장음표시 사용
441쪽
que etiam fisco: & quicunque vel quomodo. Uno siliocunque fiat heres, perinde legata re reliqua cet non testamento comprehensa conservantur, atque et μ' I si hecas testamento scriptus adiisset. Confuse militiis, sane haeo Iustinianus edicit: & cum multa ver ba fundat. tamen non dicit, quod hic in primis quaeri posset propter regulas juris antiqui: ne- quo satis distinguit, quod est discernendum. Sed hoc prope perpetuum est in Graeculorum oratione de Iure Civili. Visum est sane illud consequens, ut quod superiori capite placuerat observandae ultimae voluntatis causa: nunc
quoque placeret, si de tollenda lege Falcidia quaereretur. Ut autem antea legitimam po tionem excepit, sic & jam multo magis excipere debuit. Altera causa, propter quam Justinianus hac P;. Constitutione heredi adimit beneficium le- tom heres gis Falcidiae, alio praeterea periculo euin beneficium involvit, est. inventarii non confecti cissa. legisl a
Rescriptum olim fuerat, heredem rei, quam .sdmoVerit, quadrantem non retinere ex lege t Ve' Falcidia. l. rescriptum. de his, quae ut indign. eou.e in
Quod quidem ct quidam dicere volebat de
eo, qui rein hereditariam esse negaverit. Sed Ulpianus hoc improbavit l. 68. 6. ult. Ad leg. Faleid. Iustinianus in hac constitutione primum significat heredes, qui lege Falcidia uti volunt, nihil surripere . nihil improbe agere debere. Quid praeterea 3 Tribus ante annis legem tulerat de ratione consciendi inventa xii, ut heres suprλ vires hereditarias non te
442쪽
neretur creditoribus hereditariis. Iusinianos eam legem suam nunc confirmat. Quod ta. men uttinet ad formam inventarii, non vult haberi fidem solis tabulariis: sed quod antea non
Aut for- fecerat) jubet,ut heres convocat omnes legata mam prae' rios: vel iis absentibus, tres adhibeat testes se scrip βm de dignos. Ac in illa quidem sua priori mn ν' ' ςst ' stitutione definierat, heredem, qui inventa' nonserua. rium, sicuti p scriptuin est,non confieeret, viti non solum creditoribus in solidum teneri,
fiam supra vires hereditarias, sed etiam legatis nihil detrahere posse per legem Falcidiam. Quid igitur nunc novi Iuris excudit Z Non soluin legis Faleidiae jus tali heredi eripit. kἐct eum legatariis, tanquam creditoribus, satis, facere in solidum lubet, etsi lWata quantitatem
hereditatis excedant. Antiqui Iuris regula erat, legatorum nomine nihil praestari supra quantitatem here ditatis, deducto aere alieno, eis alioqui Falcidia cessaret. l. i. g. pennit. Ad Trebell.l. r. F. in quibnsdam. Si cui plusquam per leg. Falc.&c. A. ... , HV0ς Iustinianus propter' neglectum in.hὸe.d.m Vstolariu Π non minus legata, quam aes ali- ωοn solum unum omnimodo ix in solidum persolvi volt. aes alte. nulla etiam quantitatis hereditariae ratione num sed habita. Sic hae quoque ratione heres non mo-
lego β do lucrum amittat, sed α damnum magnuru subibit. subhi m. Adeo Iustinianus eum, qui res hereditarias binianus - celare atque suppriinere, quam singulas inventario palam descriptas explicare maluit, tan- quam
443쪽
quam praedonem quendam, odio & poena dignum esse judicavit: δctuum beneficium con. siliumque inventarii conficiendi contemni non puitur: sicuti & Ulpianus ait. tutorem, qui repertorium sive inventarium non facit. dolo malo fecisse videri, l. 7. det ad min. tui. Aoeo quidem loco scribit, repertorium vulgo ap pellari inventarium. Caeterum alibi non dubitavit, quod Graece primum dixerat αναγρα- ῆν. postea appellare inventarium, l. s. reta auci. iud. pos. Iustinianus in hac constitutioin , ne Graeca primum latinam vocem Inventarii retinuit, deinde απογραψλην appellavit. Sed jam de re potius quam de verbis agendum est. Tertia causa, propter quam heredem non
uii lege Falcidia hic statuit, est ipsius haeredis, quasi suo juri renunciantis, quaedam inchoata fleuicti liberalitas, quae in persolvendis legatis perpe gatariis tua esse debet. Constat, antiquo iure quadran- solidum tem Falcidianum ex omnibus legatis iusta pro- lego νηπyortione repetendum fuisse. Neque enim in fraudem quorundam, haeres erga alios libera. 'lis esse potest: neque quod his remittit, illos onerare debet. Sed olim saltem licebat, quod
uni sponte remissum erat,alteri non remittere. suod item lusinianus videtur quasdam suorum decesso- repugnas rum constitutiones laudare, quae aliud statue. juri priscarent, di quas p pterea hic sequatur. Sed eas non extare arbitror: ideoque jam magis observo , quod hic eodem exemplo statui. eur. Certe Papinianus in Pandectis ait, non idciyco minus Falcidiae rationem tu caeteris
444쪽
3 6 s. Patauini Iustinianus. annuis legatis admitti, quod primo ac secundo sine detractione fueriat legatario soluta. I. I a. Ad leg. Falcid, Sed credo ct eum locum Justinianus interpolasset, si Pgndectas
post hane constitutionem recognovisset. Cerinte omnes veluti rationes Falcidiae sinimovendae captans, omnino hic voluit, si uni legatarioberes legatum in solidum solverit remis a Fal. eidia, alteri quoque in lolidunt solvere debere. Antea natuerat, si heres cavisset sese non uiuis rum Falcidia, Falcidiam facessere debere.
Nunc interpretatur, hoc veluti tacite videri inliniversum convenisse, clam coepit haeres quihusdam remittere Falcidiam. Est ea quidem interpretatio valde liberalis. & fortasse alia hae. redis intentio ct cogitatio fuit. Sed Iustinianus legatariis liberaliter favet. Quinimo in epito- me Iuliani Patricii scriptum est, si pro parte
uni solvere legatum coeperit remissa Falcidia, similiter aliis pro rata parte Ac simili proportione solvere sine detractione debere. Caete rum nounm non est, quod Justinianus subp- ' cit, haeredem. qui cum non nesciret quantita' rem patrimonii, temere tamen re inconsidera. te persolverit legatum, noti detracto quadran. te Falcidiano, hunc quadrantem condicere non posse. Si vero postea aes alienum, quod prius latebat, emerserit. ct Falcidiae locum in ' legatis esse ostendat, condictioni locum esse. Hoe vero nihil aliud est, quam quod Veteres dicebant, propter errorem iuris nullam hic competere condictionem, sed bene
445쪽
competere propter errorem facti. Si quis sin- propria, quit Paulus) jus ignorans. lege Falcidia usus coujssas, in non sit , nocere ei dicit epistola divi Pii & qvi,ui bis. Impp. severus & Antoninus de quibusdam haeredibus ita rescripserunt: Si ideo repetiti nem habere credunt, quod imperitia lapsi legis Falcidiae beneficio usi non sunt, sciant ignorantiam facti, non juris prodesse: nee stultis solere succurri, sed errrantibus i. 9. g. pe . de juris ecfacti ignor. Sic Gordianus Imp, Error facti inquit quartae ex causa fideicomisinis si non retentae, repetitionem non impe indit. is autem, qui sciens se posse retinere, uni versum restituit , condictionem non habet. Quin etiam si ius ignoraverit, cessat repetitio. l. error. C. de jur.& fact. ignor. Sane expediti Lsimum olim fuit in hoc genere consilium Prae. toris, tu cum dubitetur de quantitate heredi. tatis, ct incertum est,an erit locus legi Falcidiae. heredi interea legatum persolventi legatari uasatisde se renituturum quod postea apparebit amplius cepisse. quam e lege Fulcidia licebat. Sed in Pandectis ea res diligentius exponitur, neque ad jus novum pertinet. Redeo ad Justinianum, qui hujusce eonfli, μή postre
tutionis postremo capite repetere tantum vi
detur, quod primo dixit. Sed obserVMdum pisa 4-jLest. quoei tandem subjungit . sese nullam hic tu, , an M. excipere personam, ne militarem quidem. ventoris Quod quidem facile ct commode referri pol. ην' confinen ad id, quod proximo & prinio postremo -
ve capite hujusce Novellae dicitur, do herpdψ ..H3ἡ
446쪽
vel legatario, qui non facit, quod testator man davit. Sed vix audeo, quod tamen veteros qui 'dam interpretes ausi sent,) ad reliqua hujus eonstitutionis capita id quoque referre, ut etiam aliquot priores leges abrogatae intelligau. tur. Traditum est duobus locis in Codice, in militari testamento non habere locum te gem Falcidiam. An jam dicemus haeredem militis, si fecerit inventarium, nee a testatore prohibitus sit,uti posse lege Falcidiat An cuin Iustinianus hanc legem magis atque magis nunc sun movere uoluit, voluit in ea specie lo. cum habere, in qua ne olim quidem admittebatur C um legem ferret de jure inventarii. & ει ius non confecti causa juberet heredem non1olum in solidum teneri creditoribus haeredita riis. sed etiam in legatis solvendis non uti Fal. idia. nomina im excepit milites. Quia ct illi olim, etfi fimpliciter adiissent hereditatem. k-ge Gordiani defendebantur, ut creditoribus
non tenerentur supra vires haereditarias e cum
quidem temeraria simplicitas ct rerum Q. rensium imperitia in militibus jussam habe.
st excusationem. i. ult. in princ. ct S. ultimo C. de jur. de lib. An jam dicemus, cum etiam1naior poena non confecti inventarii est,non ex cipi milites ξ An,quod specialiter iis antea con. cessum stat, jam interpretabimur generaliter osse ademptiam 8 An talis interpretatio,quae poenam temere auget, ct longius producit, aequior est, quam ea quae potius illam restringit 3 Εqui. dem cum vidaam, quae olim ratio militaris in hoc
447쪽
hoc genere privilegii fuit, eandem nunc esse Tationem: non video, cur illud jus singulare tollere possim, vel debeam: cum quidem alio qui salis servari possit, quod hic justinianus de militibus obiter adlocit. Illud facile admisse. -μορ to: haeredem militis, ut alterius culmVis, si in b. .viri ventarium non fecerit, subire periculum: quod haec constitutio praescripsi. Circumcidenda nobis multa sunt παροργα m Asiaticis illis Justiniani Constitutionibus. si Ius, de xluo quaeritur, & perfringere jam instituimus,ut instituimus, ct enucleatum breviter explicare volumus. Ut aulem prima illaNovella Kal. Ianuar. edita , nobiles aliquot juris Civilis ct perpetui locos complexa est: sic re Novella quarta,quae xiiii. Kal. April. addita est.
Justinianus novam legem laturus de fide. Novella j issoribus ante reum principalem non conve- Τμβrtopo'niendi', ne videatur omnino jur novum edere. praefatur aliquam oli in legem ejus generis fitisse. Quaenam ea lex fuerit, 'aut cujus fuerit tred, o itemporis, a iustorisve, equidem fateor, me ne- μ us.. scire: neque in libris Iuris Civilis reliquiae ex. itetant. Imo vero Anto ninus Imp. l. s .C. de fide. m con juis. Jure inquit nostro est potestas ereditori. 'ρ rellicto reo eligendi fideiussores, nisi intor coli' Ouam M. trahentes aliud placitum doceatur. itaque re verus, An. paulo ante eum patre suo Severo rescripserat, toninus a mn recte fecisse procuratorem silet, qui pu. iii q*eblieatis fidejussoris bonis , creditorem adver- , sus
448쪽
4os M. Balduini Iustinumu. s filium agentem jubebat prius convenire reum principalent. Nam electionis potest a. tem permitti creditori. l. 3.C. de fidelia T. ldein& rescripsit , Ut nos scire debere respondit ' Diocletian s Imp. l. I9. C. de fide jussi Neque alia est in Pandectis sententia Iuriscon sulto. rum. Sed & ipse Instinianus l. ult. C de fide juss. cum natueret, electo fidejussore non na- im reum liberari, satis fatebatur, fidejutarem sed osteh. prius posse conveniri. Constat, fidejutarem ditur de non posse conveniri antequam reus possit, sim' hoc es, ante diem obligationis : quia fidelusi, laris durior esse conditio non debet. Constate. 1φὶ Νου. . siam, in primis esse fidejussionis formulam Iam neci. Observandam. Nam si quis pro alio fideiusse
liendam. rit expressa hac conditione, si AEus NON soL . vAT : reus priori loco 'esset conveniendus. Nam eam conditionem 'tum demum commis. ti, cum reus interpellatus non solvit. vel sal. item priusquam solveret, mortuus est, Paulus
significat: quia id actum esse videatur. l. 6.g. ult. de fidejuctrib. Sed eo tamen casu, saltem ante heredem, qui principalis debitor factus
erat, fidejussor conveniri poterat. Praeterea si sidejussero, quanto minus a reo consequi poterit creditor: ante reum ejusve heredem excussum, sdejussor non tenetur I. II 6. de verb. oblig. Imo si cessante creditore reus fiat non
solvendo, di bonum nomen ut ille olim dice. bat fiat malum, periculum erit creditoriς: ac ne utilis quidem actio dabitur in fideiusso.
rena. l. qI , de sidejuctrib. Sed ubi simplex α
449쪽
, 4o I pura erat fidejussio , quantumvis reus S prae sens fuisset,&bene solvendo, tamen eo omisso, pinerat fidejussor conveniri. Memini apud Ciceronem lib. I 6. ad Λtt. ubi de Dolabella agitur, obscure notari jus quoddam antiquum, quod non omnino tale fuisse videatur. Sed aperta est nostrorum Prudentum sententia, Rex responso Q. Mucii Scaevolae, qui ante Ciceronem vixit, intelligi potest, jam olim potui se fidejussorem ante reum conveniri. l. 48. Maiid. Ac epistola quidem Adriani lin p. &Edictum Praetoris, inter plures fidejussores voluit dividi actionem, ut singuli non in solidum donvenirentur, sed pro parie, si alii praesertim essent re praesentes & solvendo. Verum cum D ex ea hoc divisionis beneficio non conjunxit alte- epropor rum ut vocant) ordinis beneficium. Nunc vero Justinianus hoc facit, ct ne pro parie quidem fidejussorem conveniri patitur ante reum . quam ante Antea beneficium illud divisionis ; quod fide- reum vetjussoribus di mandatoribus dederat Adria- 6μι bere nus, ad constitutae quoque pecuniae reos, quos ψ hic vocat απιφωνητας, produxerat. l. vlt.C. de constit. pecula. Nunc iis pariter omnibus dat alteram exceptionem. Non dicam eos jam tantum haberi eo loco. quo Paulus olim habebat eum, qui fideiusserat expressim, si R EusNON soLvAT. Nam tunc lassiceret reum in. terpellatum mon solvisse: aut antequam solveret, mortuum esse, ut Ilatim conveniatur fide-jussor. Imo vero jam dico, non conveniri fide
lassorem,nisi excusso reo, vel ejus herede. Non Ce dicam
450쪽
4oet n. fla&Lini Iustimantu. dicam ruri us, fidejussores eo jam haberi loco, ut qui expressim fidejubent, QvANTO MINUS
POTERιT, Nam periculum nominis non ausim ab eo, qui simpliciter fideiussit,avertere: re ad creditorem, qui forte cessavit, transferre. Certe Iustinianus fideluilori, ne ante reum Conveniatur, exceptionem dat sub ea primum conditione: si REus soLvENDO T. Sub qua
Nisi sit a. & olun Adrianus dederat fideiussoribus exce-men sol- ptionem divisionis: ita quidem, ut si unus fie- π udo non rei non solvendo ante divisionem propositam, periculum alterius esset. L 26. de sdejussi Oportet itaque, ut divisioni sit locus, alterum fideiussorem esse solvendo, saltem tempore litis contestatae l. s i. g.pen. de fideiuss. Sic uni sidejussori in solidum convento, & contendenti alios esse solvendo, datur exceptio sI NON
ET ILLI SOLVENDO si NT, ut ait Cajus Let 8. de fidejus . Non dissimilem esse existimo
conditionem ejus, quam dixi,exceptionis, cum fideiussor ante reum convenitur. Altera con Hei η ditio est, sigil us si T p RasENS. Praesen
ε' tem intelligo, qui sit ejusdem seri, vel territos rii, vel jurisdictionis, quanquam et ubi reus sit absens, Iustinianus velit dari fideiussori te pus, quo eum sistat. Ac ne novum hoc beneficium esse videatur, indicat Papinianum olim tale quippiam respondisse. Non existimo extare hoc Papiniani responsum: sed non est alienum, quod ex eo relatum est iu l. 49. I. ult.