장음표시 사용
321쪽
que suerunt, qui cruces in viam, qua eundum ipsi in aliquem locum esset , abjicerent, ut eum , si forte remorari adum , vel conturbari vidissent, ludicarentur . His turbis, clamoribus lae permoti tabernarii, opificesque, ne ad ossicinas ipsorum accederet , curabant. Prospiciebant enim, quamdiu ibidem constitisset, ob tumultum, qui tum oriri soleret, neminem ad sores, qui merces emeret, venturum . Quod si, qui vinctum ducebant, milites in domum aliquam aut bibendi , aut alius rei gerendae caussa divertissent, a patresamilias ru-darguebantur , propterea quod ausit ad sese ingredi cum eo fuissent, quem ob flagitia esse capitis condemnandum scirent. Quamobrem cum Gilius de se ad Pro- Praesectum Tunquinensium Dominicanorum scriberet, si ea, inquit, virtute valerem , qua Patrem nostrum sanctum Dominicum praestitisse constat, equidem hoc genus ludibriorum, non pacato animo totum , sed etiam alacri tulissem . Sed cum noverim ipse me, fateor aliquando subiratum flabello pueros deterruisse, ne mihi esse inolesti pergerent. Hi vero , muscarum instar , quo plus abigebantur, eo importuniores erant.
XIII. Interea, etsi gravissimum Gilio
erat, sese non religionis , . sed privatae Thaytinctii controversiae caussa tam saepe
Mulieres Gilio officis praestant; ei que ut apud eas cibi si
322쪽
Vere Iieeat, impetratur a Gilius ab Epii copo C ricensi admiriai i lirandorum
sacrorum fa- eultatem obistinet r atque ab emanen
si Epis copo. olea sancta slibrumque riis tualem acetis pie a
in judicium vocari , tamen, quod vix quidquam requietis caperet, quod saepe dimissus, quin audiretur, quod calenis vinctus in carcerem a militibus traheretur , quibus militibus , nisi pecuniam mercedis nomine dedisset, sese vestibus
ipsis spoliatum iri providebat , quod
denique tot injurias, contumeliasque ac ciperet , incredibili gaudio cumulabatur . Atque his tot malis, cum eis frequentesitus , reditusque e carcere ad senatum essent, ac summo aestatis tempore calore pene conficeretur, repentinus iurarum tumor , quae Plenae pustularum erant, scabiesque accesserat . Quae res tantum doloris homini asserebant, ut dies quindecim ne lento quidem gradu incedere Valeret. Anus, de quibus supra demonstratum est , quod eum tam gravi morbo conflictari, esseque mortalium neminem Viderent, qui laborantem aegritudine levare vellet, illius misericordia commotae , ut ei esse aliquantum virium restitutum intellexerunt , custodes adeunt , rogintque etiam , atque etiam, ut eidem e carcere exeundi, inque ipsarum aedes Veniundi faciant potestatem . Nam sic illis recipiunt; ubi medicamentis curata Vulnera pedum essent, eum statim in carcerem rediturum . Ea re a custodibus
permissa, facile sibi anus persuaserunt seri quoque eorum voluntate posse, ut 24
323쪽
ad earum domum Gilio prandendi, coe-ἡandique etiam caussa accedere liceret. Igitur opportunitatem temporis secutae rem obtinent. Cum omnia sibi accidisse secunda perspicerent, sperarentque lare, ut precibus, muneribusque adducti custodes diem totum domi ab Gilio duci paterentur , quod quidem nossent christianis , qui una manere , & colloqui cupe- Tent, non gratum modo, sed jucundum
etiam futurum , non ante conatu desisendum arbitrantur , quam ad suam VO-luntatem custodes flectant. His ita, ut providerant, superatis , atque in suam sententiam inductis , hospitio mulieres Virum recipiunt . Qua re intellecta , christiani frequentes ad eum concurrere coeperunt. In his sacerdotes quidam Tum quinenses erant , quibus , siquid umquam peccarat, dixit, ab eisque petiit, ut sibi, Dei nomine, cujus essent ministri, veniam dare ne gravarentur. Interea litteras ad Coricensem Episcopum in hanc sententiam scripsit. Quoniam non minus id ipse contenderet, ac labo-Taret , ne, qui nostram religionem profitebantur , quidquam detrimenti cape- Tent , quam ut ethnici Christo Servatori conciliarentur ; petere quidem se , ut sibi eos, qui sacrorum caussa venissent,
mysteriis initiandi, supplicesque expiandi jus esset . Erat tunc Coricensis Praesul
324쪽
Visitator , ut vocant, provinciae, quae ad occidentem solem spectat, qua in provincia urbs est regia Tunquinensium .ls, consilio Gilii probato, facultatem ei agendi , quod Paroeco liceret, dedit. Quo tempore impetratum ab Episcopo Ceomanensi, qui provinciam Pro-Vicarii nomine regebat, fuit, ut ei quam celerrime posset, olea sancta, librumque
ritualem mitteret. Sed eo anno poenitentiae sacramento nonnullos , baptismo autem vix eidem perpaucos, qui in carcere extremo nlorbo premebantur , expiare fas fuit . Gilius aen- XIV.. Anno MDCCXXXVIII. ja-stodibu ς' nuario mense, anni illius annamitici p0- numer ta strema luna, cum Gilius brevi se gladio εψm' Rb hyβ pereusiuin iti confideret, legati ab Sinis ad mu ierum in metropolim Tunquini venerunt , qui', MI. nunciarent, eum, qui principatum in .
rum alteram republica obtineret, fuisse ab Imperato-πDeorum re appellatum regem. J udices , qui se- deditam ad stos dies ejus rei gratia miti tutos lunes. ixδ e ς'' non oportere existimaban t , su sacris initi - mendum alio tempore de reis suppliciummo si V duxerunt , quos capitis condemnaverant. Praeterea nondum lata In tantum sententia fuerat , . quod Thaytinctius ,
christianique litigare pergerent, quibus contendentibus, nihil de illius capite statui posse videbatur Nihilo secius conjectus iterum in vincula, angustiis-
325쪽
que carceris conclusus fuit, Propterea quod custodibus statim , quod petierant aurum , non dedisset. Sed cum soluta Pecunia' eorum avaritiam explevisset, eique liberum permissum esset, ut, si vellet, mulierum, de quibus supr*demonstratum est , frequentaret domum,
re ente exorta est importunae anus nefaria superstitio , quae primo annamitici anni die religionibus fese impediri dic
ret, quin aditum homini ad suas aedes dandum arbitraretur. Nam praesente Gilio neque diis supplicare, neque Pa Tentibus , avisque ethnicorum more preces , honoresque adhibere se posse sperabat. Eam enim saepe hortari Gilius consueverat, ut contemtis numinibus deorum , quorum inani cultu animi contaminarentur , Christum verum Deum, Servatoremque generis humani coleret. At mulier, etsi pergratum sibi esse aje-bat, quod ad se Gilius prima luce, antequam ipsa ad mercatum res suas venum Proficisceretur, veniret; propterea quod aliquando egressa domo occurrisse eum
sibi omnium primum . seque jam ea die
magnum, divenditis mercibus, lucrum fecisse, aniliter animadvertisset ; tamen nefas esse kalendis, quibus diebus sacrificabat, nostrum quemquam in suas aedes introduci putabat, monentique, ut chri itianis se daret in disciplinam, respon debat
326쪽
debat iocans , cum rex noliris legibus paruisset , tum se christianam continuo futuram . Sed mense martio , cum ille vehementibus , assiduisque doloribus pressus esset, numerataque pecunia , ab custodibus obtinuisset, ut dies, nocte que in anicularum domo commoraretur ,
mulierque superstitiosa lubens e suo cu- hiculo discedens , lectum ibi laboranti sterni curasset, factum beneficio Dei O. Μ. est, ut ea praemium suae erga Gilium humanitatis caperet , cultumque negligeret deorum . Nam cum in gravem morbum paullo post incidisset , a quo neque medicamentis levari, neque liberari superstitionibus , quibus multis
implicabatur, potuisset, in eam cogitationem venit, ut Gilio , cujus in se, mortalesque ceteros caritatem , singularemque virtutem pluribus exemplis , argumentisque cognitam habebat, obtemperaret . Deliberanti, cum visa noctu objicerentur, quae ipsa ab hoste generis humani immitti judicareti, noster , cui se magnopere commendarat, fusis ad Deum precibus , opem tulit . Ea ubi
placatissimam sibi quietem allatam sensit, sequi statim , quod cepisset consilium , ac sive infirma, sive integra valetudine esset, christianis sacris sese adstringere,
decrevit. Itaque orare , atque Obsecrare
Deum, sibi ut adesset, implorare chri
327쪽
stianorum fidem, ne se desererent, neve de Religionis decretis docere gravarentur , petere majorem in modum ab Gilio, ut salutem animi baptismo sibi impetrare vellet . Sed cum ille diem ex die duceret, rogatusque ab altera anu , ut flagitanti morigeraretur , nondumssaris maturuisse fructum dixisset , ea,
ubi quae de se Gilius sentiret, cognovit,
tantum ab suit, ut apud sociam conquereretur , ut laeta, atque alacris responderet, se, quamquam ad annos mille produxisset vitam , nunquam ab religione, quam unam esse veram compererat, discessuram. At cum continenter Gilium Pulsare , urgereque pergeret , initiata demum mysterio baptismi est, postque mensem imbuta poenitentiae, extremae que unctionis sacris , ita decessit , ut conjicere nostri possent, eam esse selic talem , quam cuperet , Consequutam . Anus altera, quam studere jam inde a multo tempore rebus nostris coepisse diximus, amissa socia , Gilium convenit,
ei, quibus injuriis Christi, Gilii ipsius,
ceterorumque christianorum caussa ambcta ab custodibus suisset, narrat. Rogat, ne se tamdiu in Cathecumenis esse pati tur. Quamobrem muniat sibi baptismo ad cetera mysteria, atque ad sempiternam salutem viam . Noster, qui aequum ab se peti noverλt., mulieri satisfecit.
328쪽
Gilius cari. eis condem natur . Inteis rea saeris Veis stibus acceptis, saepe rem divinam niscit , & sacra hominibus ministrat a
Quae sic deinceps vitam instituit , ut multo alacrius, quam ante consuevisset, injurias, contumelia de ferret . XV. Eodem sere tempore Gilius Eucharistia ab Tunquinensi sacerdote munitus , bisque jam ad senatum adductus, dimissusque , quin audiretur , fuit. Post judices Gilium innocentem, atqUe inauditum rei capitalis , Thaytinctium vero ad elephantorum curam ob receptum Europaeum sacerdotem domum , damnarunt. Horum sententias cum alii judices, ad quos sacrificulus appellarat, probassent, eamque in Thaytinctii ipsius filium , quam pater ceperat , poenam constituissent, Gilius , qui liberum sibi ab custodibus fieri videret morari, dum sibi placuisset , remque divinam facere, si vellet, domi, ad Pro-Praefectum provinciae Tunquinensium Dominicanorum scripsit, ut vestes ad se sacras , quam celerrime posset, mitteret . Nam antea, quod nondum inter eum, custodesque de pecunia conventum esset, spem omnem e carcere exeundi, quoties sibi visum opportunum esset ,
abjecerat, nisi statim , quod illi pete
rent , argentum, cumque peterent, ninmerasset. Sed pacto pretio nam praeter summam , quam fidei iussori dabat, qui suo periculo Praesecto carcerum suasisset, numquam Gilium suam arrepturum ,
329쪽
custodibus se argenti nummos duodecim, daturum promiserat) , tum demum fas sibi esse existimavit de sacris vestibus cogitare , curareque, ut ad se commodum deserrentur. His partis vestibus , ad diem I v. idus Octobr. , qui dies dominicus eo anno erat , primum sacrum secit . Sed impetrare non potuit, ut sibi quaque die idipsum facere liceret. Custodes enim, qui modo cupiditatem explerent suam, pacta , conventaque nihili penderent , saepe homini, ne in ea pernoctaret domo, interdicebant . Nihilo secius quadringentas hoc ipso anno confessiones, ut dicimus , audivit, paucosque in carcere , qui brevi interituri videbantur, rituque christianorum expiari peterent, bapti semis acris initiavit. .
XVI. Postrema annapitici anni lu- CR et, netna, qui annus fuit Μ DCCXXXIX. ja- απι
nuario mense, quo tempore apud Tun- xRVi R' quinentes rei capitIs plecti solent, cau- xant e post stum a custodibus est, ne, cum de cete- '.' '. Tris supplicium sumeretur , educere qui L din'est ebet quam e carcere Gilium auderet. Nam taneiaiust ' etsi decretum , ut is etiam necaretur, erat ; tamen , quod tertium ab Thaytin-cho appellatum esset, non ante in eum animadvertendum judices putabant, quam dicta rursum , & cognita caussa suisset . Ergo cum Gilius summo suo dolore Aspe potiundi eo anno martyrii dejectus esset,
330쪽
esset, ad amicos, ut qui de se humiliter, demisseque sentiret , factum sua culpa suisse scripsit, propterea quod implicatus peccatis, inque Deum ingratus esset, superbeque , rebus tam secundis elatus , viveret , quo minus id boni,
quod vehementer optarat, consequeretur. Extremo annamitico anno cum custodes ab eo pecuniam postulassent, qua comparare sibi res possent, quibus ethnici ad sacrificia uterentur , ipseque se eam ob caussam daturum negasset , tam arcte custodiis constrictus, totque contumeliis vexatus suit, ut ei neque exco-dendi e carcere, neque respirandi potestas esset. Sed ubi nocentissimi viri nihil ab se agi animadverterunt, finem esse faciundum injuriarum , circumspiciendumque duxerunt, aliamne ullam inire possent, qua argentum ab eo extorque- Tent , viam . Itaque impendi eam ad usus oportere dixerunt, in quibus nihil esset, quod nefas , minusque honestum videretur . His ut nostri satisfecerunt, permissum Gilio est, ut primis anni diebus quatuor in domo aniculae maneret, mysteriisque christianorum praesidio mor- . talibus , ac saluti esset. Inde cum nun ciatum fuisset, si duodecim, quos custodibus dabat, quoque mense nummos regales argenteos quatuor addidisset, neminem posthac, qui ipsi negotium exhi