장음표시 사용
331쪽
thematicae pariter ac philosophiae professor, vir ingenio singularis, & labore invictus. Eadem in civitate non multis abhinc annis dolium fictile praegrande inventum est, in eoque Vas aeneum egregie sculptum, in quo item aliud vasculum aeneum cineribus oppletum, ibidemque reperinta arma quaedam militaria cum vasculis & lucernis. In Etruria denique universa funebrem militum supellectilem fuisse ocreas, armillas , lanceas ac cetera hujusmodi testatur Gorius, qui horum exempla ' non pauca se accepisse inquit a viro nobilissimo Diamante Montemellinio Patricio Perusino. Longobardis mos fuit, qui extra patriam in acie, aut peregre occubuissent , constituto erectoque tumulo perticas figere, ligneis superpositis columbis, ad eam ' partem, ubi illi decellerant , respicientibus. Gothorum sepulcris arma defigi solita a Iusto Fontanino ediscimus in pei eleganti dissertatione de Disco Votivo argenteo .X. Quantus, habebatur viris bellando egregiis post mortem honor, tantum erat dedecus proditorum ac perduellium . Gracchorum corpora insepulta jacuerunt: milites, qui injusto bello Rhegium occupaverant, carceri inclusos, quinquagenos per dies, & quidem singulos, virgis caesos, securi demum percussos sepeliri ' vetitum lugeri. Eandem paenae acerbitatem foeditatemque luit M. Clodius , quem ob turpem initam cum Corsis pacem senatus iisdem dedidit , non acceptumque in carcere necavit libertate M ademta . Aliquando corpora & contume- Iia carceris, & detestanda scalarum nota foedata sunt. Id contigit Caepioni viro praetorio, consulari, facerdoti,
332쪽
triumphali, ac senatus patrono, cujus culpa quum deletus a Cimbris exercitus videretur , ideo in vinculis enecatus, magno cum Omnium horrore in scalis ' gemoniis
jacuit . Ab hoc supplicio ne ipsos quidem Caesares aliquando fuisse immunes , Suetonii, Dionis, Quinctiliani
alictoritatibus ' confirmatur . Atheniet, sitim respub. proditores & sacrilegos, publicatis eorum bonis, ne sinebat quidem in terra ' Attica sepeliri. Romae vero squis ob aliud quodlibet, quam perduellionis , crimen plecteretur, ejus cadaver parentibus , aut consanguinei, facile stante republica concedebatur: hinc Cicero ' Verrem increpat, necatis postremum hoc ossicium denegantem . Cruci aD fixos, seu cruciarios, aut si spendiosos sepultura prohibitos fuiste docet Comicus: 'Νoti mirari: scio crucem futuram mihi sepulcrum: Ibi mei maiore sint siti, pater, avus, proavus , abavus . Nec sepeliri modo , sed eos etiam lugeri nefas omnino fuit , aut ad crucem sedere : quare sanctas mulieres ad Christi Reparatoris Crucem stet ille observat Ram iresius in Pentacontarcho . Sub Caesarum dominatu sepulturae honor damnatis omnibus negabatur, quod tanquam barbarum historia notat, nisi a principe impetraretur, qui non eum facile concedebat exemplo Augusti, a quo post bellum Philippense nescio cui sepulturam petenti responsum est, jam illam ' este positam involucrum potestate. Tiberius ob Sejanum damnatos hac paena affecit , diem autem, quo Sejanus obiit, festum , statuit a pontificibus
333쪽
celebrari, imitatus Lentulum, qui primus censuit, ut diesiduum Septembris, quo se Libo intersecerat, festus ' haberetur .
XI. Insepultorum ac Libonis commemoratio extra Itineam ad breve tempus me abire iubet. De iis, qui taedio vitae se interficerent, illud stholae rhetorum clamant rHomicida fui insepultus abjiciatur. Hoc enim cautum pontificio jure in eos fuit, qui laqueo, vel praecipiti jactatione sibi mortem dedissent. Iceirco utrumque hoc mortis genus Virgilius informe' lethum, Livius foedam A morisum , Tacitus informem ' exitum appellarunt: quin etiam iis, qui de se statuissent, seclusus apud inferos locus est assignatus: Proxima deinde tenent masi Ioea, qui sibi letbum Insontes peperere manu, lucemque pers. Proiecere animas. . At potentiorum gratia sunt rhetorum contemtae voces ,
M pontificia lex , ut aliae plurimae, antiquata . Nam ut Erigone suspensa laqueo ' inter astra colitur, sic Gordianus senior, qui laqueo sibi gulam fregerat, a senatu inter Deos relatus est, Sejampridem D. Silanus, postquam a
T. Manlio Torquato accusatus in mortem ruerat voluntariam , elatus Sc sepultus fuerat . Nam qui justam accersitae mortis causam habuisse diceretur , honeste mortuus videbatur . Hanc vero causam ex utraque fortuna oriri pone opinio erat; ex adversa quidem persaepe, ex secunda, quod noverim, raro orta est, sed tamen orta. Nam
334쪽
3 os Nam Strabo ' quum dona enumerat a Poro Indorum rege missa per legatos ad Augustum Caesarem, etiam il- tuin adfuisse tradit , qui se Athenis concremavit non adversae quidem , sed prosperae fortunae vi . Etenim secum reputans, ad eum diem sibi omnia ex sententia contigi sie , veritus, ne quid adversi accideret diutius immo ranti, abeundum vita censuit, nudus, unctus, ridens in rogum ivit. Sui homicidis olim mos fuit suspensis oscillis parentari, vel quia oscilla genus esse purgationis superilitio doceret, vel quia videretur in caelum adiri ' per oscillationem posse, qua & alta in imum dejiciuntur, dein altum infima offeruntur: sed verisimilius duxerim , hoc ludi genere usos fuisse veteres ex M Atheniensium instituto, a quibus in honorem Erigones oscillatio inventa est, qua suspendiosorum mors bellisIime exprimitur. Ad violenta mortis genera illud Ciceronis ' pertinet praeter naturam , praeterque fatum, quod Hadrianus Turnebus unum idemque interpretatur. Sed A. Gellius ' praeter naturam explicat violentam mortem 5 voluntariam, qualis fuit Didonis: , Vixi em quem dederat cursum fortuna , peregi . Praeter fatum elle dicit interitum non sui operis, neque
semporis, immaturum scilicet ac violentum, non volun-
rarium , quare Priami de morte inquit Virgilius: Haec sinis Priami fatorum, bic exitus illum
XII. In castra redeo , ubi, qua pompa funebri , si
335쪽
decederent , imperatores ducesque exercitus, efferrentur , tametsi haud incommode possit ex suprae dictis colligi ,
pauca tamen adnotentur necesse: est . Romanos: mirites
imperatore amisso, capillo de barba maxima sordidatos in luctu jacuisse pro certo habeo. Nam Romae id moris in magno dolore solemne fuit. Narrat enim Cicero sordidatos maxima barba ' er capillo in urbe prope biennium fuisse: Suetonius refert Caligulam, Drusilla. amissa, noctu ab urbe Syracusas profectum , rursus inde rediisse barba in capillo promisso : idem ' de Macrino Herodianus memorat , & Acro Horatii interpres ait, Curium post praeturae
repulsam nunquam comam. totondisse .. Ac dolor ut Romae comam nutrire docuit x sic eandem alibi. aut recidere , aut tondere ia Hebraeis quidem capillum in luctu tondere ' familiare fuit , radere A vetitum is Apud alias nationes prae ' maeroris impatientia ipsos etiam equos, non
modo sese tondebant viri principes et id enim Sc Mardonium secisse, & Thebanos mortuo Pelopida Herodotus scribit, Se Alexandrum M. in Ephestionis funere Plutarchus narrat , de Euripides auctor est , Admetum Phaereorum regem in morte uxoris Alcestidis equos tonderi jussisse vmortuo demum Attila totum exercitum , truncata crinium
parte , ejus obitum luxisse Iornandes tradit in rebus Geticis. In patriam vero si fiammi copiarum duces adveherentur, non id sine pompa splendidissima factum esse, testantur Virgilius de Pallante, ae de Germanico Tacitus qui hujus reliquias Brundusio tribunorum centurionumque humeris in urbem translatas scribit, praecedentibus signis
336쪽
,ersisque fascibus , atque ubi colonias Iransgrederentur, atratam plebem de omnes ordines pro loci opibus vestes , odores S alia munera in funeribus solemnia concremasse. Drusum Germanici patrem Augustus Ticinum usque progrediens, neque abscedens a corpore in urbem
deferri ' iussit . Cineres Pompeji M. ex Aegypto transi vectos quum Plutarchus referat, a Cornelia conjuge nisi se conditos in Albano Pompeji , quo nomine ejus villa ad Appiam nuncupatur a Cicerone, ideo eruditi ' haud perperam suspicantur Pompeianum monumentum illud esse, quod vulgo sepulcrum dicitur Curiatiorum , Horariorumque et illic enim Pompejorum sepescrum , in quo tumulata Iulia Caesaris filia , Plutarchus ' idem extitisse
assirmat . Ligorius autem, qui nullo citato teste illud monumentum in Pompeji memoriam scribit ab imperatore Hadriano erectum , & quinque pyramides, quarum supersunt duae, totidem ante primum ejus consulatum victorias designare, quam id recte, quam credibiliter, ipse viderit . Antiquissima , de qua loquimur, consuetudo texuit etiam apud Graecos, qui duces Vita sunctos ' in patriam honorifice traOsferebant et heroum praeterea cadavera diutius, quam cetera, domi adservabant: Achilles enim septendecim diebus totidemque noctibus servatus fuit . Errat igitur Alexander Neapolitanus, qui tandiu generatim in Graecia cadavera domi detenta scribite Homerus enim Iliados ultimo novem ad summum huic luctui
337쪽
XIII. Quoad reliquos honores, erant ii quidem amplissimi pro loci ac temporis opportunitate. Non deerat praesertim oratio funebris . Nam si militibus hic datus honor, quanto magis imperatoribus: Graeci ut confusos simul cineres & ossa militum bello absumtorum in patriam transferebant, ita eorum laudes una pariter oratione funebri celebrabant , qualem in eorum funere , qui e Cherronensi praelio Athenas relati sunt, habuit Demosthenes , quem imitatus est Cicero in laudandis militibus a b. Antonio interfectis De suprema hac laudatione nihil hie dicam aliud, quam quod summo duce exercitus interemto eam in castris haberent non Graeci , non Romani tantum , sed etiam Poeni. Siquidem Annibal ' omni rerum merbortimque bonore Gracchi exequias celebravit, e& Paulῖ laudator fuit:
De militum dolore muneribusque in pyram coniectis vix quicquam amplius afferri poteti, quam quae perstringit Virgilius in praeclara illa exequiarun, hypotyposi: 'Spargitur tellus lacrimis, spargiantur arma . It caeIo clamorque virum ,. clangorque tubaria m .
Bine alii spolia occisis direpta Latinis Conjiciunt igni galeas ensesque decoros ,
Fraenaque ferventesque rotas: pars munera nota forum clypeos es' non felicia teIa . Multa boum circa mactantur corpIra morti ,
Setigerosque sues raptasque ex omnibus agris In summam iugulant pecudes ia
338쪽
Haee si fiebant ubi confusa militum cadavera combure bantur , jam facile cogitatu est, quam splendida multiplexque munerum esset vis in exequiis praefectorum legatorumque , ac praesertim imperatorum . De tropaeis erectis, mactatis humanis victimis idem Virgilius ita: Vinxerat cy'pos terga manus, quos mitteret umbris
Inferias, caeso sparsuros sanguine flammas , Indutosque iubet truncos hostilibus armis Ipsos ferre duces, inimicaque nomina figi.
Crudele quum videretur ad rogum homines jugulari, aliquando vestes sanguinei coloris in exequiis adhibebantur ;. ita Servius ad funus Miseni Purpurearique super veses , velamina nota Injiciunt. Annibal quoque ad Pauli rogum 'Maiice suspirans inicit velamina , Ur auro
Intextam clamdem , γ' supremo Usatur bonore . Imperatores paludamento velatos efferri consuevisse Farnabius animadvertit ad pompam Pallantis funebrem: φ. Harum unam iuveni supremum maesus bonorem Induit , arfur que comas obnubit amictu. At quod Pallas velatus fuit, non ideo hic ritus a Farnabio generatim ad omnia funera transferri debet. Nam, ut in II. Disi. Num XVII., Scipionem veIato capite elatum , tanquam quid inusitatum, Paterculus narrat: omnes enim Romani nudato capite efferebantur, nisi si propter
vulnera informe sui spectaculum facerent, quod Pallanti contigisse credibile est . Hinc ego quidem existimo, Pallantis faciem ab Aenea obnuptam, ne eius species detri
339쪽
mentum in itinere pateretur, multo luctuosior futura paterno amori .. Parentum quippe haec erat postrema cura,
quam prolixius alibi explicabimus , ut filiorum praesertim adolestentum species Si pulcritudo ipso in funere
eniteret. Moris praeterea fuit, ut in ducum exequiis praeter equos ab hoste captos ' ipsius etiam extincti ducis equus funebris, exutus nimirum phaleris, duceretur : 'Post bellator equus positis insignibus Aethon
D lacrimans, guttisque humectat grandibus ora . De equorum lacrimis tum Homerus in Patrocli exequiis, tum alii mentionem ' faciunt . Equorum in funere ducendorum ritus Germanis' quoque, ac Danis placuit, quorum mentes ea superisitio pervaserat , quod mortuorum animae equitando transirent pontem, cujus custodiae ' aderat virgo Mogduba - Assinis huic error Romanos tenuit, de quo copiose in II. volumine disseremus XIV. Notissima & scriptorum monumentis abunde tradita consuetudo circa rogum virorum principum equitandi, ab initio in castris tantum fiebat . Nam militibus solemne ac religiosum fuit circa demortui ducis pyram armis instratistos decurrere, ut in Patrocli, & Cyrici regis , aliorumque funeribus factum legimus apud Graecos. Latini quoque hi thorici Sc poetae in morte virorum principum has decursiones memorant , haberi solitas cum tripudii r motibusque armorum corporum suae cuique genti assuetis, quales fuisse enarrat Livius in funere Tib.' Gracchi, & in Attilae Jornandes . Demortui nomen in
340쪽
decurrendo repetitis ululatibus inconditisque vocibus usu pare consuevitia Albinovanus tradit in Nerone Druso. Te elamore 2ocant iterumque iterumque supremo, Et vox adversis eoi ibus icta redit . . Decursionum hic erat ordo, ut maeroris indicio primum ad sinistram, deinde ad dexteram boni ominis gratia ' flecterentur, quam legem etiam in circensibus decursionibus servatam Fabretius adnotavit. E castris in urbem hic honor transiit, ac Dio Calsius ' ad cailrensium discrimen decursiones in Pertinace urbanas vocat . Ad hanc pompam referri omnino debent figurae 4 in stylobata Antonini Pii insculptae , quae non militarem aliquam expeditionem , ut nonnulli minus recte existimarunt, sed decursionem exprimunt in apotheosi celebratam. Dio ' in Augusti funere, anaequam rogus accenderetur, legionarios ceteros.
que milites pyram circumiisse scribit, sed , nisi variatum in hoc inllitulo , major Virgilio habenda est fides, qui
post jam accensum rogum de Pallante cecinit: Ter circum accensos cincti fulgentibur armis
Hujusmodi praeterea ludi non modo ad rogum, Verum etiam ad cenotaphium celebrabantur , quod Germanicus ad honorarium patris tumulum fecit, circa quem deinceps stato die φ quotannis miles decucurrita Herodia' nus hanc ' decursionem , Politiano interprete, non distinguit a certamine Pyrrhicho, seu pugnae genere, ut Mercurialis ' ait , quam morescam populari vocabulo nunq