장음표시 사용
91쪽
PROLEGOMENA . CAl . III. Sequuntur aliquot decenniis interiectis trium vv. dd. opuscula, qui pressis SCHtu,ΤΕΝSII et SCHROEDERI vestigiis liebraearum vocum significationes ad arabicam normam exigebant: E. I. GREVE vatim. Nah. et IIabac.; interpretationem et notas
adiecit. Editio metrica. Amstelod. 1793, 4; quae quum sit arbitrarie et singulariter institutu, supra perstrinxi mus. Cautius egit, et vitia illius rationis magis evitavit, SCHROEDERI et ΡΛΠΕΑvII notas addidit Ev. ΚREENEN, Nahumi vatic. philologico et eritice expositumet. II ardorvici 1808 , 4. Denique, quid assidua interdum arabici Aermonis comparatio valeat, in explicandis nonnullis primi capitis locis probe ostendit CH. M. FRAEHNI Us ' 1852 curarum eXegetico-eriticarum in Nahumum prophetam specimen, Rostochii 1806. Porro luculentissimum eius interpretationis eXemplum, qualis exeunte s. XVIII μ' et nostro incipiente institui solebat, quippe quae omissa prophetica vaticiniorum indole poeticae venustati investigandae plurimam daret operam, eius igitur exemplum afferimus C. W. IusTI Nahum neu liberseteti und erluuteri, Lips. 1820, I 2, quo adde, quod paullo antea prodiit, H. MIDDRI DORPP Nahum aus dem IIobrii ischen libersetκt, mitVorrede und Anmerhungen von GURI ITT. Ηamb. 1808. 12; nec non versiones vaticinii editas a GRIMMIO 1790, WAIILIO 1790, ΝΕUMANNIO 1808. Tum vero posteaquam gravissimas priorum interpretum sententias collegit ROAENM. Scholia in V. T.), ampliore deinceps luce
Nahumi quoquo oraculum collustratum est RVΕCKERTII Versione,
et commentariis satis pervulgatis illis, quos de XII proph. min. ediderunt HITZIG. 1838 et 52, HESSELBERGIUS , EWALD. , ΜΛ IRER. 1840, UMBRΕIT. 1844; Scii MIEDERI notae d. heil. Schrist Od. o. DEGERLACII , vol. V, a cum ederentur, maxima dudum commentarii nostri pars typis expressa erat. Ultimo loco commemorandus est A. G. HOELEM ANNUA, Nahumi oraculum ex praefatione de
externae poeseos in vernaculam convertendae ratione versibus germanicis osιOιozελε οις et πολίοις illustravit et . Lips. 1842. 8. Quae prophetarum vaticinia vertendi ratio num videatur idonea esse, non disceptamus; adiectis annotationibus Nahumi explicatio multis locis amplificata est. Diuili od by Cooste
92쪽
Onua Nini, liber visionis Nahumi Eleoschitae. Duabus ex partibus compositus vaticinii titulus est; argumentum perstringit altera, NUC, altera auctorem libri indicat. Ac de prima quidem voce, Si , V. Ti. haud raro inscripta illa oraculis, ex antiquissimis temporibus magnopere interpretum inter se discreparunt sententiae. LXX non satis sibi constant: Iesaianis locis c. XIII ff., XXX, 6 exhibent Oρασις, οραμα, ρῆφια, resiquis autem omnibus in sicuti SYMMACHUS et THEODOTION, de quo, ut Graecorum omittamus argutiasy, aut ita iudicandum est, ut secundum 2 Reg. IX, 25 o κυριος ἐλαλοσεν ἐπ αὐτοντο λῆιιμα τουτο mn v v NUI pro pronuntiato, effato, sumto in labia accipiatur, aut ita, ut pro tradito, accepto a deo valeat. Syriaca deinde interpretatio, quae PEsCHITO vocatur, Ierem. XXIII, 33 sq. habet t. q. φθέγ ια; Hab. I, 1; Sach. XII, I; Mai. I, 1 lGLia tum vero nostro loco recte reddidit te. .is plaga; postremo Iesaianis locis exhibet id
quod alias sere notionem habet ereptionis, expugnationis cf. BERN-sTLiNII lex. Syr. , possit tamen hic idem esse ac an A., gestatio, molestia, labor, sicuti omnino --, cis. l. l. P. 539 88. . Oneris deinde veram atque genuinam significationem retinuerunt IONATHAN, AQUILA, HIERONYMUS, qui Primus notaVit, senumquam praeferri in titulo, nisi grave aliquid et ponderis laborisque
93쪽
plenum esset, quod videretur. Quae posteaquam diu sero sola valuit ad Gor'RSETuru usque lex. p. I T ss. , a COCCEIO inde et virui ΝΟΑ ad Ies. XIII) et AURI VILLIO disserit.) altera ad nostram usque memoriam ndeo facta vulgaris est, ut I. D. MICHAELis suppl. p. I685 eorum nomina reticere mallet, qui illam etiam retinerent. HENGsTEMERGIIJS demum Christol. ΙΙ, p. 102 ss. Psalm. I, p. xl , assentiente HAEVERNIcKIO comm . in Eaech. p. Ita Hieronymi versionem unice probari posse, Iuculenter demonstravit; ad quam disputationem quae ΚOESTERUS die Proph. des A. u. N. B. p. 259 et DREcisSLERUs ad. Ies. XIII responderunt, non ita magni momenti sunt; accuratius DEMTZSCIIIUs ad Hab. I, 1 argumenta eius examinavit. Iam igitur do quattuor disceptatur interpretandi rationibus, quas duobus numeris comprehendimus; altera eorum, qui vertunt onus, altera eorum, qui vel ossatum praeserunt scit. divinum DEI.ITZ8CH. , GESEN., WINERal. vel pronuntiatum s. recitationem, ab inspiratione divina discernendam, ΚΟΕATER. , vel etiam, quod EWALDUS habet, Sententiam gravem Hochvruch . Haec autem interpretum pars verbo Nu I interdum inesse vim pronuntiandi contendunt, id quod altera plano negat. Quare huius verbi notio, totius nimirum caput quaestionis, perscrutanda atque investiganda diligentius videtur. Primaria verbi potestas est serendi, portandi, tollendi. Quam sat multi relinquendam putant, I. ubi componitur verbum cum, se, unde prave intellectae Vocis NUD summa repetenda cau8sa est. NMI OX genuina utriusque significatione nihil est, nisi tollere vocem, i. e. iatiorem Pstddere vocis sonum. Duo, qui in hane dicendi formam cadant, locorum genera sunt; I ubi pleno Acriptum est , Π subiecta notio est clamandi, iubilandi, plo
Ies. XXIV, 14: Oilii tollunt vocem suam, iubilant; LII, 8: vox custodum tuorum, tollunt vocem simul omnes, iubilant ubi non prophetae iubilant ut cavillat ΚOEATERUE p. 259 , sed species quaedam atque imago custodum urbanorum, cis. v. 7 et LXII, 6;
e) plorandi Gen. XXIX, II; XXVII, 38; 1 Sam. XXIV, 17 al. Longe gravius alterum genus est 2 ubi omittitur , p; ibi nulla
ox sententiarum nexu admitti potest nisi clamandi potestas, eis. Ies. XLII, 2. II; LII, 8; quibus exemplis si vere probaretur, quod affirmat ΚOESTERCA p. 259, 'a notare initium sermonis prophetici, praedicaretur XLII, 2 inter virtutes Messiae, - eum Diuili od by Cooste
94쪽
non esse vaticinaturum. Accedunt Ies. III, 7 et Iob XXI, 12 ubi manisostus ost vociferantium ot iubilantium clamor. ΙΙ. Pergendum est ad reliquum locorum genus, quibus cum aliis componitur nominibus. Quo in genere NIDI I) est tollere, surre, eo- quo sensu a Iegitur v. c. Ps. XV, 3: , , nec tollit, s. infert convicium in vicinum suum, neque vero ,,non pronunciat convicium
nomen cl. ad mendacium non posse sic verti: seno pronunties nomen cl. ad mendacium, ostendunt verba Ρs. XXIV, 4: sequi non seri animum suum ad salsum ubi absona prorsus esset
pronuntiandi potestas; cis. HENGATB. Ps. I, p. 82 Ss. Neque aliter explicanda vox est 2 Reg. IX, 25 NUDI ire v t tua mn siet sustulit, ingessit Dominus in eum hoe onus, se. gravo illud atque acerbum de morte eius decretum I Reg. XXI, 19; XXII, 35. DELITZSCHIO autem, qui l. l. sic vertit: und Jehovahliat uber thn diesen Λusspruch ausgesprochen intelligi non potest, quibusnam ex caussis simplex illa atque genuina interpretatio videatur intolerabilis esse; translate dictum habetur preces tollere Ies. XXXVII, 4, ad deum nimirum in coelis habitantem. Quo addo G tollere fletum Ier. IX, 9 brevius dictum pro: tollere vocem et flere, cis. supra Ι, I, c. 2 Restat ea dicendi ratio, in qua aperte est incipere, nostro autem sermone
Optime redditur anhebent esura revia Num. XXIII, 7; Iob XXVII, I; XXIX, 1; Micta V, 4 quibus locis, si retua esset pronuntiare,
satis incommodus admitteretur pleonasmus: et pronuntiavit carmen Suum et .... inquit; quare bene DELITZsCHIUs Hab. Π, si vertit: ein Liod ansiimmen. Quod si verbum Nura nusquam potestatem pronunciandi admittere vidimus, nomini quoque inde ducto tale quid inesse nequit; imo, si unam excipias dicendi formulam uana Nur , in qua locum indigitat quo tollitur animus, i. e. desiderium ΕΣech. XXIV, 25, omuibus omnino locis, secundum usitatissimam vocum praefixo D formatarum rationem ', aut rem portatam, i. e. Onus, aut ipsum portandi actum designat. a Posterioris potestatis dilucidum exem-
95쪽
plum est i Paral. XV, 27; ubi suerunt, qui prophetiae vel cantus
sensum flagitari asseverent verbis, commoti forsitan V. quod bis illo versus habet. Utraque autem versio suas habet non difficultates solum, verum errores. Nam illis, qui prophetiam intelligunt, bone respondit CII. B. MICHAELIS in ann. ubb. prophetias recitandas secundum cap. XVI praescripsisse non Chenaniam, sed Davidem; iis vero, qui de cantu cogitant, universum capitis argumentum maxime contrarium est; ae praesertim V. 22 Chenania inducitur tanquam ci addita muneris caussa: docebat gestationem, quia eius erat peritus. Inter cantores autem Davidis Chenania nec v. 16-2i nee ullo alio resertur loco, imo, facta eius mentione v. 22, sequuntur arcae divinae ianitores; et baiulare arcam Levitarum erat, eis. V. 2. 15; Num. IV, v. 19. 24. 27. 31. 32. 47. 49 zmnan ciritus , denique 2 Parat. XXXV, 3 Davidos Levitas iubet seponere arcam in templo, sene iam humeris eorum oneri esset 'rann reum Neque vero ossendimur eo, quod ante Chonaniam et post eum v. 27 legimus decantoribus; nam v. 17 ss. describitur Pompae sacrae ordo, in quo eantores et musici praecedunt et sequuntur arcam a Levitia go- statam ; v. 27 amictus Davidia et reliquorum eodem sere ordino additur; alterum nutem um &συνδέ2ως positum est. b Iam vero constat inter omnes oneris potestas, ubi proprio
sensu legitur ex. gr. 2 Reg. V. 27; Neh. XIII, 15. 19; Ies. XXII,
25 al. , nec non ubi transfertur per similitudinem ad molestiam
et nauseam indicandam, 2 Sam. XV, 33; Iob VII, 20; 2 Sam.
XIX, 36. Nihilominus oneris imaginem improbant in oraculorum titulis adversarii, ac primum quidem, I quod inscriptum eiusmodi etiam vaticiniis sit, quae non sint minantia DELITZSCH. , veluti Sach. XII, 1; cuius argumentum satis existimamus segmVe et ponderis laborisquo plenum esse. Haec autem vaticinii indoles manifesta apparet, si Israelis nomino o non gens sacra foederis, sed inimici ecclesiae designati videntur, uti existimat HENGsTn. Christol. II, p. 272 8s.; pernicies Euim propter inimicitiam Hierosolymorum gentibus imminens per omne hoc oraculum deseribitur. Sin alia tituli ratio est, et Israel, ut
semper sere, populum significat universum - quae suam et ipsa defensionem habet explicatio, licet intricatas capitis etiam eXaugeat dissicultates -: oneris tamen inscriptio non minus ideo comprobatur. Quid enim gravius est funesta Datrum, Iudae et
96쪽
Israelis, perduellione, quid acerbius, quam ipsos etiam Iudaeos, scelerato cum prosanis gentibus icto laedere, contra sacrosanctam consurgere urbem p 'I nul a v. 2 Qua contentione
perniciem sibi parant Iudaei; nihilominus Dei gratia reversi in sobrietatem, praesidio sibi esse Hierosolyma intelligunt oti;
at victoriam gentium non assequuntur a Domino, nisi datis antea poenis. Tum vero alterum etiam sequitur se Onus , gravissima de Messia persosso querimonia et moestitia, V. 10 14. - At vero si amplior nihilominus promissa inter calamitates laetitia videatur, quam quod oneris nomine comprehendi possit argumentum, eandem habemus rationem ae 2 Ies. XIX, quo exemplo, cum Aegypto non minae solum, sed felices etiam eventus praedicantur, DEMTZSCUIUS utitur, ut demonstraret, non mereesse minitantia vaticinia, quae inscriptum habent NwU. At amplissima quaestioni lux accedit o versu 224': et Dominus
Aegyptum perorigendo εimul et medendo; hoc est enim proprium illud et peculiare plagarum divinarum, quod pessumdant quidem
peccatores, eiusmodi tamen, ut tam conditionem quam remedium in se gerant salutis, dummodo perculsi redeant ad D miniim - et revertuntur ad Dominum et exaudit eos et medetur iis ; attamen , quod primum atque maxime cadit sub oculos, violentia est plagarum et onerum ingestorum moles. - Nimium autem
vidit ΚOESTERUs in hoc genere, I. I. p. 260: Dass es nie underSals bet Drohweissagungon gebrauchi merde, ist von heiner Be- deuiung, da in alien Weiss ungen thesis gedroht, thesis ver- heissen mird; inscribitur enim a parte potiori argumenti ratio. 3ὶ Iam vero DELITESCHIL's, cum Thren. ΙΙ, 14 vocem nostram do vaticiniis prorsus felicibus dici asseveret, ab idoneo verborum Sensu abesse videtur: ,,vatos tui mendacia tibi et salsa vaticinantur, nec tua tibi sacinora aperiunt, ut reditum adducant captivorum: sed sessa tibi vaticinantur onera et seductiones ; onera enim aperte sunt hostium, quibus salsi vates exitium praedixerunt, ut Ruram captarent popularem. 4 Ierem. XXIII acumen rei tu eo positum est, quod quotidiana vatis onera facta iis onerosa erant, eorumque taedium moverant et lasciviam; atque adeo Deus hoc uti etiam vocabulo prophetas vetuit, ne Sacra eorum gravitas et severitas Iudibrio haberetur. CD. HENGSTΕΝΗ. l. l.
p. 105. Iam igitur posteaquam effati potestatem nec posge Omnino Diuiligod by Cooste
97쪽
CAP. I, V. I. verbo inesse, nec satis valere eorum, qui eam defendunt,
argumenta ostendimus, addenda nonnulla vol, ne longiores in hac quaestione simus, indigitanda potius videntur, quibus nostra aperte confirmetur sententia. Cuiusmodi asserimus Sach. IX, 1 rmn D p DUI in ri y NI 'I 'O, Omis verbi Domini super terram Hadrata, et Damascus regiam eiu3; quam aperte hiesignificatur, praedictorum a deo casuum Onus ingenti cum pondere incumbere in terram Hadrata, et recubare in Damasco, premere Damascum 7 Deinde Ies. XV, It . bd , - oparticula 'd inducit caussam, ex qua onus dicatur imminere Moabitis; qui apud alteram ossati remanent significationem, affirmativam potestatem obtrudunt particulae, quam numquam Omnino habet nec ex omni ratione sua habere potest. Ut enim medio in progressu nexuque sententiarum notare possit aliquando ,,Profecto, revera , initio tamen enuntiationis, multoque magis in integri capitis exordio, tale quid admitti nullo modo potest.
Quos EW. j 320 a, huiusmodi laudat locos, nihil huc pertinent,
quia in media sententiarum quasi catena exhibent particulam. Porro Ies. XXI post titulum ci ano 'o secundus statim incipit vergus: visum gravo et horribile dictu nuntiatum mihi est; cis. etiam 'o v. 13 cum v. 16: non an 'anc. Denique ses. XXII ad 'o v. 1 inseriptum redit v. 25: DI
Postremo e duobus illis Proverbiorum locis, XXX, I, XXXI,
1, vere quod aiunt interpretum crucibus, licet inaccessae eorum difficultates tolerabili ratione nondum onucleatae sint δ, tantum tamen patere videtur, oneris notionem tu universum eorum urgumentum maXime quadrare, cum satis multa habeant gravia et Onerosa; quo accedit, quod in altero titulo XXXI, 1 verba NU , isonuS, quo castigavit eum mater eius satis dilucido nostram indigitare explicationem debent. Est autem onus illud, quod imminero vates vidit, o M Nini; solet enim genitivus voci 'o adiectus notare eum, cuius cervici
ingeritur onus; Sach. IX, 1; XII, I; Mai. I, I verbum designat domini, quod oneri est. De Nino urbe in proli. verba fecimus.
I Ex iis, qui novissime examini subiecerunt locos, post E ALDUN Jahrbiachor dor bibl. Wiss. 1848, p. 108 ff. optime meritus est KEu.lus HAE AE tellii Handb. der Eini. ins A. T. III, p. 411 ff.ὶ maforethico textu diligenter defenso et Hirtigil aliorumque coniecturis aecurate relatntis.
98쪽
Percellit autem plaga divina Ninum caput regni non tantum totius corporis loco, sed una etiam cum eo, Sicuti saepissimo hoc in genere Hierosolyma pro Iudaea, Samaria pro Israele, Damascus pro Syria ponuntur. Nam in quem quasi modium locum peccatorum ubivis commissorum undique redibat gravitas ct atrocitas, eo quoque Poenarum ictus dirigi maxime oportebat. Altera tituli pars auctorem notat, i II IDa. Ex quo de Prophetarum scholis, quas dicunt, nihil amplius traditur in libris Sacris, post Eliae nempe tempestatem, gravibus illis et funestis populi casibus propius indies instantibus, summa deinceps vaticinia perscribi coepta sunt, idque divino iussu, ut saepius docemur, Ies. VIII, 1 - 16; XXX, 8; Hab. II, 2. 3; Ierem. XXIX,l ss.; Dan. VII, 1; XII, 4. 9, nee in futurorum tantum temporum usum Ies. XXX, 8; Ierem. XXX, 2. 3, verum coaetanei etiam generis caussa Ierem. XXXVI, 1-6, ut recitati in templo latius divulgarentur. Quare cum nihil sit, quin perscriptum hunc librum ab ipso Nahumo existimemus, tum, quae erat eo praesertim tempore Assyriorum casus divinitus praedicti gravitas, magis etiam in hanc sententiam compellimur. ΛBARBANELI nugas, qui e verbo concludit, vaticinium nostrum scripto mand tum et missum Sennacheribo esse, idque ob eam rationem sactum, quae intercedit nostro libro cum Iona, attulisse satis crit. Adiectus genitivus i In omnino propheticum esse Iibrum
Ostendit; monemur, describendum hostium interitum nee conspectum oculis esse, nec post eventum enarratum, neque ratione antea et coniectura nuntiatum, sed animo extrinsecus rapto oblatum Per speciem et visionem, et sic perceptum literis exinde exaratum. At vero inter commune divinationum genus et Racrorum vatum visiones hoc maxime interest, quod divino spiritu et excitantur et diriguntur. Quare non male notat ΜARCMUS, Verba
' 'o involute dicere auctorem huius oneris principalem, ministerialem clarius subiicere ci m. Dei autem verba non audiri solum, sed explicari etiam tanquam divina, nec ut mera humana debent. - De Nahumi nomine et Elcesi situ eis. proli i m regentis simul verbi et recti sungitur vicibus HITZ. , id quod e vocali subscripta, quam IAROII et ΛBARB. temere produxerunt, et ex exemplorum similitudine apparet; cla. Ios. XIX, 29; Ies.
99쪽
BERTHOLDT., E . contenderunt, ideo praesertim, quod prima verba cum sequentibus nullo modo cohaereant. At vero quaenam potest manifestior esse necessitudo, quam quae intercedit inter argumentum libri et auctorem p Accedit, quod nisi mentio omnino in titulo facta Nini esset, usque ad ΙΙ, g nec universa oratio, nec suffixum illud IU RU I, 8 quo tandem pertineret divinari posset. Ch. infra a. h. V. - GRIMMIUS contra desondit primam particulam e consuetudine vatum, tale quid inscribendi oraculis, alteram destituit; at si quae est prophetarum in hoc
genere ratio, en est, ut suum Praefigant nomen tanquam divini spiritus instrumentorum, ne omne visum stare quodammodo in lubrico videretur.
V. 2- 14. Primum vaticinii caput tribus conficitur particulis. Ι v. 2 - 6 notatur Q dei indoles et natura, a qua imminens Assyriis plaga repetenda sit, V. 2. 3 a; b universa describitur iudicii divini species v. 3b-6; Π) inde quid maneat gentem suam, quid inimicos Assyrios, exponitur V. 7-11; denique III Domini consilium otiussum do exstinguendis Assyriis et liberando populo suo breviter proponitur v. 12 - 14. A. V. 2-6.
Dera zelotra et iaciscem Dominu3, ulciscem Dominu3 et aratu pollem, ulciscens Dominu8 in inimicos guos et gemana adosrsariis suis.
rara adiectivi forma ch. Ios. XXIV, Is) pro vulgari rea p,
acrem notat et strenuum seu in amando seu in irascendo animum;
verbum hose et nomen INIR tum hac, tum illa legitur notione, cum adiectivo commvno utriusque fundamentum insit. Quam vocis sententiam descripsit HENGATA. Boitr. III, 455. Dio opserder heil. Schrist p. 2Iὶ tanquam alacrem ἐνεργειαν, qua Verus et vivus Israelis et Christianorum deus differt a factitiis simula-Diuili od by Cooste
100쪽
CAP. I, v. 2. 9usquo paganorum diis, segnibus illis et Ianguidis amando simul et irascendo. Cis. Exod. XX, 5 ' nori mauu ' i'υ pn N Ise his; XXXIV, 14 'cur M' 'n; Deut. IV, 24; V, 9; VI, 15. Recte LXX ζηλωτζς, THERUs ein et friger Goti, MARCA., EW. al. Contra, sat multi interpretes aut indignabundi MAUB. aut ob
alienum amorem solliciti potestatem statuunt vulg. HIERONYM. Remulator, MI INSE., ΚΕIL. ad Ios. XXIV quae probari satis non potest; imo altera eaque amplior notio omnibus dein paexemplis longe aptior videtur; cis. Exod. XX, 5. Haec autem indoles ubi deo tribuitur, ubique positum est ,re , quo in nomine praevalet vigoris et potentiae divinae cogitatio v. -- Qui acer est, idem ulciscitur illatas sibi ossensiones: 'n cipa'; is enim, qui summa est et perseeta ipse animantium species To ον κατ- mea est ultio inquit et retributio , Deut.
XXXII, 35; eis. Ρs. XCIV, 1. Amplificatur Dei ultoris cogitatio verbis non 'm dya, Prov. XXII, 24; XXIX, 22; non,
proprio sensu IIos. VII, 5 de vini servore, creberrime dicitur de irae divinae excandescentia; recte reddidit HIERON. habens furorem, CALV. possidens iram; significat enim eum, qui pollet aliqua re, vel cui maximo aliquid tribuitur, sicuti MN, Π, in. Genes. XXXVII, 19 'io' miri , ; 2Reg. I, 8; Prov. XXΠ, 2; domini notio secundaria est BURE. , nec in hoc dicendi genero idonea. Tertium repetitur 'I cipa, ut gravitas ultionis sumendae
significetur, cla. Ier. VII, 4; XXII, 29; Eg. XXI, 32; 2 Sam. XVIII, 13, et maxime Ies. VΙ 'a' u p; deinde eo inter se disserunt enuntiata, quod primum effertur tanquam necessarius vigoris divini effectus; deindo cuiusmodi haec ultio sit explicatur non huci ; postremo ad quosnam pertineat vindicta, declaratur. Nihil est ergo, quod cum An BΑΝΕLE et GLINSRIo triplicem Israelitarum captivitatem respici et triplicem minitari vindictam existimemus; praesertim cum primis versibus omnino praedicentur attributa dei et affectiones, ad quas ea iudicii species, quae postea describitur, sit reserenda; nec sequemur ΤΛUOVII argutias, qui S. Trinitatis innui mysterium opinatur, id quod DRECIIs ms etiam ad Ies. VI, 3 defendit; nam licet triplici numero
I Ille tres captivitates elicere sibi videtur e locis I Paral. V, 20; 2 Reg. XV, 29; XVII, 6; XVIII, 9; hie calamitates illatas Setiaeheribo et Sardanapalo, et Nini eversionem inducit.