장음표시 사용
71쪽
specto, amo in uno sndius duo, sed benefaciunt etiam
specificam mehralem siue partialem,quo modo concedendum est othes differre i peeie,simili, ratione stat ut
concedamus orbes moueri circa diuersia centra, mo- eo moueantur omnes circa cetrum unum sim motum communem,s: primo omnibus competit, nam merimotus circa diuersa centra des niti non totali sed pariatialem differentiam saesunt.Et haec posito sic intelle eia non habet ealumnius, nec aliquid mali contra se, nec ante me aliquem inueni qui eam declatauorit . di cem ua autem de hae diffusius. ff. coeli. Tune ad dubi laticines. Ad primam patet solutio, die tam est. n. quo Auie , Auer.disserunt inter se de genere, & specie, &indiuiduo. Ad secundam di eo ieeurum esse in animili simplici ci animali mixto.In animali. n.smplici totum di qliodlibet membrum principale debet habere conias milem finiatam,quia ob simplieitatem est similare iii
toto,& qualibet parte veluti videmus totam aquave pere ad rotuditatem,& guttam unam sinstiter.In ani. maliveto commixto ex membris diuersae commimtionis non oportet. Per idem ad tertiam. patet. n.oia
membra & maus me a asis simplicis conuenire in unochi motu, ueluti in una forma, &disset re motibus B-s is prijs,haec addubitationes. Tunc ad rationes quaestio --nis. Ad primam patet solutio . sunt. n. eiusdem speciei non presicamentalis, sed transcendentis,& sic no sent eorruptibiles. Adsecuti dati, oncedo unam stellam non esse plus unam so specie, di sic sequitur vidisserat specie saltem partialiter, non autem totaliteri quia su tem reducuntur ad unam primam. Ad te i iam dimese veram maiorem qu illa digerunt numero & specie conuenitit praedicamentaliter, non autem v differunt specie, vel numero transcendenter. Ad quartam con cedo orbes differre speele partialiter,propter disserenariam locorum partialium, sed quia conueniunt in uno loco communi,qus est totius,ideo omnes ligni eiusdem pessiet modo dicio. Ad quintum patet sor. stella enim unius orbis 8e pars non stelli a non differunt specie,sed secundum magis & minus. Et propterea omnes stellae octaui ecesi sunt eiusdem speciei, licet differant sm magis &minus.Et hae talione piolomaeus in libro primo et potes ei malum non dicit absolute aliquas illius ecelluellarum esse martias, aliquas venerias, & id genus sed omnerum esse eiusdem speciscae idiotropiae ais: peculiaritatis, assimisari tamen nonustas martiis, qualitatibus, Donnullas ueneriis, di id genus. Ad sextam patet se lutitamotores. n. non differunt speciem taliter, iaspii
reducuntur ad unum primum . primus. n. motor est intentionalis forma omnium motorum Orbium, i Ea
lis vero forma est orbium. Ad septimam patet solutio. stellae. n. disierunt accidentibus, lexu, viribus; id gentis,quia disietunt specie partialiter, haecn.differentia susscit. non autem quia dicerunt specie totaliter. Ad. octauam dira, ut ille sit, et non est Arish necissumeni
re erat uinueni a pDd grae eos vel dices uel authotes.
ut dieo su ille avehor illius libri volt sole differte spe
partialiter,&hon tota litor .hac de sonibus .Redeamus ipse ad textus expositione, quia.multa,& solis diximus. fit deae dentibus conuenientibus eo mori caelesti, ergono tibi sitis, renuptibilitasse ducere
cum D. Quintum accidens commune reso& generabili bus est ealefacere, eas acitin coelo&casesaciunt non. nulla horum eorporum subluna uni, ut ignis, virum
vero coelum infrigidet, humecten st exiccet, bona est
quaestio, & sorte dicemus postea. nune vero sat si a
vipere calefacere competere coelo,&alieui horum.
Et Arimities dieii agit corpora colenti non ea Diaei iniserandam quod sint calida sed sicundum velocita tem moras, in ratiocintitur in hoc ex hoc quod eidii in sagula directa.
sed Auer. loluit dubitationem .poget. n.di requis, rami Ls eoelum calefaciti igitur est ignis .aut quid igneu . quia omnis ignis calefacit, igitur omne calefacies est ignis. seligneum. Auer. igitur declarat modos, quibus coe- sum calefacit, ut sciatur ipsum poete calefacere, & non esse ignem vel igneum. Et in hoc apparet error expositioni, Ioannis, qui parte hanc secit inquisitiuam. etra I. . arm.vit.D. primo,quia nec Arist. nec Aueriin parte inquisti uaconsueuit ponere determinationes reru dubiarum, visorma hic Auen qui interponit determinationes ritum dubiatum .secudo Auer. r.co m. t. di si libe eadem, quae hic dicit. & tamen ut apparet illic, non dixit haec per modum qui stionis,sed determinationis.tertio omnia quae dixit,sunt vera, igitur non sunt dicta ad inquistionem. quatuor igitur modis declarat coelum isa sum cales acere, & non esse ignem,primo per motum. secundo per lumen. tertio propter caliditatem atqui-Boce dictam i quarto propter virtutem, & ad nullum horum modorum sequitur coelum osse ignem, ut patet,per motu quidem coelum calefacere, ait quia Arist. dicit coelum calefacere velocitate motus, & hoe per signum sumptum e sagitta mota, cuius plumbum cas sit, pro quanto mouetur velociter, desic coelum caciesaeit, non quatenus est calidum & igneum,sed quatenus mouetur &mouet nos. Haec Arsa. secundo coeli. Sed de hoe exempso certant Alexand.& Simplicius. Disti . h. simplicius. n. voluit Arist. processisse per Jocum e ca, quatenus, videlicet, motus sagittae est causa caloris ae- ... 3 tris, quem tangit, & se quia sagittae motae causant calo rem in aere, per quem mouentur, sc stellae causantca lorem in hemisphaerium nostrum circa quod in uentur. igitur locus videtur a causi. Alexan .vero voluit n. tibi, exemplum osse per viam figias,lioc pacto, quia. n.sagira ine. . ta mota calefit, est fgnum si, coelum permotum e mei teaiorem. Et Tomas laudat Alex. ngo vero saudarem
smpsi esum, quia illo modo, ut Simplicius ait, exemplum do sagitta est simile magis. Stesiae. n.non seipsas
calefaciunt pes motum, ted aere sic sagitta aerem calefacit per motum, di hoc est omnino simile. Auerso. etiam videtur sectari expositionem Simplicii . r. ccelico m. a. ut dicemus ibidem. De modo voto quo stet sae permotum calefaciant, disputabimus postea.
Et dicit in metaplas ea quod non sequitur visat aut detis ex bisimili, neque in genere, neqtie inspesetisse Letur in illisutiles Paestivisti, antiae.
Remouet dubium circa prmum modum, quo coe- tam a
sum calcfacit. quia posset diei omnes milesta simili.
t. . metaphy. dicitur, &Auer ibidem. com. o. sed Dinnii motus nee gonete nec spes cstis milis calori. igitur ealor non sit a naotu.Respondet Auer. secus esse in accidem Rum ..tibus,seeus in substantiis In accidentibus enim non
oportet ut simile satis simili. At in qualitatibus quae sunt substantiae, bene sequitur ut limsse sat 3 simili, ut
colligitur eo Acm . . metaphysi. text.& cCmen. a.
Se i hi ieies, quando vel intelligitur in substititiis si ses miles est a simili in forma, vel in virtute,non in virtute, quia se etiam aecidens sit, simili in virtute, non. n.se ii potest aevidens, nisi aetens ipsum contineat virtualia
72쪽
ter, nee in forma, quia ignissi, motu ut ab excus sonestini & sapidis.f. cce i .e m. s A. Similiter animal a putri
ex materia genita sunt a calore coelesti. vi. I r. meta
phy.com.18. dicitur. &patet non esse ibidem similitii g, dinem in sorma. Ad hanc dubitationem potest uno modo dici is aliter est in substantivialiter in accidente. In generatione. n. substanti semper substantia que sit, generatur 3 suo simili prines paliter agente sui generis, aut suae speciei,ut declarat Aristo.& Aue . metaphy. 5m.3a Mico principaliter agentesquia substantia ,s ri potest a non substantia, veluti ab instrumetaria cau ia. uis nis seri potest a motu,& lumine velut ab instru
amentaria causa. principaliter aure fit a substantia quae mouetur vel quae lucet. Similiter animalia fieri possunt instrumentaliter a calore. principaliter autem a corpore, quod calefacit. In generatione vero aeesdentis non semper accidens quod si generatur abi aliquo sibi s mili in genere vel specie,ut ab agente principali. Nam licet calor sat e motu vel sumine, non est eiusdem generis cum motu vel lumine, nec cum eo quod mone Duius A. tur vel lucet.haec colligi possunt ab Auer, ibidem. se eundo dici potest, ut dicit Auenta .metaph cram .a .ch Alex. votis cauit hanc propositionem tribus tertia iis, videlicet, de agente& non de instrumento. De pro pinquo & non de remoto. De agente per sedi non dea gente per accidens, omne igitur quod Et ab aliquo, ut ab agente & propinquo & per se,non si nisi si eius dem generis vel speciei eum isto . lege Averro em illie, quia omissa haec deesarat. sed quicquid dicatur, ego sentio cum prima responsione. Et raposiores dant serandam rati regilluminationem. dicunt.M.quod tua in eo quod tuae videtur ea matere ado, esectitur. Et dirant quid noti es de avidentium propriis iunised de areidelitas communibus igni, eae si empori.
Cam M. Secundus modus quo celsum calefacit, & non est, ignis in propter sucem.Tt hodie est eausi expositorum qui dicunt cylox quatenus suae calefacit quando resectitur. Et debes seires, duo sunt edi parte caloris g nsis .est. n. & ipse calor,quam si & est intensio caloris. Lt. n. aliquis calor magis N aliquis minus, eas or. n. ipse absolute fit 3soee,& nullam asiam ob eausam, nisi quia suae suapte natura calorem essicit. Intenso autem caloris si gluce ipsa quatenus resectitur . , hic duo tets- a uia si git Aucr.in teditis. Sed huic obiicies,quia omnis ignis est lues ditis. igitur omne sucidium est ignis vel ignou. acyclia . sed rectum lucet, igitur est ignis. Respondet negando
maiorem & conuersionem. uniuersalis.n. affirmatina non conuertitur in terminis, sed in parte.Et se negaturci omne lucidum si ignis, vel igneum, quia lux ipsa non est de areidentibus propriis igni, sed de accidentihus communibus igni, is coelo. Et sic patet solutio. Ei forte dieetidam es ad e, quod non es remoram ut calor dicaturivi eis pyiuoce per hoc sturas licet Dia actio
eorum diuersaran calonn.ignis eorrumpit defruitentia, vir maxime ea orignis illuminantis. calor vero corporum est efiij largittirmitam megetabilem ensibile, animalem Et se dum les eiu erit obtis modis. ealo quis
de agitatibusMisiuit,quae tran tant si sitiam in qua sunt, , eius qui non est de qualitatium primis, hiemes di misi in diam inestate di non ditiphatestate, se licet
Mod quaedamst ii tir qualitatem pasi am, , quaedam non. consederantes autem astiones eliarum in antiquo tempore sere diram quod Daedam largiuntis eat ditatem oesiccitatem, quaedam cauditutem di humiditatem, quadam
frigiditatem Achatem quaedam etiam frigdditatem
humiditatem seu quam qualituus communes corpor,bus ea sibus quatuore ementis dicuntur aquis es therandum prias seritis.
Tertius modus quo elum caleficit& non est ignis, C . . .
est quia is stim est forma litet ealidu, & quia stellae sunt
sormas iter calidae non tamen editum est ignis, nec stes lae ignes, quia coelum di stellae sunt formaliter calida, calore aequivoce dicto cum calore elementario.Et ita Auenin nuit duo D s coelum siue stella snt sol malitereulidae, & s ealor iliaeelli &stellarum aequi uoce dira tui cum calore elementario. Secundum probat primo per hoc, quia actio caloris ecelestis & es ementa iij esst allecis rationis: na calor ignis conupsit S destruit enatia & maxime ea sol ignis luelas hoc est elemetati. pinis .ia .purus c ut dictum est ) altem per aecidens uiuifieatqoatenus sibi miscetur lumen coegi. calor autem cret sis largitor platis quidem vitam vegetabilem .ala libuto egetabile & sens bile. hominibus vero ausem & roralem. in xta istud seeundi phys.sos, homo generani hominem Ex hoe inseret calorem duplieem esse, alte rum qui est de tertia qualitatis specie, quae est passio vel passibilis qualitas, qui quidem substantiam trans mutat, aut praeparatacl transtantationem. Alterum os non est de tertia specie quasitatis, sed est ealor per secti uti & usus stans dico ealorem esse duplicem v l uti &diastaneitatem ipsam, & eius oppositum, quae dicitur opacitas, vos non diaphanestas. Diaphanestas, enim & opaeitas dicitur dupliciter, quatenus alteras qui turpassibilem qualitatem, asteta vero sequitur piiram laresectione. Sie igitur patet scism,videlicet v, calor quoi olla, sint sol maliter calidae & casor quo ignis . est formalifer eali durum viquivoce dicitur. Primum vero , videlieet stessa, sint sol maliter calidi, probat auctoritate astrologorum, qui antiquis temporibus stellas. obseruariant apud Babi jonios & AEgyptio sitiam isti tribuerunt stellis omnes qualitates imas iter& maxime calorem, quod esse non potest, ut dicit,nis quia insunt
illis aequiuoee. Et sic patet tertius modus. SEdoccuse Ut Lm, e . res utrum calor coelestis disserat specie ab elementa rio,&videtur i, non, quia conueniunt in nomine&ratione. igitur ipecie. Tenet Alpha rabius, nec genere, nec specie, nec numero disserunt.genere quidem non,quia ambo sunt generis qualitatis, petie vero minime, quia adibo nomine & ratione conueniunt, quia squis ambos destriat, rationem eandem assienabit, nec numero, quia idem casor numero est echielli g, slatis , S es ementarius, verbi causa spiritus quatenus vi usficat est coelestis, quatenus est insito mentum at est an asis. Quatenus resoluet humidum natura se est sementatius. Auertori vero tenetis disserunt genere & risis. Auspecie, ita ut calor sistasterius rationis quod tribus declarat rationibus.Prima est, quia operatione disse runt spectetigitur& ime ut tangit hic.&u. metaphy. . com .ig.& a. ccoss.c5m. a.&alibi. Secunda est, quia
subiecta prima & propria disserunt genere & specie,ut certum di elementum. Omnen .acci uos proprium dis fert ab alio propter sui, lectum. Tertia est, sola aetes nu&eorruptibile dissem ut specie & fi qui uoce dicuntur. Et sorte possunt con eos dari, quia calor ceeli & casot cisci. . elementalius sit ratione physica digeriant genere, spe
cie,& ratione, ut rationes Atior probant in ratione vero metaphysica, quae considerat calorem ut calor est,
non quatenus corruptorius ves pinsectorius,sunt eiusdem
73쪽
et sdem hominis aerationis, virecte Agarabsus plobat.
siste de dubitatione. Fimie e porti caelesti largiunt ea rem licte non set calida in se.non.nsequiturvi omne faeie mali odis eidem illi arur per illud, verti gratia,Donum non om ne quod mouet, debet moueri, neque omne Pod nigrificat debet esse nigram
cem. a. Quartus modus quo et elum ealefacit & nci est ignis vcl igneum est quia caleficit non per motum, nec per sumen, nee pet calorem, sed per virtutem ,hoc est cas facit non quia est formaliter sucidum, aut quia forma liter m etur,aut quia est forma ter calidum, sed quia coelum di stelliae sunt virtualiter calida . hoc autem Psuadet pro tanto, quia ad hane positionem non sequi tur aliquod impossibile, quia non oportet ut agens aliquod accidens,disponatur at formaliter ossiciatur il
la d. veluti non oportet ut omne moDens moueatur,
di id genus sie igitur sos,vel alia quaeuis stella calefacit,
non quia mouetur, non quia lucet, non quia est forma
aitet calidis, uel calida sed quia virtualiter est calidus vel eas ida veluti esseti plantam, quia virtute plantam continet hic est quartus modus. Et hae appareteriis eae hoc quod sa aeteratum esset eae eleerato, Se idtim eae calido itune procederetur in in iatum, es noxis eniretur priretim torum,sicut sequitis iumet miscesse e ture pertienire ad alter instion alterat ,
n . . Persuasit quartum modum per hoc ad illum nulsum sequitur impossibile, nunc probat illum de facto. hoc modo, videlicet,quia si omne calidum seret ex ea ligo de omnino alteratum ab alterato, esset processus initis niture, & non inueniretur primum alterans ut sequitur in motu veluti deductum est. .& 8. phys cosed oecurres huic rationi, quo nam modo vas et illi rim sequentia ', si calidum fieret ex calido, tune procederetur in infinitum. primo dicam omnia eal ida proseis a creto calido,& coelum calidum a nullo proficisci, quia ciliternum,&3 se. Secundo dieam non est e impossibile procedere in infinitum in altera
tis di alterantibus. quia vi Auer ait insib. destructio destructionum .disputatione prima, &quinto physico
liter ordinatis non est impossibile proeedere in sos ni ne . h. tum. Dici potest ipsi coelum esset asseesum calore, vel reliquo accidente eiusdem speciei & rationis comcalido, quod esseit, tune esset proeessus sn infinitum. Nani li ecelum esset calidum calore eiusdem speciei
cum eo calido quod efficit, eius calor esset sectus agi ter non esset eiusdem talionis, quia aeternum &geniatum non simi eiusdem speeici, I sc patet eonsequenita. Impossibilitas vero consequentis patit pro tanto, quia procedere in inlinitum in accidentaliter ordinaiis non praesupposito aliquo aeterno,quod motu aeter
no seratur, est impossibile,vi sequitur in proposito. Et te patet solutio quaestionis. sed deerant his mouens in loco non pertiensi ad a b od motio, sesecundavi totam seu clil motiens agita. Iu terationibus a te peruenire potest ad alterans per alis Dum dispoisinionem, tiae non haber causam, clasa sunt
corpora coelecto. Dieium est pastorvito is latici eouoniunt, quia ambo periaeniunt ad movens immobile, nunc vero ponit
disserentiam, quae est y latio siue motus locali peru
nit ad movens in corporeum, quod monet per se, In pet aliquam dispositionem corpoream, alteratio vero peruenit ad movens corporeum, quod alterat peras
quam dispositionem eorpoream, siue illa si lumen ,siue motus localis, siue calidita sue virtus, quae dispostio non habet causam, sed est aeterna, di hoc pacto primualterans est corpus ecclesie, quod asterat mi motu . vel lumine, vel caliditate,ves virtute.sed illa die sitio ae en in ei, fortem degenere eius, qtiod agit in aliud, forte non. mersi gratia Dia calda via, qtiam agit in inferioritas egi a natura neque e Mane que frigida, fetii motus eiis est flatura neque gratii neque imi , hoe es magis quod apparet, eum hae qua states nitim emactitiae in pristi enecesse en peruenire ad qualitates Autis, ae non sint passua. soluit nune dubitationem. dictum est. n. ccelum esse cdis primum alterans, quod alterat per aliquam dispositio nem Corpoream, quaerit nunc vitum illa dispositost eiusdem speetes & generis, eum disposito ne illa,cuius ipsa est peincipium. verbi causa coelum calefacit per. A. dispositionem virum. A. dispositio si eiusdem generiscum.I. calido,cuius. A. est principium aestuu Resp det se A. dispositio quae est in coelis', per quam cases a ciunt, sol te est de genere eius, 'segii in aliud,&sorte non, & uideli ira serere magis secundam partem, qua tenus calefactio quam egit in his snsetio, ibu ,est X na tura neqs calida neq; frigida,veluti eius motus videtur
esse Enatura neutia.& hoc ait esse magis apparens,pro
tanto qnia hae qualitates sunt activae & passiuae inter se M ppterea necesse est peruenire ad qualitates ae suac primas, quae agunt, & nullo modo patiuntur, &sie vis
rationis huius est illa,quam dixit.γt apparentiis est , dignitii, me aequae fuit hie non redueant ad quis itates, quaestitii sui generis. Em ponantur, lebeis dissectantam phitis in potieritis, Aequereturin. xt degenere Daluarum passu eram ciet aliqua Nou passi M, Modest remstram, apparet g rar resis quod eius non est primu calefaciem quia es pagitius. neeesse est mep, reum ei efaciense ei talper qualitatem non passumas
cui pristim mouens motiet per dispocleionem non moliti si mat dictam solutionem, per hoc qitia os appa m. renitus, di dignius vis equasitates reducatur ad qua sitates alterius generis, apparentius quidem, quia maianis sensibus cosorme, quia videmus ciatim calefacere sumino de motu, signius vero, quia semper reductio
debet esse ad nobilius simpliciter.modo quae sunt civi dem generis, sunt aeque nobisia addit tamen o si haequalitates redueuntur ad aliquod sui gnis, istud no de hei esse sui generis unio oci,sed an ossici quia tuta is sies et eiusdem generis univoci , esset eiusdem rationis.& ita in genero quasi totum passiuatum vniuo eo & eiusdem rationis os et aliqua qualitas non passiua, utpote
illa, ad quam osset reductio, di si apparet illatio. sed dico, dico tu, reductio est ad aliquod accidens corru pilbile N passivum, quod est eiusdem generis, & nunquam corrumpetur. Iam reponsum est uniuersas iter
nee in substantiis, noe in accidetibus posse esse aliquod corruptibile, quod nun inam corrumpetur. & hoc Auer. tanquam principium supponit, propterea ratio est esuram I viis Auer, infert ignem non eue primum calefaciens, ut Illatonici tenent,qui coelum esse ignem
vel igneum asseruerunt. quia ignis & omne igneum est
74쪽
passivum & elementarium. Propterea primum ethsaesens est inlud quod eatefacit per qualitatem no passibile, ut permotu, vel somen, vel id genus, scDiptimum ouens mouet per dispositionem no mobilem, quia per intellectum, & voluntatem, quae a nullo mouentur. Dsximus olim Auer. addidisse hoc consequens propter Aristo. secundo metaphdis. qui videtur velle ignem esse primo calidum, modo moderatur venhum Aristo.& ait ignem esse primo calidum inter et menta, non autem limpliciter inter omnia corpora. Devisisse. Haec Auende secundo lib. circa calcem huius seeundi solehamus quaerere quaestiones non paucas . veluti virum sis is stellae easeiaciant nos. Amplius utrum motus is lumen calorem e sciant. Praeterea. Si motus calefacit, quo nam modo calefaciat, idem S de lomino. Demum si aliquae stellae insis ident, aliquae humectent. aliquae exiccent, vel isti nonnusiae calesa ciunt,& alias mustas asserabamus dubitationes.Nune autem has praetermittimus, quia omnes has S psuresseribemus in secundo eresi, quem cito sum aediturus
Non enim puto utile studiosis idem repetere frustra saepius. Haec de secundo libro.
te O meto: ct quod motoris eis eston eo, sti, petits disso itio de caeteris molis ex se, , hoc in ultimo octavis si declaratum es. Item odissetis Dore erat hoc corpus, es aeternus, ingen rabilis, in incorruptiuitis, quo si rei declararam fui illic etiam Dodititidiustita, non es viritis in corpore,metite in animis ita, iugi et quod motientia ipsa sint iura rates in corpore.Ethrefuit, iratum ponendo auro possiones. stiaram una es quod omnis virius in materia, s finitae motionis. Altera aulam es qhod si tus quae es minima in eo pore est elli es in vitae motionis, ex qui, his concluditur Dod virtus quae es latomore coisu, non es in murena.HA cet E N v s in lib. secundo Auer . tractauit
de coeli natura quatenus eomponitur ex motore dimoto comparando eius partes ad par-
tes corporum generabilium. Ampli ux & de acciden is bus etes; per disserentiam &conuenioni iam ad acci dentia etiam corporum generabilium . in hoc lib. . vult loqui de motore eius atque moto seorsum exponendo quid sit unumquodq; horum per se . Et de his hoc ordine, quia primo de moto, secundo de motore, quia etiam Aristo. hoc ordine procesiit. Resumit autem primo ea quae sunt demostrata in octauo phy. lib. ut hine prosi esset tur ad rem, quam dicturos est. Sunt autem insibro. 8. declarata duo. Quorum primum esset v eos pota ccclica fiant composita ex motore & reo hili. Secundo vero si, motor eae quo coelum componitur, est non corpus.Quae duo sunt ita in his qDae mouentur hici, te . animasia enim componuntur eae motore & mobili. & motor illorum est non corpus, sed anima. Hoc enim commune est omnibus iis quae I semodentur, i, motor sit non corpus. est tamen disterentia,quia motor corporum ccclestium, nec ea corpus, nec virtus in corpore. Motor vero animas sum licet fit non corpus, est tamen virtus in corpore, S scin .s. declarata sunt duo, mi delicet, cre os componi ex motore&moto,&motorem necesse corpus, nec vi tutem in corpore, di hoc quia mouot motis a terno, nullum enim corpus vel virtus eoi pore potest moti remotu aterno. Maee concluso declaratur in .g. per
duas propositiones insecuda Agura hoc pae o. omnis virtus in materia est Anstru/motionis. virtus ciai maxima, videsicet, primus motor, non est gnitae motionis, sed infinitae, igitur in secunda Agura non est virtus in materia, & ita nec est corpus, nec virtus in corpore. Haec in .s.lib. Debes scirem ea quae mouentur . se in hoc sublunari mundo, & ea quae mouentur a se in illo supralunari orbe conueniunt in duobus . tum quiam CVentur. tum quia mouentura se . eatenus haee &illa mouentur, componuntur ex motore & mobili aliquo pacta distinctis, quia omne quod molaetor, ab alio mouetur . quatenus vero mouentur Eseipssimcitor ambo tum non est eo tis. quia ubi esset corpus, ii iud moueretur ab alio, is propterea ut mouentura se, oportet ut motor illorum fit non corpus, ut . . de . 8 sib. physi. est dictum. Disserunt autem habe ab istis, quia haec mouentora se tempore finito, issa vero tempore aeterno, propterea motor issorum non est cor pus, S hoe quia ista 3 so mouentur, nec vistus in corpore eonstituta in esse per illud, quia mouet motu aeter no. Motor autem holum non est corpus, quia haec bso mouentur, est tamen . vittius corporea. quia mouet tempore snsto. Haec Auer ex lib. octauo. Tyopositio a ilcm ieens Dod mi ius Diu es ineorpore est si est insititiae motionis, declaraturis. 8 h .per aeternitatem motus, temporis. Dicens vero quod omnis mimitis,quae est in materia, en ita, e manifestas rho Diu omnis ritis in si ores virtus eorporalis materialis Sidetis diuidi per diuisionem eorporis secuiatim paucitatem, isti nitidinem. Si istar omne emptis es iram vide elaratums . g. phs . impostibile es vir tem in iram se iura pore finito, O hoc maiussumes per inductio,ie. Resumit deesaraiionem dictis; llogismi & breui- c uitetiquia in lib. paris.8.est diligentius explicata. Minor
itaque erat ii, Istius coeli est insanitae motionis, probat quia mouet temporci & motumiernis. igiiDr est infinita molionis, saltuin extensi . quia an sit in s nita inatens ue
75쪽
thngue,estalla quaestio qui non est ad te m. Animaduerte lixe esse declarata diligenter in lib. 8. text.&c m. N E a .metaphy tex. & com. i. ae propterea Auer. breuibus se expedit. Maior vero erat si, nullum
corpus nec virtus in materia mouet tempore aeterno.& hane probat duplicitet,primo,quia nulla virtus di visibilis ad diuisonem subiecti seeundum plos & mi nos lacie est quae est maior in maiore & minor in minore subiecto mouet tempore infinito . omne corpus
vel omnis virtus in materia est diuis bilis diuisorio abiecti secundum plus&minus. igitur nulla talis mouet tempore infinito lis collogismus patet exsib. prumo huis; ibi enim est dictum m omnis viritis in cor pote dius litur dius sone subiecti,&is omnis l. lis sediti stibilis, est corpus tibilis, quia recipitur medianis buq qualitatibus habentibus contraiium, & ita nulla
talis potest mouere tempore infinito.etiam hic syllogis nus est compositus.8. Phy. com s .ab Auer propterea nune satis sit dictum. secundo probat eandemiscommis virtus existens in corpore snsto, est finita, di ini si ille si ita exis it in illo, ut dependeat ab eo, uti hi e dieium est, omnis virtus existens in corpore exi stiis in eo pore sulto, quia omne corpus est finitum, di nullum est vel esse potest corpus infinitum, ut te tio physi patuit.igitur omnis virtus existens in corpore est finita. & per eos loquens non potist motiere tempore in sinito. Haee est secunda ratio. Confirmat
eandem propositionem, quae stit mino e syllogismi diei; in secundas gesta per indue sonem,quod enim omnis virtus in materia iit sta ita, patet inducendo in omnibus uirtutibus materialibus ut in elemeniis,& mixtis, & animalibus. Et eriflore lorauit in s d declarandum hoc e famdavratis quae ipse exposivi scilicet quod omaeis motus est
in tempore. Do iura id quod Asirti siti itis esset in eo
pope ito, eontio res eriperi tam inae tem pore. yponi enim noveri, misi in ve ocitate di taru tula: ti sitieri heurum in virtutibus motitiis mater iiii My . Et excelsus,irrat se Aitur ea res times ortiis s. quod emptis euius mirime malones se ocioris motus. ex
tum ouebitur ivnon emo e sed Aedui ultim est om nem morare ite in tempore: nam in omnimos uesis pias ct popieritis,quaesum in tempore. Dis . Tertio probat idem per rationem Aristote. post tam in octauo libro physicorum. Et prooedit en ibi me a primo ad ultimum hoc pacto . videlicet, omnis motus est in tempore,hoc est si iccessio in motu tem peraessa os secti naum excessu suo proportionem pro portionum potentiarum ad suas resistentia, siue ad
corpuia quae mouentur. Igitur ii virius aeterna atque insulta in tempore ea et in corpore ianito, motus is lius esset in non tempore. lectarat etis uentiam, ausa corprara non incedunt o in velocitato & tarditate, ris propter excessus virtutum mouentium, quae suo intur socii sum proportionem earum ad sua corpos a mota, ita quod corpus, cti ius virtus est maior respeetu corporis molaondi, velocius moiicturaet econtractiam exec ius virtutu sequitur excessum corporum.
vltori uis sequitur, is usiquod corpus habuerit viriu-iem in sini iam, illud moueri in non tempore. Hoc a
ieci estim eos ihile, quia omnis motus esti tempore,
nam in omni motu est prius & postersus. fgitur a priuino ad ultimum virtus primi motoris non potest esse
in mate qa . Ei se patet propositum. Debes seire q, sh, textus Auer . resosuitur ad duo enit, imum ata . siti mum est motus est in tempore.Igitur ii virtus institia esset in corpore finito, movetet illud in non tempore. secundum est, colpora non excedunt se in motu,nisi ab excessu eatum in vii tuis bus. Igitur si aliquod cor
pus habet virtutem inlinitam, moueretur in non tem pore.Haec Auer. Sed circa lime dubitatur. Primo eon ' Mi estra primum . quia non videtur unde sequatur, quod is A. quia motus est in tempo ie,virtus infinita si eget in eorpete sinito, dehoat mouere in non tempore. ita enim
videtur sequi , si ista esset extra corporum, sicut si esset in
corpore,modo sit infinita. Secundo dubitatur contra secundum, quoniam motuum excessus sequitur excessum mirtutum secundum intensonem,& non secun dum extensionem, modo vitius issa infinita primi motoris est infinita in intensione, & non in intensione, si postea dicetur. Debes scire quod Averro. soppo- mutaetiit in his enthim ematibus illud quod de arasit in
octauo libro Phys .com . s. videlicet, i, omnis virius infinita riten suos est in materia suo corpore dependenter,illa si infinita intensue quias illa est in male ria dependonter, erit corruptibilis, di si corruptibili , habet contrarium, cui rotistit tempore inlinito tit omte illud quod tetistit alleus tempore merito instin finitum intenique, quia non resistit, nisi per os squam vir tutem . igitur si per infinitum templis resistit, etiam per virtutem infinitam intensiue ros stet . Ei se sequitur od omnis virtus infinita cxtensue si sit in eor pote, illa iit infinita intensiae. Tune primum enthi mema patet. sntelasgit unim in antecedente quod simoius est in tempore, supplo propter rationem excessus virtutis ad mobile, & tunc sequitur ut ii vii tus illa
reterna esset sin materia, quod moueret in non tempore,quia sequitur illam esse in sinitam non modo exiensuessed etiam intonsuo, ut diximias . secundum otiumenthina ema patet poridem, quia si unum corpus seriatur altero velocius propter virtutis excessum, igitur corpus cuius viritis est infinita intonsiue, motiolis iurin non tempore, S hoe pacto se hibebit cosum si pilmus, motor sit in eo dependenter. Orit enim primus motor virtus ins nita eruiensue & intensque, ut lus
posuimus . De his in libro octauo Psi sicinum, &post ca repotemus.
Detivi ira siti demoti rustist quod eos timet i comsovisti, eae motores moto, quod istae motor non rati si mittirpis rem motum tieque ex his rasedes absola ius ab ovini materia qhaereo sim est de hoe quo mouereras eo filii et de remore ea est,m infit compositim eae Materia forma sene di ostio corporum que moueaeraropud se ea primo motore Di est in eis, scilicet corpo ruma in alium me nam turas ahimae an sit sum eae in noti es in eo potetitia omiutio sciliret forma a qua protieniat actio praeter formam mouentem hae non eoin tui ius pecti cuissessilet sol timclis arx ture reos uinco tintitiis, pii et Gotiere in iram.
Ii resumptis mouet quaestionem de corpore ocella Com vico, quod est rex mota in animali ccolico, quae quae pio est, virum corpus coelicona quod in Ductor, sit compositum ex anima di corpore, per quam animam iii ccc
76쪽
s sex per exclusionem animae, recta in uissoria ae , vitis res veritas. haec . n. tu milici debet se intilligi, quia Averro. mouit is iam propter Aule.quae volust vstra in te ventiam separatam coelum ipsum componi exanima & eorpore, & ita ex materia deforma. Circa hanc quae si sonem primo repetii ea qua, resumpsit deprima coeli compositione, atque de primo motore. muris h. sucundo mouet quaestionem, & qua, dicit sunt intexto perspicua. sed occurres, quia Auerro. in lib. r.
mosit hane quaes sonem . igitur eam si ustra repetit.s Dici potost quod Averro. in secundo lib. goquiturdo compositione coeli sumpti pro animali eresi, hieso Austor de corpore helim, quod in altera pars compositi. secundo diei potest ii, locutus est genetatim
de compositione ex materia &formasue animatiua, siue absoluto .hie mouet quaestionem virum ea cccsi pars, quae dicitur res mota, sit composta exanima aecorpore, ut dixit Auic. testio diei potest quod in se eundo lib. sociatus est de compositione est por rem parationem ad composita sublunalia. Hie loquitot loeci si compositione abis uto, Asic non moueturr lis, o us . quastio frustra . Dches scire quod Simplie. d Ruic. O sin uis Oee i compositione pariter sentiunt, volunt enime uni ipsum esse animatum anima exitia per totum. verum Auic,in coelo sngit tres formarum primam qui dem per quam corpus ccxleste est mobile in actu . &haec non est anima .Secundam vero animam, quae mouet crasum essective. Tertiam formam separatam quae mouit cretum vis nis. Simplicius voto eri si sormam dicit ego unam per quam crestim est compositum usuum, de animas a. ambo coelum animal esse si cunt ob sensum. Auic quidem obsentim interiorem quam graeci phantasiam vocant, di hoc pro tanto, quia cognoscit singulare, ut particis lares litus, ct morum ius. Simplicius vero ultra phantasiam, addit illi seu sus exteros tres nempe rataim, quo coeli ipsi sese tangiant, visit in , quo de se & nos vident. Auditum quoreus eam c essem, de preecs, di voces hominum au-dsunt . includit gustum di ossit in , usa siti sunt maxinae obnutrimentum, quo ciai non egent. Mouetur
autem simplicius per hoc, quia sensi is persedistis non debet deni pati animali persectissimo, quale est cessi
haec simpliei. Auerto. itaque restistit positionem Ausc. nos is es, ae Simplicii quoad in i animationem . De sensibus vero nihil hie asi,sed in secundo coeli.co m. Et pro plorea loquamur nos aliquantuliam de hoc, quia di m in rc h. jsgetilius in secundo e i. psalonici itaque, quos se
ciuilir Simplicius,opinantur ectium habere sensiis tres. Die. cxteriores, de de interioribus etiam phantasticum si
uti imaginariam, ut Aule. ripsi est. Quod quidem c. um habeat sensum , persita uetis rimo quia ectilum est animal , de divine animas est animal propter sensiam,
Secundo quia quicquid est de persecticine animalis sublunaris , est de persectione animas is diuini, sed haubere sensus est de persectione imulis sublunaris, igitor es Y etiam de persectione mili. Tetis o ut Auieon. arguit coelum cognoscit motum, de sitos per quos
natat, is iasi perint lectum, igitur person sum Tertio e i gubero ant haec sublunaria, quia nobiliora corpo , a semper prae sunt ignobilioribus, igitur haec cogno seunt, de non per intefiuctum quia ille est unio eriὴ-lium,de nimis transcendens, igitur persensim .sie igio
iur coeli habent sensiis. De exterioribus quidem tactum, visum, de auditum. tactum quidem , quia cum creti sese tangant, dissonum videtur, ut non tactum
suum percipiatur, deuntina asterum non sentiat. In
stafix enim esset animas tam beatum, tangere aliud etiam beatum, & illud non percipere. auditum vero& visum, quia sensus. hi iunt persectionis non necessi
ratis, etiam ut per auditiam preces mortalium auia
diant, musicam coelicam auscultent. Lxcludendi sunt postus & olfactus eum sint sensus nutrimenti, quo coeli non egestit. De intelioribus vero phantasiam habet, ut particus arcis res, situs, motus, gubernationes scipiant, de perceptas seruont. excladendi si in t sensus communis, dia noea sine cogitativa, ct memoratiua communis quidem son iis quia perhone non oportet discernere solet sensilia exteriora . Dionoea vero, quia cretum non discurrit . meta oria etiam, quia illaesi adminicula dia noem, Hodie platonici Simpli eius es Aule. Ossicii huic positioni Auorro.'ii a si coelum ou in
haberet sensus exteriores, tunc haberet instris men ta . quae proce organa dicuntur, vi oculos, aures, de
id genus. Declaratur, quia sensus est viritis particu laris . omnis autem virtus particularis est organica,
sue instrumentaria. In hoc enim Arist. ponit differentiam inter sensum S inteflectum, quia intollectus nullius particusa actus est, nec aliqua corporis particula utitur. At sensus is est actos partieusae , particula vi tui . Secundo, is coelo tribuuntur sensus, gentei dati Chialutem, quia dantur ob messus. Et si ob salutem coelo possunt accidere casus, quia si ustra dantur ali
cui ob salutem, ii non potost accidere isti ea sanistas, desie ectio potest accideressea etiara creti, de id genus. Tertio, ut arguit Aristote . inde plantis sibro sensus
coaevius est vitae, de sucit diseretionem inter mortem di vitam. Sed coelum habet regimen nobis iis quam per vitam & mortem . igitur non habet sensum. Quarto, arguit Thomas.c o cx sentibus nihil melius euens Ligitur frustra illi tribuetur antecedens apparet quia ad curam sublunarium non sunt nee jssarii , quia sui scit eognitio uniuersa sis iliae esse potost pcressentiam istorum, quatenus causae sunt illorum. Ad motum non est cognitio si reum necessiaria, quia sussest uniuersalis cognitio per intellectum,qui ci causa motatus ad persectione cres; non simi necessarii senius,quia quicquid eoelum per sensus cognosceret per intole citare persectius deprehenderet. Accedit ad hoe quia
non vi sciui sis uniam susta animalia haec terrena patiantur, quia sis e malis tristarentur, bonis congaude rent. Qiiinto, Aristo d. de anima contra Platonem inquit nullum ingentium corpus animatum sensum
habere, qtiso si sensum habet vos est mixtam, vos sin
plex. Dcin mixtum, quia nullum mixtum est ingeni
tum , nee simplex, quia nos sum simplex potest habe
rotaesum, qui est sensi is mixture. ut exponunt Aucride The .illic. com. da. Sexto, tactus est mediocritas calidorum, frigidorum , inam; soruae ,&sceorum, sed haec medioctitas est obseaena etaso, quia est smpacri igitur non habet tactum, de per conio lucans titillum alium sensum. Aucrro staque propter hiis de asia edi reuiomer, tu de uirtutibus animae tribuit intcslectum de voluntatem , & per litis ait cretum vivere de esse animal. Excsu dii vero sentix propter has rationes. Scd quia Sim, uilis i heius non minus cst peripateticus quam platonicus,
77쪽
is dicit posito iam suam esse potis stet eam. & de suseipsendo. Hie. n. noster x lilius non parui facit. mente Aristo. qui in textu secundi sibii de ecolo. as Sed quicquid si, Platonicum est se ii sationes seri ex pellat ccisos di dia linc est animalia coeliea, , animas, ira mittendo. peripateti eum vero visant intos iu sei non est alat, inisi ob sensum Concordo Arist. eum pla piendo. Qui positiones pariter bonis persuasionibus tone per distinctionem, quoniam sensus possunt tomi de sendi possunt. Nune vero fit dictum in tantu, quia ut consequuntur organicam mixturam,& hoc pacto in lib. de anima diligentius. Vstorius ex verbis Aueridantur alibus sublunaribus,&vt consequuntur pera hic colligitur in animas sublunari esse aliam formam
sectione animalem absolute, & se sunt in Gelo. Est. n. praeter animam. quia quaerit virum corpus coeleste circoelum animal&simplex,&asterius rationis ab alas L cun scripta intelligentia componatur ex materia &bus his. i/eo meruit sensus persectionis ut sunt tactus, anima veluti animalia sublunaria, quae circunscripta visus,& auditus,& phantasia,& non sensus mixtionis, eorum anima componuntur ex materia & forma.igi ut gustus Nos factus,&atia est animal alterius ratio- tur animal habet plures sormas, alteram per quamnis, ideo sensus persectionis, quos meruit, sunt alterius est animal.& e qua mouetur Alteram vero perquam persectionis,non quidem pers sonem consequentes e mobile actu & corpus actu. Et Ioannes hoe expo mixture, sed animalem simplicem. Ex iis sequitur nil dupliciter primo de formis ossiciasibus, quia merum 3 - sensus asalium sublunarium sunt particulares.Tune p- bra osses alia vi cor iecur,& sien,& intera habent P. pter organa, Tum propter particularcs cognitiones, pisas sormas, per quas sunt talia, ut cor habet suam quas habent res iam. Et hoc quia mixturam consequian sormam, per quam est cor, ae iecur suam, & exteratur organicam,ssensus velo ecdi sunt particulares pro . similiter. quae quidem formae disserunt specie partia pter particulares rerum cognitiones,& no propter or liter,non autem totaliter. partialiter quidem specie disgana,quela non mixturas consequuntur organicas, sed serunt, pro quanto inebra dioetiis dispositionibus ae persectionem animale, quar est per totum coelum. Et cidentariis assciuntur. Totas iter vero non, quia om- ideo organum illorum est totum coelum, sicut totum nes reducuntur ad unam formam totiug, cuius sunt caelum est,& totum persectum. Organum sensuum adminiculati seri, ut dicebatur de olbibus in lib. t. animalium tibi unatium, non est totum animas, quia Quod si ita est, tunc animas has,ot animam, per quam non est tollim quali S ea de mixtura mixtum. Atis . est animas,& e qua mouetur,& tarmas membra lex exigitur dum exclusit sensus a cesso,eos exesust, qui con quibus conscitur visuin aggregatum, quod erit actu sequuntur persectionem mixturae, qDiq; particulares mobile, di ita patet dictum Auer. iuxta hanc poli sunt & partieularitate organi &partieusaritate cognia tionem. Sed his expositio partim salsi, partim ambi.tionis. sensus persectionis, qui fiunt particularos paria qua videtur. salsa quidem, quia concessis his partiali licus tritate cognitionis a etali, non te mouet, imo illos bus formis non videtur aggregatum cxissis mcimbris es tribuit quatenus erelos ubiq; at alia sticit tit se Plato consci virum mobiso actu quia unum mobile actu est ubiq; soquitur,quare Atili nihil aliud senili quam Plata ab una forma acto,& non a pluribus sermis actu .sgi to praeceptor, quicquid velit Auer. sui mite idem senta tur adhuc est quaestio de unitate mobilis actu in ani tit licet non expliea uelit. Tunc ad obiectiones conita mali. Secundocst ambigua quantum ad formas ipsas Simplicium. Ad primam putet sui. sensus enim civilici partiales, quia Auer. ia. meta. m. r. videtur illas con totum coelum habent ut instrumentum,&s in t partia cedere, Ni . physi. cam sq.limis iter. At alibi uideturcti lares particularitate cognitionis. Et in hoe disseia illas negare. vi. .s q.& et cubii uni ab intellectu, qui est uniuersalis ae abiunctus ab . n. cum Arist senis residetur ui partibus diuisis a toto, organo partiali es totuli. Ad secundam otium patet ut oculo abscisis, non dicantur partes nisi aequivoco, sol. isti enim sensus non mixtotae sunt, sed persectioia quod non esset, si haberent proprias formas mitra si ni animalia.& lac non dantur propter salutem aut i sam totius. Praeterea, Prsino de anima. com. o. ait pter nec ossitatem, sia propter animalem quam ha animam esse causam compsuxionis,& se emam unum bini persectionem. Der idem a s tertiam Aristo. senia in toto animali. suitur non sunt usae formae praeter anisus enim mixturae discernitvsuum a mortuo. N hunc mam. Praeterea, ibidem .co m. R. Ruer. putat impo-
ilum non habet. Ad quariam patet sil isti. n. sint is ibise csse corpus haberi plures rimas membrates. necessarii ob persectionem animalem, di ob euram, igitur ut prius.& ibidem com .8 s. si. Pro hac parte si quia cognitio uniuersalis non susticita curam rerum citratin quia coe generat caetera membra, igitur es particularium, quali modo crest gubernant sublunata ciusdem speciei cum caeteris. tenet eonsequentia, viatia . curant enim cinii nos & uniuersaliteris pariteu generatio Omniv est ali voto cico, re antecedens est sari iee, & propterea ciloni sensu is intellectu . etiam Aristo. in bibro de morte S vitti. Ex iis videtur ambi propter alias caullis ut diximug. Ad quintam Sieo squaliaee expositio. Seu Avie positio defendi potest. D s p tam patet sol. remouit Onim Aristo. tacitim ac talo, di primo,quia non est salsa. nam licet ex multis actu non a corpore simplici , quatenus ille est lonsus mixtura . sat unum i impliciter, conficitor tamen unum ordi
Quatenus vero est sensus persedisonis N alio, io, o ne,qisi vinita usia si scit ad hoc ut mobile si actu unum, ditioni, eum illi tribuit. Haec si persoribus diebus sis Omnia. n. mumbra roducuntur ad cor, sicut ominos orblii edi potauimus. Neapoli in honorem geo eras tu bes ad primum mobile, , ut primus moios primo NPrioratus Resereniti simi tigidii philoeuli niterbion per se mouet primum mobile, coetora vero quasi se sis olim dilcipuli, nune in his studiis ei logae. nam ipse cundario, sic anima primo mouet primum membro platonicam se sam libenter ampleaeatur. Sed circa rum, caetera secundario. Ut ritis ad ratione , ius: pro. haec non parina emergeret dubitatio. si ecclum uisiim, bant iliam esse ambiguam, teneri potos tu, deuiori styde auditum & tactum habet virum visio, auditio, & somm. Ad primam Auer. . meta. cram. Innuit soluta cito extramittendo fiat, vel recipiendo atque intus itonem, quia pars separata a toto remanet aequivoccialis
78쪽
talis aequi uocatione sumpta ab actu. secundo & osticio ob quod sust, non autem aequi uocatione sumpta ab actu primo, quia illa retinet eadem formam quam in toto habuit per mustum temporis. Ad omnia illa si bri de ansma debes scire ut narrat Aser. primo de animn .com. .mnon nosti veterum crediderunt anima
esse harmoniam Et contra sequitur in toto animali esse plures animas sicut plures harmonias membro
rum, & hoe pacto sinant quae dixit ibidem . com .s 8.
secundum tamen veritatem est una anima, & plures formae. Ad rationem dici potest salsum esse is cor generet per se asia membra. sed si generat, hoc est: viri te primi age iis uni uoce Alictoritas vero Auer. c.phy.&H. metaphysi. ad oppositum. &pro Ioanne posset intelligi de differentia accidentaria. ipsa. n. membra differunt complexionibus,&se non habentur illae sor, A r. . mae.Haec de ptima expositione. Aliter exponi potest si, de laima mixtionis. animal . n.diuiditur in animam, quae est motor in actu,& corpus mixtum quod est mobile arei est. n. anima actus eo oris mixti, quod mixtum est ex quatuor elementis, quae non actu simpliciter sunt in illo, nec potentiasmpliciter,sed quodam D. b. modo in media dispositione. Sed ambiges ut pilus,
quia tale mixtum non est unum.omine. n. unum est tale ab una mema,sed hic sunt quatuor elementarsae se p. vi. n. s. m ae,igitur expositio fassa. propter hane rationem cuetillati fingunt formam mixtionis substantiastra quae non est anima,nec Hemetam forma, sed quaedam sorma substant usis,per quam mixtum est actuale, quaeq; continet virtualiter omnes clementarias sortitas. Et ob si se per hac saluatur unitas mobilis. Sed quia lime forma non est peripatetica, nee ipsi iuniperipatetici,ideo mittantur haec ad tempus. Rectius S peripateticae dico; mi tum illud est unum ab unitate formae elementariae prae dominantis in omni . ii mixtura praedom in tur altera illarum, & ratione illius mixtum est unum mobile actu es resistens motors. v M. de generatione
tangit Auer.&primo coeli. &i o. metaphy. & se benedicit Ioanes. De ista susstione ergo raptim scripsi quiatilibi dissule disputaui, redeamus ad textum.
Dicam is ergo quod se Derit conre sum Ddd omni, minus in Materia e finita, illa disserentia es in hoc hodsi actitia pastuasi lati receptiua si igitur eo, tis em se recipit mouere infinitum.νt dec raram est,nee edivi non meo sitim eae materia forma, visithimias resilieris, hiectu res eae primo motori, te forma' ipsius, omnen.compositim eae materia forma es uterereptionis,heut irae motionis in aliud Ese igitur pro si iuviisl moto e e quod es corpus eo enchoe mi felicet quod motor ipsus no es in materia, s Dodii ad ista mouetur ab eo, est simplea non composettim Osee in redimat veri are propostionem, inqtia posuistis quod mouere euiuslibet vis sitis in eorpore Piram, Ore eri etiam
Soluit quaestionem,& decsarat intentum, Videlicet
j ccxlum circunscripto motore non est composituri materia & sorma, & utitur similibus propontionibus,quibus Aris .in lib.8. probauit impat tibilitatem& smplieitatem primi motoris. Quatum prima est,
omnis virtus in materia est finita, quae est indigetenter vera tam de activa motus qu1m de receptio a motus .corpus ccclesie non est virtus receptiua sinita, igi-
tuet non est virtus in materia, imo est subieetum smplex,quod subiicitur motus diterno ut materia,& mmiori ut subiectum. Maior probat perhoe, quia omne copos tum ex materia & forma uniuoee die irum est stanitae receptionis, veluti est finiti actionis. Et Apterea sequitur esse coelo proprium ut eius motor non si in materia, eius mobile etiam sit simplex, qua ratione veliscatur illa propositio, videlicet, omnis viratus in materia est gnita, quia tam de activa metus qua deteceptiua motus. Haec a Der. Debes scire motus c linei nus est actio, & est passo. vi. n. est a motore est actio, vi vero est in mobili est passio. igitur vi est
actio aeterna concludit motorem aeternum & smpli cem. vi vero passio aeterna, arguit subiectiim aeternu& smplex. Sed occurres dicens rationem Aues .conia Diabisti cludere corpus coelestae non esse compositum ex maia
iersa & forma uniue eis. Cu quo tamen stat ipsum coponi ex me teria &sorma aequi ocius, etiam circii scri pia ipsa intelligentia, vi Tho. opinatuintam hoc pacto potest esse compositum &aeternum, nec est veru omnem virtutem in materia esse gnitam in agendo & pa tiendo, iis si si in mater a vhius rationis. Nam potest virtus esse in materia, diaeterna , modo sit in materia aequivoce&alterius rationis. Dici potest esse proba uti tum nullam virtutem posse esse in materia aequivoce
dicta, nisi si intellereas. Et hoc supponit Auer. &pro
pietes s esirtus ilia esset in materia,& non esset extensa perniateris, iam esset intes lectus. si vero extensa. tia incesset recepta in illa mediantibus dimensionibus, di siec et sorma unius rationis cum materialibus S male similiter. Haec sunt demente Auer.
Et rare erimus oditi eos pore eae sies Myttis msita alia a sirtute motitia, quae non es in eo, nee corum imittit per ipsum. e.virtus per timetati dicitar habere motum cintilarem, Sutgratita in leuia pes formam Aegitia tionis modum rectum vide ieci dicat esse um: graue
tem leue ita Masa dilatasset ii Materia, .ct Dod aggre trema eriti S ipse set rex se em,sicut dieit Ahie. contingit Mecessario mi in aetereosit ho h ad eorruptione abfmeo quod corramatur Pod de me inultimo tractura primide est mando,
Hractenus a corpus coeleste sit Amplox, nuncinctu cavi vidi; erroresa Auic,qui pimici. motorem separatum eralesti corpori praebuit virtutem , coniunctam, pcrstia coelum circi ariter sertur, veluti grauia per formam deest nationis. id est glauitate seruntur recto motu, &levia simis iter per leuitatem, per quam etiam cosum ipsum sit neq; graue neq; leue.Imaginando ista vi ius sit in materia, &s aggregatum ex ipsa Nilia materia siccaeleste corpus. Contra obiicit Auer inserens in aeterno esse posse ad corruptionem,& nunqua cor
rumpi,quod est de ruehu primo dec o, consequenila tenet,quia aggregatu ex illa forma & propria macteria potest corrumpi visuit totiens deductu, &nun
quam corrumpetur, quia mouetur motu aeterno, igiat ut aliquod corruptibile nunquam corrumpetur.
Esse igidi Messanam honestis duobus modis: ne fiasam sit et aest, retegaritim ab asto,quod tamen spossibile ex se sume sole agiquis misimare in eo, pore cae si hod ipsim righei habeat serratem finitam aequirat neeessitatem abirtute infinita, in stiper hoc si dauit te. Dam declarationis deesse primi priscipi sive de
79쪽
clarat me eius quod est motum aera mech, ses det a ratios data vis propositi estinabiles imita vides.ciis i. Secdeo excludit ullum errorem Auit Anse . Phauit primum principium esse per hoe s aliquid est pus
s bile ex se, ae aeternum, & cum non sit aeternum ale, erit aeternum ab asiquo. quod sui natura est aeternum,& ita est primum principium aeternum. primo Auor.' sum distinctionem Auitauit sesse igitur nece sitirium non est nisi duobus modis , videlicet, necessarium a seipso formaliter&e ereve, ut est deus qui seipso est necessatius,&a nullo est talis, S necessarium ab alio, quod tamen est ex se possibile, ut motus coeli, qui cst possibilis non esse, ae aetereus ab intelligentia . tunc An se. applicauit distinctionem ad cressum, putandocta sum habere virtutem sinitam, & esse possibile exie, aequirere tamen necessitatem 3 virtute infinita, &per se aeterna, puta , motore separato, , tunc addit viam per quam ADtc. probauit primum principium esse,& inquit super hoc standauit suam declarationem
deesse primi prineis si ipse Avie. & non processit per
viam motus aeterni. vi processit Arist. probauit. n.pri
imum principium esse hoc pacto, aliquid est sternum quod est. 3 se possibile non esse, igitur oportet ese quoddam per se aeternum,quod illud e esui aeternum&hoe est primum principium. Obiicit autem Avenaserens hane demostrationem sindari super propositiones instabiles vi elate vides. Vt sic patent duora piis Auic errata. ut Auer. demostrauit. Hi epoget dissi tariis eorruptibile per se potest ab alio perpetuari.
Sed quia hie quaestio est disputata sitimo libro huius,
nunc de ipsa iactentus. Praeterea.Lsset disputandum si substant scis abstractas esse si alia via quam per motum aeternum demolli abste,quae res (quia aeviissime est dispullita in lib. desteo Aio destro. disputationes. 8.in solutione primi dubii ) nunc praetermittatur, nisuperquis periractationibus librum imploamus. illud
tamen non est flentio praetereundum, dein 'nstratie
nem Aui c. qua primum principium esse trobare credidit, sunsu i super propositiones iiis abstes, nullam habentes Armitatem, fundatur enim in hoc iri aliquid cist corruptibile ab alio aeternum quod in 'instabilem impossibiae vide saratum est in sibro e si .ptopterea restat via alia, quam dissilitabimus in sis, to destructio destructilonum Hic nune satis sedes Daemo Ahoe qvies .ari .dieti in Id de eae smundo, Dod iriniis fili et corporamini in uno titiae amo iis,quia Zorpora e est usum ita quarumlitasia, eae hac piopo hione Aetiri it qucid eorpora etaesitanis ita Davitiati, dedit ea amisso qhia eo mo
inum. Et iuxit quod se nolle qua sint v ophesio Iarum maeartim essem mitiores aut maiores, non sera mouere ras
qu invita iuuanti,, hoefacit ex imare quod corporibus est sibis suis Si tu es Sitie finitae.
eis i. Mouet quaestionem circa aeterminata.determinatum est enim intum esse aethrnum & tempore ins ni tum Propterea obiicii eontra per Aristo. lib. de eci lodis nundo, qui didiit, virtutes corporum coelestium,
quibus inlisini& mouentur esse actione sis stas, eriquia inli ipsi sunt dimensione stili , , quia viri utcge orum unt finite, ex hae propolitione declarauit etiam coesos ipsos csso dimentione, & quantitates ni
tos. Haec enim contiem natur,videlicet, coeli sunt quantitate finiti, igitur virtutes coelorum ,& contra,virtutes cretorum sunt finitae, igitur & coeli. Etu, virtutes coelorum snt sititae proba sit. Tum quia nonnulla corpora coelestia di serunt visam si casam ut orbes planetarum, nonnulla plures, ut ors,ss stes si scrus. Quod est pro tanto, quia virtutes coeli eae sunt stiliae atq; Iimitatae. Tom quia dixit, is coelo stelli sero adderetur stellavstra eas quas habet, aut non moueretur, aut tardius moueretur, ut dicaarat Auer. a. coeli coam. I.quia vir ius motiis a crati habet ad corpus coeleste quod move
tuti limitatam proporticinom , virtutem finitam. Tu vel maximo, iota dixit istie, in lib. metheo. ip s virtutes coelicq epetit in mouendo & ealefaciendo penitus instites mouetent lime sol, lunaria subito at sin instanti qum omnia pro tanto sunt vera,pro quanto vir tutes etalorum sunt finitae,& ita tempore limitatae, de per consequens non aeternae.&sic patet quoestio. Dehes scire V Aristo. primo coeli a textu quem exponit
Aues .com.33. usq; ad rex um,quem exponit .co m. et L.
de arat cretum esse sinitum quantitate per hoc quia mouetur tempore.Σ .horarum,s militer etiam doctorauit ibidem motum esse sinitum, quia coelii est quan titate finitum. verum pisima demostratio est i igni. S eunda vero est demonstratio causae. Amplius.' coeli Arist. declarauit ustretes coelorum, quibus coeli sunt& mouentur,essos nitas, quia mouent certis velocita tibus. vi patet per Averro etiam in clam 3 8.3 s.& G s. set i .Et scapparet vis quae ionis.. hoe diram is freniter quod in iram dieitur duo btis modis,Dortim istis es Dipitis in vitae aeri is pas
Soluit quaestionem . & primo premittit distinctio- Cois s. nem, ex qua patebit sostitio. Distinctio est si insus iumbitaliam diei iur, in durat sonesiue tempore, is ten sue sue agendo se e patiendo. Et in f nitum in vigore agendo ves patiendo. Ins nitu extensiue est quod aeterno& infinito temporo agit vos patitur. Inlinitu vero in vigore est, quod agit vel patitur in insidis tona in
tense,&sine proportione simplieitor ad quodsi benquod agit vel patitur. Hanc destinctionem Averro.posuit pluribus locis, & nos in eo dieisso de in sinitatebrimi odimus. latis aut M in ira in acti essu ast passione non exsitis e Dye sitie erit est PQ me Oeuerabile, Frapidi a noti hovisi ei littorpori iusserati Am hodiae pus iis immEt ideo orsis mouent O mouetituriui pore, mirrates sero inamone es passione in ita, in
tempore eregi iume esse in emporitas eos auspis . pone idem, Diassent implieiter ephela actione Pero, quia e fomenon coniustitiesupper,sibilissime et i trudi ses imposiliu in eo, poribus generabilibus , corruptibi libis, iustit composta materia informa.Deelarat nune distinctionem, & volt infinitum in chi , vigore nullo pacto esse in aliquo corpore, quia nee incretesii, nee subsunari. Causis autem est, quia lidiei uisui iudo
80쪽
infinitudo vigoris non compelli, nis corpori inserito, quod non datur. vi patet tertio ptiyseo . Quod quidem lite ins nitudo non competat corpori sublunari nemo est qui dubitat. quod vero non competat corpori etalico. patet, quia orbes certis S sis turis velocitatibus seruntur, sic igitur infinitudo vi goris nullo pacto corpori competit. ins nitudo vero in duratione coelico quidem corpori eo inpetit. lab- lunari vero minime Hoe declarat per hoc, quia orbes sunt eorpora simplicia, quia enim sunt limpscia, sunt in patiendo infinita, quia vero corum serma non constituuntur per subice a ,sunt in agendo aeterana, demum addit disserentiam inter corpora subsu naria is coelestia, & ait. corporibus sublunaribus nullam competere infinitudinem, nec vigoris, nec temporis, eo quia composita iunt Scorruptibilia corporibus vero ccolscis,licet non competat in is nitudo vigoris , bene tamen competit infinitudo temporis, sunt enim aeterna, quia absoluta ab omni materia. Diio. Et se patet distinctio. virum volo infinitudo vigoris poisit epe separata, bona est dubitatio ab Auer me enim non habemus nisi hanc insanitudinem non .sse in coiporo sed an si extra corpus, non habemus ab eo, licet Aristo.sphysicorum probauit ista hi necesse in corpore, nec extra corpus. Sed de hae re quaere
eodicillum nosteum desiis nitaleptimi motoris .ibi enim omne dubium est disputatum. Infinitum igitur esse in vigore, cuius euilis ramus secundum quod torpus, imo Miseni in eo, poribus fee Hidui sitie isti . in latim moro in tempore nectile estis in eo popilus coelectitas eae diuerstare motoris cirmosi in eis a corporibuae generalitas cte ruptibilitas.
est impos ite in eo, portis genera istas eorruptibi
Idis, Dia viritites emum molime sunt Materiales, corpora toram Dae mouentur ab eis, sunt composta ex re
teria informa. Nunc insuit respondens ad serim: m qua sonis &vust quod virtutes coeli eae sunt in s nitae, in tempore,&siniis, in vigore, &iic intelsigit Aristo. quiani appel lateas sinitas, nam voluit illas esse finita non is quantum ad vigorem, non autem quantum ad tempus.Ethcie inquit. infestum igitur esse in vigore, cuius causa est corpus secundum ii, corpus, idest citius causa est eorpus infinitum, non corpus lase& snitum, impossibile est eos ors huc sue eerlestibus sue aliis, &Lcmotores creti sunt vigore sniti. Infinitum vero in tempore es duratione, quod ido est,quod aeternum, neeesse est esse in corpo libus coelestibus, is se vir tutes cylleae sunt infinitae saltem tempore, quod prohat per hoc, qtita corpora coelestia digerunt a corporibus generabilibus tam ex parte mototis, quam EX parte moti .Motores quidem, quia iste est sorma non eonstituta per subiectum. At motoreorporis gen rabis is est constitutus per subiectum. Mois vero, quia mobile ccclesie est simplex, mobile corporis generabilis est mixtum, es sie patet corporibus sub
funalibus nullam competere infinitudinem, nec vigoris , nec teporis, quia & motores illorum sunt materiales, & corpora eorum mixta, atque composita ex materia & sorma. Ad verba igitur Aristo.conce
do illa, quia nihil aliud volunt, nisi, motores cre
sset sunt siniti uigore, non autem sniis tempore. Havie Aristo. corpora et tiro talia in genetrabilia oe eo, raptibi lia conueniunt in Me quod actio passio in eis erui leniri
sint i inse, per his mouentvir in tempore, qu dam sint velociora quibusidam in eum viritit seorsimo time non sint materia es, ideo recipiunt eae modo icto rereptione in iura is tempore, non reemdione ita.quia vora virtutes generabilium, eo ruptibilium sunt materi lem. ideo nullam Unitatem recipiunt. Ex iis eone udo conuenientia&differetiam inter comis uir et, coelestia corpora di generabilia . conuenientia qui- dem est quia virtutes nant suae amborum sunt vigore finitae, is propterea mouentur in tempore' qudida velocius quaedam tardius. Diferentia vero, quia virtutes cstorii mouent di terna & infinita molion me Spora tecipiunt intinita receptione, S hoc pro tanto, quia vitio te sillorum sunt immateriales. viti utes vero generabilium sunt simplieiter finitae nullam in f nitatem recipientes, nec vigoris, nec temporis, quia
sunt materiales, Aeonstitutae, in esse per subiectum.
Animaduerte textum, quia non inuenitur eodem modo in omnibus codicibus , sed quia ego non vidi ipsum in piopria lingua, cx potui incliorem, quem habui , licet non mustum reserat ad rem.1t nonsequitur ex hoc quod in corpo ora pii si Di,
patur, at twst compositim ex materia e orma, po
sebilita enim no diles esse ius ex hoeqhod viritis ita in temporest, SP compositum.
Clieasblutionem dicti iure sis onss remouet ducis cis. causisos. primus est quia A uis posset obiicere virtutes etali est finitas in actione es passione , generatim in vigore, igitur coelum est finitum in tempore. Breui ter vost consequentiam non valere, quia stat oppositum consequentis cum antecedete. stat enim ccisum
esse temptito infinitum, is actione, passione, atq;vigore sinitum. ccelum enim est tempore sns nitum, quia sua forma non constituitur per subsediti, di ei os mutetia est simplex, actione vero & passione sini tum quia nulla est virtus snsnsta in usgore, nisi in eo epora in sinito, quod non datur. Secundus cst,c lum
stactione passione snstum. igitur in possibile
corrumpi,ves est compositum ex materia & forma. Responcent etiam negando consequentiam, quia stat oppositum consequentis cum antecedente. stat
enim ipsum esse impossibile eorrumpi & simplis,&osse actione, passione sinitum . quia nihil est infrii tum , nisi sit corpus actu in sinitum: quod non datur.
Et propterea addit causam quare non valet eo quotia, S ait esse pro tanto quia possibilitas corruptionis non debet esso, insis ex hoe s, virtus si finita in tempore, & ecesum si compositum ex materis S tarma.Sed occurres, quia si coelum ost actione& passione, nisi si finitum igitur e sentia . non enim est essentia in sempiternis is ne actione & passione . ut dicitur nono metaphys .common. . Et per consequens est eorruptibile. Diei potest quod cecium est actio no& s. i. passione sui tum secundum statuo fionem, non artem