis iope uersius Calliope dictante, O grauiis smis curis tanquam in amoeni ssimos Musarsi hortos animi caussa diuertis superioribus quidem diebus, cum egregium illum Athenagorae, ueteris philosophi, librum, de altera hominum uita graecescriptum, Italicum in sermonem conuertisses 1, atque ego te, quod uiatores difficili confesto itinere, consueuerunt, aliquot dierum quietem uelle capere existimarem: inveni te poema tuum de bello Sicambrico, non nullis abhinc annis compositum, ita tractantem accurate, ut adderes non pauca, quaedam detraheres , multa corrigeres . quae cum legerem, admiratus elegantiam uerbo
rum , plendoremq; fontentiarum, hortatus sum ut ederes, O eo magis, quὸd reliqua tua poemata, non modo iam typis impressa uerum etiam sic rapta permanus, perq; orado 'EDrum uirorum eximia tua cum laude uolita rent qua in re non modo meo, uerum etiam IudI0-
457쪽
studiosorum omnium nomine gratias tibi habeo , habebori , dum uiuam , immortales quod meis hortatibus , ac precibus tributilitantum, ut te mihi totum remitteres, tus' rumq; pocinatum ius omne tuum , omnemq;
plane potestatem ad me liberalissime transferares quod cum impetrassem, exceptussum illiaco ea cura, Principi ne alicui uiro , quod fere solet an amico homini, ac familiari, an uero
tibi ipsi potius ingeni tui foetus essent dicandi.
tibi quidem tua deberi uidebantur sed ab hu-i modi consilio tua mihi multis in rebus perstecta modestia deterrebat rursus , cum intelligerem, omnes fere libros, qui typis diuu gantur, uel pis dicarisolere, quorum auctoritas, aut quorum opes utilitatem aliquando aliquam ei, qui mitteret, parere posset uel se, quos pro magnis eorum beneficη aliquo munere remunerari equum esset , iij denique,
cum quibus minime uulgaris intercederet amicitia: haec, alete humanissime, cum omnia concurrerent, u:ctus is m, tuaq; ad te ipsum
scripta mittere constitui. nam si Princeps tu
quidem fortuna non es, summis tamen Triuricipibus tua te uirtus ita commendauit , carumq; reddidit , ut eorum opibus aeque , eluis, eos, quos diliues, beare posis sed omitto reliquos Hercules uero, Ferrariensium Priu
458쪽
cep , immortalitate dignissmus , cui te totum . ni addiallit, cua silli uis quidquid in o-nim ista praestare potes, is quo re numero habeat facile declarauit, cum, post multas legationes, ad Sarmatarum Regem, ad Imperatorem, ad Pontificem oratoris apud penetam remp. munus honorificentissimum tibi commi sit quaproρter, quod ad hanc partem attinet, parui refert, utrum Principis nomine liberaliquis inscribatur an uero ems, cuius apud Principes au toritas ea sit, ut prodesse quibus uelit non mediocriter polst. De tuis
autem erga me os iiij quid agam pluribus ἰquae cum multa sent, maximi, tum uero illud excessit, quθd in hac mea Latis diuturna oculorum ualetudine uenire domum meamquam19ρ si me , animumq; meum, tristibus curis ast Bum tuo a lectu, ac sermone, creare solitus es. Amicitia uero si tectanda fuit;
neminem tibi debui anteferre comunXIt enim nos non casius, ut multos, non uulgare aliquod fudium, ncinambitio , non utilitas,sed ipsa quae omnes res nobilitate uincit, uirtus, artium beralium secietas quarum uterque nostrum incredibi studio tenetur. Mitto igitur ad te, quando ita ratio postulat, i aso mata, non ut tibi, de me optime merito, qua
gratiam rUcram de tuo sedi, habeata enos ra
459쪽
nostra aetas , atque adeo posteritas ipsa primum, tulimonium beneuolentiae atque obseernantrae in te meae, deinde beneficium , quod, tisa scripta cum te et , fatebitur esse maximum. Interea peto a te, ut in illo maiorum uigiliarum opere de isto, cui nondum ea tre-niam manum imposuist, exorari te sinas, ides ut absioluas, atque perpollas magnum enim inde fructum capient omnes iurisconsulti: cum te discites admodum reconditae materiae nodos ingenio soluentem quaessiones illas iMplicatas atque inuolutas explicantem, exquisiitoq; quodam ordine tractantem intuebuntur. Neque uero tua Mihi se occupatio milius nota cum et negocia tractes Principis eximi ; ob tuam uirtutem nobiles uir non modo quotidie, uem omnibus pene horis osculo io-risq; caussa ad te adeant sed rursus eum te esse
noui, qui, quod tibi occupationes eripiunt, id ingentis praestantia consequaris consule igitur gloriae tuae conside iudiosis omnibus antiquarum nouarumq; legum esce, ut,quantum in poetica facultate, quiantum eloquentia polles, tantum in iure ciuili, maximeq; in ea parte, quae obsicuritatis habet plurimi , ualere te tua scripta significent . meam uero hanc, quam profecto in hac epistola uides elucere, uoluntatem, animiq singularem ad te aman-
460쪽
dum propen ronem amplectere: atque ita statue, si tu mihi, quod, ut uideo, praeclare facis, in amore respondebis, par amicorum neque nostra, neque ueterum memυria coniunItius ullum fuiste idq; quantid me fiat; dabo operam, quantum in me erit , quotidie certius ut intelligas.
rinam, Salernitani Principis coniugem, in Scipionis Capicii poemata praefatio.' omnibus rebus humanis cum nihilsit litteris doctrinaq; praectantius sequitur, ut litterato Principe laudabilius nihil esse uideatur.nouenim si quis humilifortuna scientiis animum
excoluerit, quamuis omnium uirtutum intelligentia sit ornatus, aeque tamen eas uirtutes exercere poterit, ut summo loco natus omnium est scire, non omnium tamen agere non
cadit in quemvis administratio iustitiae, non liberalitatis esse oportet, quibus imperes, ut iustitiam colere possis; esse, quod des, ut liberalitatem. Et quoniam ad haec prinium inatura formamur, fingimur, ut, quae lareda bibasiunt,nosi a stonte diligamus; deinde praeceptis insituimur, ut uoluntatem ratio con-
