장음표시 사용
21쪽
rebus saepe disputat ac dijudicat: hujusce indolis illud
pro sero exemplum D I0Stquam humanam rationem
non nisi irrita, in rebus quidem altioribus, conari prolixissime disputavit, illa verba scribit 0Vam theol0giam exp0Silurus cottamen, inquiti Spiam
eSSe necesse est lantem cognitionum res pas allisa gentium, et ditioni rationi purae subjectarum, quaeque orta Ssis nec ansam errori dare iit nisi perperam intelligerentur, et rei Iis melam S tenderent quam rationis aemulati persequatur. Nisi enim ita sit, cuinam causae illud tribuamus quod ardore Ii Uniluam reS linguend0, ratio uspiam extra experientiae limite Spedem certum figere mitatur Rus m0di res alio quidem Suspicatur quae permagno ipsi sunt invitamento ad quas ut accedat. viam ingreditur purae speculationis illae ver aufugiunt. Existimemus igitur esse cur rationi meliorem Successum peremia in una quae illi restat via, nimirum in via usu praeli
ci l). , die si verba uti Sonan sumuntur, jam antius incredulus esse desinit ipsius in mentem aliud aliquid se insinuat prorsus novum : credit enim non sine causa n0bis innatam esse tantam Sciendi cupiditatem. Quo vel uno quis non judicet magnam in
S0ph plane ali negotium habitur0s Λl qui si res
ita sunt, pr0fiteatur Criticus n0n semper irritos esserali0ni humanae conatus, etsi interdum in errorem
labi possit. Sed 0stea nihil antio cum hac recta
simplicitate commune esse videbimus.ll unc accedamus ad ejus morale argumentum et primo videamus quomodo argumentum h0 ipsi pr0prium praeviis explicationibus praeparet. Primum dicit et pracutam a se vocari quodcumque
per liberum arbitrium possibile est l) Sed dis linguit in genere praelie pragmutieum et morale de quibus p0stea iterum sermo siet. Tum ita conjungit
ordinem peculativum cum praelico UniverSum inquit, rationis meae invitamentum tam peculativum
quam practicum ad tres illas redigitur quaestiones t Quid possum scires 2 Quid debeo agere 3' Quid mihi licet sperare οPrima quaestio tota specula liva est et n0vimus, Kanti quidem judicio, certi nihil ei posse responderi. Altera aulem mere praelica Si Sicque ei per moralem scientiam resp0ndetur age quod e selicitate dignum reddat Tertia tandem specula liva simul et practica est, siquidem ad illam redit: si quod debeo egero, quid tum mihi sperare licebit Ex qua quaestione patet nos, si Κanlio fides est, ordine praelico quasi qu0dam duce ad 80lvendam quaesti0nem, tum theoreticam, tum speculativam, dirigi speculativum
est 2), uti diximus, apud Κantium quod ad ea allinet ad quae nulla experientia perveniri potest. Etenim spes uitaelibet ad elicitatem tendit et si reseratur ad
l. Crit rat pur Method. cap. 2. Barni, t. 2, p. 36l. 2. Vide hic cap. 1, ' II.
22쪽
praelicum Ordinem λά urique moralem, est quoddam sciendi genus stilui sis II ad illud demum redit esse
aliquid, pr0ple qu0d aliquid fieri debeat. Sed quid
P litio videlicet judice felici las Cernitur quidem illa in omnium nostrarum cupiditatum expletione, vocatque Triticus pragmaticari legem quae felicitate
quasi stimulo utitur, moralem autem, eam quae n0Se impelli ut felieitate digni fiamus ij. Pergit ille:
Prorsus agnoseo leges esSe morale ea Sque puraS, quae Omnui a priori nullo que habilo respectu invi lamentorum qu 0rumlibet empiricorum, si licet elici latis definiant et quid sit agendum et quid agendum n0n sit, videlicet quomodo libertate sua latur rationalis aliqua in genere natura agn0Se quoque a Sleges ab80lute ubere ac pro in omni ex parte neceSSaria esse 2). Ex his vero statim quaedam inseri Criticus quae minime Sunt e0ntemnenda, quandoquidem ejus judicio speculativa ratio plane secutit. Mitti pura igitur, inquit, n0n quidem in Si Speculativo, Verum in quodam Su praetico, tempe in Sumorali, principia continet unde nascatur possibilitas experientiae, nempe actiones quae in hominum hist0- tori praeceptis moralibus consentancae inveniri poSSent. Ilite enim ratio cum actiones istac fieri oportere c0nteSletur, ea quoque seri p0Sse necesse est. Ergo rationis purae axiomata in suo usu 0rali
aliquam habent realitatem objeetivam l). , Videat
lect0 rationi speculativae practica ratio quant praestet speculativa enim intra Se manere, antio judice, cogitur, practi ea vero realitatem exteriorem attingit. ranc laudem addamus quid nomine mundi mora lis significetur Quatenus, inquit, mundus omnibus morum legibus conveniret, eum mundum moralem voco. quidem tanquam mundus intelligibilis dumtaxat 0gitatur quandoquidem mens neque moralitatis conditi0nes, neque adeo omnia quae huic 0bstare tu, Ssunt respicit. Sic autem consideratus mundus idea tantum est, sed idea praelica quae in mundum sensibilem vim aliquam exercere et potest
et debet cita ut eum sibimetipsi, quam tum feri possit, similem reddat. 0ralis igitur mundi dea aliquam habe realitatem objectivam 2 .
His autem in antecessum expositis, agilius intelligi p0sse puto pr0bationem quam antius jam est compositurus. Quam cum salis implexa sit, ut lector in longis auli explicationibus facilius Se regat, Sum malim hic primo exhibeo: e NecesSaria sunt axiomata morali an ac proin neeeSsarium est ut eum selicitatis gradum Sperare unusquisque p08Sit quo Sedignia in praestare conatur. Sed ista felicitas ad li0nestatem pro rata portione in omnibus h0minibus a jungi nequit, nisi id faciat aliqua p0teSta Suprema,t Barni, t. 2, p. 36b, 366, 367. 2. Ibid. p. 368. l. arni, t. 2, p. 368. 2. Ibid.
23쪽
Sapientissima, justissima, nempe Deus. Est igitur
III antius autem argumentum proponit Suum quam re, ponsi esSet ad tertiam illam quaestionem supra indicatam . Si quod debeo egero, quid mihi sperare licet Hanc autem sic ponit et Quaestio haec illa est liceat ne, si me mel ita gero ut elicitate haud indignus sim hujus ipsius me participem suturum Sperare. Quae quaesii ut solvatur, illud quaerendi II Edit tum ea rationi purae axiomata piae legem
a priori praecipiunt cum hae lege spem quoque illam
En quo mos nlius quaestionem ponatu videt lage litium quilibet hic agi de Deo et si nomen tacetur: unus enim Deus potest thid efficere ut ea spes elici talis non deludatur diu ne quid a Kanlio respondeatur
audiamus et Illud inquit, pronuntio, quam neceS-saria Sunt axiomata moralia, Secundum rationem consideratam in usu praelico, tam neceSSarium SSe, secundum eamdem in usu theorelico rationem, ut agn0Seamu unum i luemque habere cur tantam elicitatem speret quanta Sese dignum praestiterit , ac proinde totum moralitatis systema cum felicitatisSSSlemate inseparabiliter quidem, sed tantummodo in alionis purae idea esse conjunctum l). Haec igitur prima es Crilici propositio necessaria est futurae elicitatis ad morali latem prop0rlio neque
hane alias apud eum inveni ullis firmatam argumen tis. Post autem anquirit qu0m0d effici possit haed proportio. H0c felicitati S ait, cum moralitate prorata torti0ne c0lligatae Systema fingere p0ssumus uti necessarium aliquo in mundo intelligibi bili id egi in mundo morali in quo concipiend mens nihil respiceret omnium quae moralitati obstant, nempe animi propen Si0num. Tunc enim libertas m0ralibus legibus partim incitata, partim OnStricla, per Se omnium fellei latis causa eSSel, ae pr0in rationales substantiae ipsae ducibus illis legibus, id efficerent ut perpetuo tum sibi, tum aliis bene SSel. Verum h0 systema moralitatis se ipsam remunerantis, idea dumtaxat est quae reipsa perfici n0n 0lest, nisi ea lege ut qu0d quisque debet id agai, Scilieet ut omnia omnium rationalium substantiarum lacla perinde eveniant ac si s I prema voluntale, Voluntatem quamlibet singularem vel in se continente vel imperi moderante proficiscuntur s). Haec lect0r animadvertat Velim, quoniam postea ad trutinam revocabo. Sus sciat nunc videre quid statim in te Critieus inserat: c Quum moralis legis vinculo, ait, unia Silui Sque, quod quidem perlinet ad
proprium voluntati usum, eodem Semper m0do ad stringatur, etsi alii convenienter cum ea lege non Vivant, de neque rerum hujus mundi natura, neque ipsarum actionum vel vis essectrix vel ad m0ralitatem
l Barni. t. 2, p. 369. l. Barni. t. 2, p. 369-370.
24쪽
habitud0, illud definiunt quomodo istorum actorum essecla proportionem ad felicitatem in habi
a talem lanere ac proinde felicitatem h0minum ipsis hi minum actionibus effiei non p0SSe i unquam equidem quomodo Sententia prior ad 0Steriorem ducato rvpiere potui; itaque alia Κnnlii orba rese- ian ex linili loco qui in libris de Ratione praelical seu r. i talis, inquit, substantia quae h0 in Ilui nil inl l nec mundi neque ip8ius Dasi irm pQ effectrix potest igitur lex m0ralis prodita mollibus nece n rectamque felicitatis ad morali talem pr0 portionem constituere in ejusmodi Sub lalula quae, elui si mundi pars, ab hoc quoque
eamque, qu0d quidem ad suam fellei latem pertinet, cum Sua praelica disciplina pr0rsu convenientem reddere 2) i, Nunc credo salis claram esse Critici Senientiam, ei licet non potest virtus in hae vita ad arbitrium elix esse, quia hominum poteSta nullam aut certe parvam vim lum in alios homines, tum iniolam naturam exercere valet. Sed quae tandem est argumenti clausula Humana ratio, ait, si solam naturae rerum constituli 0nem tamquam regulam Se qualur, colligalionem illam neceSSariam agn0Scere
t Bamai t. 2, p. 370.2. Crit rat pract. Diat. cap. 2, ' V. Barei p. 333.
non potes quam modo mem0rabamia S, qua videlicet conjunguntur et spes elicitatis et conatus perpetuo repetitus ut felicitas attingatur; neque illud unquam sore sperare potest, nisi Velitii causam naturae rerum Supremam aliquam ali0nem constituat quae ad normam legum moralium jubeat i). En tandem Deum antius invenit Deus enim est ista suprema Ratio; sed ipse voeabula consueta Deum, Creatorem alia similia jam adhibet illa enim audi: Mundum intelligibilem seu moralem lateri debebimus 'anquam mundum nobis suturum , quique sic adveniet uti quisque in hoc sensibis mundo acta
sua direxerit. Ergo et Deum esse et vitam alteram fore sumptiones duae Sunt quae, Secundum rationis
purae disciplinam, ab ea lege morali divelli nequeunt qua ratio eadem nos ad3tringit. Ex 0ralitate per Sespectata efficitur aliquod systema, non es sicitur autem ex elicitate, nisi hujusce fuerit cum m0ralitate sequaprop0rlio rude autem pr0p0rti possibili n0n si, nisi in mundo intelligibili quem sapiens moderetur
creator Rali ergo e cogitur ut aut ejusm0di subflantiam esse aleatur aut lege m0rales anquam vana somnia habeat, Siquidem, mi SSa ista Sumptione,
evanescit illud quod ipsa rati0ne judice, hisce legi
les tamquam jussa habet, qualia ulique SSe 0np0ssent, nisi a pri0ri c0nsequerilia quaedam leges Sice
t Crit rat pur Method. cap. 2. Barni, t. 2, p. 70.
25쪽
sitis imperiis educerent et nj si proinde pollicitationes minasque exsererent. Sed h0e ipsum esseere n0n possent nisi in neceSSari enle aliqu0 Vigerent i). Η0 est quod ex anti exponere volebam morale argiumentum quodque unum, Si anti fides, Deum
IIanc autem argumenti sormam ex prim Κanlii opere critico deprompsici quis porro dubitet in libro de Latione praetica eam c0pi0Se exponi Sed gratum ego lectori me facturum Spero, Si Sub ejus oculos idem argumentum posuero quale Criticus, aliquot post annis in libro de Iridici concepit: ε Lex 0ralis, inquit, ut conditio formalis ab alione prosecta libertatis utendae, obligat 0 ut e Se 0la, neque
ex ullo ali fine quodam ... pendeamu Verum lamen ea nobis qu0que determinat et quidem ex anti cipalione scopum luem ea nobis praecipit sectandum; isque est summum bonum per libertatem in mund0 possibile. Conditi subjectiva qua homo. . . . Silii sub illa lege scopum queat proponere, cernitur infelicitate. Ergo sum nitim b0num in mundo possibile et, quan luna in nobis est, ut Scopus, promo Vendum, bonum physicum in se licitate ei Salur, cum adjunctione convenientis hominis cum lege m0ralitatis ut dignitatis elicitate persi uendi. Verum hae duo requisita scoli nobis per legem moralem pr0p0Sili, eri 0n potest ut ex universis rationis Viribus nostris, ut per
solas ait Sa phySilas c0njuncta deaeque sc0pi illius consentanea cogitatione nobis informemus .... Igitur causa mundi nobis moralis mundi auctor sumenda est qua nobis legi 0rali convenienter Scopum pro-p0namus et, quatenus h00JOSlerius neeessarium St, eaten US .... et priu erit ut necessarium sumendum
scilice Deum esse l). In istis nihil aliud novi mihi occurrit nisi qu0d antius scopi nomine appellat c0njunctionem illam virtutis et felicitatis ad quam,
luna naturae impetu, tum lege morali tendimuS.
Κantius ex lege morali qualis sit deus determinat.
I. Altera nunc aggredienda est disquisitio, videlicet quonam modo Criticus ex soli m0ralibus rationibus velit divinam naturam definire sive, ut inscii ita loquuntur, Dei attribula delerminare. Et ille quidem in tribus criticis operibus 2), adeo sententia haec menti insederat. 00et 0s quam efficax sibi videatur, hac quoque in re, 0rali prae speculativa theologia : en quid scribat e Ratio, propter neceSsitatem dirigendae in summum b0num voluntatis, ali-
2. Crit rat pur Method. c. 2, ecl. 2. Critie. rat praci Dial. c. 2,
26쪽
iluid coitSequitur quod in via lia lurali 0nsequi n0upoterat, concepti tua videlicet Supremi hujus eritis accurate leterminatu in Quum mundum istum exl arva duntaxat particula OSSe 0SSimia S, quumque inulto minus eum cum seleris tui exsistere possint mundi possimus comparare, polirimus utique ab itine, a finium contextu, a magnitudine quae in e0 lucent, causam inductione inferre sapientem, bonam,
potentem, ele. minime ero ea a Sam Summd Sapientem, summe bonam. Summe p0tentem, etc. Concesserit
etiam quilibet illud quod huic probali 0ni non deesse non potest, jure suppleri aliqua hyp0l est et legitima
et rationi conSentanea, ita Videlicet ut, quum in omnibus quae penitus tandem dispicere et n0sse licet,
eluceat Sapientia, bonitas, et: facillime liceat 0njicere non aliter Se habere delera ae proin rationicon Sentaneum lore, Si muniti hujus uel ori omnem tribuamus excellentiam Ii0SSibilem. Verum non eae
sunt istae illationes in quibus de n0stra perspieientia superbire liceat. Conceptu igitur Dei intra sine phi-l0S0phiae empiricae physices parum accurate deleriti in aliis Si quoi pertinet ad entis primi excellentiam. adeo ut eum judicare n0n 40 simus velut udaequaliam divinitalis conceptum. Philosophia vero prima, qualenus est transcendentalis, nihilimnino hie dissiciat. Ilium autem conceptum Si Ono cum rationis praelicae oblect0 0nterre, deprehen i per
moralem diseipimam nihil aliud a me c0ncipi p0sse nisi eum mutuli hujus auct0rem qui summost sit
excellentiae. Omnia eum Seire necesse St, ut Vel inlimas animi mei volui ilales in omnibus quae possunt advenire rebus et in omne suturum tempus perSpiciat omnia quoque p0SSe eum necesse est, ut mihi quae mea saeta merentur reddίit item necesse est ut sit et ubi libet 0 eorum praesens et aeternus. Si lex moralis . per summi boni donee 'um an tu'm rationis purae quidem Sed praeti et objectum, determinat Onceptum entis originarii qualenus est en Summum
qu0d quidem esiste nequibal methodo bySica aui,
si allius res rene fumus, mulli 0 0 metaph FSica, neque adeo tota speeulativa ali ine l). 1, in hisce verbis qua Si coni pendium totius theologiae rebemus. Sed cum sit thid in heolos in unum gravissimum ut Sela mus unusne sit Deus an plures Kantium asserre V0l0 Dei unitatem ex dod rina morali firmati lenis 0ra-ES haec theologia, inquit, theologiae specula livae h00 prae Stat luod nos non inire non potest ad nil Sprimi conceptum, et ejusdem unici, omnium persee tissimi, rationisque compotis quem lique concep'lum Spe eul: tiva theologia nobis vel suis axiomatibus objectivis ne indieat quidem, mediam Ieriam SSepes Vincere alea . . . Cum contra, lini talem moralem
respicientes clanquam necessariam mundi legem,S0ham illam causam an quirimus qua possit ea lex
Omnem Vim XSerere suam, et proin OStram voluntatem obligare, tum videmus eum cauSam Ghmialem
27쪽
leges in se conlinenlem quomodo enim, in diversis voluntatibus persectam sinium unitatem invenias 1 3 ulla antius, ita ex Sola ratione argumenta ducit ut divinam naturam determine l. II. Sed d0ctrinam suam aliis argumentis confirma re c0 natur at lue ipsam phil0sophiae humanaeque rationis historiam in auxilium advocat ut moralis d0ctrinae vim in theol0gia ostendat disputat enim theol0giam nunquam expolitam fuisse, antequam
m0ralis doctrina expoliretur, eamdem autem pro sedisse Statimque atque haec vigeret Verba profero Κanli Antequam morale conceptu purgati de termina lique forent, et Systemulica sinium uni lasad normam istorum conceptuum et ex necesSarii Saxiomalibus judicaretur, nec naturae rerum cognitio, nec rationis cultura in aliis disci Illinis multum utique pr0Veeta, aliud larere p0luerunt quam rude Vagosque divinitalis conceptus, ne tu humanum genu ut
huic quaestioni operam daret potuerunt impellere. Sed ubi majori cura, morales n0tiones elab0ratae Sunt, quod quidem ex lege illa morali maxime sancta Religionis nostrae suetum necesSario St, tum theologiam humana ratio sibi prodesse melius intellexit,
acutiorque evasit et quam Vi nee tali ore Supi elerent naturale notiones, nec adessent imitones tran Seendentale verae certaeque illas quidem nullo
temp0re n0n desuerunt), tamen ea ex0rta est divinae naturae noti quam nunc pro Vera accipimUS, 0n
quod speculativa rati n0bis id persuadeat, sed quia
cum moralibus rationis axiomalibus plane consentit lin. , Haec untius in primo critico pere in Secundo autem, graecis veteribus id tribuit quod hiud christianis hominibus diei quae quidem mulatio non doctrinam sed ipsa lanium geSta attingit. En sub oculis lect0r habuit t0lam antii theol0giam peculativam atque m0ralem, Sed 0ralem praeSertim qualem pSe exp0suit nunc ad aliud gradus est aciendus, nempe ad quaerendam arcanam Κuntii de he0logia morali mentum ut inde pateat
l. Ibid. p. 376-T. l. Erit rat pur Method. c. 2 seci et Barni, t. 2, p. 374.
28쪽
Hic a me lirimi, si tamen dirimi possit, contro versia illa am mem0rata debet, num Kantius, p0Si quam in theologia speculativa Deum esse dubitarat, in m0rali deinde theologia illia in esse crediderit. Sunt, ut jam dixi, qui contendant Iisum sibi, recerte, consillisSe Sed illa potiSSimum opini regnat philosophum n0Strum, qu0d Speculutiva via reperiren0n oluerat, m0rali via seliciter reperisse et in eadem qua tolum genus humanum de acquievisse. Quomodo tam diversa judicia comp0ni40SSunt, cum nonnullos in utris lue hisce partibus suisse credere debeamus qui eram antii mentem, nulla iraecepta opinione, quaererent Elpi idem in eam sen- leutium ibo ut dicam p0Sleriorem antii theologiam,
sin minus re, Iiecie certe, cum priori ut gnare. Timuit enim ille ne, si Iaeculati, P Supst theologi: praeci Se staret, urgueretur quod allieus esset aliam ergo theol0giam appara Vil moralem nempe in qua Deum certa et propria sibi ratiosi lirofiteretur. Qui
fieret igitur ut in duabus hisce the0logiis aliqua
pugna n0n SSel Rursus tamen pali 0n 0terat tantus philos0phus ut vel in speciem ad extremum usque ei Staret Sta pugna, utque h0m0, 0Si quam in heologia nihil ratione Speculativa posse convictus fuerat, aliam tamen theologiam et eam iidem certam ulla via reperire p0SS putaretur. Ideo anlius e m0ralem Suam the0l0giam explicando prorsus infirmavit, et in hoc tamen multi usus es ambagibus, ne aperti 0r lare tibi utriusque theologiae eon venientia ir0pter quam athei pol utSSet annumerari. Haec limia nune m0nStrare debe0 du igitur illa praestabo Primo, Stendam qua ratione an ius m0ralem Suam theologiam explieando infirmet Secuti do, an luiram quali verb0rum formula ilhun fidem exprimat quam m0rali heologiae addere pos
Κantius moralem suam theologiam explicando iusirmat.
I. Si quis statim et sine ulla ubi lati0ue perspicere velit quam firma, Vel ex ipsa antii mente, vel certe ex universa dii disciplina, m0ralis ejus theo l0gia sit illa duo recordetur: primum quam X-prei Si vi'rbis antius specula livam ali 0nem nihil
29쪽
certi allingere posse pronuntiarit ii luit eamdem
hanc specula livam rationem SSe non aulem aliam, quae ιιe, praecipuum munu in m0rali qu0que
theologia exercere debeat. Atqui an lius non ita Seeum pugnavit ut eamdem animi facultatem et nihil et ni agna et sicere posse dixerit; ex quo jam nune intelii gere quivis potes quam infirma ex ipsa antii mente moralis the0logia sit. Sed si res ita se habet. inquies, cur potuit Crilicus moralem theol0giam, Specula liva contempta, tantis laudibris eli erre Quia, cum Speculativa nulli, si ipsi credamus, undamento nil possit moralis, contra, in oralia Sive dogmata Sive judicia pro undament habet. Sed illud lalim animadverte, prudens lect0r, quod moralia ista dogmata non quid sit in rebiis sed quid in liberis hominum consiliis faetisqrte evenire deberet definiunt, ita ut undamentum hoc omnino vacillet. Ita iliae Κanlius et sibi constare et in speciem mulari Semper conatur, sive, ut aliis verbis idem dicam, Deum esse Semper Odemque tempore et pro sileri et dubitare
Unde factum est ut, vel cum suum illud morale argumentum exponeret, nunquam abSolulis verbis, uti solent celeri, illa diceret et Deus sit oportet, Deus St. n Quae quidem verba allinent ad rationem quam vocat ille theo reli eam, quae nempe ut quod est respicit Equidem saleor ab ipso ad usum rati0nis
theo reticae illud referri qu0d unusquisque habeat cur speret elicitatem propriae virtuti responden lem Sed plerumque Deum uli et vitam futuram dicit esse
δι liliones si ad id necessarias ut moralis ordo omnibus absolvatur numeris. Illud n esse Deum minime uli 0gma demonstratum, si anti credimus, haberi debet, sed illi sumptio ad essentiales rationis fines absolute necessaria. Hic autem m0JuSquo antius Deum considerat et peculiare ab ipso nomen accepit et satis in phil0s0phia celebris est: dicit enim Deum uti et vitam suturam et animi immortalitatem n0n demonstrari quidem aut effici sed postulari, videlicet tanquam alterius rei conditionem, quod 'aidem sic explicat et Si rem aliquam vel esse vel seri debere indubilat certum sit, pendeat tamen illa res a conditione aliqua, tum aut certa quaedam illius rei conditi si alui anquam abs0lute
nece SSaria, aut conditi ut arbitraria atque aecidentalis Simpliciter sumi poterit. In priori casu e0ndili 0 postulatur per hesim).... Cum autem Sint leges praeli eae leges morales quae absolute Sunt neceS- Sariae, Si sorte leges Stae esse nequa luam p0SSunt, quin simul vere adsit alia aliqua res qua veluti con-
dili0ne possint vi obligandi anim0s 0llere, jam
necesse est illam rem postulari quandoquidem conditionale istud unde ratiocinando proficiscimur ut ad determinatam illam conditi0nem assurgamus il Sum
l. Vide cap. l. ' IV. l. Crit rat pur Method. c. 2, secl. 2. Barni, t. 2, p. 37s.
30쪽
quoque velut absolutae necessarium priori est nolum s Quae quidem Critici explicati omnino cum ea postiduli desinitione congruit tuam in libro de alio ne praetica expressit, in quo vocem illam
fres luentavit, eaque designavit tres summi momen lire qua per rationem Ipeculativam probari n0n posse contendi nempe liberum arbitrium, animique inani ortali latem, eique veritalem. Sic enim ibi scribit Postulatii in propositio est theoretica quae eum ne illi eat, qualenti talis St, probari, ea ex
parte consideratur qua legi alicui praeticae a priori atque absolute valenti inseparabiliter adhaeret 2 . II. Red hic fortasse dicet del0 nihil certi de Κanlii mente istis verbis declarari Respondeo m0nuisse me nunquam plane perSpicui piidquam n0Sapud eum inventuros quia si perspicuus S Se Oluisset Κanlius, t0 tam consilii sui rationem mulare debui SSel. Legere lamen eum pergamus ubi opi0Sed postulati natura disserit nempe in libro de Batione praetica Tria p0Slulata , inquit, dogmatuquidem theoreliea non Sunt, Sed necessariae, Si praelicus ordo consideretur Suinptione proinde
speculativam quidem cognitionem non ampli sicant, sed realitatem objectivam deis alionis specula livae tribuunt universim et quidem per earum a l prae 'licam cognitioliem habitudinem , atque istas in legi
tima transmutant e0ne 'litiones quarum vel S0lain
possibilitatem stirmandam specula liva rali 0. hoc quidem auxili destiluta, Sibi arrogare non audeat. Rogabit autem aliquis num cognitio nostra h00 modo
per aliouem puram praelicam Vere amplificetur, atque id quod speculativae rationi transcendens fuit, praelicae rationi nunc immanens Sit . Utrumque situlique, Sed tantum respectu praetic0. Nuinque haerulione en supremum quale in e St non ei Spicimus, sed nillil aliud nisi ejus conceptionem On-j lingiuiu cum conceptione tracti ex summi boni tanquam rei a voluntate n0Stra appetitae, atque h0edgimur, Omnino quidem a pri0ri et Secundum ratione: il puram, Sed lantum moralis legis peri quin etiam rem legi huic consequentem non aliter quam reSpectu legi consideramus .... murum idearum)inilla unquam humana mens 40ssibilitatem perS piciet rursum lamen, nullum si sophismali genu Silu0d vel hominibus e vulgo quibuslibet ideas illas in
concelitionibus verissimis m0n versari persuadere unquam Valeat l). Disseretilem an lium quo plus audimus atque XI endimus, eo magi S pSum pr0pri judici quasi vim inseretilem deprehendimus ne unquam ulla in parte initum liquam viam ad extremum ei Se luatur. Qui Spoles illa duo intelligere atque inter Se componere, hinc morali pr0batione n0Stram cognitionem amplissi
t. Diat transe lib. 2, cap. 3, ecl. I. Barni, t. 2, p. 22 l. 2. Clit ut pract. Diat. c. 2, n IV Barni, p. 329