장음표시 사용
71쪽
ceps ex Aethiopia orimidus, cum recentibus copiis Obviam ei appropinquaret'. Captis igitur Iudaeae locis munitis, Tartanem et Rabschalion, summum pincernam, et Rabsarim, Principem eunuchorum , Hierosolyma misit, ut deditionem urbis sexposcerent δ; qui, cum IIighias verbo divino per Iesaiam laeto commonefactus constanter negasset, ad Sanhoribum reversi, Libnam iam prosectum invenerunt. Rex Hierosolyma versus castra movit. Iam igitur ad summum discrimen omnia undique vergebant: Iudaici regni extremus iam dies sine ulla dubitatione humanae rationi videbatur venisse: capta urbe, Λssyrii ingenti praesidio, tota fere Λsia, sublevati, haud multo laboro Asricam quoquo gladio expedire posse putandi erant - at Dominus aliter constituorat. Una nocto maximam immensi exercitus partem ita perculit, ut, quo reliquias servaret, effusa fuga domum rediret mane, qui vespere etiam orbis terrarum dominus esse videbatur M. Summa hac omnipotentiae divinae manifestatio uo Assyrii a
fastigio gloriae et potestatis subito deiecti sunt. Vix enim hanc acceperant cladem, cum Medi deficerent, eosque Babylonii aliae-
inflictam esse, eum Tirrhina eum maiore, ut videtur, exercitu appropinquRret.
2ὶ De tribus muneribus illis eis. Bon. I. l. p. 149. 175.181. 209. 335 all.
3ὶ Quo loco Assyrii eastra posueriint, ante septentrionalem urbis partem, apud stagnum superius, unde urbs impugnari poterat, quoniam arte ibi facilius tantum nee natura munita erat - ei IosΕpui etiam tempore nomen erat: castra Assyriorum rιῶν latasDDίων eis. IosRPnlue B. I. V, 7, 2; V, 12, 2. cfr. W. ΚRiso Topographie Ierusal. p. 139. M M'. Outi. p. XXXVII: .The evenis of the laurit, year of Sennacherib present a markel eontrast to the delai Ied anu magniloquentdescriptions of tho preceding perioda; they aro confinet to a se. meagrelines, and reser exclusively to an expedition against tha Chalde es' ei. ;commemoratur Praeterea, quod Merodachum Baladanum, quem primo dudum anno debellasset, iterum subiugasset. - Ceterum in enarranda hac
quarti anni expeditiona genus quoddam dicendi invenitur, quod satis magnopere similitudinem reseri uv. Nah. III, 17: . My troops pursued him, but ho fiead RWay, and his placa was not found ,' cla. π th
b De tempore quo Medi defecerint, uv. dd. sontentiae satis discrepant; ab aliis statuitur, a. 753 illud accidisse, e quibus nominamus N Rs Riure, minimeque BRANDisluti qui novissima hane opinionem accurate defendit; aliis post eladem Sanheribi, a. 714 sactum esso videtur, inter quos nuncupamus VITRI sis, IIvpFELDiun, DuΝcκκROl. Ae nobis quidem hoc
72쪽
q. 5. DE REBUS ASSYRIORUM. LXIque gentes coiisestim sequerentur; ac licet Babylonios mox rursus pacaverint, et, qui Sanheribuni regnando excepit, Assarhaddon Assyrii nominis honorem aliquantisper restituisse putandus sit: tamen fracta erat potentia eorum, ex quo atroces angeli
temporis momentum sine dubio tenendum esse videtur. 1ὶ Primum enim Medos sub Tiglath Pilesaro Assyriis subiectos etiam fuisse, dilucide apparet e Il. 2 Reg. XVII, 6. XVIII, 11. eis. Iogκpu. Ant. IX, 12, 3; nec minus Babylonios, quos Medorum seditionem et desectum secutos esse tradit HERODOTus I, 95, cli. 2 Reg. XVII, 24; quod autem do hoc loco
monuit BRANDIsius, cum probabile esso asseveraret p. 53 I. l. , reges Assyriorum .in Babylonios quoque expeditiones suscepisse eorumque agros quosdam, quamquam imperio ipso non subacto, in suam ditionem redegisso φ - idem de alteris locis, ubi asseruntur 'IU v valere nequit; satis enim imprudenter egissent Assyrii, si in Ioea hostibus vix erepta inermes posuissent tanquam propugnacula; imo asportatio illa in Medorum oppida facta explicari vix potest, nisi Medis subiectis etiam atque pacatis. Ac si Merodata Baladanus iam contra Salmanassarem et San- heribum antea bella movisse traditur in titulis cuneatis, non inde probatur, Babylouios fuisse liberos; post cladem autem Sanheribi seditionem eorum longo graviorem fuisse, commercia ostendunt, quae cum Hiskia inierunt. CD. etiam BEROsI verba, Eus . chr. arm. p. 42. 43. 2 Detudo Diononus II, 32 Medos defecisse tradit Ol. XVII, 2, a. Ch. 711. 3 Iosa-rnus autem Arch. X, 2, 1 eundem docet annum, quo Hiskia aegrotavit;
verba eius haec sunt: ἐννοί Dyrν χρόν συνέβη τὸν των Ἀσσυοίιον cita 'νυnυ MhJων καrαλυθῆνtit. Quod testimonium ut infringeret, BRANDIsius primum monet, καrαλυθῆνat de everso regno valere; idque iure suo contendit; nam Medorum seditio revera overtendi imperii initium erat; tum vero IosEPm omnino errorem fuisse dicit, quod eo tempore Assyriorum regnum deletum existimaret, cum Manassen ab Λssarhaddone, Babyloniorum et Chaldaeorum Arch, X, 3, 2ὶ neque vero Assyriorum rege portatum traderet; haeo autem appellatio eo reserenda est, quod Assarhaddou primum Babyloniis rex impositus fuerat, postea demum Sanheribo patri sucessit tanquam rex Assyriorum. Ceterum, quando Ninus et Assyrium simul imperium eversum fuisset, non ignoravit IosΕPuus Arch. IX, 11,
cum Nahumum Iothamo rege 758 - 742 do Nino vaticinatum esse traderet, CXV annos ante Ninum eversam, i. e. a. 627. 4 HERODOTus Medos, posteaquam defecissent I, 95. 130. 106. IV, 1 , 128 - 28 annis suis legibus paruisse docet; quos annos, ubi a primo Cyri anno, qui Astyagis imperium evertit, retro reputamus, habemus ob8- - 156 α 714; nam 28 annos illos, quibus Scythao dominarunt, addendos neque vero detrahendos censemus, est. D cmRI Gesch. des Alinrth. I, p. 387. BRANDisius autem a primo Agronis Lydorum regis anno, I 22I, profectus, quibus 52 Nini patris annos addit scis. l. l. p. 3 , detractis 5 20 annis, quibus Assyrios Asiae dominium tenuisse tradit I, 95 , ad a. 7b3 pervenit 1221
73쪽
PROLEGOMENA. CAP. II. Domini plagas suerant experti, nec priAtinum Statum recuperare
Iam vero Sanheribum, a duobus filiis Adrammelecho et Nergal Sohareger atrociter interfectum, cum in aede dei sui Nisrochi s. Λssaraci sacra saceret , secutus est A Asarhaddon , vir strenuus et bellicosus, a. c. 698 Qui posteaquam aliquamdiu in Ba -- -52-520 α 75M; ut vero incertum est, utrum Agron illo decimo Nini patris inno, Ru Post mortem eius, qua post LII annorum regnum consumtus est, Lydiarum rerum potitus fuerit, cis. Ηρον. de rebb. Ass. p. 23. 5 Postremo nemo est quin intelligat, potentissimarum gentium desectum optime quadrare in eam conditionem, qua Assyriorum res post cladem illam in Iudaea acceptam continebantur, quam in n. e. 753, unde maximam Asiae occidentem spectantis partem summa cum potentia infestavε-runt atque grinatim occupaverunt.1 CD. Ies. XXXVII, 38. 2Reg. XIX, 37. cfr. pag. XXIII not.2 Nomen Assarhaddonis satis varia scriptura exaratum exhibetur; inll. ss. legitur i VII N cis. l. I.; in inscriptionibus notari Assur-akhadana, - is. certum atque exploratum esso ammat cis. Outi. p. XL. I. Tum vero Esr. IV, v. 10 cou. V. 2 appellatur in Samaritanorum literis ad regem Persarum datis osnappar, est. HENOsis. Bettr. I, p. 178; Binosus Eus .chr. Rrm. p. 44 exhibet Asordanium, AnxDEXUs ib. p. 53 Axordim; postremo in Canoue PTOLEMAEI Assaradinus et Apronadius eundem regem significare Videntur. - Quae autem de rebus ab eo gestis tradita accepimus, Perpauca sunt, neque ea quidem satis dubitationibus usque quRque vaeum eis. S RORERI imperium Babylonis et Nini 1726, p. 207 ss. Accuratissime gesta eius exposuit MLms . , vatico. Nahumi et Chab . et. 1748, P. 75 - 119; at vero idoneam rerum rationem prorsus eonfudit atque implicavit; nam, ut omittamus multa eum intrudero huic tempori, quae eo non pertinent, v. c. Asdodi expugnationem Ies. XX praedictam, similitudine uominum seductus Assarhaddonem eundem fuisse opinatur ae Sardanapalum, sub quo Ninum eversam descripsit DioDonus; quae sententia cum reapse satis superque refellatur, vix operae pretium est uberius eam vel explicare vel refutare. eis. Ercinom. Einteit. III, 5, p. 282 3s. 3 Rationes temporum a tertio Sanheribi anno ad eversam Ninum usque diversitate eorum, quae singuli scriptores tradiderunt, satis intricatae sunt; cis. praeter ea, quae PRTAVIus, Ussamus, Da Vias Ius all. in hoe genere elaborarunt, GEsEN. comm. in Ies. p. 999 ss. Κκα. Chronik p. 428. ME . Eint. II, a, 223. Η---. de rebb. s. p. 53. D cxERI Gesch. I, p. 388. EwALDI Gesch. Iar. III, a, p. 373 M. Nequo ad certam earum cognitionem prius perventum erit, quam monumentorum inscriptiones et numeri fuerint explanati atque excussi. Nos eam secuti sumus computationem, quae secundum Canonis HoLEMEi et BERost ealculos Assarhaddonem R. o. 698 ad regnum pervenisse, et c. 668 vel 667 obiisse existimat.
74쪽
q. 5. DE REBUS ASSYRIORUM. LXIII
bylonios imperavit, ad quorum contumaciam compescendam regulus a patre constitutus erat, audita patris caede, confestim parricidas persecutus in montium Armeniacorum angustias compulit ;tum vero, rerum Λssyriarum potitus, id potissimum meditabatur, ut regnum in pristinum potentiae gloriaeque statum restitueret. Et cum orientem versus Medorum respublica non idonea esse videretur, quam impugnaret atque in ditionem suam redigeret, eo magis occidentem petendum existimavit, ibique recuperanda, quae post funestum patris receptum desecerant. Atque adeo summi videbatur momenti esse, ut evacuatae Ephraimitarum sedes Assyriis colonis incolendae traderentur; quare R. c. 676, ut
supra computando statuimus ' o quinque gentibus, Babyloniis, Cuthaeis, Avaeis, Hemathitis, Sopharvaeis, idoneam multitudinem eo deduci iussit; facta autem occasione, Manassem Iudaeorum regem Babylonem a copiis eius asportatum vidimus, atque adeo extremo loco Iudaeos ab Assyriis esse vexatos. Eodem tempore quod Philistaeorum quoque urbes, tanquam gravissimum contra Aegyptios propugnaculum, recuperaverit, non dissimile veri esse videtur'; verum quod Aegyptum ipsam eX- pugnaverit, uti tradidit ABYDENES et ex monumentorum titulis nuper eruisse sibi videtur RAM LINSONIUS , nec temporum rationi
Ceterum non videtur omittendum, quod in annalibus Sanheribi a R winsomo explicatis quarto illius anno 713 , devicto Merodacho Baladano Assur Nadin filius Babyloniae praepositus esse sertur. cis. Outi. p. XXXVIII. CD. Ies. XXXVII, 38. cis ABYDEN. ΕυsRB. e . am. P. b3.2ὶ Cis. supra p. XXVII, not. 1.3ὶ Set mus in libro diligentissime composito . Gaza und die Philistaei-seha Κusto' 1852, p. 204. 207 non solum Sanheribum verum etiam Assarhaddonem in Philistaeorum urbibus stationes perpetuo habuisse existimat, atque indidem Assyriorum copias Iudaeorum fines V asse. At vero, quod ad Assarhaddonis aetatem attinet, idoneis argumentis ea sententia videtur earere; imo, nisi sorte expeditio illa, quam in Aegyptum fecisse dicitur, amplioribus documentis aliquando comprobata fuerit, hoc tantum verisimile videtur, Assarhaddonis copias regiones vicinas insestavisse, cum colonos illos in Samariam deduxissent. M ABYDEms Ευs . chr. arm. p. 54 haec habet: . Axerdis autem Aegyptum partesque Syriae inseriores in suam potestatem redegit quibus quanta largienda sit fides, ostendit Nim n. kl. Schristen I, 206. Graviora sunt, si recte enucleata fiunt a RAWinsomo verba eae imagine leonis, reperti in palatio ab Assarhaddono aedificato apud vicum hod. NobbiYunus; ibi enim luculenter legi a firmat: . arhaddon, conqueror of
75쪽
PROLEGOMENA . CAP. II. omnino convenit, et, donec certioribus comprobetur documentis, dubitandum erit. Utcunque est, ea certo Assyriarum rerum conditio Assarhaddone regnante suisse putanda est, ut non solum tremenda Iudaeis esset, verum etiam integra appellari posset . At vero restitutio pristinae potestatis non Solum manca erat ipsa, cum a Medis semper cavendum esset, Verum etiam robur Assyriorum et nervi ultimo loco intensi fuisse videntur, antequam corruerent. Nam qui Assarhaddonem regnando exceperunt ab a. c. 668, sub iis cessare .situ coepit imperium, donec, moribus magis magisque depravatis viribusque Oxhaustis, coniunctis Modorum atque Babyloniorum copiis succumberent. Earum autem rerum memoria
ad eventum vaticinii pertinet, atque adeo paullo post paucis erit describenda.
Migraim and Cush, cis. Athen. I 853, NO. 1321 p. 228 Febr. 19 ; verum,
licet ea lectio comprobetur, nescio tamen an rex nimium sibi iactando arrogasse putandus sit, cum sorte aliquam de Aegyptiis victoriam assecutus suisset. Utcunque est, Thebarum expugnatio nullo modo ideo Assarhaddoni tribui potest. cfr. infra P. 100. 1ὶ CD. Nah. I, 12. Π, 12. 13. III, 15 - 17. coli. pag. XVI ss. Secundum monumentorum iudicia RAWL. regem omnem terrarum tractum inter sinum Persicum et mare Caspium et Mediterraneum interiectum tonuisse asseverat. Ceterum non satis multae adhuc inscriptiones repertae
sunt, quae de rebus ab eo gestis agant, sicuti de Manasse Babylonem abducto nihil hucusque inventum est. Ad indolem autem Assarhaddonis perspiciendam refert quod palatia vetusta Nimmdensia destruxit, et tabulis statuisque inde petitis usus est ad exornandam regiam, quam ipse Nimrude meridiem et occidentem versus aedificaviti cis. RA L. O uti. p XI.
76쪽
q. 6. BREVIS ΛRGL MENTI PROPOSITIO. Quoniam explicavimus, cuiusmodi fuerit rerum Iudaicarum et Assyriarum conditio, ad quam vatis pertinet oratio, paucis iam argumentum eius videtur perstringendum esse. Id quod facile intres describitur partes, easdem illas, quas capitum divisione notatas a patribus accepimus; quae ita inter se continentur, ut primo capito universae iudieii de Nino exsequendi proponuntur rationes, ultero autem ipsius eversionis delineetur imago, tertio denique caussae excidii et certitudo et magnitudo explicentur. Ac primum quidem, quoniam onme Prophetarum Sacrorum munus in lege versatur explicanda atque inculcanda, vates a summa legis, gelo Domini et energia , prosectus V. 2, 3a, universam iudicii divini naturam, et quid ab eo homines et rerum natura omnino patiantur, luculentissima imagine perstringit v. 3b-6; tum, quid inde maneat regni divini cives, quid hostes eius, uberius docet v. T-11: Dominus enim, qui zelotypus est, idem bonus est, atque adeo Iudaeos et quicunque suam in eo fiduciam collocare valent, eos ab oppressoribus vindicat; hostes autem Omnes maXimeque Assyrios, funditus evertit. Itaque: Atatutum dei consilium do oxstinguendis Assyriis ot Israele liberanda brevi sententia declaratur v. 12 - 14. Vix autem enuntiato Domini iussu, confestim tremenda simul et laetanda species animo eius atque oculis Offertur. EXercitu enim praeclaro a Domino ad vindicandam Israelis dignitatem excitato cap. II, v. 1-5, Ninum expugnari primum, dein do homi-
77쪽
nibus et divitiis evacuari conspicit v. G - Il, atque adeo magnificentissimani urbem destructam iacere atque desolatam v. 12-l4. Atque in ea specie describenda ita versatur, ut, quemadmodum primi capitis initio ad sontem iudicii et fundamentum omnia revocavit , ita finem hic praestitutum praefigat, quo, quRe Sequantur, sint reseranda: Israelis enim liberandae caussa tanta clades infligitur Assyriis, qui frustra refragantur, cum ipsθ Dominus
scelera erga gentem suam commissa sit ulturus.
Tum vero, defixis in atrocem imaginem ingenii oculis, caussas primum affert, unde excidium urbis repetendum sit, cap. III v. 1-T. Fieri enim nequit, quin truces sicarii caedantur, V. 1-3. meretriX autem, quae praestigiis suis gentes perdidit. ignominia et tetra denudatione puniatur v. 4-T. 3c nequis concludendo illam cladem coniici et tam potentem gentem haud ita facile debellari opinetur, Thebarum exemplo proposito v. 8-10, ostendit, homunculorum praesidia et fortitudinem Domino adversante Pro nihilo esse v. 11 - 13. Imo, quanto potentia illi pi opibus et numero videantur Pollere, tanto immensiorem tantoque atrocioren sors cladem praedicit v. 14-IT, ita ut ob ingens imperium sunditus deletum universum humanum genus Oxsultet atque laetetur. v. 18. I9. Quae cum ita sint, unam eamque integram orationem toto
libro comprehendi intelligimus, quemadmodum praefixa in titulo
verba dilucido monent. Neque vero F WALDI sequenda ratio videtur, qui ita argumentum distribuit, ut octo particulis quinos sereversus continentibus vaticinium absolvi existimet; nec primum alterius capitis enuntiatum primo capiti addendum cenSemus, uti e veteribus non paucis placuit; idonea enim sententiarum dispositio, quam proposuisse nobis videmur, externis etiam notis confirmatur, e quibus praeter simillimam ce. I et II oeconomiam
5. 5. 3; 5. 6. 3. unum illud asserimus ' π a P Nn I, 14. quod
resonat sere in v v. iv In Σ N, II, 14. q. 7. DE INDOLE VATICINII.
Quod si Iudaeis liberationem ab Assyriis futuram, his autem
interitum prope instantem vidimus nuntiari, praeclarae iam Vaticiniorum ab aliis antea editorum coronae cumulum adiici apparet. Est enim commvno illud vatum, qui per Assyriam, quam
78쪽
aiunt, aetatem vaticinabantur quod decem quidem tribubus intemnecionem ab Assyriia comparandam, Iudaico autem regno angustias tantummodo et tribulationes cum magnificentissima ab iis liberatione suturas praedicant, quo laeto ipsi Assyrii a summo potentiae fastigio subito deiecti Oxstinguerentur atque delerentur. Quo in genere posteaquam IIOSEAS diversam utriusque regni rationem significavit et iudicii ministros, nullo fore ipsorum habito respectu, nuncupaVit , IOEL, qui universae prophetiae brevem quodammodo exhibet conspectum universi iudicii specie proposita Israelis simul punitionem et hostium a septentrione ingruentium interitum comprehendit ' ΛMors deinde hostium non immensas omnino catervas vidit, sicuti Ioel, verum certam populi speciem, longo remoti cuiusdam et sero issimi, cuius tamen nomen ignorat Φ. Tum vero IEsAIAs ingenti Assyriorum potentia Israelem omnesque fere gentes superatas conspicit atque trucidatas, divina autem Omnipotentia, quae tuentur Iudaeos, ipsos frangi atque contundi; et quae singulis sero numeris divino elatus spiritu praedixerat, ea suis ipse oculis splendidissime evenire,
et si non confici, tamen eventum corum plenum iamiam incipere vidit'. Eodem tempore IlIcu A Iudaeos erga Dominum contumaces soro ut Babyloniam aliquando nbducorontur', ni, Assyriis
1ὶ Copioso et Iuculenter do indole et ratione li. propheticorum, qui Assyria aetate conscripti sunt, disputavit CAsPARI Us, uber Micha p. 66- 74 noti. 2 CD. Hos. I, G. 7. - VIII, 13. IX, 3. s. XI, 5 all. 3 Apposito CAsp. l. l. p. 70 asseverat: -Ioel's Buch ist, so Eu s en, das Programm der Prophet a der a syrisclion Zoit, ja der gesammten I in Prophetie.
7 Posteaquam iamdudum fuerunt inventi, uiui Mich. I, 8 - 16. II, 4. 10. III, 12, ac praesertim IV, 9 asportationem Iudaeis ab Assyriis, non a Babyloniis futuram praedici opinarentur, novissimo CAsPARius I. l. p. 159
183 eandem sententiam accuratissime defendit; licet autem permulta egregie exposuisse dicendus sit, tamen argumenta eius magnopere censemus improbanda, praesertim cum idoneae vaticiniorum rationi atque auctOritati officere videantur; imo quae contra suam sententium moneri quidem posse ait, sed resutare conatus est, ea sortiter sustentanda existimamus. Prius vero quam disputationem eius examinemus, notandum videtur, quod
79쪽
PROLE ;OMENA . CAP. III. nutoni, quorum indolem et naturam Ogregie perstrinxit, glorioselibserarentur, nequales suos edocuit. Denique cum OXtromam
Iudaei ab Λssyriis paterontur calamitatem, NAHi7M integro libollo. divino instinctus ingenio et vigore, omnia secularis Pot talis
mim IV, 8 vatem de iis dieere contendat, quae extremis diebus fierent, temere v. 9. 10 de eo valere asseverat, quae consestim evenirent p. I 5M; nobis enim certa quaedam temporis nota frustra in illa IV ii cap. parte quaeri videtur, verum futurae omnino res Israelitarum adumbrari, quae utrum serius an ocius fierent, non resert cis. Ies. VI). I Iam vero primoloeo v. dd. nillil esse doeet, quod tale quid ei improbretur: . si li. I l. exsilium ab Assyriis parandum praediceretur, vaticinium non esse consectum; non Omnia enim oracula debere evenire p. 160 . Videamus autem, quidnam in lioc genere lege prophetica constitutum sit, Dolit. XVIII. Ibi enim expressis verbis oventum vaticinii tun qilam certum verae prophetiae criterium propositum legimus, v. 20. 21; quae vaticinia non evenirent, ea u Domino non esse prosecta. Ab hac norma atque regula siquid sorte videtur excipiendum, documentis satis validis atque efficacibus comprobetur Oportet; idque eo magis, cum literis perscriptam prophetiam atque historiam habeamus, ubi tam grave aliquid debet notatum esse; nam, si verum esset, quod asseverat Ico RATER Us die Proph. d. A. u. N. B. p. 227 , Omnium omnino V. T. vaticiniorum eventum a moribus hominum Suspendendum esso, cuiusvis homuncionis praestigiis Israelitae suissent obnoxii, nee sacrum prophetarum a Deo instinctorum munus a qui-bii vis mendaeiis probe potuissent distinguere. Neque vero M iure improbrari nobis videtur Ior. XVIII, 5-IO; nam, quae ibi doeentur, ea fieri quidem posse dicuntur, at numquRm facta sunt eis. v. 13 ss.; neque valere possunt nisi de iis vaticiniis, quae adiecta statim conditione enuntiata
sunt, cis. Ierem. XXVI, 13, et saepissime in Deut.; bὶ porro vel ea, quae ama conditione praedicta sunt, non posse nisi seria totius populi conversione commutari, ipse CAsP. probe doeuit Bettrr. I, p. 96ss.; at Mich. p. 164, 165 poenitentiam, post Michaeae praedicationem a Iudaeis praestitam, futilem suisse ostendit; ergo paullo post minitata illa transportatio ab Assyriis futura debebat evenire - cum o contrario splendidissime Iudaei ab illis liberarentur il o tum vero exempla illa, quae assert . dd. , poenas absolute decretas nullo modo ostendunt sublatas esse; nam Assyriorum poenitentia Ionae vaticinium secuta, III, v. 5-10, cogitari probe nequit, nisi si ipso vate iussa et praescripta, cis. V. 10, ita ut conditio, ex qua interitus Nini pendebat, ex iis videatur elicienda, quao populus ad evertendam internecionem praestitit; reliquis autem exemplis 1 Parall. XII, 5 - 8. I Reg. XXI, 29. 2 Reg. XXII, 15 - 20 ipse
SP. poenae eventum procrastinatum, non sublatum concedit. - Quam si Michaeae vaticinium IV, v. 9. 10 ednum, quo Iudaeos per Assyrios Babylonem abductum iri praedixisset, existimandum esset eventu destitu tum, aliquo li. ss. loco talo quid notatum et argumentis comprobatum esse
80쪽
q. T. DE INDOLE VATICINII. LXIX
scelera et flagitia complexus, atrocem Nini interitum propediem instantem illum praestantissimo stilo deseripsit. Nahumi autem vaticinium non huius tantum propheticae praedicationis partis
verum omnium oraculorum Assyria aetate editorum agmen egre-
deberet; eiusmodi autem nusquam quidquain invenitur; nam Ier. XXVI, 18. 19, quibus verbis nititur v. ld. , vatis v v. III, 12 enuntiata non consestim evenisse legitur, neque vero, vv. IV, 9. 10, quae ad aliam libri particulam pertinent, omnino caro re Eventu. - ΙΙ Non minoro loco habendum est, quod, ubi CAsPARII probetur sententia, Michaeae vaticinium graviter discrepare videatur cum Iesaia, quocum non aetatis solum et muneris, verum etiam sumiliaritatis et coiisiletudinis vinculo secundum singularem utriusque libri concentum coniunctus fuisse putandus est. Is enim eodem tempore non semel verum saepius et uberrimo ab Assyriis angustias tantum Iudaeis instare declarat, illos in ipsa terra sacra adiuternecionem sero concussos foro eis. ll. supra Il., CAsP. p. 174 , a Ba-hrloniis autem reipublicae interitum imminere uocet ex. gr. c. XIII, XIV et XXXIX, cuius fundamento universa altera eius libri, quae dicitur, pars imposita est. CAsP. quidem Michaeae vaticinium ante Ies. c. XXVIII XXXII editum esse coniicit, atque adeo, temporis ratione mutata, vult cinia quoquct commutata esse; at vero x Mn certe Iesaiae caput etiam prius quam Michaeae verba illa enuntiatum esti ergo eundem Domini spiritum per lesaiae et per Michaeae ingenium locutum adeo non secum constantem fuisse putemus, ut modo ab Assyriis calamitatem primum Iudaeis tum vero gloriosissimam redemtionem, modo exsilium et internecionem,
modo a Babyloniis idem instare paucis annis interpositis declararet 8 Minimo vero. III Aecedit, quod, etiamsi Babylon, uti probe demonstravit CAsP., eo tempore Assyriis subiecta fuerit, ViX tamen Iudaei, cum Babylone sibi exsilium parari audirent, ab Assyriis hoc sibi instare opinabantur, nisi BPerte erat notatum; nam pro ea ratione, quia Israelitae cum gentibus continebantur, non de urbe quadam et loco agebatur, quo abducerentur, Sed de certa quadam gente, qua punirentur; ideo enim gentium Ierocitate et ludibrio vexantur, quoniam gentium irrita meutis et Peccatis indulseraiit. Quo adde, quod eo tempore Babylonios desectum iamiam molitos esse vidimus. Quae cum ita sint, sententiam illam prorsus irritam esse, saetio intelligitur; reiectis autem argumentis, quae iam resutasse videmur, corruunt
simul, quae Praeterea disputavit CAsp. P. 175M.; num quid fuerit, quod V, 4'. b Assyrii tanquam summa hostium regni divini species et imago inducantur, satis apparet ex iis, quae supra exposuimus de gravissimo loco, in quo inter hostes Israelis constituti erant, cis. P LSA.; tum vero Ies. XIII, XIV candem exhibet rationem; a suturis enim populi hostibus
vates ad gravissimos illos revertitur, a quibus praesenti tempore Vexabantur. Postremo hoc etiam notasse velimus, haud probo CAsPAni M asseverare p. 180, si antea non eveni8set vaticinium, id certe inde redundasse,