장음표시 사용
601쪽
in Dapita birii itineris eiritalis locum eo lisua. HIERONYMus nostrum Versum hoc modo enarrat: , Onct duas
vias, ut per illas gladius veniat regis Babylonis, qui egredietur quidem uno itinero Chaldaeorum, sed quum venerit per desertum Et solitudinem ad bivium terrae Arabiae, quae appellatur filiorum Ammon, quarum una via Ierusalem ducit ad dexteram partem, sinistra vero ad Rabbath filiorum Ammon, quae est civitis metropolis, ethodio PhiladeIphia nominatur, memor, inquit, internecionis , quas accidit regi Assyrio, quando centum octoginta quinque millia una nocte sunt caesa Iesaj. XXXVII, 3o. ;formidabit ad partem dexteram declinare, et ira contra munitissimam IerusaIem, sed stabit in ipso eompito. x5. di itin I r Vid. supra ad Vs. 24. Schnurrermetonymice positum observat pro Ioco, quo via eundum duciti Particula nN ante nam et nηυ ' pro uere, ut 1 Sam. XXX , uo. Aecossit variae duri nN ad populum, et a Sam. XV, x3. 'ra omnia populua transibas juxta viam 'n'Un nH ad assertum. I is rem Metro Iia Ammoniatarum, Deut. IlI, a1. ad quem Ioc. Vid. not., u Sam. XI, I. XII, a6. LXX, cod. Rom. t Του εἰσελθεῖν ρομφαίαν ἐπὶ 'Pαββαθ' υἱων Ἀμμων cod. Alex. et Arabs r καὶ ἐπὶ υἱων Ἀμμων). Verba duo priora traxerunt ad finem Vs. a4. Vulgatus: Mitam Poneo, uι peniat gladius ad Rahbath
Iliorum Ammon. Ita et Syrus et tradi
niane occidentes gladio de Rabbath inliorum Ammon. tihi a Dum tu ad Iugam, i. e. populum Judae, L. Iudaeos, qui habitant Hierosolymis, di,is I n' nprri' n'hxa vae' a 'nes, Iudaei, qui fodent Hierosol mia, quaa es urba m-ua et fortis, ut Kimchi explieat. CL Je j. XXV, I. XXVII, Io. Schnurrerus labiin a vortit una cum Hierosolymis, ut idem sere sit quod di in NLXX: Καὶ ἐπὶ τῆν 'Ιουδαίαν, καὶ ἐπὶ 'Iερουσαλ3μ ἐν μέσα
602쪽
Ezechiel. Cap. XXI, 25. 26. ' 58
'r pa ad D, et super eos, qui sunt da domo Judo, qui egress fune do Jerti iam, ut habisarent inciritalibus munitia. I 6. Praeteritum 'dire pro praesariso proph/ιico, quod suturo aequipollet, capiendum est, ut mox et drn a. uJ.Ω8. Stabit, inquit, rex Babylonius dubius, utram viam sit ingressurus. Con filium Nebucadnezaria fuit, Aegyptum expugnare. In via erant inprimis duae Illae urbes, Hierosolyma et Babbath Ammon, quarum aIteram necesse erat redigere in potestatem, ne posset circumVeniri. Eoidem consilio etiam 1yrum oppugnavit et cepit, uti et Gazam. LXX: ΕΗ την ἀρχαίαν ὀδον. Vulgatus: in biWis. Syrus: LM Ol . R. ita, in principio Diae. Chaldaeus: in nris v nN hv ad maιrem diri nis Diarum. EN matrem Miae, i. e. ad bivium, ut mox e plicatius dicitur. ndi deph Ad uiendum QAnations, utram urbem, Vel gentem, Judaeorum, aut Ammonitarum, Priuε insestet. Do di p vid. not. ad Deut. XVIII, ro. VRxii, quibus usurus erat, divinandi modi, singuli indicantur. Primus est: 'Tria ΝΠ,p, quae verba alii aliter explicant- Sunt, qui, Tanchumo referente, verbum ΝΠ, Π significatuleritasis sumant, ut hoc dicatur, regem Babylonium se gittarum ad omen captandum delectarum levitatem eπ' Plorasse, seu elegisse eam, quae levior esset, et jaot longius Per aerem ferretur. Alii regem existimant duas aut tres sagittas jecisse, experturum, num caderent in similiam, Rabbatham versus, an in dextram, Versu
603쪽
Hierosolymam. Alii verbo bop notionem Potiendi, ea gendi, ut Cohel. X, Io., tribuunt, hoc sensu: sagittas, L ferrum sagittarum polivit, ut splenderent instar speculi, in quo splendore cernerent divinatores, quo eundum esset. Quae tamen omnia sunt incerta. Recte Tanaum monuit, hebraicum hi hin convenire eum arabico λα- , -- morit, concesse cI. Ierem. IV, 24. Omnes couea η ahprin
n- funt , et verba nostra ita explicaviti os i
agitavit, famitas, di inandi causa, ut confuso misceri possint sortes. Rem exposuit UiERONYMus hia verbia: is Ritu gentis suae oraoulum consulet, ut mittat sagittas suas in Pharetram et commisceat eas inscriptas, sive signatas nominibus singulorurn, ut videat, cujus sagitta exeat, et quam prius civitatem debeat oppugnare. Hanc autem Graeci βελοααντίαν sive ραβδομαντιαν nominant. EMm ritum, cujus et in Corano Sur. III, 39. et V, 4. mentio sit vid. C. B. Μ1ei3AEUs Dissert. do Ilitiιatibna m. ex Alc rano tu ratis, s. XVI. in Syllogo Commentast. Theologi l. II. p. D 3. , pluribus descripsit ex Arabum mon mentis ED. Pococxius in Specim. Hs. Arab. p. 329. seq.Cnm esset alicui vel suscipiendum iter, Vel ducenda uxor, vel aliud magni momenti negotium peragendum, sagittas, quas tros in vasculo inclusas habebant, solebant consu-
Iere. Earum Primae inscriptum erat: c MI
jussu mo Dominua meus, secundae,
prohibuit mo Dominus meus, tertia erat , h. e. nulla nota insignis. Harum unam manu extrahenti, si occumroret illa, quae juberet, alacri animo, tanquam mouente Deo, pergere, sin ilIa, quae vetaret, desistere, quodsi ἀγραμματος illa, reponere, doneo prodiret, quae vel
604쪽
P. 781. Verba 'aeria Ah, R LXX, cod. Rom., SH. et Araba vertunt του ἀναβραισω ραβδον- In cod. Alex. in plurali: ραβδία. Vulgatus: commiscens Ditiam. Syrus:
Boia fiamιιam. Chaldaeuar N: Ua naed arcu Vaculatuε es Iasuas. Theodotion SII.: ad concutiendum Iagiatis. χ'sana Nis InterrogaDia, eonsuluit, Theraphos, simulacra magica, quae et in domibus, ut Iarealive penatea habebant, quorum et Genes. XXXI, 19. Jud. XVI l, 5. x Sam. XIX, II. Zachar. X, a. sit mentio. De indolo et usu eorum certi quidquam definiri vix poterit; plures conjecturas attuIimus in Noti ad Geneseos Iocum indicatum. Verbum bNU, ubi do confutiations oraculi dicitur, nomini jungitur cum di, quasi dicas interroga Per Deum, i. e. ex eo sciscitari, vid. Iudic. XVIII, 5.
a Sam. XXII, 13. XXllI, 4. ISam. XVI, 23. Hos. IV, 22., ei Ii. I. LXX: ΕΚ ἐπερωτῆσαι ἐν τοῖς γλυπτοῖς. vulga
lus: interrogarit idolia. Syrus: et interrogaMit idolum suum. Chaldaeus: Nsa Ubaea brevi inlarrogas it funutaera. 'IIa n Inspiciet jecur pecudis immolatae, Nain et haec divinationis species ex victimarum
exlis, Praesertim ex Amala et cordo Caput jecori' ex omni parte diligentissime consederant, inquit Cicoro de GDin. II, 13. , valde familiaria fuit; Romani exιinicium
605쪽
confutuit. Syruar m -- in pexit gloriam suam, quod hebraice in ana esset. Chaldaeus: N I a Nrri in Dexit jecur. 27. a V 2 In dextra autem ejus, qua ex Vasculo depromet sagittam, ni in dipsin erit dioinatio, Ni rO Irma, hi. e. dextram in vasculum immissam ad sagittam inde depromendam quum reduxerit, eam tenebit sagittam, quae nomen Ierusalem sibi habet inscriptam. Neque enim d*pn dici potest in regimine postum sui vertatur diDianatio merosolymae J, ob n nomini praefixum, sed do nti r ita accipiendum, ut sit: responsum, quod continetur voce: Ieru dem. SciINURBE R. LXX: 'Εκ δεφιωναυτου ἐγένετο το μαντεῖον επὶ 'Iερουσαλήμ. Vulgatus: ad dexteram ejus facta est diMinatio super Ierusalam. Syrus: locn m aincio et ad dexteram Uua fuit GDinatio super Ierusalem. Chaldaeus: mn manu a indi, b sa Nnopi in dextera ejus diinnatio cecidit, ut iret Hierosolymam. ''χ E EA Ad ponendum, i. e. ut ponat, s. admovendos esse arietes, de quibus vid. noti supra ad IV, 2. LXX: Του βαλλεῖν χαρακα. Vuugatus; ut ponaι arietes. Syrus: Nι cita mΛ, Nut fandaret contra eam infdicis. Chaldaeus: ivrmvri nNan, ad eo tituenaeum duces. Symmachus et Theodotion SH. pro G v ponunt hic quidem ii Ie vero turres, rix a n B ridi h Ad aperiandum Oct cum casis. i. e. ut hortetur, excitet suos ad caedendum hostes, Iudaeos, vel, ut milites cum clamore occidant Judaeos. Ita haec verba vulgo explic iit. Habet tamen haec phrasis, Oa cum caeda aperire, aliquid duri et incommodi. Nos quidem non dubitamus, ritanae h. I. pro ' SI cum cI mors capiendum esse, levi literarum metalliesi, cujus plura exempla supra in not. ad Vs. I9. Vidimus. Sane hoc optime. respondet τω ridimns in altero hemistichio. Eandem estimoris significationem ipsi nomini rix' vindicaro studuit
606쪽
eou. arab. fregia, ut ritari proprie notet fouum fractum, quemadmodum riv 'n a themate v n, quod aequu ac cognatum v 'ri, frangero, frangendo rumperadenotat, dicitur de fono, quando non procedit aequali tenore, sed fractus est, et Montidem abruptus. Utroque vocabeso denotabitur clamor ille militaris, qui in proelio, aut violenta urbium expugnatione edi solebat, de quo nutrin speciatim usurpatur derem. XLIX, 2. Amos. I, 14. II, I. LXX: Του διαν. ἔαι στομα ἐν βοy. Hubigantius illos rinva legisse putat, quod in textum recipiendum a bitratur, quum respondeat τω n 'na, quod sequitur. Sed poterant et 'N' per metathesin pro MNI positum ha-
tubae. Sunt, qui putent, da h. l. ello aetam gladii, ridis autem, ut alias, denotare stringera gladium, ut phrasa integra sonet: fringendo aciem gladii ad eaedem. Cui interpretationi recte opposuit Lenta l. c., primo, illum sensum si vates exprimero voluisset, scribendum suisse rivrib, ut infra Vs. 33. : gladius 'IU, nmna eMaonatus es ad mactationam; tum, nomen n*, quando Pro
aeta gladii accipitur, semper sibi a ri junctum habere, ut Genes XXXVI, usi. Exod. XVII, II. Deut. XIII, 16.; denique, Hebraeos non usurpare Phrasin ni ndis, fri gera gladium, ut Ps. XXXVII, 14. Mich. V, 5. et infra
Us. 33. SciIN REn verba nostra ita vertiti ad aperie dum adilum contundendo, ut de moenibus perrumpendis accipienda sint, Et rix a expIicandum sit ex arab.
et contundendo fregit. Sed quamvis n a 'a
607쪽
Proverb. VIII, 3. aditum, portam, urbis significet, Nusquam tamen rin solum de aditu ad locum aliquem usu patur. Phrasis nis ridi ubique denotat verim os, Vid.
ad fodiendum lapidam. Uerba n ad SLXX l1. l. vertunt καὶ οἰκοδομῆσει βελοστασεικ. Vulgatus: ut di coe munielonos. Syrusi lcor ια C et aad 7--ret Deculas. Chaldaeus: d p I ' IU, σι ad exstruendam machinam. Symmachus SH.r l a Uitalao re ad aedissicandum sepimentum. PraemitIa ab omnibus interpretibus copula ', exstat in codicibus quamplurimis et manu et typis exaratis. u8. HIS E pΣ nn 1 num Eritimo hoc eis, scd. Iudaeis quin dioinare Manum ut infra G. 34.), sicut vana quaedam divinatio; contemnent Chaldaeorum auguria tanquam vana. LXXr Καὶ αυτος αυτοχ ως μαντευόμενος μαντείαν ἐνωπιον αμῶν. Vulgatus: eritqua. quas confulena frusta oraculum in Oculis eorum. Syrus: oc atata, id a m yil ocae, to ori erit eis scut dirinito Diana coram oculis fuis. Chaldaeus et ri In Petri rnviva PI 'ηχ l n'rad' im, n'n' i n, aeriau σι facias sunt eis dioinationes eorum mendacia
in oculis eorum, et auguria, quibua augurabatiar eis.
dnΝ-'vaei Quasi repetito 2 ex antecedente vel 'o quod jurantea fac metata suissent Chaldaei eis; sive, quod Doramenιa Dcramomorum eis Iudaeis essenti Sed praestat, 'I'nes pro adjectivo, forma Parileipii Passivi capere nam pro Participio ipso nequit liaberi ideo, quod
verbum non reperitur in Cal; jurantes alias vocantur: vaetia, vid. Julaj. XLVIII, a. Zephan. I, 5. Malach. IV,
608쪽
5. al. , proprie: obstricti jurejurando, ni Iud. VIII, ii .
riam protensi cos. C. lue. MIcii Eras Luminia Θriaca proiatu trando Graismo Mero, f. XXV. in Sylloge Commemeαι. Theolo . VOl. l. p. vo9. . Nomen rim vi de jur jurando usurpatur Nelaem. VI, I 8. DeuL VII, 8. Exod. XXII, II. Num. V, 2I. al. et pluralis nidines eodem significatu Habac. III, s. Verba un, n udiu 'Ia LXX et Syro Iion exprimuntur. OAbest oratio haec ab editiona correcta τῶν LXX. Verum in Complutensi exstat in hunc modum: ἐβδομαζον τα ς εβδομαδας αυτο . Apud Theod retum et alios codices habetur; ἐβδεμάζωντες ἐβδομαδαο αὐτοῖς. Quam versionem Scholiassas tribuit Theodotioni. Pa nus. Illa interpretis Graeci verba Theodoret .ita explieair ως ἐβδομοιδα ἐβδομάτων ἐορταζοντες, ουτως διο - τουσι. O hebdomada Asidomadum celebranios, ita δε-gum. 'Cepit interpres nomen niva et significatione hebdomadum, qua Exod. XXXIV, 22. Deut. XVI, 9. 16. et alias occurrit. Vulgatus: M sabb Orum otium imitana. Quod Hieronymus sic exponit: isVidebitur habitatoribus Jerusalem oraculum mistra consulere, et quasi sabbathoiarum otium terere, Iudere videIlicet, et nihil operis perpetrare. Nomen ni vi sinistro cepit pro naist fabbaeia m. Chaldaeus: nrn i Σ va Nn Pri r N et tui nasciabant, quod quadraginta et noDem Dic bus obser assee. Dictionem nivales 'unei intellexit septam fmsenarum 49. Eum laquutus JARcIIIus, hunc locum ita explicat: hQuadraginta novem vicibus divinaverat eis L contra eos, Iudaeos) Ne cadnegar, atque omnea divinationes ad idem propositum eundem quo finem tendebant, ut scit. ad oppugnandam Ilierosolyniam prosectio ἀι nem susciperet. - 2In NU ilia crex Babylonius recordari facie iniquitatis, fidei a Judaeis violatae, osnn, tiι capiamur, rex cum lilbditis foedifragis. Sen Ius est: , ,
609쪽
Iudaei, per fessos prophetas seducti, contemnent tonatum Babyloniorum, et auguria illa vana esse dicent, quod Chaldaei eis sacramento essent adstricti, quibus tamen ipsi fidem non servaverant. Quapropter Nebucadnegar in memoriam revocans violatam fidem, exstimulatus est in Perniciem eorum. Vocat perfidiam Zedehiae, qui fidem datam Nebucadnegari, nomine Dei interposito, violarat, quod periurium causa fuit oxpugnationis urbia Ierusalem. Cf. supra XVII, 8. s. 18, 19. LXX: Καὶ αυτος ἄναμμνη-emων ἀδικιας αυτου eod. Alex. et Arabs αυτων μνησαμναι. Vulgatus: vis autom record Pu --.quitatis aia --
quod) responsum sibi esset super Merbiam, donas DeniFι
ei tempus, quo tradero tur in manum eiso. Sunt, qui verba hujus versus priora, dp2 din, nrn', hoc sensu capiant: irridebunt hanc prophetiam tuam tanquam vanam, inanem sto stultam divinationem; propterea quod ipsi eum Chaldaeis foedus jurejurando sanxissent din, n unci 'uni ; hoc ipsum vero, quod contemnunt et ludificantur te et prophetas meos, essicit, ut tota illorum impietas coram me et coram hostibus in rationem veniat, et perniciei causa eis stati Batione prorsus diversa hunc Versum explicat CoccEsus, qui dupIex illud tinh mon ad Judaeos, Verum ad Babylonios reseri, ut haec prodeat sententia: Dra fuit eis, Nebucadnesari et Babyloniis, tanquam aucticium Danum; non credidit rex,
sed pro vano et illusorio responso habuit, tum, quod urbs munita esset Vs. 25. , tum quod ibi esset templum Dei, sub cujus praesidio urbs illa semper sui tat tuta, ita ut multi reges et populi, manum ei inserentes, suerint pude- facti , ut inter ceteros Sanherib. Ibi haruspices jur seM GjoraF, se nihil per dolum respondere et sallaciam.
Tum Oero illa ch. e. aliquis commemoria ι peccatum, i Judaeos
610쪽
Indaesa a Deo suo defeeisse, et in Iegem ejus peccasse, 'ideoquo Regem vocari a Deo per iIIa figna, ut a rebelli populo, tanquam venumdato in manum ejus, exigat poenas. Cnm Cocerio sere convenit ScHNURRER, qui huius Versus sensum perhibet esse hunc, rem BabyIoniis pIano inopinatam.atque incredibilem visam esso, quod et munitissima esset Iudaeorum urbs, et Numinio, Cujus innumera exstarent facta mirabilia, praesidio gauderet; jurasse alios, fraudem subesse omini, aliis certam ejusdem fidem alleverantibus; tandam fluctuatitium animos ita composuissa Regem, ut diceret, eam nunc esse Iudaeorum pravitatem, atque in patrium Numen impietatem, ut non sit, cur de
urbe eorum expugnanda quisquam desperaret. Nobis tamen et simplicissima, Et verbis et Contextui maxime con- sentanea videtur ea, quam Primo Ioco posuimus, inter pretatio. I9. Iam ad Iudaeos convertitur oratior EI I in
P a v eo quod recordari facitia, quod esscitis, ut in memoria sit, iniquitas Dosra. quod tanta apud vos invaluit morum perversitas, ut publice nota, alque inter barbaras gentes pervuIgata sit, ut statim additur: nrvius ris,hna dum re tantur, deteguntur et publice innotescunt scelera es , ut Hos VII, 1. Possunt haec parenthetico legitisque ad Athnachum. n 'n' hv bba In omnibus fac nori a Mestria. Syrus: emta O et cuncta studia Destra. Legit bb', quod ipsum in uno Kenicotti codice et alio quodam De-Rossii codico a prima manu Iegitur. di 'di m Pro eo quod memorabimini, scit. Ua, ut Num. X, 9., sed sensu bono), s. 'AN, coram me, i. e. quod Vestri recordor, quales sitis, scit. iniquitatibus pleni. CL PL CIX, 14. n π: AN D 2N ' νε Comme
moretur peccatum patrum suorum coram Domino, rapeccasum miris suae non deleatur. Verba n2 vin iv
non sunt expressa a Syro. di 'arn, in Hiphii, ut in priori hemistichio, et hic in duobus codicibus Iegitur.