장음표시 사용
201쪽
PARS TERTIA APpENDIx 3 I. I 83 Graeca interpretatione donantur; veluti Emmanuel , quod es interpretatum , nobiscum
Deus sa). Eli, Eli, Iamma sabactani ; boe
es, Deus meus, Deus meus, ut quid derelis
quisti me χὶ . Quod si a Chaldaeo fuisset
totum illud opus redditum, non erat, cur haec tantum verba originaliter retineret interpres, aliis omnino aeque notabilibus omissis . II. Quod Scripturae testimonia non ab Hebraico textu, sed a Lxx. interpretum Ver
sone laudantur. m. Quia si Chaldaice suisset conscriptum , oblivioni traditus omnino non esset Chaldaicus codex. Iv. Quia Veteres ipsi patres , etsi autographum Chalda, ce scriptum dicunt, illudque laudibus exornant ; attamen secum ipsi non constant . Namque id Graeco huic exemplari postponunt adeo ut cum de corrigendis libris novi Testamenti , sive Damasi jussu vertendo Evangelio ageretur , Chaldaico archetypo neglecto , ad Graecum unum exemplar con fugerit Hieronymus . v. Quod majus est, quia Evangelium Graece exaratum in Bar nabae Apostoli sepulcro repertum est in Cypro ; illudque Zeno Imperator reposuit in palatio in aede S. Stephani in Daphne, quod deinceps quotannis Constantinopoli seria ri
paschae legi solitum fuit 3 . At contra
202쪽
major dod torum virorum pars, cui persuasum erat, Hebraeos Palaestinos , in quorum gratiam scripsit Matthaeus , Chaldaice locutos, maluit dissicultatibus tot , tantisque obrui , quam manum dare . At si Chaldaice, non Graece scripsit Matthaeus; quorsum G E- cum in Barnabae pectore EVangelium repe tum est Z Clarissimus nostrorum temporum , nostraeque civitatis decus MaZochius , itarem componit: ait enim; Certe Graecum, non Hebraicum , seu Driacum Evangelium a Mat-rhaeo Barnabam accepisse , inventio Barnabae cum Graeco E ngelio arguit. uorsem haec
Nempe quia suspicor , Matthaeum , eos principio Evangelium Hobraice tu usem Iudaeorum χρι αυ οντων conscripserit , eumdem postmodum illud tuum in Graecum transfudisse, in eorum Apostolorum usum, qui gentilibus Mamgelium annuntiaturi essent I . Sed ingeniosa haec conjectura , quae contrariam opinionem quodammodo sulcit , & ipsa cadit ;quippe quae nulla ratione , nullo testimonio nititur. Nunc autem, revocata velut postliminio in Iudaeam Graeca lingua , omnia in aperto sunt, claretque librum hunc Hellenistica lingua , qua vulgo utebantur Iudaei , perinde ac cetero, novi foederis libros, fuisse compositum quodoue hinc consequens est, Graecum textum Matthaei genuinum , R
203쪽
PARS TERTIA APPENDI x g I. II. 18sautographum esse , non interpretationem ex
Chaldaeo, qui interciderit. Neque aliter dicendum nobis est de Marci E vangelio,quidquid contra sciscant Baronius i), & Ciaconius sa),
qui illud Latino primum sermone exaratum coutendunt. Quibus ex alse satisfecit prae ceteris Riccardus Simonius 3 , quem te adire velim. II. Secundo , magna inter eruditos est quaestio de B. Paulli ad Hebraeos Epistola, ad He GraMene , an Hebraice conscripta primum byms .suerit. Ac quamvis multa sunt argumenta, quae eam GraTe scriptam suadeant; tamen plures fuerunt, suntque etiamnum eruditi, qui putant Hebraice scriptam eam sui se ;ssic tamen , ut Graeca tantum interpretati Ohodieque supersit, Hebraico archetypo deperdito. Haec autem opinio eo potissimum. nititur, quod Epistola haec ad Hebraeos missa est, quos Hebraice locutos credunt; ideoque Hebraice conscriptam eam putant, etsi maximae obsistant dissicultates. Sed Sc alio, eoque multo graviore incommodo istiusmodi laborat opinio. Multi enim cum haeretici, tum catholici etiam de ejus proinde veracitate dubitarunt: qui his verbis apud clari stimum Melchio rem Canum argumentantur : Si
Paulli haec epistola fuisset , pro uti hio ad br os ab Hebraeo sermone juisset Hebraico
204쪽
De Helleis nistis, deque lingua Hellenisti.
186 DA CARIsTo HELLANISTA conscripta: at nou esse, multis argumentis suadent. Tum quoniam auctor huius episeolae,
Melcbsedech, inquir, interpretatur, rex justitiae. IDiod si Hebraica lingua diceret , fardum esset, non aliter ac si dixisset, mLchisedech interpretatur Melchisedech . Tum
quoniam idem auctor Hebraica testimonia cistat , non Iuxta veritatem Hrbraicam , Iuxta translationem septuaginta . Non erat igitur Hebraeus Hebraea lingua scribens ad Hubraeos. Tum quoniam epistola. Hebraican quam gentium reperitur . Non es autem probabile , ex omnibus episeolis hanc unam
periisse. Mm reliquae in idiomate , quo ab ovo toto sunt scriptae , alvi se an- trui I). Vix dici potest, quantopere in his refellendis insudarint Theologi nostri . Sed conatu quod pace eorum dictum sit ) imbecilli, planeque irrito, ut ex Cano ipso apparet.
Tu vero, sit me audis, respondebis, Hebraeos Graecam linguam tunc temporis usurpasse, quod supra demonstravimus , Epistolamque ipsam Graece, ut ipsi volunt, fuisse exararam ; sicque non modo eorum rationes
dissolveris, sed audaces in suas ipsas involveri; dissicultates. III. Tertio vix dici potest, quam acriter hactenus super Hellenistica lingua, ipsit que Hellenistis, quorum saepe mentio fit in
205쪽
PARI TERTIA APPENDIx 6 IlI. IV. V. 187
novo Testrinento digladiati sint Heinsus, Salmasius, Martinus Schoockius , Ioannes Crojus, aliique eruditi , quorum nomina Congesta invenies apud Fabricium in bibliotheca Greca. At hujus systematis ope, facillime, qualis hujusmodi lingua fuerit, cui genti propria , unde orta , quodque genus hominum ipsi Hellenistae exstiterint, noveris, omnisque hujusmodi lis, ac dissidium nullo Negotio componetur, ut supra dictum est. IV. Hac item ratione intelligimus, lin-2ς
guam , qua scriptum tuli primum Mach, ehabaeo baeorum volumen, quod eruditi sere omnes rum.
Hebraice exaratum defendere coacti sunt; qui alioqui reliquos Machabaeorum libros Graece scriptos fatentur. Cum igitur a Machabaico aevo vernaculus apud Iudaeos suetit Hellenisticus sermo; hoc ipso nimirum, ut supra indicavimus, conscriptus primum suit ab auctore liber iste ; ita ut GraeTuscodex ,' qui hodie exstat , originalis, & non versio ab archetypo deperdito habendus sit.
V. Accedam nunc ad celeberrimam , tot- De Graeeaque jamdiu doctorum virorum distidiis agi-vςysionetatam controversiam de historia Graecae Ver terpletum. sionis, quam Lxx. interpretum vocant, de
qua uberius, quam de ceteris , differendum puto. Atque de hac quidem controversia, ut commodius quid nostri judicii sit aperiamus , liceat nobis , quaeso, paucis ejuvllistoriam attingere . Pt
206쪽
Ptolemaeus Philadelphus, cum egregiam Alexandriae bibliothecam construxisset , ibbrosque undique conquireret , admonitus RDemetrio Phaleraeo, qui bibliothecae praesectus erat , exstare apud Iudaeos lacra biblia Hebraice scripta , quae regia bibliotheca digna erant , curavit sibi continuo eadem Graece vertenda. Missis ergo legatis ad Eleazarum Hebraeorum Pontificem, rogaVit, ut libros hoste, quique ad eos Graece interpretandos idonei essent, sibi mitteret. Eleazarus dicto audiens Regi fuit, legatosque remisit una cum viris Lxxii , qui volumen legis asportarunt . Hi igitur postquam Alexandriam pervenerunt , ibidem , hoc est in Phari insula, integram versionem Lxx II. dierum spatio absolverunt , Tum hujuscemodi interpretatio coram Rege , & Graecorum , & Iudaeorum, literatorumque hominum multitudine perlecta, ab omnibus probata, collaudataque est . Quo facto , Rex permisit Iudaeis Alexandrinis, ut versionis ejus exemplaria in suum usum describerent, interpretesque illos honorifice in Palaestinam dimisit. Atque haec Aristeas, qui historiam hanc primus Vulgavit, quique translationis hujus Oculatum testem, ac participem se fasit. Hanc deinde acceperunt Iosephus, & Philo Iudaeus Ptolemaeo Philadelpho CCCL. annis
juniores. Tum illa per Theodore tum , Iu- , stinum
207쪽
stinum martyrem, Irenaeum, Tertullianum , Eusebium, Clementem Alexandrinum, alio que sequioris aevi patres , ac thalmud istas velut per manus transiit; atque adeo quisque suam symbolam in eam contulit, quod iahujusmodi narrationibus moris eli. At recentiores critici, qui hirtoriam hanc tanquam ad lydium lapidem explorarunt, adulterinam eam deprehenderunt . Thalmu- distas autem , Jc patres, qui unum videntur Aritheam descripsisse , non pluris, quam Aristeam ipsum faciendos esse crediderunt. Nec
immerito : quippe qui plurium saeculorum intervallo a Philadelpho, & a supposito
Aristea remotiores fuerunt , neque aliunde haurire eam potuerunt. Quare tota contrO- versia eo redit, ut videatur, an genuina sit
narratio, quae in Aristeae libello legitur, Delestis diυinae ex Hebraica lingua translatione pre LXX. interpretes . Ea igitur si sabulosa comperiatur, jam tota concidat reliquorum scriptorum auctoritas necesse est. At hunc
libellum partum esse suppositium judicarunt viri docti . Siquidem universa ejus oratio ingenium Iudaicum plane redolet, quod pro innata gentis suae consuetudine grandia ubi- quo crepat. Qua de re Ludovicus Vives, Leo a Castro, Alphonsus Salmeron, Iosephus Scaliger , ac tandem Riccardus Simonius, Antonius Uan-Dale , Humphredus Hody,
208쪽
Ioannes Albertus Fabricius, compluresque alii suspicati sunt adulterinum hunc num urnin Iudaeorum Alexandrinorum ossicina cu- sum fuisse; - qui ut Graecae versioni auctori tatem conciliarent, librum personali AK-
steat nomine ediderunt . Eorum referre argumenta, ac thalmudicorum, historicorum,& patrum dissidia persequi nec tempus, nec animus sinit; ut nec ea regerere , quae a Natali ab Alexandro, Augultino Calmet, ac modo laudatis auctoribus allata sunt , qui tam manifeste ejus scripti vanitatem d monstrarunt, nullus ut prope reliquus sit dubitandi logus . Atqui tamen plures fuerunt , ac sunt aetate hac nostra eruditi , quos historia haec nacta est patronos, quique tam secure eam, tamque constanter affirmant, ut parati sint
Iovem lapidem jurare . Sed ab iis enumerandis supersedeo, illudque unum addo, sotisfecisse iis cumulate, ut mihi quidem videntur, Humphredum Hody, Riccardum S,monium, aliosque magni nominis, & eruditionis viros. Ceterum ad narrationis hujus νοθείαν magis confirmandam, nonnullas de ea re observationes subnectam , quae a nemine adhuc, quod sciam , prolatae in medium sunt. Igitur primum argumentum esto aequa.
lium , & συγ χρόνων scriptorum silentium, gurum praesertim, qui in AEgypto degebant
209쪽
apud eumdem Philadelphum; Tῆς με, γάρ
; Cum embn eo . potissimum argumcnt historiae veritas comprobetur, si de rebus iisdem eadem omnes pronuncient, ac scribant , inquit Iosephus si) . Et criticae artis magistri docent ; Eam historiam veracem esse,qus quas res narrat , eaedem narrantur in
multis libris coaetaneis , vel aetati proximis, res gestae sunς quae s memorata non
tuerint , bisoria plane ut licta iudicanda est . Qua de re consulas licet Huetiuin sa), &Clericum s3). Cujusmodi axiomata si usquam
valent, hoc loco valere certe plurimum d bent : res enim , ut eam quidem Aristeas narrat, maxime memorabilis, & insignis exstitit, ut praeteriri silentio omnino nequiverit. r. Ob nimiam Ptolemaei curam, & solli, citudinem . Etenim Ptolemaeus, si Aristeam audimus, voluminis comparandi studio ita incensus suit, ut statim ejus caussa centum viginti millia Iudaeorum , qui in AEgypto servitutem serviebant, in libertatem vindicarit ; scripserit Eleazaro de comportando ad se codice ; miterit in eum finem legatos, qui ditissima etiam Dei templo munera inferrent. Audito interpretum adventu, omnes
210쪽
dimisit , qui negotiorum caussa aderant in aula ; ac tam diu deambulans eos exspecta. vit, donec advenientes primus salutaret. Libros autem ut vidit, diu subsistens gratias interpretibus, Pontifici, & Deo egit, gaudioque plenus collacrimatus est. it. Ob celebritatem ipsam , qua adornata fertur haec versio fuisse . Rex enim interpretes septem continuis diebus convivio
lautissime excepit ; ipsorumque interim sapientiae in politicis quaestionibus periculum fecit coram philosophis , al. tque dostis . Tum absolutam interpretationem in sacerdo. tum, primorum, sapientium , ac populi concione praelegi jussit ; quae omnium suffragio comprobata fuit . Ditissimis muneribus, quae domum sibi quisque , & ad Pontificem ferrent , interpretes oneratos dimisit. Munera Vero , quae in templum mittenda erant tam exquisite elaboranda curavit , ut identidem Rex ipse feratur studiose assedisse a tificibus, ut quanta maxima cura fieri posset in opera incumberent. Demum palam Rex professus est interpretibus ς Mεγαλlus