장음표시 사용
131쪽
i I. cogantur : quis amabo singula distincte enarrabit peccata quum plerun quo omnes nostri cogitatus, verba & actiones sint peccat rum labe conspurcata aut qudnam divinae voluntatis testimo- In terram nio, exacta illa singulorum scelerum enarratione opus esse convincetur Quo ordine ea rccensuit publicanus ille in templo , aut la-
οῦ Q. ,. 6 8. Tam quoque grave est delictum in terram tempore elevationis spuere, quam sputum in ore continere. Et aequalem poenam prefore. merentur verba inutilia tam sine Missa , quam lub ejus actione . . prolata. Huc adducatur commissum in calcanda secreto cruce fla-s gitium : Item , quod die Dominico ante lustralis aquae consecrationem templum ingrediantur Lamiae: Et mille alia anicularum, deliramenta , eo huc adducta a daemone, ut sub religionis prae-nem tem. textu superstitionem impietatemquc inveheret & stabiliret. Hic , ,2 praestigiosi foederis nervum palam cernit quilibet pius. Rectissu Domin - nad ergo Augustinus ait: omnes artes hujusmodi vel nugatoriae .. vel noxiae superstitionis , ex quadam pcstifera societate hominum: Ah, A. & d. monum , quasi pacta infidelis Ec dolosae amicitiae, penitus O lτιὰν sunt repudiandae. Et Origencs: In cantationes diaboli sunt sedu- ὰ ἡ ' ctiones , daemonum irrisiones, idololatriae faex, animarum insatua- uod est. tio, atquc cordium scandalum.
Oui homines daemonum illasionibus artibvrique ma
C A p. IX. HI c porro id bominum genus maxime impetitur, quod tali est temperamento , vel a causis externis vel internis movetur, ut a daemonis spectro appetitum, vel illius suggestione tentatum , se uti organum illius voluntati non ineptum , ex fucata inductione facile praestet. Husmodi sunt melancholici, & ob R e.t. jacturam vel qualemcunque aliam causam tristes: Item Deo dissidentes, impii, illicite curiosi, perverse in religione Christiana in- , A,'' , in Vidi, impotentis odii, malitiosi , vix mentis com p . . , . tes , similesque lubricae fidei qui enim facile credit, facile dc recedit) vel insignis malitiae mulicrculae , effoetae , stupidae, sensibusque vacillantes. Hunc sextum cumprimis adoritur subdolus ille veterator: Quo nomine Evam convenientius siuae persuasioni
132쪽
CApuae IX. 69s organum , non Adam in rerum primordiis, quum solum existerent duo homines, aggressiis est , quam levi etiam disputationis volitatione vicit: quare & merito infirmius vasculum mulierem appellat D. Petrus. Hinc secundum veterum Graecorum instituta , provide admodum cx lcge tutores & curatores mulieribus dari solitos legimus, sine quorum arbitrio & authoritate nihil eis agere licebat, ut retulit Harpocration.
si a. Illiusmodi itaque hominibus ut instrumentis congruis in-sdiatur diabolus quibuscunque potest modis , suo tempore &loco: Singulos, ut cujusque animi studia & affectus ex certis indiciis cognoverit, peculiari aliqua ratione adoritur, insectatur , illicit, vel assumpta plausibilii Arma , vel cogitatione imaginationeque variE agitata & corrupta, donec tandem ipsius proposito consentiant, se ipsius persuasioni dedant, quicquid in mentem ille ingegrat credant, tanquam foedere obligati, ab illius nutu pendentes , ipsi obtemperantes, vera omnia esseqnae suggerit rati: Formas in imaginativa virtute vel phantastica ab eo ingestas revera substantialiter ut sic dicam) existere confitantes sanctissime. Nec sane aliter queunt, quum illorum mentem ex primo assensu imaginibus inanibus vitiarit, consopitis vel concitatis in hoc opus corporis humoribus & spiritibus, ut hac ratione ad organa accommodata species aliquas inducat, perinde ac si extrinsecus cis occurrerent vere, non solum dormientibus,verum & vigilantibus, atque hoc modo aliqua soris vel existere vel fieri putentur , quae
tamen revera nec sunt nec fiunt, nec siepe in rerum natura existunt. Ea cst horum immundorum spirituum subtilitas incomprehensibilis prope & fraus infatigabilis , sensus hominum eludens. Sic & veterum AEgyptiorum sensus obsedisse daemonem, docet apud Clementem D. Petrus.
Suomodo vis imaginativam vitiet diabolus.
C d τρηΠM ne imaginativae virtutis organa in hisce mu
lierculis hoc modo vitiari, & oculorum acicm perstringi, ut dictum est, usqueadeo absurdum vidcatur , animadVerte melancholicorum cogitatus, voces, visa & actiones, ac quam omnes sensus ex unico humore melancholico ccrebrum occupante
133쪽
os DE LAMI Ismentemque immutante, in his saepe deprauciatur, intelliges. Horum siquidem alii se esse bruta animalia credunt, ipsorumque voces & gcstus imitantur. Nonnulli se vasa fictilia factos cilla putant : Ob id occurrcntibus , ne collidantur, cedunt. Alii mortem timent, quam sibi tamen consciscunt interdum. Plerique sic criminis rcos imaginantur , ut pavidi quemcunque viderint ad se ingredientem exhorrescant, veriti ne manibus ipsis 1 cctis captivi abducantur , & ad tribunalia supplicio assiciendi pertrahantur. Sunt quos tam misere cxcrcet plena scrupulis conscientia , qui nodos in levi scirpo quaeritantes , culpam imaginantur ubi nulla est,& divinae milericordiae dissisi, se Orco destinatos lamentatione scdula nocte diuque deplorant. Infinita huc coacervari possciat exempla , ubi sensius omnes multifariam vitiatos cernas ex unico illo humore vel fuliginoso atraebilis vapore, mentis sedem inficiente , unde phantastica illa procreari monstra constat. 6 a. Imaginatricem quoque interdum totam ex aliis humoribus corrumpi exoluique , docet Galcnus de Sympl. differentiis, quemadmodum in catalepsi: Plerunque autem vitiari, ut in de-
Iirio : Est quum deficit & debilitatur, quod in lethargo contingit. Quare idem non licebit diabolo tanquam artificioso spiritui, ut
Deo connivente , in sensuum organa 1ele insinuet, & humores sibi commodos vel vapores commoveat, vel aerem idoneum conserat: Maxime delcctu habito ex temperamento , aetate, sexu , vel alia causa externa aut interna apta: Unde novae species in imaginativa vi conceptae, plerunque etiam spiritui viserio pcr nervum Opticum communicentur , quo se vidiste , vel defigitale mortis .ctiam periculo assirmare audeant, quae nunquam vel visa , vel natura etiam non admittit Levia cjus rci argumenta in hypochymate Cculorum vitio apparent. Merito igitur Thomas frequenter allegat illud Augustini in lib. Lxxx m. q. Serpit hoc malum daemonis per omnes aditus sensualas, dat se figuris accommodat se coloribus, adhaeret sonis, odoribus sic subjicit, infundit se saporibus. 63. Imaginatio est tanquam Proteus vel chamaeleon: Est thesaurus quidam formarum per sensum acceptarum , inquit Arist teles. Idem de Somnio tradit, imagines quae apparent in somniis, ferri ad caput & sensuum organa, sicut nubium elevantur imagiaves , 8c diversae auimalium facies rcpraesentantur in vapore aque. et
134쪽
C a P u T X. Io Evel terreo , qui a terra per solis calorem ad aeris medium effertur: Sic & somniorum imagines figuras capiunt divorsas, halitus clevatos consequentes : Unde vapor cholericus calidus & siccus flammam movere videtur: Qui aulcm surgit halitus phlegmaticus , ex dulcedine, quando ad gustus organum fluit, cognoscitur, somniaque aquam spectantia gignit: Sed ex vapore melancholico nigro apparet quiddam horribile , & quasi daemonum imago: Proinde huic veluti materiae suis ludibriis convenientissimae diabolus se non illibcntcr insinuat. 6 q. Quod autem ex chblera adusta , quae melancholia est accidentalis,asccndit, sentitur ut mordax, vulnerans,acre fellea,amaritudine imbutum. Sic ctiam quod ex sanguine puro evaporat, pulchrum apparet & delectabile : Clusmodi cit rosarum aut florum aspectus , choreae, musica, & quaecunque voluptaria cum vanitate conjuncta. Et ad hunc modum fit illusio , ut pro qualitate imaginum per Qmnum ex humorum halitu firmius invectarum , res ita
6 s. Daemones vero consectui potestatem , divina permissione, species cjusmodi sermandi, & eas in animalcs spiritus imprimendi , talibus formi. ostendunt pcrsonas modo laetas, edendo , b,
bendo , saltando , canendo, vcncrem cxercendo : Modo tristes , quae nihil non mali fabricent vel patiantur: Modo humanas, modo bestiales, modo Opprimentcs, modo volantcs, & animae sensus iis
infigitur tanquam rebus ipsis. Hinc fit, quod homini aliquando videatur , se est catinum sacco coopertum , nonnunquam per caminum evolare , cum muliercularum coetu de loco ad locum transferri , duccre choreas, longius peregrinari, & quibuscunque aliis intcreste deliriis. Ideoque talia iis troquenter in somniis & nocte contingunt, interdiu non itcm , nisi melancholicis quibultam Minsanis, qui idem vigiles patiuntur, quod alii in somnis. SOm s. - . norinas ejusmodi imaginos appellat Varro, toste Nonio. I s 6. Quomodo ad iraec phantasiam corrumpat diabolus, vide Augustinum lib. de Divinat. dae m. cap. 3. s. & 6. item lib. III.
de Trinit. cap. I a. ad Simplic. lib. II. quaest. 3. 8e lib. de Cura pro mori. agenda , cap. Ia. Huc maxime facit, quod libro de spiritu es anima, cap. 28. idein tradit, & Decreta docent: Quaedam futura praedicunt daemones , & quaedam mira faciunt, quibuS homi - ιιηι
135쪽
oa DE LAMI Is conversae, daemonum illusionibus & phantasmatibus seductae, credunt se & profitcntur nocturnis horis cum Diana Paganorum dea, vel cum Herodiade, vel Minerva , vel innumera mulierum multitudine cquitare , vel earum jussionibus obtemperare. Quapropter sacerdotes Dei praedicare populo debent, ut noverit haec falsa omnino , & non divino , scd maligno spiritu talia phantasmata ac r. i. mcntibus fidelium irrogari. Ipse nanque satanas, qui se transfigurat in angelum lucis , quum mentem cujusque ccperit, & hanc 1 ibi per infidelitatem subjugarit, ilico se transformat in angelum lucis, in diversarumque formarum species & simu litudines : Et mentem quam captivam tenet, in somnis deludens, per devia quaeque deducit. Et quoniam solus hoc patitur spiritus infidelis, nec in animo, sed in corpore evenire opinatur. Quis enim in somnis& nocturnis visionibus non extra seipsum deducitur, & multa videt dormiendo , quae nunquam vigilando videret p Idcirco nimis stultus & hebes cst, qui haec omnia quae in spiritu fiunt, etiam in
corpore accidere 4rbitratur, &c. Hactenus Decreta.
f . Proinde non absurde assimilari possent ejusmodi
male seriatae anus : Qui velut rapti extra sese, sensuque omni Zemotu privati, quum jacent exanimis similes, & post cm ex profundissimo expcrgefacti somno , aut a morte ad vitam revocati, redeunt ad sese , & miras fabulas miraque commenta narrant. At in has cogitationes se ingerens daemon earum seriem texit, hanc-quc variat mira arte & scite, repetitis praeteritis , annexis praesentibus , & aspersis etiam quibusdam admonitionibus de suturis, ne in suspicionem anilium fabularum, aut temere cogitatarum ineptiarum veniant, inducta etiam persuasione, ut coram spectasse quae diabolus ofludit, imaginentur, ita dementat eos, quos ad talia usurpat ministeria, ut sui prorsus non sint compotes, sed
Velut m δουλωθῶme, ea agitent mente, in eaque intueantur, quae
daemon objicit: Ex sese nihil faciant, nisi quantum aliquando permittitur, k id quidem utplurimum est ridiculum.
136쪽
INterdum & in hunc finem naturulia quaedam pharmaca Lamiis suppeditat fraudulentus ille magister, quibus ubi se inunxerint
confricuerintque , per fornacem mox se evolaturas ac peracrem longe lateque evagaturas ad tripudia , dulcissima symposia, concubitus, & gratissima rerum spectacula, confidunt: quae tamen per insomnia ipsis ingerit milleartifex, ubi ab inunctione somni- scri omnino unguenti, in prosundissimum lethargicumque somnum delabuntur insciae. 6 2. Haec ne somnia videantur , libuit adducere, quid solertis simus occultarum causarum indagator Joannes Baptista Porta Neapolitanus lib. II. cap. 26. Magiae naturalis, sive de miraculis rerum naturalium , scribit: Adeo dira, inquiens , eupido hominum mentes invasit, ut quae natura mortalium commoditati elargita est, abutantur, ut multis horum simul coacervatis componant Lamiarum unguenta: quae quanquam ipsae superstitionis plurimum admiscent, naturali tamen vi evenire patet intuenti: quaeque ab eis acceperim, reseram. Puerorum pinguedinem aheneo La-ia.
vase decoquendo ex aqua capiunt, inspisianao quod ex elixatione ultimum novissimumque subsidet. Inde condunt, conti tinuoque inserviunt usui: Cum hac immiscent eleotelinum, aconitum, frondes populneas,& fuliginem. Vel aliter sic: Sion, acorum vulgare, Pentaphyllon, vespertilionis sanguinem, solanum somniserum ,
α oleum etsi diversa commiscent, ab iis parum dissidebunt
simul conficiunt, partes omnes perungunt, eas antea perfricando ut rubescant, & revocetur calor , rarumque fiat quod erat fibgore concretum. Ut relaxetur caro, aperianturque pori, adipem adjungunt, vel olcum ipsius vicem subiens , ut succorum vis intro
descendat, Ec fiat potior vegetiorque, id esse in caussa non dubium reor. Sic non illuni nocte per aera deserri videntur ad convivia , sonos, tripudia,& formosorum juvenum concubitus,quos maxime exoptant: Tanta est imaginationis vis , imprcssionum habitus, ut fere cerebri pars ea quae memorativa dicitur, hujusmodi sit plena: Quumque valde uni ipsae ad credendum naturae pron itate saciles,
137쪽
faciles, se impressiones capessunt, ut spiritus immutentur, nihil nocte dieque aliud cogitantes : Et ad hoc adjuvantur, quum non vescantur nisi betis, radicibus, castaneis & leguminibus. 6 3. Dum haec pensiculatius perquirendo operam navarem ancipiti enim immorabar judicio ) incidit mihi in manus vetula quaedam quas a strigis avis nocturnae similitudine strigos vocant, quaeque puerulorum sanguinem e cunis absorbent sponte pollicita , brevis mihi temporis spatio allaturam rcsponsa : Jubet
omnes soras egredi, qui mecum acciti erant testes : Spoliisque nudata, tota 1e unguento valde perfricuit, nobis e portae rimulis conspicua : Sic soporiferorum vi succorum cecidit, prolandoque occuouit somno. Fores ipsi patefacimus,multum vapulat: Tantaque vis soporis fuit, ut sensum eriperet. Ad locum foras redimus. Iam medelae vires fatiscunt flaccescuntque. A somno sevocata, multa incipsi sari dclitia, se maria montcsque transmeasse , salsa depromens responsa. Negamus, instat: livorem ostendimus, pertinaciter resistit magis. Hucusque Ioannes Baetista. g Quid hic tam pertinaci studio insuli1 foederis sanctitati stabitur Quid invectum a spiritu satanico somnium pro sancti sisima veritatis fide mordicus defendetur Serii ne locum & pondus sortietur phantasiae ludibrium p uae Lamiae longius se evagatas brevi temporis spatio, admirandisque rerum spectaculis recreatas contendunt pactionis virtute, eas aliissimo ex inunctione, vel naturali humectatione cerebri, somno immersas , in eodem ea vidisse,artificio daemonis, phantasiam talibus imaginibus imbuentis, comperiet is qui 1olerti indagine tempus, locum & reliquas circumstantias pervestigarit. Quae vetulae per arctissimum foramen ad corporis humani magnitudinem minime proportionatum se evolasse assirmant, his contradicit rerum natura, ratio, & ipsi Lsima philosophia. Quae conventus egissc choreasque duxisse hocvcl illo loco & tempore fatentur, eas in iccto suaviter hujusmodinaenias tunc somniaste, intelligetis qui singula sagacius inquisierit. Pecuniam stipulatus satan, offert, sed imaginariam , quae fumi instar evanescit. Quae hic mutuae obligationis fides p
138쪽
Aerem nullo modo a Lamiis turbari posse, nee
AT u 1 & posse aerem concitare pro sua libidine pactionis
ratione has aniculas dices : verum singulari arte etiam hic illud untur , uti & in aliis, a daemone: qui simulatque ex .elementorum motu & naturae cursu citius faciliusque quam homines, mutationem acris δc tempestates sere prae vidct: vel alicui infligendam cx abstrusa Dei voluntate plagam , cujus ipsum spectat executio, intelligit : tunc harum muliercularum mentes agitat,
variisque imbuit imaginibus&suggestione multiplici, quasi ob invidiam in proximum , vel ob vindictam adrersus inimicum,
sint aerom turbaturae, tempestates excitaturae& provocaturae
grandines. Itaque eas instruit, ut quandoque silices post icr-gum , occidentem versus projiciant: Aliquando ut arenam aquae torrentis in aerem conjiciant: Plerunque se a m in aqua intin-ῖant, coelumque versus spargant: Vci fossula facta & lotio iu-uso vel aqua, digitum moveant: stibinde in olla porcorum pilos ulliant : Nonnunquam trabes vel ligna in ripa transverso colocent , & alia id sepus deliramenta cificiant λ Atque ut arctius eas satan illaqucet,diem & horam sibi dictis rationibus notas prae figit. Quum vero hae successum vident, nimirum quascunque dc- saeratas in aere turbationes , magis confirmantur, quasi eventus hic subsequatur ipsarum operationem , quanc aquae quidem stillam elicere possent. g a. Nec sanae mentis hominem opinari docet, sutili vesanarum muliercularum actioni obedire elementa , & ad harum nutum institutam a Deo naturalium xprum scricin impediri vel inverti: Quod haud dubie contingeret, si harum arbitrio tempestates, pluviae , grandines Ec sulmina inservirent, ut quandocunque & quomodo nae jubeant , ea insequantur : Sic quoque divina po tentia ab humana voluntate superaretur tanquam in servitutena redacta , ut pulchre docet Hippocrates. Recta itaque crit sentcntia haec Se- nccae : Rudis ad haec antiquitas credebat, & attrahi imbres can
tibus 8c regelli: Quorum nihil posse fieri, tam cst palam, ut hujus rei caussa nullius philosophi schola sit adeunda.
139쪽
o6 DE LAMI Is 3 3. Caeterum de tempestatum plagarumque lucidissimis authoribus de caussis, exemplum minime dubium in Iobo proponitur : Minae item earundem evidentissimae in Prophetis leguntur ad verius eos, quibus ad divinae vocis monitionem aures obduruere. Ut Aggaeia. Percussi vos vento urente. & aurigine , atque omnium manuum vestrarum opera, dc non fuit qui aci me converteretur. Et cap. 1. Ponite corda vestra super vias vestras , dicit
Dominus. Seminastis multum , & collegi liis parum, m. Et infra : Respexistis ad amplius , & iactum est minvs: Et intulistis in. domum, & ego exussiavi illud. Propter hoc, inquit, prohibiti sunt
super vos coeli, ne darent rorem : Et terrae prohibitum in , ne daret germen suum, &c. Item Johel. T. Dissipata sunt horrea, disjectae apothecae, confiisum est triticum, ingemuit animal Levit. a s. Si non soceritis mandata mea, dabo coelum vobis desuper ser- reum, & terram aeneam, & consumetur incassum labor vester, &c. Si autem in praeceptis meis ambulaveritis,. dabo vobis. pluvias temporibus suis, & terra gignet germen suum. His & Iohel. cap. a. rerum uberras promittitur: Zelatus est Dominus terram suam , & pepercit populo suo : Et dicit, Ecce ego mittam vobis frumentum, vinum dc oleum,& replebimini in eis, &c. Eccles 3 p. Bona bonis creata sunt ab initio, sic nequissimis bona & mala. Initium necessariae rei vitae hominum , aqua , ignis & serrum , sal, lac & panis similagineus, & mel & botrus uvae, & oleum 8c vestimentum. Haec omnia sanctis in bona , sic & impiis & peccatoribus in mala convertentur. Sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt, & in surore suo confirmaverunt tormenta sua. Et in tempore consummationis effunden-irtutem, & furorem ejus qui secit illos confundent. Ignis, grando, fames & mors, omnia haec ad vindictam creata sunt. S A. Ansam vero hujus infidelirutis pronam admodum obtulerunt rustici, fide in Deum viva minus instructi: Qui multifariam hoc etiam tempore secundum eorum incredulitatem vexantus Satana , ut alias lac ademptum, aliam foetum, alias segetes , alias armentum etiam , Lamiis interemptum putent : Et universam agriculturam non Deo acceptum serant, sed soli malevolorum hominum subjiciant arbitrio.
, D Porro a contrario quis sorte opponet, pluviam cieri posse carminibus in perniciem , maleficis a Quum ex jure scripto con-
140쪽
CApu TXII rortat, aliquos in salutem provocare pluviam. Nam lex ε. C. de mathem. & malefic. Constantini est, qua admittit eos qui mei-bus , carminibus aut medicamentis pluviam impetrire valent, aut aliquid quod ad hominum salutem s pectat inc. Bariolus ibi: Summa & mens legis est, mea opinione, ut si quis istis artibus ad utilitatem hominum utatur, permissae sint, ut feribit Josephus de Solomone lib. Vra I. cap. a. quae alioqui vetitiae per se sunt,& maximes it alicujus perniciem convertantur. 6 6. Hic paucis cum bona venia respondeo,christianum Imperatorem credidisse aliquam in his esse vim, haud secus atque multi alii, & quidem plerique . ιιM ac poetae. Ex quo conseqmtur, magnam hunc ca in rc injuriam Deo fecisse . qui non piis votis & culpae depraecationibus f upplicandum, sed contestationibus impiis ac adjurationibus cogi Deum posse, ut hoc. aut illud nobis donaret, arsitrabatur: quin & amplam diabolo aperuisse senestram, quum vero Deo relicto, per Satanae aut ministros aut ministeria quid se
consecuturum confideret.* r. Hic & explodenda venit illa duodecim Tabularum lex:
Qui fruges excantasset, poenas dato: neve alienam segetem pel- ma. Mi . laxeris excantando: ne incantanto, ne agrum defrugamo. Nullo siquidem modo incantationum verbis aut impraecationibus frugeS M. . ia. laedi queunt: sed , daemone quidem, Deo concedente, aut veneficiis. Multo minus eae traduci alio post uni: At hujus persuasionis colostrum ex poetarum uberibus suxerunt veteres, ad nos quoi derivatum
cincubitum Damonis S lamia esse imaginarium.
C A p. XIII. NU Μ c ad saces nuptiales M concubitum daemonis ac lamiae progrediamur. Atqui tam stupere mortalium genus, ut es modi congressum vore perfici inter spiritum ossium &carnis expertem, & hominem carualam, crcdant , profecto silendum. Quod autem ipsae lamiaemeonfiteantur, sensus communisii is illas a satana privatas dementatasque , eo magis convincisuris Nec enim natura fieri potest, nec assentitur philosophia, spiritus corpore nudatos, amore foetninarum carnalium capi, aut ex iis . generare posse. Siquidem sontem habet suum & inseriores ortus, Vuuu a cupidi-