장음표시 사용
471쪽
refert Pedium respondisse,eum, qui juravit ex ea actione, quae inficiando crescit, aliquid sibi deberi, simpli, non dupli sibi acquirere perseeutionem. Abunde enim lassicere, exonera re petitorem probandi necessitate. l.leum, qui, a de jurejur. Caeterum grave ct insolens est, quod Justinianus adjicit, eum, qui pecuniam numera sibi numeratam esse impudenter pernegavit, tionem dein non posse, posteaquam convictus est . causari negavit se solvisse. Λllegat, veteres fuisse quasdam liv. ς' vi με ius generis conititutiones: led eas non repe ' δε--.rio. Neque satis video, quo jure iterum reus 'e.ps algeo cogatur solvere, praesertim actori malae quoq; gationem fidei, hoc est, petenti quod solutum est. Certe Iolutionis. cum is dolo quoque faciat: in pari causa turpi- itudinis conditio rei conventi deterior esse non deboret. Sed & actorem improbum Iusti- .nianus hic castigat. Nam si apocham manu σ1ua 1criptam negaverri creditor, non io uin rim, convictus causa cadet. sed & quantum petebat, ποehatantundem reo praestare jubetur: non minus improbe
quam si vim secisset. neg sse . Porro valde leniter 'S benigne agit Iuni . comi Ni
nianus cum reo, qui actione in rem convenis V
tus, improbe negat alium esse dominum, Eurus se, Nam S si propterea jus retentionis, translata serem, qui
possessione in actorem, amittat,& tali exceptio- alium in ne depellatur: relinet tamen, si quam habebat, rem Ges vindicationem. Veteri etiam iure, qui nega. mverat se postidere, cogitur, ii convincatur, at s. transferre possessionem in adversarium. licet
is rem suam esse non probaverit. l. ult. de rei
472쪽
, 424 I ri Balduini Iustinianis. vindic. Ut autem cum possessione ille non amittit propterea doluinium: sic jam beneficio Justiniani reus, qui alter viii negavit fuissedo minum, non propterea amittet jus in rem, fis quod ab eo tanquam domino habet: sed aetionem integram habet, retentionem uon hubet. Tota itaque mendacii poena hic erit in amisio-' tWρ' ne possessionis. Non est omnino jus novum, Fg quod liis de ea pitibus Iustinianus inclusit: sic in isti m ct quod adjicit, tutorem, qui an Caula pii ies in eatis pillari improbe mentitus est, inficiationis hi aes pupilli, poenam subire, pupillum vero non Onetrare. Saepe etiam ollin traditum est. dolum dei chimave tutoris non obesse pupillo. l. r. si procurator. Si quis jus dic. non obtemp. l. 2. g. r. Quod quisque jur. l. quoties. g. idcirco. de
γ i ad mi. tui l. meminerint. C. Unde vi. Sed il- . . . lud nunc addo: ut oliui dixit Ulpianus, mino rem xxv. qui negavit damnum dat mn, cum reposset confiteri. ct deberet, ne dupli teneretur: posse in integrum restitui ut pro consesso h beatur: l. 9. q. a. de minorib. Sic etiam diei potest, eum esse restituendum, ut confitens liberetur ab iis inficiationum poenis, quas Justiqvianus hic statuit. Ac post e . Non immorabor in postremo capite hujus , hisiisse. NOVel lae, quo agitur de liberis naturalibus, qui Iibtis Dei por nuptias, quae cum eorum matre posea
rimos fieri contraelae suot, siunt legitimi, & iustis veluti
censet, um natalibus restituuntur. Nam hoc lus neque extis secu- plane novum est,neque hac constitutione con
cluditur. Et vero jampridem Jusinianum
473쪽
missim sacere cupio. ut S ille me aliquando manumittat. Itaque S illius annos octo nunc transiliani.&a Kal. Maji, Belitario Cons. quibus edita fuit Nov. xviii quam perstrinxi. trans- . ibo ad xvii. Kal Aug. post Consulatum flatilii an . secvn. quo die edita est Nov. cxviii. Quam
certe constitutionem pro coronide hujusce Commentarii lubenter adjicio. Cur autem a. Novellis' lias COiNplures praeteream, causam antea dixi: qm ommum; dimmuto,in multis vel diem &Consulem * g. desiderari,uel mendosam esse subscriptionem; iti, ' , M.quam tamen & Λllobroma nuper editio Grae' ob caussas.ca, ct Parisiiensis Latina praestare conata est miἀDus corruptam: & nunc audio in Belgica ab homine erudito magis atque magis corrigi
Sed ct quaedam constitutiones Novellae, quae in quibusdam libris ascribuntur Justiniano, in aliis tribuuntur Iustino vel Tiberio. Itaquo prius, quam ea res liquido composita sit, multa non definio. nihilque praejudico. Multo minus me remorantur illa, quae cum Novellis Graecis nuper prodierunt, Edicta Graeca, Iu fliniano inscripta. Nam neque ad juris Ciuilis causam pertinent, ct interdum frustra i cociose repetunt. quod in Novellis exposituin in copiose: neque iis multo plus tribuerim, quam illis Georgicis legibus, quas&Harm
nopulus ad Iustinianum quoque nostrum T seri, &ego ante annos xx. sum interpretatus. Nunc alia quae ct utiliora sunt,& meliori jure ascribuntur nostro legislatori, tantum pers
qui insilui. Itaque propero ad illam, qua
474쪽
Ea abro gantur aut immua santur
vetera ,-- pleroq; super inteis
hunc Commentarium concludere me velle dixi, constitutionern.
λ Si qua est nova constitutio, quae multas priores leges abroget: quae subtilissima iuris a requi mysteria pessiiudet, perturbet, evertat: quae Jurisprudentiam multis ambagibus inani. biasque circuitionibus libςret, quae multos ejus nodos non tam dita luat, quam secet: denique quae una vel uti litura multas Pandeclarum paginas deleat: hanc certe esse agnosco, & a pedite confiteor. Quid antea tentaverit, statuerit, scripserit Justinianus, ut hanc juris nobilissima in partem de legitimis successionibus inimsiatorum componeret, concinnaret, describeret dictum est suo loco. Sed sen fit tandem nihil te se hactenus egiste, nisi si novo veluti verriculo semel tolleret totam illam veteris Iu-pisprudentiae nimium ciuilem ct acutam hac in parte sylvam, tot alioqui ct spinis obsitam. stan fractibus implicatam: atque hanc rem lintam ad unam aliquam simplicem & naturae imprimis convenientem Jurisgentium serinam tandem revocaret. Utinam vero haec constitutio, quae prope postrema est ι prima fuisset, ct ante Pandectas vel Codicem esset edita. Non fui itera postea multis in hoc genere difficultatibus referti alii Iuris Civilis libri. Utinam saltem illius exemplo ct aliae Juris partes tandem aliquando ad simplicem aequitatis natura lis rasionem & usum revocatae suissent. Jam annis mille trecentis ab urbe condita, Juris
475쪽
Iurisprudentia Rom. in hoc genere sectata mirifice fuerat. Jam annos xv. Justinianus in ea Compi'nenda consumpserat. . Sed nihil actum erat, nisi si postremo haec nova constitutio sine aliis ambagibus accessisset. Qualis quantaque fuerit in orbe Rom. inter suos& emanci. Patos, interque agnatos S cognatos disserentia jam inde abs legibus xii. Tab. usque ad hanc Ae toPisur Novellam per annos mille: quantasque illa primo Deo
turbas dederit. & quibus difficultatibus iurisdictionem involverit, testes, sunt libri Juris Cl. vilis. Nunc eam in legitimis haereditatibur e; f., intestatorum tollit. ct facessere jubet noster te, agnatos gislator. Quid igitur 3 Ad eas primo loco θ euna.
simpliciter& naturaliter vocat liberos sive in M. potestate morientis fuerint, sive non fuerint: Eccujuscunque tandem vel gradus vel sexus sint. Lex xii. Tab. primum vocabat suos lan tum heredes: qui nempe R in potestate fuissent, dc primum gradum tenerent. Caete- Vt omnes rum Praetor emancipatos etiam admisit. α Se. poriter natus filios tandem etiam jussit legitimos ma- - 'tris esse heredes: licet mulier suos non haberet heredes, quae liberos non habet in potestate. iam via. Itaque prima illa conditio stl N POTEST A. tri. TEFuERINT, quae liberis praescripta fuerat. ut legitimi essent heredes, multis ante Iustinianum feeulis sublata fuerat. Altera erat,si pri- Inum gradum tenerent. Quid igitur 3 An Drom ne
nepotes. etsi nullus supersit filius, non admit. pq σtuntur P Admittuntur, sed ut filii potius quam ut nepotta. Subeunt enim primum gradum
476쪽
428 M. Balduini Iustiniantu. vacantem, S ex eo ad hereditatem pertingunt,: veluti ad paternam , potius quam ad avitam. Ut autem eo perveniant, data iam prid*n illis fuerat quaedam successior quae repraesentatio vulgo dicitur. Quid Justinianus y Non videtur hoc jus muta sie. Nam ct nepotes ex da has filiis, heredes esse non in capita. sed in Dir-pep, constanter docuit. Si naturalem potius, quam civilem rationem propius spectasset, ju, dicasset eos ex suo gradu in capita heredes es debere, praesertina cum soli nepotes sunt. Sed . non satis acute semper vidit, quid consequens esset, sublata iuris antiqui subtilitate. Quod ad sexum attines, olim etiam fuerat quaedam disserentia inter nepotes ct neptes. Sed eam satis diligenter Iustinianus ante hanc confli- tritionem deleverat, ut re suo superius loco dixi. Liberis Si liberi nulli sint, qui Descendentes db his, oris. cuui r secundo loco hic vocat ad legitimam ij a ii. hereditatem parentes. qui dicuntur Alcendent rur. tes, hoe est, patrem iv matrem aequaliter: vel
si hi non extem, superiores: sed ita, ut tunCnon capita, sed stirpem concederet: hoc est, paternis semissem, maternis alterum semissem tribuat. Neque vero luc ulla est successio degradu in gradum. Esset enim contra naturam. ut in descendendo esset, quae esse debet
in ascendendo. Itaque mater avum paternumque Oediu. ζης rudit. omnino enim & simpliciter &na- pinximus turaliter proximns in ordine ascendentium I. gradus potior est per hanc constitutionem.
477쪽
429 Quid Jus vetus Τ Longa est inquit ille injuria,
longae ambages. Quod ad patrem attinet, lon. rite filius gaerat distinctio, utrum filius intestatus suisse in potestate. an emancipatus: itemque an con ..., tracta fiducia esset emancipatus: paterque modo jure patriae potestatis, bona silii tanquam
sua occupabat, modo jure patronatus tanquam manumis or fiebat heres. Matrem vix tan
dem Senatus ad filii legitimam hereditatem adini sit. Saepe alias tota haec histori a. & antiquitatis veluti fabula recitata est: estque ne-eessaria ejus memoria, ut magis sentiamus
quam sit naturalis simplicitas Iuris novi, quod jam Justinianus dicit. Sed memorom lecto
rem nolim obtundere molesta de ociosa repetitione rerum, quae frequenter di suse sunt aliis locis expolitae. Cum parentibus fiatres sororesve coniun--pa git adnatititqua noster legislator, fratres dico rev ibo germanos: hoc est consanguineos simul & u . I. φρ' teri nos, hoc est,utrinque conjunctos. lis au- ὸkori, tem singulis tribuit, quantum singulis paren admittun. tibiis. Sed capitum potius quam stirpis habet turi rationem: hoc est, cum alias in stirpem pater. nam ct maternam aequaliter divideret haereditatem, iam dividit in capita. Sic enim accessio fratrum sororumve immutat ius Ascendenti-om. Cum id dicimus, paucis verbis multaἡicimus re complectimiir. Sed nunc brevis es.se laboro. Neque obscurus ut fiam, vereor: cuiri lianc rem toties, ct tam perspicue, atque
adeo verbose in aliis libris explicatqm esse
478쪽
sentiam. Qui autem fratres re sorores cum parentibus udmittuntur, multo magis, si nulli supersint parentes, heredes erunt. Ill ad vero hic observandum esti eos omnino praeserri
vel consanguineis tantum, vel uterinis tantum. Cum ger, Ius antiquum, cum agnatos vocaret, primo lo-manos jus co vocabat consanguineos: uterinos nullo et 3 CR 7 modo. Consanguinei eniin, non autem Ute
obis. I rini, sunt agnati. Et quia agnationi8, non auis ferrei. tem cogi tisanis rationem habebat: germa. nos non habebat meliori loco, quam consan guineos tantum. Sed jam, ut dixi, Iustinianus naturalem potius quam civilem conjunctio nem observat. Hac autem una regula infinitas veterum distinctiones & disputationes re .
secat: ct tam multa delet in Pande elis. ut si ea recitare nunc velim, infinita quoque futura si
mea commemoratio. 'Admit uod autem tribuit fratribus sororibusve,
iois etim storum quoque Hii S tribuit: sed non omnino, fiat,ibu, dc insolidum. Cum lex vetus agnatum pro o Drori- ximum ad hereditatem intestati vocaret: filibus filii eo- una unius fratris antea defuncti cum altero fra rvms tre non vocabat. Frater enim, cum propiori
gradu esset, filium fiatris excludebat. Neque . ,- h. successionem, quae nepoti dabatur ,ut cum suo patruo admitteretur, Veteres dabant filio Da. tris, l. 3. C.de legit. heredib. Nepoti dederant, quia etsi solus fuisset, heres alioqui esse non potuisset. Fratris filio non dabant, quia per legem poterat ex suo gradu ad hereditatem pertingere, si alius non esset proximior. Cum
479쪽
proximiore vero eum nova veluti successione elatum conjungere, jus non esse putabant.
Quicritoster legislator 3 Successionein, quam illi negaverant, liberaliter concedit, ut etiam fratris germani filius fratrem consanguineum tantum, vel tantum uterinum excludat. Patria sμst se enim sui, in cujus locum S gradum succedit, iure utitur. Sed illud est consequens, ut si u' missiumnius fratris plures silii sint, qui cum altero de- his dene. functi fratre germano admittantur, in stirpes. gorat. non in capita hereditas dividatur. Caeterum si non nisi lupersint duorum fratrum filii, cur rene difantiquo suo jure ex suo gradu, sine successio- seritur, ne, tu capita non erunt heredes 3 non poliunt quando in
nostri interpretes negare, hoe jus olim fuisse, It pq -iquod di in pande stis ix in Codice legunt. Fod .tariis
quidam singunt, per hanc Novallam esse nauta' copiia. tum, ut filii fratrum, tanquam nepotes seinperin stirpes, nunquam in capita succedant. Si ita esset, lustinianus. qui hic voluit, quod olim
nimium civiliter statutum erat . revocare adnaruralem rationem, jam contra videretur ad
civilem aliquam subtilitatem invertere, quod naturaliter olim constitutum erat. Scio, quid homines ingeniosi disputando causari pos- snt, ct multis jam annis hanc quaestionem ve- , xatam esse scio. Sed si verum amamus,& ingeonue agimus: nonne, si in hoc genere comparanda est conditio filiorum fratris, ct nepotum, dicemus, Justinianum potius hic dicturum fuisse, nepotes debere esse heredes in capita,ut sunt filii fratrum: quam filios fratrum , ,
480쪽
ι Pauli. 43 et D. Batauini Iustinianus. in stirpes, exemplo nepotum t Scio, quid in
hac constitutione, ut Graeculi scriptores non satis olim sibi cavebant, nostri jam urgearat, ut aliam lententiam eliciant. Sed velim,eos mominisse, quod Paulus aliquando rei pondit,
non oportere Ius civile calumniari, neque verisba captare: sed qua mente quid dicatur, animadvertere, i. penuit. Ad exhib. Age vero, Ulpianus ait: Si pi ures sint ejusdem gradus ,ωmnibus in capita defertur hereditas: ut puta duos fratres habui, vel duos patruos: unus ex his unum filium, alius duos reliquit: hereditas mea in tres partes dividetur. l. 2. hereditas. de suis S legit. An hic dicemus non rem comparari duorum patruorum S fratrum .filios ρ Certe patruorum meorum filios mihi heredes fieri in capita, nullus negare potest. Nam jus Recessionis sustinianus tantum adseripsit filiis fratrum: filiis patruorum non adis scripsit. Imo ne fratrum quidem nepotibus
hoc dedit. itaque licet pronepos meus cun suo patruo,fratre meo. ad meam hereditatem admittatur per successonem: nepos tamen fratris mei, ne cum suo quidem patruo, alte rius fratris mei filio,jam admittetur. 'Hicque mihi occurrit quaedam sententia Pauli, quae quarto ejus libro Sentent. extat :sed valde, ut existimo,corrupta. Nuper vir doctissimus eam rei fit uere conatus est. Ego sic eam emendarem: si sint, frater defuncti, disratris filius vel nepos: frater filio fratris, vel eo oou existeate, filius fratris nepoti praeser hir.