장음표시 사용
111쪽
nes quos ea potestas minime fuit. Nam quum Deo non ampliu prae stigias permittente, cyniphes vel pediculos, tum homines tumhcstias infestantes produc cre, Aaronem & Molem imitati, nequicquam tentassent: coram Pharaone consessi sunt, Digitus Dei hic est: quali diceroni, Digitus vel potentia Dei est, quae vcre progignit & condit ex pulvere , vel etiam nihilo, quicquid pro suo arbitrio vult, & quando illi placitum est. Id vero quod a nobis effictum vidisti, latanae digitus cst, qui nihil unquam revera procreare,1ed phantasticam totum rcrum imaginem dolose ostentare potest :
auarc nos Mus clientes , ministrorum ipsius omnipotentis Dei veritatem imitati lumus praestigiis , quibus te ac tuum populum hactenus illusimus, Deo vero ob tuam incredulitatem & cordis duri-ciem connivente. At cessat nunc illa permistionis hora , ut non amplius daemonii ludibriis relinquatur locus , scd Dei viventis veritati testimonium perhibcre cogamur. Ita Dei manum jam agnoscunt,qui ci anaea suis imposturis derogarunt: Dei gloriam praedi- ' cant, qui suis eam sucis prius obleurarunt. Nec postea vivum us queadeo Deum glorificassent,nisi antea impediti, frustra suam tentassent artem. Nec Deo tam justa puniendi contumaces occasio fuisset reliqua, nisi ad praestigias prius connivisset, deinde impediissct, quo se s uamque potentiam notam faceret, ostenderetque illam longe osse aliam , ac vcluti ex diametro pugnantem cum ea quam AEgyptii idololatrae & magi in veri Dei conicmptum hacte nus adco venerati cssent. Iustinus martyr in explicationibus quaestionum Christianis propositarum quaestione 26. asserit, magorum
Pharaonis miracula non fuisse vera , scd spectantium fascinatione Oculorum opera daemonum. Id ipsum Sc in Dccretis legitur , in a. parte cap.26. quaest. s. Episcopi. Quin & Avitus Alcimus epia scopus Viennensis, qui claruit sub Zcnone & Anastasio Imp.
anno q9 o. candem quam tuemur sententiam , elegantissimis versibus exprimit lib. a. de peccato orig. Hos AEgvptios incantatores Iannem & Mambrem fuisse, scribit Fulgosus lib. v III. cap. II. g Io. Hi incantatores , magiam prophanam exercentes , aut si voles,praestigiatorcs, Hebraeis dicuntur hartu mina , Graecis Vox item illorum Habar traducitur Latine incantare, μάδων Graece, quando scilicet arcana quaedam verba a magis mussantur,
quibus eis cacia inessc mira putavit. Quale illud est Virgilii nostri:
Fr ludus inpratis cantando rumpitur anguis.
112쪽
C A p υ T II. 6 sQuin & David ejuscemodi miracula fieri per tales incantationes videtur de aspide ῖurda significare, cujus mentionem facit Psal .s 8. Quo loco utitur verbo isto Habar, & simul verbo Lahas, quod idem significat.
De Malefica in Endor. C A p II. HI N c porro ad mulierem in Endor maleficam,vel Pythonis
spiritu impraegnatam confugitur, quasi & illa fuerit una ex Lamiarum nostrarum numero, sed & eam fuisse magicae artis consciam, quae daemonis adminiculo freta illudebat decipiebatque , & propterea a Lamiis nostris fuisse alienam , ostendore
S a. Haec Samuelem excitasse legitur, d torra ascendentem solito corporis habitu & vestitu, ac futura in Dei manu adhuc posita praedicentem. Ecclesiastici quoque author tradit, ipsius Samuelis haec acta & vaticinia fuisse, quum ait: eum dormivisic, rogi notum secisse finem vitae suae, exaltavisse vocem suam h tcrra, 8c vaticinatum esse, Delendam esse impietatem gentium. 6 3. Etsi vcrd historiae circumstantiae , & Jcsus Syrach asserere videantur,ipsum apparuisse Samuelem: penitius tamen rem intuenti ostendam , non i pium Samuelem, sed hujus imagine diaboli spectrum, Pythiae foeminae libenter obsecutum , ut ludificaret, vitum fuisse. 6 4. Primi, diserte severoque edicto , mortuis quaeri veritatem, vetuit divina vox, mulcta mortis constituta : nec per eos doceri vult vivos, nec ab iis aliquas expectare patefactiones. Non inveniatur in te consulens mortuos: qui hoc facit, est βδέλων- Deo suo: hoc est, res talis quam odit Deus, abominatur , & in aeternam
abjicit damnationem. Proinde nos suo verbo , in quo sese & voluntatem suam expressh declaravit, inniti firmissime voluit Christus, inquiens: Mosen habent & prophetas. g s. Ad haec piorum animas maleficarum carminibus d designata j Deo sede evocari, & in corpora inhumata compelli, vel fallis-smum est: vel ne in sinu quidem Abrahae, loco beatis assignato,tutae existunt corum animae, in Domini manu conservatae. At lata- amma.
113쪽
nam nihil unquam ab hac morte in sanctorum animas potuisse, nee bonos spi ritus magicis artibus obedire : nec secretas semel a corporibus & collocatas in definitis sedibus animas, si revocentur, redire , ut ethnicis Persuasum crat, consessum est hactenus : Sed asci titia se illarum imagine ostentant daemones. Quυcirca non, mortuis ipsis, verum a daemonibus illorum habitu vestitis Φώι responsa accipiebant: quae, si illi integris & expressis mortuorum corporibus cernerentur, Sin vCro tenues , nebulosas & evanidas sibi circum funderent umbras , nuncupabantur. Vcre nimis Chrysostomus ait: Non anima desuncti est quae dicit, Anima talis ego sum, sed daemon , qui haec, ut homines decipiat, sic confingit. Ibidem : Animae sunt in loco certo , & expcctant judicium , neque se inde possunt commo
6 6. Anica quoque Samuel plus minus biennio mortuus suetarat, Ac ejus corpus si non omnino computruerat, tamen ita de r-matum fuisse certum cst , ut eximia illa specie viva , qua antea innotuerat , & qua nunc se denuo fictus sistit Samuel, apparere ne quiverit : neque etiam deorum magnificentiam referre potuisse cadaverosum corpus, quilibet novit: Quum tamen deos h terra ascendere, se contueri assirmaret divinatrix. Multo quivit minus loqui & vaticinari., . Quorsum etiam Samulitis piissimi vatis tam diu sepulti corpus, pallium consuetum eodem momento cx impiae fascinatricis mulierculae imperio incorruptum assumpsissct , quod insepulchrum secum non assumpsit, nec eo amiciebatur mortuus pHoc autem sanctissimi viri spectrum ostcntare, illi fuisse facile, , . inficias ire nolo , qui se in lucis angelum transformat, cumprimis apud impium regem, tum perditam satanae servulam. si 8. Deinde quum ipsa historia paulo ante testetur, Deum contumaci 8c abjecto regi Sauli ipsum consulenti rcsponsa dare noluis- sic, vel per viventes prophetas aut saccrdotcs, vel per somnia :Multo minus per divinum vatem ex morte suscitatum , quem nec vivum audire voluit, vel per angelum e coelis missum rcspondit rcgi, qucm in furore suo omnino repudiarat. Quo etiam nomine motus Saul, Pythiam divinatricem professionis ergo publico odicto juxta Dei voluntatem ex Israel exulantem , surtive vcro latentem a
114쪽
CApur II. 68rtem, iniqua ratione consulere statuit, quasi indignabundi animi
institutum fuisset. Flecteresi nequeo superos, Acherontam movebo. Ideo non potuit non odisse S. execrari hoc factum Deus , & justo judicio deploratam illusione daemoniaca Saulis impietatem contra suum & ipsius praeceptum , contra etiam conscientiae testimonium designatam punire, ut in praefracti Saulis mentem satanae fascinum merito permiserit. Nec novum aut inauditum hoc est , ubi quos pertinaces impietatis homines esse praevidet praescitque , magis solet cxcaecare, indurare, spiritui mendacii relinquere, & in reprobam tradere mentem. Exemplum esto Pharaonis invicta pertinacia , fides mendacibus spiritibus data, extrema inde punitio. 6 9. Quod porro historia commemorat, Samuelem senem pallium indutum , indigne tulisse, quod E sua quiete excitus esset, atque eum Sauli regi locutum vaticinatumque fuisse: hinc non convincitur, verum extitisse Samuelem hoc spectrum : Quod diabolo spiritui milleartifici non sit difficile quamcunque formam mentiri, quidvis fingere, simulare, & de futuris jam antea vatia cinio patefactis praedicere: Maxime vero , de quibus manifesta praeludia , & eventus minime dubii indicia in foribus sere videbantur. Nec ignoravit Satan, certissima es e quae Sauli vaticinatus seerat vir Dei Samuel: Ideo a Samuele antea praedicta repetit, potuitque non temere conjecturam facere ex apparatu hostium
magnihco & instructis copiis , item ex dictis , factis & circumstantiis reliquis belli praesentis , quam sortem in eo conflictu assequeretur Saul: Potissimum quum ipsum a Deo abjectum , nec resipiscentem , & adversus Dei mandatum postremo Pythiam vatem , diaboli mancipium considentem, in sua haberct potestate , atque pro suo impellere nutu , &praesentis praelii objicere posset
exitio. Ideoquc Saulem mortuum testatur Scriptura in transgressione sua, qua praevaricatus erat contra Dominum : nempe contra
Domini verbum , quod non custodivit, & quod Pythonem consuluit interrogando, neque requisivit Dominum : Ob hoc interkcit eum, translato regno ad Davidem filium Ilai.
6 1 o. Porro si Jclu Syrach testimonium urgeatur quanquam
Hieronymo teste, illi ab Ecclesia non conccdatur authoritas dogmata confirmandi eccicliastica, nec rerum earundem controver-
115쪽
68a D E L AMI Issias dirimendi : Haec tamen quoque addere libet , ne pia hujus libri doctrina elevari putetur , Jcsum Syrach solummodo ex primo Samuelis libro historiam proponere : Quod factum est, simplici
enarrare oratione, quemadmodum legitur , ut ad avitae virtutis aemulationem posteros invitaret provocaretque: Samuelis item laudes succincte recensere, minime disserere voluisse, verane an ficta fuerit Samuelis apparitio. g 11. Inter Hebraeorum autem Rabinos quanquam pauci ali--rtis ' ter sentiant, .lamcn Pythonum opus csse, sere omnes censent: Ezzz- aliud praeter praestigias, vanitatem , mendacium & deceptio-cens n3 nem. Samuelem intelligunt spiritum Pythonicum, qui induerat ' ' Sanauelis speciem : Hem Samuclem visum esse dicere Sauli. Mulier videbat Samuelem, neque tamen audiebat eum alloquentem Saulem : Sicuti nec Saul videbat Samuelem , hoc est, illusionem illam diabolicam, quae videbatur illi Samuel. Sunt inter cos qui haec omnia mulicris putant arte conficta, quae ex certi S conjecturis sic deluserit Saulem. Κim hi contra adversarios sic arguit: Si Deus suscitavit Samuelem , ut futurum eventum indicaret Sauli: Cur eventum illum non magis revelavit per somnia , aut por prophetas , aut per sacerdotum oracula, quam per maleficam mulierem pHuic nostrae sentcntiae subscribunt Tertullianus in libro de anima, Iustinus martyr in explicat. quaest. s a. Argutissimus ille sanctioris Τheologiae censor Augustinus libro Quaestionum veteris & Novi
Testamenti, quaest.27. item pari. a. cap. 26. quaest. F. nec mirum.
Idem Augustinus ad Simplicianum , quaest. 3. lib. I I. & ad Dulcitium quaest. 6. & in libello de cura pro mortuis agenda : Item lib. I a. de doctrina Christiana, cap. a 6. Author quoque libri de mirabilibus sacrae Scripturae, si is sit Augustini: Rabanus adhaec in epist. ad Bonas. abbat. Bonos spiritus non obedire carminibus magicis, testatur Origenes in historia de Bdeamo.
De Simone mago, S artis magica ejusdemque libro
C A p. III. IA M ad Simonem magum progredior, qui idem nomhn apud
nostros Germanos sortitur, quod lamiae . Ex hoc ortus ingens haereticorum numerus,qui sicut Jannes & MambresMosi restiterunt Diuiti eo by Corale
116쪽
CApuae III. 683tenmt, se& illi Apostolieae veritati oblatrarunt artibus haud
lentis. Hie Simon ille Samaritanus Romae sub Claudio Caesare miseropter hanc rem statua donatus est,cum hac inscriptione: Simonis aino deo. Siquidem & Samariae gentem magica arte ita dementaverat, ut a minimo usque ad maximum universa ab illo penderet, dicens: Hic est virtus Dei magna. Post varias autem praestigias, quibus populum a Petri doctrina sedulo avertere conatus est, tandem velut in aere volans, 1 daemonibus vectus, Petro orante , δ' .L..iexaltatus dilabitur, misereque interiit. Hujus blasphemias pro- - vs lixe recensent Clemens in Itinerario, Egesippus lib. m. de excidio Hierosolymit. cap. a. Ambrosius in Hexamer. Irenaeus, Eusebius, Nicephorus lib. II. Eceses. hist. cap. a . Fulgosus lib. VIII.
, a. Rusdem fuit professionis famosissimus magus Cinops, quicum Joanni Evangelistae jussu Domitiani in Pathmo insula,quae
una est ex Sparadibus, exulanti controversia erat, quem & Ioanne precante, fluctus ab rpsisse legimus. ε 3. Hanc magorum artem omnium placita legum exterminant & execrantur. Husdem assectatores interdicuntur & damnantur severissimo Dei mandato in Levitico , tum etiam Deutero- GDe. ιρ. nomis: Non inveniatur in te ducens filium aut filiam in ignem, α ii divinans divinationem , observans dies , non divinans ex sertibus, non incantans aut exercens praestigias diabolicas , non consulens Pythonem, non interrogans mortuos: Quia abominatio est Domino omnis faciens haec. Hinc & inter sacrilega Manassis regis , i. ii flagitia, quibus Deum irritavit, connumeratur , quod fuerit ma- Ieficus, magiam exercuerit, & Pythonem consuluerit. Quod vero hi tolerarentur audirenturque, Esaias vaticinatur casum Acinteritum Babylonis, cui& inprimis exitiosuit hujus sceleratissimae artis studium, quum ad ultimum a Cyro rege sub Hrsarum imperium redigeretur. Ita clamat divinus Vates: Venient tibi duo es a Q. haec subito in die uno , sterilitas & viduiras , propter multitudinem maleficiorum tuorum, & propter duritiem incantatorum tuorum vehementem. Sta cum incantatoribus tuis, & cum multitudine maleficiorum tuorum, in quibus laborasti ab adolescentia tua , si serie quid prosit tibi. Quasi diceret : Non te liberabunt plurimi magi aut divini sitis incantationibus variis aut praesagiis. Merito itaque si per apud priscos in quaestione fuit, incant:
117쪽
menta valerent ne aliquid, quum merae sint praestigiae. j q. Porro de magicis curiosarum harum artium vel praestigIarum libris quid decerni debeat, ne quidem in quaestionem vocandum , quum non modo Romanorum exemplo i qui licet ethnici essent, tamen mathcmaticos & incantatores senatusconsulto Ita- .lia pellcndos & eorqm libros concremari voluerunt) eos aboleri oportet: verum etiam, quod memorabile & posteris omnibus sinei, controversia imitandum hic exemplum legamus in Apostolorum Actis, ubi Pauli apostoli praedicatione Ephesi comburuntur cuncti eo comportati execrationum libri, pecuniae quinquaginta millium pretio aestimati. Hermogenes item magus librorum magicorum. νοῦ. copiam magnam Offert Iacobo apostolo, qui exurebantur. Eos qui magiam admirati fuerant, volumina combussisse , tradit Α- thanasius de Humanit. verbi. Imperatores item Homcrus &Τheodosius constituerunt tales libros sub cpiscoporum oculis concremandos flammis. Rusinodi quoque congestos tenebrarum libros ut damnabitos, improbatae lectionis vocavit, prorsusque corrumpi voluit Ulpianus Iurisconsultus, i. caeterae. j. I. ae familiae hercisc. s. Atqui ab hac magorum vel incantatorum familia longe peregrinos esse, quos Veneficos, & quas Lamias dictitamus, nunc porro demonstrare conabimur.
C A P. IV. V Esε vicos, vel si liceret, Venenificos , Graeci φαρ-- ς,
. sceminas , perniciosissimae artis squam magiam veneficam, si voles, appellare licet conscias, dicunt. Illos pharmacis vel v nenis ex quacunque materie , sive cx metallorum, si ve ex stirpium,sve ex animantium vel excrementorum genere , Vel ex corporibus mixtis prodinatis illitis , aut alicubi reconditis ut halitu feriant , periculolos ciere morbos cum atrocissimis symptomatibus constat: ut alii in corporis exicnuationem viriumque imbecillitatem inducantur : quibusdam juncturarum compages dissolvantur :caeteri varie cruciatibus excarnificcntur : nonnullos vero diuturna
torqueri aegritudine : plerisque praecipitanter, quasi vitae filo mox
118쪽
CAPur IV. 6 31 rupto, interdum & eum intolerabilibus doloribus vitam praescindi
videas. Non interim ignoro, veneficorum nomine & alios maleficos vulgo comprehenda.
, a. Horrcnda sunt quae dc Veneficis scribit Antonius Sabellieus in haec verba : Infamis inde annus secutus , M. Claudio Marcello, & Τ. Valerio Flacco sivc Potito, ut alii scripsserunt) consulibus, quum multi ex primoribus patrum simili morbo & euciatu mortui essent: Ancilla quaedam ad in Fabium Maximum AEdilem Curulem venit, causamque ejus cladis prodituram se prosessa est si fides sibi daretur, quod id indicium apud dominos haud futu-xum esset sibi noxae Fabius re ad Consules delata, a Consulibus ad Senatum , fide consensu ordinis indici data, patefactum cst muliebri fraude cam cladem accidere : multas esse quae in virorum Perniciem coquerent venena : ac si secum eant, fore ut multae veneficio occupatae deprehendercntur. Missi qui ancillam sequerentur : Hi quasdam medicamenta coquentes , apud alias recondita inveniunt. Quibus in forum delatis, vigintique numero matro
nis , apud quas id pharmaci genus fuerat deprehensum , publice accertitis, & in his cornelia & Servilia patritiae gentis: Quae
quum salubria esse contenderent, a consutante indice bitare jussae, spatio ad colloquendum sumpto, inter se locutae , id haurire statuunt: Medicamento in conspectu populi epoto, ad unam interiere. Inde ad centumseptuaginta ejusdcm sceleris convictae , capitali sunt supplicio affectae. Attrocitas rei, quia ad cum diem in nullam de veneficio unquam fuerat inquisitum , prodigii est loco habita, velut alienatis inrorc montibus , id flagitium perpetrari contigisset. 3 3. Venefica fuit Crescentii illius seditiosi Romani , eoque nomine ab otione tertio vili jumento facie aversa impositi, perque urbem circumvecti,& tandem ad portam suspensi uxor: quam quum Imperator virtute & sapientia alioqui praestantissimus deperiisset, illa quod Ottonc in Germaniam reditum apparante, se videret conjugii spe excidisse, chirotccis veneno insectis, eum. ne Vit, anno 1 Oo I. quinto, Calend. Febr. 6 4. Veneno ab uxore. Oe procacissimae & intemperantissimae libidinis Remina, quum deperiret Paphlagonem qucndam Michaelem, sublatus Romanus Argyrus Imperator Orientis , qui priorem antea reliquerat conjugem.
119쪽
tis Imperator a Basilio quodam eunucho, cui se potentiam derogaturum fuerat interminatus. 3 6. Veneficium ad haec suit,quod Casili in urbe Salassiae regionis Italiae contigit cireiter annum Domini DM TXxv I. Con-juraverunt viri ac foeminae, quadraginta sere numero , inter quos& carnifex erat, ut quum pestis antea saeviisset, & jam coepisset mitescere, unguentum conficerent, quo illitis portarum vectibus, inficerentur qui vectes tractarent: Appararam & pulverem, quem vestibus clam inspergentes , noxam inserebant. Latuit aliquandiu dolus, sublatique multi 1 conjunctis sanguine vel affinitate: Data etiam veneficis, ut serebatur, pecunia haereditatis ergo. Sed quum cujusdam Neci nomine fratrem atque unicum filium enecassent, vixque alii quam domini ipsi domuum aut filii perirent: Simuiaque animadvertissent Androgynam se in domos insinuare, atque eos maxime interirc , quorum sedes ingrederetur: Deprehensa conjuratione, omnes exquisitissimis tormentis interempti sunt.
Fassi etiam , quod in celebri cujusdam Divi pompa subselliis perunctis universos trucidare cives decrevissent: Paratasque in hunc usum fuisse supra viginti ollas. Idem postea Genevae tentarunt nonnulli, qui & poenas dederunt. Alios similiter Mediolani vectes inunxisse constat: Sed quaestionibus subjecti , quum nihil confiterentur, nec quisquam obiisset, dimissi sunt. Bamanus Landus scribit, Patavii monachum quendam cum aliis plerisque identidem conspirasse, qui pestis tempore insecta linteamina in domos occulte conjiciebant ,ut in multos derivaretur contagio: Sumptum quoque ab his est supplicium. Quam sanh hic locum meretur suum illud Nasonis a. Metamorph. - on hospes ab hospite intus, Hon socer a genero, fratrum quoque gratia rara est,
Immιvet exitis vir conjugis, illa mariti, Lurida terribilis miscent aconιta noverca, Filius ante diem patrios inquirat in annos.
.sia 6 7. Hos Vcneficos lex Mosi h vita. sublatos voluit Exodia a. puis A. hoc decreto, ΠΩ d, id est , Vcneficam non patieris M. M . VivCre. Nomen enim ri2 au Mechasseelia, quo lex utitur,' Chasaph deflectitur : positumque est id foeminino genere, ut aiunt
120쪽
CApuT IVr 68 interpretes: Non quod viros impunes esse lex velit, sed quia ille sexus ob genuinam simplicitatem daemonis insidiis frequentius patet. Quare Graeca tralatio , quam Septuaginta senioribus asscribimus , decretum illud liberius reddidit, φα/3 κἰς ου - βιώ--r hoc est, Veneficos ut masculino genere foemininum comprehendatur non retinebitis in vita. Animadvertendum vero, praedictum vocabulum Ea Chasaph, & quae ab ipso deducuntur, vix usquam in
praedicta tralatione Graeca aliter exponi, quam ut veneficium significent: hoc est, hisce Graecis vocabulis, κ,& quae hujus sunt inflexionis. Nec temere mihi a plerisque sinam eripi elevarive transalictas Septuaginta interpretum fidem , qui sine dubio & peritissimi fuerunt idiomatis Hebraici, &Spiritus sancti inspiratione se ductu ad tam pium congregatirapuS, ut non faciis erroris notam mereantur, propter illorum multitudinem, & ideirco major illis fides debeatur quam Eliae Levitae aut non nullis recentioribus , qui Mechassepha Lamias interpretantur, Germanice Bauber: llit. Nam nomen quando in malam accipitur partem, fere apud Dioscoridem, Galenum, & totam
Graecorum antiquitatem sumitur pro Veneno aut medicamento venenolo: Et qui cum ejusmodi medicamentis nocere student, VO-
6 8. Praeterea huic nostrae sententiae suffragatur Flavias Josephus ex regio & facerdotali sanguine 'ortus Mathathiar sacerdotis filius , nationc Hebraeus , patria Hierosolymitanus, genere sacerdos , qui decimum quartum agens annum eam laudem consecutus
est ex literarum studiis, ut a Ρontificibus & urbis Hierosolymitanae primoribus de penitiori legum sensu consuleretur. Propterea Ec a D. Hieronymo Graecus Livius appellatur, , recentioribus vero Judaei, Joseph Berengarion. Eundem Hieronymus in Calain logo Ecclesiasticorum scriptorum digna cum laude constituit. Hic ςmm animadvertisset, solos quinque libros Moysi apud Graecos extare, opera Ptolomaei regis AEgypti translatos, ut dixi, statuit Epaphroditi viri doctissimi adhortationibus incitatuq , universam veteris Testamenti historiam Graecis auribus tradere: Quod &effecit, conscriptis primum Hebraica lingua, deinde & Graeca , De antiquitatibus libris viginti, in quibus servatis simul & sandarum scripturarum veritate, & historiae legibus, quandam veluti paraphrasim in omnes serme veteris Testamenti libros accommodavit,