Celeberrimorum a primo legum institutore sapientum, ac primariorum in ijs professorum; ... quin, ... pro vera catholicæ ecclesiæ libertate, & immunitate decisiuè consuluerunt, ... Tomus primus secundus ... Auctore Fr. Hieronymo Gattico ..

441쪽

apparet maiores nostros nulla onera ab Ecelesiis, nee 'quidem exegisse; quod iam imposita essent; antequa ad Eoicletias pcrueniret;& cum onere suo itansire deberent; nambo ipla, & prius in potestate laicorum . dc onerata futile, duoitari non potest; siuὲ oneribus illis perpetuis realibus, ud aliis, quae nunc contra Ecclesiani inducuntur. Quod si quis dicat, Italiam immunem filisse a tributis, ficuti indieae Vulpiamis in lib. i. is decens& propterea praedia sine oncread Ecclesiam ab initio transiisse: leges autem, quae de oneri ruis canonicis, s eu Fiscalibus, lioc est ordinariis mentionem habent, de Ecelesiis Prouinci libusnere, quemadmodumao in l. de iis, de Episc. dc cler. apparet. Primo, dicimus, Ita liam non fuisse prorius immunem, MURMamnes minus etiam immunes, quod ex Sigonio lib. I. de antiqvii iur. Ital. cap. a I. in fiae apparςt: maxime autenu regio haec nostra immunitatem non habuit, quae Italia non continebatur, sed Gallia citerior appellata,Prouincia facta fuitide quo idem Sigonius eod. libro,capite a .dc 16.Q9Ms etia Italia, Zc haec omnis regio fuissct immunis antiquitias, tamen pol, quam Gothi, dc alii Barbari, maxime Longobardi, camοocuparunt, dc rennerur; quis dubitet cam tributis, occmino. dibus crudeliter esse vexatam contra quam glos assis in i .rinnes, C.sine cens. dc Qquod iidem, dc posteris te intibus est affirmand tim , quoca avarijs Principibus possessa ibit,seu sub propriis Ciuitatum impcrijs,carumve Duo hac Tyrannis iacuiι : quorum omnium bellis, varusque sumptibus plurima suppe stat e,dc pensitare neccssu erat,& pro pterea onera varia cuiuscunque generis imponure, di ita eius etiam generis, quae nunc ab Ecclesia poscuntur. Bona autem, quae nunc poenitus imi nimia Ecclesia possidet, sal rcio maxima ex parte, post memorata Italiae occupationem in Ecelesia in deuenisse cognoscet, qui fundationes Eccletia nam iniicstigabit. Ex quo fatendum est, bona cum ad Ecci fias peruenerunt, onus situm reliquisse, neque aliud eisina, ctum fuisse. Cum igitur bona, quae nunc ao Ecclciijs pois' dentur, ex Barbarorum, Dran;γrum,ac aliorum comina'.

442쪽

pore subp is principibus , oiaerari. Nam quod nimis nimc atageatur bona Ecclesiallica, in serius videbimus verum non εαsse;preterquam qtio i non sum cit talis causa ad immunita.

Diri vi, aut fraude laedendam.' et ' Memoratae sanctiones omnes, earumq; quas attulimus, germanae interpretationes,dc argumenta ad integram Ecclesiae immunitatem constituendam, atque adeo stabiliendam gis confirmantur, quod huiuimodi immunitas diuini: litteris, diuinorumq:hominum exemplis, ae documentis;ac demum iure ipso diuino confirmatur. Narratur Gen. I. quod cum Aegypti Prouincia; fame ita oppressa esset, vinihil incolis super esset,praeter corpora,& rerram, Ioseph Piouinciae illius administrator pro Rege Pharaone, emit asingulis possessiones,ita ut Aegyptum uniuersam Regi acquisi uerit: cumque eam coledam incolis postea tradidisset.quin tam partem frugum Regi iussit dari. In quo tamen excepti

sunt sacerdotes,quibus,ne cogerentur suam terram venit

re,eibaria ex horreis publicis praeberi volui dc cum uniuersa Prouincia quinta partem etiam posteris temporibus Regi persolueret; terra Sacerdotum libera mansit, ac immuais. tantum abest, ut tributis, vel Oneribus icrram Sacerdotum presserit a vi neque eam alienari voluerit necessitatis tempo re; neque quintam partem fruinaum acquirere, sed potius eis alimenta de publico praebuerit. Narratur etiam lib. I. Esdrae C. I. Artaxersem Regem Persarum, cui seruiebai P pulus Israel,edixisse,ne vectigal,tributum, aut annona imp neretur Sacerdotibus, Levitis, Cantoribus, Ianitoribus, Nathinaeis, aut Ministris domus Dei. Quae quidem lichi prae-eepta Diuina no sint; haud tamen sine causa, dc mysterio in. Ita exEpla ,εc testimonia in scripturas sanctas resata esse credimu in ideo non immerito dicta sit immunitas ecclesiasti- ea esse iuris Divini. Eamq; fuisse Domini sententiam Gratianus amrmare veritus non est, dum post capit. tributum huius qui'ionit,faω illo Iosephisc Pharaonis commemo

443쪽

ιiberes esse opnaere. AtDe ita Deo placuisse illud indicat quod per Iole uixi sanctissimum Patriarcham, dc Esdrae olnimi

Sacerdotis , dc Scribae osticio ea immunitas decreta eli. Et valde absurdum esset, ut Ecclesia nunc minus liberaesses,

quam fuerint Sacerdotes,& Ministri Domini sub Phatam di sub Rege Artaxerse . Quod si quis requirat hac in re prr ceptum, Domini , id noli potuit in scriptura sancta hal eri; quia sub Principibus ι Domino conititutis nullum tributum

Dominus decreuit, seu approbauit, ut ex eo posset excipere bacerdotes, eorum uὶ bona.Sed tributum tantu inmodopes misit in populos exteros subiugatos,uti legitur Deuteronom. cap. ao. dc alibi. Et si quid munerum, leti onerum inveteri lege apparet, Sacerdotes, dc Levitae immunes, quoq; decla

rati sunt. Nam videmus Num. cap., I. numerari viros οὐ

nes reliquarum Tribuum militia: aptos: excipi autem Leubias, tanquam a militia immunes, & lacris addictos.

satis immunitatem significat, quod cap. 3. dicit Dominus ustuli Levitas Psiliis Israeι pre omnι ρνιmogeniιο, erantq; Zι Mane, . Si suos appellat Dominus Levitas prae caeteris ; vultqi eos in sacrix rebus,& operibus occupatos,intelligimus etiam eos velle a caeteris immunes. Quidam, quia Dominus noluit Levitas habere partem in terra cum filiis Iliael;sed decimodi primitias tantum, Num.cap. a g. arguunt debere ab ecclo'siasticis tributa stilui, alutat.n. possessiones Ecclesiae praeterra datas, uti non debitas, oneribus debere subij ci. Abb. io ς-i de constit. sed non video quo modo id sequatur. Primo Φ'cet Levitae partem non habuerint, ut aliae Tribus, habuς umquadraginta octo Urbes,cum Suburbanis;& ita partem modo habuerunt, Num. cap.as. Ioscat. Deinde fib 'clesia possidere potest, ut Catholici omnes sentium,nino, uti Domino consecrata, immunia esse debe' gnatio quoque decimam immunitatem potius indicat,sum

eae sine vere , ac labore percipianua. Adde, qudi

444쪽

eorum immunes esse lebentiquas etiam non inuiti traderet Clerici. ia eis clacunae restitueretitur. Sed Diuini iuris clie hanc. immunit x x postea liberὶ pronunciauit Bonifacius virinieridus M 3Im c. mamquam, de ccnsibμs in o.

a rsu tamen dic. ad memorata diu, .norum librorumexempla refert. Ante illum Alex.III. idem. videturastirmasse in c. non m iis , de immun Eccles.dum

imis Diuinae notitiaiimmunitas acerdotio datur, d tu r jbus, qui cauon ad hoc citatur etiam ab Archid. in Q quoimarim decensi,Concilium quoq; loniense tom pHic

4 -d Concilium lices sit Ptoninciale;quantae tamen aucto. , astatis sit tot Patrum in Dei nomine con torum sente aia, facith omnes vident. Sed dc Concilium Generale Lat ranen. iub Leone X. idem confirmat sesso. in Bulla,quae im cipit, Sulaernae, scum dc fructuum, ubi pronunciat Pontifex eum Concilio bonorum ecclesiasticorum administra. tionemad ipsumic ad eos,qui ea possident, pertinere:Prii opes autem seculares, etiam Diuino iure prohibentuitae in eis intromittere non debere. Postremo autem sacrnino cumenicum Concit. Tridenti sessas .cap.ao. dum Principe ad Ecclesiae iura tuenda monet,tum sacros carioneS,& Ap stolicas sitiretiones in fauorem Ecelesiasticae immunitatis, dc contra violatores editas innovati, tum Ecclesiae, di per si narum ecclesiasticarum immunitatem Dei ordinationc, dccanonicis lanctionibus costitutam dicit, in qua quide etiam norum ecclesiasticorum immunitatem contineri da bium

445쪽

hium non videtur, maxime si tollus csecreti verba dc ita ostolidit cadem locinendi ratio in cap. Ecelelia Samctae Mariae, de constiniti nimirum cum dicimus Ecclesia. eum immunitatem, etiam eius bonorum intelligi hanc immunitatem esse iuris Divini, Doctores quoq; amrmarunt in dicto cap. quamquam, de censibus in 6. Arelites Auchat. Gemin Francus, Abb.quoq; in c.non minuude imi nun. . Ad hoc confirmandum valet illud armmentum, quod quidquid Deo coiecratum est. sanctum ianct uiri est Domini, Leuiti a . Num. 23.quod referreir in C. nulli, I 2. q. a.dc etiam ex legibus eluilibus diuini iuris sunt, & nullius inhonis res sacrae, i. r. fi de reri diuisa talia lunt bona Ecclesia, ego diuini iuris sunt,3c liberri potestate laicoriim.Scimus esse Catholicos Doctores, qui negent immunitatem hane esse iuris diuini: canonici quidem iuris Doctores communi sententia assirmant: Theologi vero nonnulli negand quibascatu respondet Bellarm.controuersaom: χ.lib. I.de cier. cap. vit. & AZor. in I. par. Instit. lib. s. cap.r a. quos Lector vid ce ne gravetur, ut hic repetitione earum disputati una sa

aa Λt naturali quoq; iure eandem immunitatem niti,id lavdet, quod ea vere apud omnes ferὲ gentes, ut Gratianus imterpretatur, videtur obseruata. na praeter memorata exempla Pharaonis, dc Regis Persarum, qui naturali instinctu adita iubendum, seu consentiendii moti videntur; extat exem plum veterum Gallorum; Poram Druidesserim i , or uua .

runt, neq; trabula Una caem reliquis pendunt, militia vacationem,-'

Niκmque rerum habem immunitatem. Eoriimq; disciplinam idem ait ex Britannia translatam: ut intelligamus etiam Britanos talem immunitatem conseruasse. Commemorat etiam Plutarcitus in Marcello, legem Romanam fuisse, ut Sacerdotes a militia essent immunes: du ait ex nimio timore Gallorum Exceptionem apposuisse legi; ut in tumultu Galloru inam nitas cessaret.quam immunitatem in caeteris quoq; habuisse credibile est, licet legcs non extrari, quas plurimas persuς

docti

446쪽

dosti viri qqaeruntur; neq; verisimile est, populum hi

manitati, ac religioni prae caeteris deditum in hoc humanitatis, ac religioni ossicio a Barbaris este superatum. Ex quo apparet Principes non iam concessisse clericis , dc Ecclesi seu donasse immunitatem; quam persoluisse, licEt cum imminutione, quod iis debebatu r,uti consentaneum iuri nati rati. Et certe quo lumine cuncti homines supremu numen,& diuinam potestatem agnoscutit supra omnia terrena, eo quoq; intelligunt, Ministros, & Sacerdotes eiusdem num, nis, di bona, quae ad eos alcndos ad Templa numinis ipsius conservanda. dc eius cultum procurandum necessaria sunt, immunitatem ab humana potestate merito poscere. Cum ita se habeat bonorum Ecclesiasticorum inai in

tas Iriimano,d diuino iure communita; Doctoneiq; omnes fateantur, nullum esse ius potestati laicae in eis, ut oneribus grauari possint.Doctores tamen cupientes bona ecclesiastis ea aliquo modo subij cere oneribus, quorum certh mirabiale studium in hoc genere apparet ; rationem inierunt, ut ea saltem obnoxia oneribus facerent, antequam ad Ecclesiam peruenirent, ut ita postea tenerentur, postqua ad Ecclesiam peruenissent ex regula illa, Rem transire cum onere sit 'a; Et ita licet fateatur hona ecclesiastica esse immunia humano . Sc di uino iv rci, no essici tamen volunt, ut onera eis initi, Mimposita non furant. Atque ea ratio triplex videtur apud eos,& tres quasi gradus constituuntur obligandi bona. Alii bona tunc obligata, dc onerata dixerunt, quando Princeps prius eis tributum certum, & perpetuum indicit, puta si, ut FcIinus ait. impositi sunt duo denari; pro tornatura te irae quolibet anno in perpetuum; ac si dicamus ex consuetudi' ne nostra, pro qualibet pertica, seu modio terrae. Secundus tradus est, ut statuto Ciuitatis, seu lege decernatur,x ti fecerunt Perusini, omnia praedia cilla obligata oncribus: tunc enim aiunt, cum ea liac, dc obligatione traii re ad Ecclesiam, ut onera omnia iubeant, quae postea indicentur: siue, ut Eu-

subini, qui omnia praedia donari Voluerunt Coniunt, a quibus postea singuli receperunt cum obligatione onerum, α

447쪽

m facultate alienandL Tertius gradus est. vi bona omnia iCommune describi,&aestimari iubear, ita ut pro aestimatio, inis, dc pretii sunt ma cuique attributa, cuique etia erum aquae imponi contingat, pars alti ibuatur. Prima rano impo. nere videtur onus prediis: secunda apta, seu habilia praedia a reddere ad ea sustinenda: tcrtia vero. modum contributio, inis praeparat. In prima specie omnes ferE Doctores consem itiunt cum tali onere rem transire ad Ecelcsiam. In secunda. ro: tertia dissentiunt grauiores Doctores a & Omnino sentem hlia ost magis receptailicet recentiores contra coirati sintsin ignare. Nos, ut nobis videmia omni alio studio remoto, ve- iritati tantum studentes, repugnantibus licet omnibus stis , Doctoribus,sanctionibus tamen ciuilibus,dc canonicis,quas isuperius explicauimus, atq ipsa ratibne freti nullam citis inem valere existimamus, ut bona postquam ad Ecclesiam iperuenerint, possint tributis, autoneribus quibusleunq; o, inoxia facere. Posteriores recentium Doctorum ratione . . cum ipsis etiam ciuilibus legibus veterum pugnat. Prior

ris illa ratio, dccum lege Federici ,&cum saeris decretis, α icum iure ipso diuino , quibus bona Ecclesiastica immunia iesse pronuciata sunt, & ab omnibus tributis, ct exactionibus ilibera: quod quidem non taci,si aliquo onerum genere pre' i

Videamus igitur , an tui hismodi regula valeat in hae ma- . tertia immunitatis,cum res profana fit iacra:&primis an va' , lcat in primo illo gradu, quando tributa certa, & perpetua , indicta sunt a Principe cum quibus uti cum onere affixo Vm .luerunt glostae,non uno in loco;& Baldus alioqui Ecclesiς satis aequus; alijq; fere omnes bona ad Ecclesiam transire. D, icimus autem hoc onus ita impositum adeo rei affixum non iesse, Ut secum ferat, cum ad Ecclesiam venit. Ac si quidem ad id imponeretur, ut immunitas Ecclesiae eluderctur, iam lactum condemnandum esset, tanquam in fraudem Eccle' isae, ex doctrina mox explicanda. Verum etiam fi ad id nos i fiat, sed alia, iustaq;de causa, tamen tale onus secum non seret: nam cum res venit ad Ecclesiam, ibi id priuilegiu, & tu

448쪽

to ipsa obuium habet, quod eontra ipsum otius proprie introductum cst;idq; grauiori auctoritate,quaeli Principis cuiusuis , dc idebonus illud deponatur relinquatur necesse est: neque id mirum ex ea quoquc ratione, quod rci muta tu e status, quae ex profana sitissem. Restita vera Res

transit cum onere tuo, a liabet suas exceptioncs. fert onas

quo potest,& quousq; non impcditu tacgitime. Principi ius

est tributa bonis subditorturi indicere, doncc ea liant subdi torum, non ita tamen, ut ita rh, ac priuilegio possit osticere, quibus immunia bonascclesi stica redduiut. qu. E qin talia verE non dicerentur immunia, si tributa quocuinq; nonu IIe praestarent. exemplis quoque hocidenisnstraturii Homo quilibet addictus est Principi suo; MI Reipub. itati eius it dicium,dc imperium recusare non possit: ileq; uegare ei Obsequia, dc struitia legitima domi domilitiae , sed si acris inu tietur; aut vero oro sese dicetinordine religioso, cessat illa Obligatio, quia ex ea mutatione istiuus homo fit immunis; clamque profana potestas in cum imperium non habet, et notissimi iuris si tex. de soro compe eap. I. 2. IE. Scalijs. Quin etiam ccssat ius prhiathim, quod Detrius est, qua Primcipum, qui habent tantum dominium ruaiuersale. Sexuus si ordinetur, statim abimperio consueto Domini liber est ε. lbeet Domino quaedam actio restruetur pro eo, quodetrusiet, terest, i non distinguimus, iF derctaarbit. Λι buce, qui aliti cogendus est, obueniente faccrdoIlo,no cogitur dicere sententiam: quod non sbium honori perlbnae,sed maiestati Dei deberi, ait ibi Iuriscons. . Atq; eo minias oneri locus est, cum ad EccIesiam res venit 1, quia sequerctur, Ecclesia esse laico Principi subiectam, quod faTum est ue cxactio .n. oneris est signum subiectionis,glo in c.tributum, a 3. q. 8-

Iinino sequeretur ius Principis, quo onus rei imponitur, pristare iii ricanonico, dc diuisio, quo reSEcelesiae oneribus, & tributis exuviantur.

Praeterea etiam si priuilegium res non habeat, fit tmerimes cum ad priuile tum peruenerit, diueris tum ceu

449쪽

statur . exemplum est in l.cum quidam, si usur. ubi debitores, qui usuras minores semissibus ant,postquam ad fiscum transierunt.semiues cos di ibat

Ex constitii nibus Donunij Mediob qin duodecim libe

roshabent, immunitate horre rum fruunturi etiam mihque acquirunt,saltem usque in certam qua titatem consti diat. lib. de immunite ita necesse est, ut quae res erat eruta, reddatur immunis, cum pervenerit ad habentem duo

decim liberos quid mirum igitur, silpriuilinium Ecdeis uessciti: Nam lices ea immunitias thiodecim liberorum monerum extraordinaltiorium t tum, 'iomo tamu ilicetum extiaordinarii salias subiacetae ila bat. - Facit etiani ad hoc: gula contraria cum argumento Gntrarijs, n2 nautati Hossessoris rus amittit priuilegi hii Ecclesia , quae non so-t,decimas, vendat praedimnsiuit non priuilegiam, hic ducimas itaveret, coa nobis dedςeii si quis emitrem a fisco, iton tamen fruitur immunitate fis FHocatio, s.fiscus, isde public. Item si res Ecclesiae iminum alienetur, dc fiat profana; in onera relabitus: facit sisi. pyi m egeneraliter, Ir .Barti in liner procuratore, de qui- haeredi & in i .locatio. Nominusitatum est, rem descrip inrer eas, quae sit,jeiumur oneribus, expco adclari.o δquae MribseMeta est, inde tolliturneu minuitu r pro eo,q deterior facta est, l.forma, ff. de censibus Petr. de Perusionrraei. de colleci. in ea parte, quae dicitur consiL primum n

Qiiod autem quidam probant ex M. And.quodam exem' pila hominem transire cum certo vinculo ad elericatum: sit ita, ut dicunt: sum tresmndere, quod loco. seu cautae, quam res venit, non est datum priuilcgium c trinum,Vtin

casu nostro.

Quod cliam dicunt, quemadmodum si pacto, aut alio P stu priuato sit onus adiunctum rei , cum eo transit ad Eccl sam: itidem respondemus, Ecclesiam non habere immuni'tatem ab eiusmodi oncribus ex pacto prouenientibus , usus ab

450쪽

ab aliis, de .quibus agimis. sumptiam autem videtur hoc argumentum a Io. Mon. qui minen in c. I. de immuri in o. non argumentatur ex eo contra immunitatem, sed dicit,quod si possessio censualis peruenit ad Ecclesiiam, census debetur, quia res transit cum Onerς suo: census autem, de quo loquitur , cst debitum, seu obligatio priuat. 1, a qua non datur ina- munitas, S ita indicat Lunica, C rem alicta. quam allegat. de tali censu agit glos. c. in c. conlii tuitis , de relin dolia. Ad id etiam probandum affert axioma illud concedentcni dare tantum ius, quod habet exl. tabernas, Ede contrah cmpl. quod item male Doctores a priuatis actibus ad tributi obligationem transferunt: nam quod homo priuatus non habeatius negandi tributum Principi, de ideo non possit alteri dare, non ideo seqttitur, quod Ecclesia non habcat, que non ab illo concedente tale ius consequitur,sed habet ab Ecclesie summa potestate, immo a Deo. At quod idem auctor ibi aD

fert de re inlaudata Ecclesiae collata extit. 3 . dealod. fi Cud. lib. r. quod foetidum amittitur, nisi per gratiam Ecclcse rursus recipiatur, pro immunitate facit. Si quis vero opponerct, ex priuatorum tamen cond itione 'obligari Ecclesiam posse ad onera, non obstante priuilegio, sicuti Felin. probat in QEcelesia Sanctae Mariae, de constitur. nu. 77. dicimus, quod ex privati conditione ad omnia onera Ecclesiam posse obligari, non miramur. veluti si quis leget fundum Ecclesiae cum tali conditione: tunc enim ex conditione hominis priuati obligatio illa ad onera priliati pacti naturam induit, publicaeq;indictionis vim ammittit. cui priuilegium obstat immunitatis, non autem conditionibus priuatorum, lichtq; cuiq; rem suam donanti conditiones, leonera adijcere pro arbitrio suo; quia est vere minus . non est autem Principis tale dominium, qui neque occupare, neque alienare potest bona subditorum, sed generale quoddam dominium tantum habet, ita ut etiam possit iuste onera indicere.

Potest 6c hoc a nobis allegari, Pac d qui statuerimi mam sima, dc cerra alia visis-non desese dominis seruiatium