장음표시 사용
431쪽
PRAEFATIONES. I 08mumq; tum allis magno Principe linis uir tutibus, tum hero maxime ea cutis eloquentia, docturem in ea, ducemq; naritus, diuino qu dam munere, uirum ea cellentem Ioannem Paulum Flauium qui te nou quodam, pla-
neq; admirabili genere disciplinae, abductum a uulgi erroribus, per directam semitam ad eximium illud ueteris I omanae linguae decus facile ducit, qu uel cum summis laboribus ac uigil is a pirare pauci, aut fortasse etiam nemo poteli quanquam me non nunqAam , de statu latinae linguae cogitantem , miseratis quaedam acerbo cum dolore tangit quod ita futurum animo cernam, ut haec, po tot iam sicula, d tot ingeniis, tam diligenter culta, latine scribendi ratio, quae parentem nostram Italiam nubilitauit, quae tot in nos merita contulit, aetate demum nostra, nisi remedium aliquod diuinithis extiterit, suam honestatem omnem neglecta prorsus in perpetuum amittat quὸ is rebus inclinatis, iam iamq; a denuibus opem ferre quisquam potest unus est Paulus II i, Pontifex omnitim optimus , idemq; diuina potius, quam humana, sapient a praeditus unus , inquam, aut nemo unquam, latinam linguam , O laudabilia quaequestudia ueterem indignitatem uindicabit qui cum faterfuerit aut tui; cuma illum
432쪽
tina uirtus ad eum gradum ea tularit, unde humana Omma despicit, supra casus omnes supra fortunam ipsam coilocatus: hunc te decet
imitari , huius uitam , perpetuo sancti si me traductam, huius omnia facta, consilia, instituta tibi ante oculos ponere . uides pietat merga me Deum. O in auctoritate Tontificia,
id est in ipsa religione tuenda firmitudinem animi, atque conflantiam uides multiplicem rerum humanarum diuinarumq; scientiam, trium uero linguarum, hebraice graecae, latinae
cognitionem pene singularem eloquentia uero prorsus eum excellere omnes fatentur: qui quidem ita quacunque de re non modo copiose, verum etiam eleganter, ac disserte loquatur extempore, ut ei non arte quaesita sed a natura donata uideatur eloquentia hunc igitur sequere, O in istius uestigio pedem salue ipse enim Deum sequutus est cum eam felicitatem, quam plerique mortales ignorant, anim cogitaret quem tu quoque finem 'ectas, ut audio: ob eam caussam futurum homines augurantur, ut eius dignitatis, quae summae proxima est, insignia breui omnino con=quaris quod cum euenerit laetabor primum tua, deinde communium sudiorum caussa. qui enim tuos impetus ad laudem nunc videmus,
tuosq; plane sensus intecti nausian, ubi ad illa
433쪽
uoluntatem au toritas, atque opes accesserint, fore dubitemus , ut d te ipso dissentias ZPraestabis Assion e tu quidem alia praeclara te is oscilicet digna, tuaq; familia, in qua florere uides heroes permultos gloria circumfluentes , uirtutis in studio defixos maxime uero gratiam referes optime de te meritae latinae linguae. eamq; paulatim Italia cedentem, et ad transalpinas nationes, magno nos ridedecore, migrantem, in suam sedem domiciliumq; reuocabis. Cuius gloriae caussa, se monendus es, monitorem ad te , in rogandus, supplicem uolui mittere commentarium hunc meum in epinotas ad M. Brutum , ad Q. fatrem: qui cum tibi studia commendat eloquentita, inqvibus ego per tot annos, utinam cum aliqua laude, magno certe cum labore uersior, commendat simul paulo tamen uerecundius stinum, O uigilias meas quarum studius mihi erit uberrimus tum beneuolentia, tum iudicium tuum. Quaesiui omnino, idq; mihi primum fuit, posteritatis utilitatem quod est propriumfamiliae nostrae sed in te ipsum simul, cum huic operam commentario darem ,stectaui lusi probas ea, quae litteris mandamus; faues induseriae, optimeq; te esse animatum erga mea studia significas : ego me, quae summa sunt, omnia consecutum putabo.
434쪽
Polae piscopum, in orationis Ciceronis pro P. Sextio
praefatio. Cim alia multa, quae uigebant olim rerum laudandarum ludia perisse, extincta prorsus esse, dolendum est, Aeli, uir optime, ac doctissme tum hanc, inqlsa sitam omnes uel maximam utilitatem intelligunt , interpretandi rationem ita amisimus ut ex eorum, quibus nostra patrumq; memoria seram hoc ingenere industriam locare studium fuit, magno ac Disiuit prope numero, non tamen ita multos, qui tolerabiles uideantur; qui uero excellant, quampaucissimos, aut fortasse neminem liceat inuenire atque huius quidem incommodi culpa unde manauerit, ea ponam. Prι-mum illud in controuersiam non cadit; quo quidque praestantius, eo laborio ius , ac disticilius se alioqui nihil iam excelleret quod e-mm consequerentur multi, in eo dignitas non esset, ex copia uilitas existeret est igitit in magno rebus item magna, quae nos ab earumqVasi possessio/η arcet con litura, bicultas. h. cporro simplex non est, sed in duo genera
435쪽
diuiditur quaedam enim Iicut ea simantur, ita dissicilia sunt quae clam, cum non ear limentur, tamen tint tibi discultas O es, O apparet; inde multat udo uoluntatem studium libenter abducit rem quidem ipsam, quanti est, opinione aestimamus uchement cr)X- petimus: magnis uero laboribus, O uigili sit
ematur, non facile quisquia hi 0 impcirat.
amat enim hominis natura moderatam quietein, eaq; alitur. crucit; m:as contentiones, quibus angitur, ac minuitAr, recusat ubi uero facile in speciem aliquid olienditur, discultas incluta latet cui modi non
esse pauca, inanis multorum docui, Verientia: eo sequentes, bona st multati, accurrunt; facileq; ad eas res aggrediui tur, in quibus uel mediocrem operam li 0nant, futuru, ut exanimi sententia reccedat, arbitrantur. quos deinde graui temeritatis infamia, refel lit euentus huiusgeneris haec est, de qua orationem instituimus , ratio interpretandi quis
enim es, qui se non olime Liuium posse
Sallustium, Vi ilium is sum mehercule Ciceronem ita commode explicare, ut d siderari ab eruditi beneq; intelli ensibus uim nihil queat atque hi, cum in C. Marse, aut in L. 3lla nomen inciderint si Marus, aut Diis uita, a Plutarcho sumptam, in sua scripta totam
436쪽
transtulerint tumst suas praeclare partes absoluisse existimant cum interim, in quo docitrinae , quae paulo sit occultior, appareant notae, in quo ingenii lumen eluceat , in quo prudentiae uis aut iudici signa cernantur, nihil asserunt exire videmus quotidie a postremi ordinis hominibus factos specio is magnaq; pollicentibus titulis insignes, minimi preti commentarios suos non modo qui scribunt falsa de se inis opinione decepti, uerum etiam qui Ipis impressio edunt, iis, qui hoc degenere iudicare possunt, inconfisitis, quodammodo deformant praeclara studia litterarum, depo- seritate ipsa pessime merentur. Aed cetera,quae
ferenda non seunt feramus tamen, ac dissimulemus sane multa: commentarios uero illos, qui sim leguntur in Ciceronis orationes,
quem librum 'latinorum omnium facile principem arauem, inquam, illam immensi uoluminis molem quis est quiferre ullo modo possit loca sunt in Cicerom orationibus male mendis assecta quamplurima: sanari nullum uideas. sunt ob antiquitatis obscuram notitiam dissicilia quis eli, de tot interpretum numero, qui lumine explanationis illustreti denique communia tantum, quaeq; omnibus pene patent, ea sumunt ad explicandum ex abditis, qui i- laboreis ingenio accessus non est, doctrina fontibus
437쪽
sontibus nihil hauriunt contraq; multa c9rrumpunt magis, diemendare conantur; mulata exponend peruertunt , o puliberrimas βρ siententia turpi mi inscientiae maculis iu- quinant. Quae me ita commouit indignitas itaq; meum animum , ut uere dicam, miseratio quaedam affecit, quasii ob ista tam uiro optimo, egregieq; de litteris merito, Ciceroni, qui Roma me terminos eloquentiae longissime rotulit , ignominiam ut flatuerim si cum uita ualetudo, in cum ualetudine ocium stuppetat, triennium aut quod omnino res exiget statis, in hoc o innium pulcherrimo libro interpretan do studiosorum gratia, consitimeres non quide Fussim, qui mihi tantum arrogem, ut a s detractam scientiae laudem ad me transferam: abest hoc a consuetudine mea abes a natura plurimis in bed neque rursus is sum, qui, cum ceteros probe nouerim ipse me prorsus ignorem: qui, cum alios accusem propterea quia non praeflant ea, quae ab eorum studio postulantur ego me sit quid prauare posse mihi videor, uelim contemnere non ita laudem fugio; etsi,nec nimis appeto alterum supinae cuiusdam sapientiae alterum in lauae ambitionis est, uitium semper duxi neque uero, sit quid mihi elegantioribus in litteris assumpsiero, longe admodum ab his libas , quos modectiae ra-Di tio
438쪽
lio praescribit, discedere mihi uidebor scis tu feli pro nostra uetere amicitia, familiaritate, per quot annos, qua bus laboribus haec, quae ab humanitate nomen acceperunt, studia coluerim sciebat optime omnium, O mihi, cum uiueret,hoc nomine tribuebat plurimum, Bernar inus Masseus Cardinalis, meus ille, in
omni mihi uita deflendus asseus, urbis delicia, lepor, humanitas, exemplum antiqui officii, flos omnium uirtutum is amabat laec fludia mirifice, eaq; quibus poterat rebus poterat autem plurimis θ tuebatur, fouebat bene autem de hac quaecunque in nobis es, uel potius quantulacunque est, latinae orationis facultate existimabat meq; quotidie, quantum possem ut latinescriberem, urgebat O scribebat ipsi , ut scis, luculenter, O egregie. probabat omnino meum con lium, esserebat maxime, de commentar' in Cicerom orationes sed exerceri malebat prius inductriameam in antiquitatibus Aomanis, inopolisse-mum auIIore institutis interim, ut quasi ex unius partis forma de toto liceret aedificio con--cere unam aliquam, quae 'ecimen ingeni mei praeberet, orationem subsicivis horis ut exponendam usiciperem, hortatus est ego um-psi pro Sextio: nec multis post eum sermonem mcnsibus hunc, qui nunc in tuo numine, Antoni
439쪽
toni acti, apparchit, commentarium ab olui. et quod, illes uiueret, fecissem, ut hoc ei, quidquid est, muneris deferrem, fluio Dieo commotus, illius uirtute impulpus; idem nunc, isdem adductus causis, tecum acto libentis me nam cum amicitia inter nos est, quanta inter duos, quorum O uoluntates, O iudiciu consentiant, ese potes maxima tum habes uirtutem, non eam, quae petitura libris, qvie uno scientiae nomine definitur, sed eam, reae oritur exanimi praestantia, O multas in se laudes continet studium insuffcipiendis Eccle ae caussa laboribus, constantiam in perferendis humanitatem in excipiendis hominiabui, benignitatem insubleuandis; comitatem in consiuetudine familiarium, grauitatem incongrcs lis o sermone clarorum tuto Jimiliumuirorum .denique uoluntatis propenseonem ad optima quaeque singularem itaque tesummus ille artium honestarum patronus, decus Italiae , flexander Farnelius Cardinalis in oculis fert tibi arcana communicat tuis in consiliis, si quid deliberan dum est , multum, quid
perficiendum inuigilantia liminum ponit. iu, quo apud illum Masseus olim loco fuit, eodem ipse nuces rectissit namq; laudandarum actionum uiam, ob eruatis assci uestigiis, ingressus, pergis ebsauentibus hominibus, pDD probante
440쪽
probante Deo, ubi debitum iis, qui bene ac laudabiliter uixerint, praemium, humina digniatas perfluitur Movit etiam me uehementer illa ratio; quὀd erat inter uos coniunctio animorum ars Iissima, conueniebant siensius, congruebat uoluntas: praeterea seimplices animi, O puri, nullasimulationis arte obducti , nulla inuidiae aut malevolentiae abest fusi. Quare, quoniam illa Masse suauitas, illud ingenium illa uirtus erepta morte, nimium mi- quo fato, nobis est, tametsii memoriam illius uiri neque mihi m0rs, neque omnino dies ulla unquam eripiet 9 quando, quae bilius erant partes in ornandis liberalibus disciplinis, eae translatae ad te uidentur, pr. eclariq; muneris quasi uicarius relictus es ego quoque, quod in illum studii, quod habui uoluntatis, ac benevolentiae, id erat tantum, ut accedere nihil posset totum illud in te unum, illi quam missimum contuli: qui te antea, multis erga me meritis, multis ingeni tui suavitatibus adductisue, unice dilexissem, tamen id, quod in amoresummum debatur auctum, cum huc accessiri etiam atque etiam, plenis meq; cumulatum intelligo. Tibi igitur olfero, stu- tum ingenu mei,in orationem pro Sextio commentarium, operis uniuersi, quod maiores a