장음표시 사용
111쪽
tum redacta. Hac ergo summae potestatis cura est , ut in M. pubi. verus Dei cultus recte peragatur, ac sacramenta ,& sacro rum reliqua rite administrentur. Ordinat autem tantum, & curam habet; non ipsa Civilis Potestas sacris peragendis defungiatur : quod quidem Gentilibus frequens fuit, ut quibus ex religionis specie , Imperii vires mutuari artis fuit. A Christianis Principibus , utut alii asserant, Pontificatum Maximum gestum fuisse pernegat, & erudite probat Iacobus Gothostedus singulari
libro. a III. Ad hanc curam emo ratione celat s pertinet, ut ab Christianis parentibus nati, statim a nativitate Sacro Baptismatis fonte ritu initientur Ecclesiae. de quo amplius Theologi. b Quod tamen ritus & solennitates huc facientes per plures annos in nonnullis Principalibus domibus differantur, id ad familiaria sacra,& externam pompam pertinet. De talibus solennibus Aula: Regiae Gallicanae videri potest Limnaeus. e Sequitur hanc curam alia, quae impenditur in pueritiae, adolescentiaeque rectam educationem, quaeq; verae salvificae Religionis fundamentum imprimat, cum aliis bonis artibus. quo pertinet Praeceptorum , Prosesso rumque delectus ex aetate. Denique omnis, sacra ministrantium, ordo. quorum Omnium legitimam aetatem, tum Imperialibus constitutionibus, tum desinitionibus canonum praescriptam , px huc inseramus, ratio nostra non patitur. Nec ita pridem prodiit Leonis Allatii liber is Elatein trestitiis in eostarione ordiην etiam apud Graecosser nι . ubi, sicut & in aliis operosus est, Grincanicae Ecclesiae divortia, ad Romanam revocare. Aristoteles x tatem omnibus reipubI. muneribus defunctam,extremam scilicet, Sacerdotio seponit. Sed composita quoque ad sacra munia zm vividioribus annis reperitur. Hie enim illud vere locum habe::
Senectvi venerabilis est , n m diuturna, neque annoruno numi
computarat; sed canitici seminu, sepientia saeuinc en, ac
IV. In privis legibus, honoribus, dipnitatibus, titulis, qd 'tenus sine opera & administratione haberi possunt, quaelibet, elaiam prima aetas tempestiva & capax est. Nam ubi quis nec sibi, BG reipubi praejudicat, ibi nullam intempestivitatem dicit Lex. Id 3 q ς
112쪽
que exinde etiam si perspicuum, quod Principum, Comitum s . . iNobilium dignitas ex benescio Superioris acquista, statim legia itime natis, & a matre adhue rubentibus competat , s id concedentis expressa voluntas fuerit, ut omnes legitimὰ ex primo ac' tiaco Aquirente nascituri itita. ξrben) ista praerogativa gauderenti quo jori casu tot privilegia censenda sunt, quot capientium deinceps su- L. eo. L.ios. tiari. Unde & ejusmodi privilegia non Resia, sed Personalia
V. Circa Judicia & constitutionem Magistratuum tem pestivitas aetatis idoneos aetate seligit Constiarios, Ministros, Magistratu , Iudices. Consiliarii & Consistoriani partem corpori se, cari Maiestatici constituere dicuntur, ' ex eo quod prudentia & cons Iocliis proxime illi adhaerent. Cum vero A eομsiliunti, de Repubc Cie. z. dandum, caput sit, nosse rempubl. hinc facile collectu est, requiri
aetatem in Consiliario, qua & scientia, & rerum experientia comparari potuit: neque hic moderata Juventus, neque Senectutis extrema vacant. Nam & Appius Claudius admodum Senex, optime pro Republ. de scedere cum Purrho ineundo coinsuluit, nutantemque sustinuit Senatum.' Et C. Caesar ineunte aetate docuit, 'cio ἀαγμοῦ ab excellente eximiaque virtute progressum aetatis expectari non oportere. a quam rem eleganter, ut pleraque, explicat Lipsius, b aliique qui integris commentariis Consiliarios describunt. a Cie. PM
V l. Principes Electores S. I R. cui qui dicuntur Con stiarii Imperatoriae Majestatis intimi, gnarisset in. hners te Talist c Seculares quamvis Jus ipsum nativitate d acqui- eLimn a Mrant, exercitii tamen tempestivitatem peculiarem Imperii sanctione adepti sunt in Caroli IV. Imp. Aurea Bulla, e ubi legitima 4 Frehe, isa illorum alia post decem & octo annos definita est, qua atate ex- Βώ - Macta jiti, moram ct ροrestatem, ct omnia ab ipsis depexdentia, tuta. tum να ijsibi totaliter, cum escio, tenentur protenus assenare. VII. In Ministrorum, quibus curandum quid committitur, studio eligendo, aetatis tempestivitas non pauca docebit. Hinc pro Ivcrsitate negociorum, diversa quoque aetas exhibebit idoneum. sit provincia sanc administranda talis aetas requiritur, qua animorum provinciae rudens, simulque doctus per alis. na experimexta quis sit. Adolescentum incautus servor , & c
113쪽
gnita imbecillitas, essiciendis rebus intempestiva est, eum ne sibi
Tae. d. l. n. quidem sussciat; satius autem est, administrationi η' Muiror prascere, quam damnare, cum peccarint. VIII. In Magistratibus legendis naturaliter tempestivi- T. POLe. s. tatem aetatis insinuari scribit Aristoteles, pro diversitate muni ιιν a a. rurn. Tacitus cpaidem, apud majores, inquit, cunctis Civium, ' si bonu artibus siderent, licitum petere magi Bratu : ac ne quusim aetas ἀμηρuebatur, quin prima juventa conse tum ac dictaturra inirent. Cujus rationem pro praesente statu approbat Machi v r. Dis'. ad vellus. ' Deinceps tamen, annaria Luci introductae, quibus des-6 nitum quot annos nati quemque magistratum peterent capcrcηtu.
Liv. o. Q ambitionibus limites fuerint positi, tamen & magna se pe indolem virtutis, primquam Re ub. proisse possit, exstinctam ρι ορ. s. Dis , queritur in tempore Cicero. Solon omnem Juveηem, βρ G G quantum is sapieAtia praestantem, Senatu arcebat: ob opinionem vulgi, qui raro juvenes sapientes aestimet. Impuberem omnibus ' L. a. s. i. ossiciis Civilibus abstinere jubet Ulpianus. ' Idemque ' ante R. I. XXV. annum ad reipubl. administrationem neminem admitti, I ..., ιμ nisi ex causa , tradit: ac illam aetatem in I, c materia justam ' dis L. a./ν. do tamen ad Provincias & Municipia pertinere videntur. meae mon. In Urbe singulis sere Magistratibus sua aetas descripta, aliaque - Dio Quaestoria , alia Consularis , alia Senatoria, Equestris &c. erat Cassii sexagesimo lex Senatorem non eitat, inquit Seneca,
λώ. Uul- l X. Judex Romae alius erat a Magistratu, ' a quo domum tei. GlMd c. dabatur. & oflicium ejus pertinebat ad munera publica , ' ad Li ς - i' quod invitus cogi poterat, si XXV. annis fuisset major. ' Spon i, iatra, n & intra ista in aetatem judicare poterat, modo non mirarie. nor cssct Oct dccim annorum. Atque ex his Assessoris sui, seu Judicialis Consiliarii, aetatis tempcstivitatem definit an aequo omnia modo, dubitamus Antonius V interus peculiari tr c. D. de Asse itote. Re i. ι .. e. X. Circa Bellum M litaris aetas attenditur, Romae quidem, ρ.' s ex constitutione Servii Tullii Regis ab septimo decimo anno: intra
114쪽
intra quam, cum Octavius derimum forte & sextum annum ageret, expers besti propter aetatem dicitur Suetonio. Qiii vero ML- Iitum vicena stipendia fecerant. Veterani erant, & honestam mis- a L.ο. sonem consequebantur. a De delectu militum ex aetate, brevi pNVot.bus, sed graviter agit Lipsius b in Politicis. νε-X I. In iis quae justo bello licent, aetati imbecilli crudeli btii. r. . ita
talem defendere e exigunt quaedam gentium Jura. Et certum est, π. ι6. Ieqq. inquit Florus , ' ad pro ligandam provinciam maxime profecisse ς Gyox, M s. singularem Scipionu sanctitatem: quippe qui captitos puero1 puci . lasve praecipua pulchritudinu barbaris re Atturit. Tale in consti
unt, libenε. Obsides, in securitatem pactionis accipiuntur etiam impuberes, d prout accipiens, si ejus sit arbitrii, commo. d schil
XII. Pacis & bclli commercia agunt summae potestates per Legatos. Hos aetas quoque idoneos facit. Sane Romani Carthaginensium Legatos, e dignitatibusque ad e Liv. a. mittunt, quasi decoram aetatein Legatorum, ad suam aestimarent dignitatem. Et magis commovent majores natu Viri a S. P. R. ad Jugurtham repetita Legatione missi, s quam ante tres Ado s situst ιὸLlescentes, unde non adeo serium Romanorum animum sibi sor- DIυανιώ. te fingebat. Deinde praeter auctoritatem , cauta omnino aetas hic requiritur, & sui potens, g ne temeritate aliqua impingat, cum gron& decus & utilitas mittentis in illo negocio versitur. ctem de mν XIII. De Subditorum & Civium aetate nunc despicien- 'dum. Aristoteles, dum Civem suum omnia civilia munia perie- ,. ticte obire vult, & Pueros & Senes non proprie appellari Cives dicit: illos quidem, cum sint imperfecti adhuc; hos vero, quoniam vacationem a muneribus habent, & jam sunt defecti. Illos ta men, a Civibus natos. Cicero h vocat d si natos r/ipubl. cive M & h Ora . pro Plinius, s futurum hopulum, p.trvulasque cives. Et Athenis quidem in Cives scribebantur anno aetatis vigesimo. Romae forte ' post sumtam virilem togam. Apud antiquos Germanos quan
115쪽
docimque armis quis aptus erat, pro Cive reputabatur. Sed arma Taest. Germ. Ibmere non ante cuiquam morω, Ciseras Fufecturum probaverit. Tum in ipso concilio vel principum aliquis, vel parer, vel propiaeq.m scuto frameaque juvenem ornat. haec apud istos tua , De primus Iuventa honos. ante hoc domu/ ρars videntur, mox rei,
pubbca. Hodie Homagia, quibus subiectio de obsequium civile
se,.. Ritter. promittitur, praestantur ab his qui sui iuris sunt, s vel proprios Mimmu ς lares sibi constituant, vel ubi majores sunt: atque ex eo veri ci P -- ' censentur, tam originarii, quam adlecti.
t V. Civis quicunque eit, Juribus civilibus quoque stubtur, ac munera oneraq; Civitatis subire tenetur. His maximam L. 3. r. Hin partem inservit ceκ , in quo aetatom significare κecesse en, ut in-QUN Ulpianus; nam, quibu/dam, ex more recepto, aetas trib itane tributo onerentur et ut in 'riis a pubertate, ad sexu simum aL. 6. I 4. sis quiuium ann tributo eapitis obligantur. Id tamen in aliis pa-MMner b. L. trimonialibus a muneribus vix locum habebit. Personalium mune-7 si rum necessitas incipit regulariter cum majorennitate. b Ubi ta-τ.b . .ia naen solus honor, sine administratione, spectatur, etiam impu-- r.-bes c mireris capax est, & Infans. d Senes vero quomodo δοτ s L imi nunes sint, docet Cicero e in persona Catonis Maj0, . institutis vacat alas nostra muneribus iis, qua nos t. a. b. possunt Iiae viribu sustineri. cui fere respondet Callistratus sex di---ν. stinctione negocii. Id tamen restringitur ad suscipicia da demum c L. si muneras civilia ut ab iis vel quinquaginta, vel quinq; amplius a M se ' natus se excusare possit. nam a suscepto munere, nee septud L. i. C. Aegenario major liberatur. b
νώ - X V. Tutela suo modo etiam publicum munus est: atquc Civitate, sine iusta excusatione, nulli, cui illa recte dela- ,. r. qui , immunitas eius prastatur. Dcferri autem non potest tuost. νών. tela minori XXV. i annis, de Iure Civili: nam subest condicio, rερί major factu fuerit, si in testamento minori desertur Septu)'genario autem major ab isto munere tutelae, si hoc tempore ςi ρ. deseratur, excusare se potest. ι
116쪽
X Aliter se res habet in tutela Regis & Principis, quae uti in tuitione maxime publicae personae occupatur, ita vere publicum munus est, quod extra Regnum alii delatum, ex gentium Jure committitur & suscipitur ad eam aetatem, quae eo jure re bus gerendis apta est. Ubi vero Lege Regni perpetua , vel ex procerum populive arbitrio intra regnum Tutela Principis committitur, ex Jure Civili publico res diiudicatur. XVI l. Di Eletiorali tutore in Imperio nostro contro. veruina est, an illi ad munus id subeundum sufficiat Electoralis sing ari lege constituta aetas, octodecim annorum, an ex communi jure legitima aetas requiratur. Prius censuit Arnisaeus: cui arae: AEd BG- in casu necessitatis, facile subscribimus, ita tamen, ut auctoritate& decreto Imperiali sit opus quod di in aliis Principibus ae Statibus locum habere potest. Posterius tamen regulariter ob is fias.
tinet, cum nihil specialiter de tutore sit mutatum in Lege.'
De Tempestivitate aetatis in actibus, qui
Singulos respiciunt. VIL mpestivisas in fri-
I. Tempestivitas atriis ratione Societatis Conjugasis.
nium contrahendum , ratione termini a quo, IV. ratione re mini ad quem. V. T pestivitas aetatis ratione societatis heri s.
VIII. de Unione prosium. IX. de alimentis , liberis , Oparentibus debitis. X. de Educatione. XI. Grammatica o singuis Titiis Electorum Principum addiscendis ex lege A. P. VI. Tempestivitas rarisne So- l XII. Tempestivitas reum ιιGatis Paterna. t Iam. aequirendi omnia Patri:
117쪽
De n esisitate aetatu. Patri: de Peculio serensi.
XII Lia Peculis Adventio, R gutari, Irregulari. XIV. e Peculio Prosemtio. Xy. de mancipatione. XVI. Tempestivito aruis D. trisfam.
XVII. de Pupistis. XVIII. de Multis. XIX. An Infans habeas domi
nodum inter vi M. XXII. mortis causa.
XXIII. Tempestivitas ad obligationes: XXIV Tempe vitas ad Delictae XXV. in Judistis. XXVL ad Condemnation o Parnas.
IN Singulorum actibus tempestivitas aetatis prima est, quae nuptias Conjugalemque Societatem respicit. sine hac enim nulla futura esset Civitas, nulla civilis aetatis tempestivitas. Praec Ames de clunt autem Conjugium Sponsalia, quibus ob nituri matrimonii proinissionem, animi sponsorum praeparantur ic disponuntur ads si δ' affectus. qui deinceps tantam amicitiam decent. II. In Sponsat Aia contrahendu, alvi contrahentium defη L. N. D. δε ta non ea , inquit Modestinus. interim a primordia aetatu ε υρ δε L Jonsalia. maia id fisi ab utraque persona intestigatur , con cludit idem , & explicat, si nousint minores sevum annis. QV a io, parte dispensationi principali tamen locum reliquit Leo a Imper hCovare. δε tor: de supplemento per malitiam glossa in c. Juvenis X. de ρρηοις. a. Sponsal. & matrim. b Quod autem de C. Octavio Augustoc c. - ἁ rs seri suetonius c illum te in stonsas habenssi coarctasse ; ocis Di is. Dio a scribit Augustum constituisse , ne pactio aliqua nuptialis n. a rata esst, ubi ultra biennium nuptia essent disserenda , i. e. ut c inra si mηiMooonsa decim annos nata esset: id ad effectum Legis Julix ,. . & Papis: pertinςt, quem diuturnis sponsalibus eludere tentabant
118쪽
Romani. e Effectus autem Sponsalsorum intra pubertatis annos e Iacob. Go contractorum est, quod actui condicionem imprimant, eumqire suspendant ad pubertatis tempus, ante quod resilire non datur eo tamen existente is, qui impubes sponsalia inierat, actis aut L. impure consentire, aut re integra, contradicere potest. Alia ex his quoque arcanae rationes pro oportunitate exuruunt. Agrippina , jam Claudii conjux, dassonisis Octariam Domitis a Claudio ob. Σ. . tinet, aetari utrimq- non ab uratura, ct majora patefactu- 6. . δ. x. derum e G. nam & mox artiscio matris θεUPs jam ct si ner m. O se imp --itiu. AEquari Britannica. I denique etiam Domitium flis aηi ponit Claudi-.h
III. Ad persectam Civitatem, qualem concipit Aristoteles, egregie facit ejusdem aetas, quam tempestivam ad Nuptias ex γ. robe. r omnibus causis inter se collatis computat. Mari enim destinat annum circiter XXXVII., semin. ae vero XVIII. Atque haee ad justum probumque finem recte collimant. Cum tamen concupiscentiae humanae vel hic potissimum exorbitent, fine alio , quem Zo indigitat Apostolus, ' Legislatores nuptiarum aetatem ex naturae potentiis de ipsis Pubertatis annis definiunt: i qui tamen 'Iure Can. , . si qua sorte generandi vis ante illos adsit, malitia ..1 L. stippientur. Recensentur hic promiscue avioribus multa exem de R. pla qui pueri adhuc, generarint; & inter illos ctiam referunt Sa
lomonem, ex quo nono vel decimo aetatis anno Roboamus natus sit; imposuerunt Iudaicae istae tabulae etiam D. Hieronymo, ι i Covare. .' causam sorte addente lyco in ι. Reg. 3, r. ' De Germanis nostris ' ' -- p. olim Caesar m meminit . quod illis intra annum XX. semina notitiam habuiF, in turpis is habitum Derit νη- . Lectes ψoisti
IV. Lex Papia Sexagenario viro, & feminae quinquagenariae, fibulam, ut ex Seneca dicit Lactantius,n imposuit, nuptiis- n I. que ineundis interdixit. Id licet auctum a Tiberio, o deinde tame o sueton. abrogavit Claudius Imp., in quem sensum etiam rescripsit Justinianus. ρ Cenerandi quidem finem ponit Aristoteles mari an- pi L. 27. C. no LXX., seminae L. anno. Sed licet rarum sit, etiam ultra
119쪽
hos annos generandi potentes reperiri, nihil tamen praeter nat ram est. V. In Herili societate, quatenus nos nunc illam accipi. mus, domini etiam servos infantes capcre pos uni, cum & hi hostium sint. a Ex Ancillis quoque nati, statiin in servilem incidunt condicionem, si nullo plane tempore, dum praegnans era' 'ibera fuit ancilla. b Ingenuos etiam in servitutem coemere quis potest Infantes sanguinolentos, e ex egestate a Patre venditos; qui tamen ad ingenuitatem semper repeti possunt. Sed qui viginti annis majores pretii participandi causa venundari se patiuntur, in potestate domini, qui condicionis ignorans emit, existunt. ἐInfantis quinque annis minoris, ut & Senectute defeciti servi operae nullae sunt, quae aestimari possint. e Ceterum liberὰ, & extra consilium, manumittendi potestas, dominis intra XX. annorum aetatem Lex AElia Sentia ademerat: f permisit tamen Justinianus in testamento manumittere militarem aetatem adeptis: g quod, psum deinceps ad ordinariam testamenti faciendi aetatem redi xit. h A ricolatio, quae moribus hodiernis aliquam servitutis speciem in propriis hominibus constituit, quomodo statim in infantibus &in aliis habeatur, exponit Joh. Herm. Stam, trai'. de Servitute Personali, i aliique. VI. Parentum liberorumve invicem iκra nulla quidem aetate circumscripta sunt. sed ut illos his pietate & ope praeesse; ita hos illis subesse veneratione de studio iubet per omnem aetatem natura, quae non uti inter pecudιs , sic inter homines potest rem ct imperium valentioribia dedit. Exorbitans & tyrannica patria potestas, propria Civibus Romanis, I in Viros etiam de R pubL jam bene meritos exercita, ex historia Romana nota satis est. Talem quoque reprehendit in Persis Aristoteles. in Deinceps t men & apud Romanos in pietate, n non in atrocitate consisteujus est potestas. Illud autem, quod Constantinus M. propter ni miam paupertatem Se egestatem victus liberos snguinolentes Se re cens natos, vendi permittit o squamvis ante ne ad tam indignum facinus cogeret Parentes necessitas, ex horreis publicis stipem ne
cessariam egenis largiri jusserat ρ nou ex civili illa, sed naturali
120쪽
potestate fluit, qua alimenta patri egeno praestare tenetur stius: . idque, si aliter fieri non potest, venditione tali in servitutem; qui . tamen operae potius filii , quam ipse filius, venditae censentur runde pretii oblatione etiam liberaturi quae ita examinat & explicat Elcheliui singulari libro, de In re quo Meri 9 Parem a/ι. rarιι sbi obstricti su-t. a ubi etiam disquirit, an, de quo iure Lollius Cons. Gror. filias suas nubiles Sodomitis prostituendas potuerit offerre b δει β i , νιVII. In adoptione , qua & ipsa societas haec paterna contrahitur, tempestivitas artatis, naturae imitatione, id exigit, ut, cum adoptandus natus esset, Plenam jam pubertatem fierit asse- cuius adoptans, adeoque Pater praecedat filium non minus annis Ador. XVIII. a Deinde, ut sexagenario minor extraneum in suam fa-L. o miliam non inducat, si propriis liberis procreandis adhuc sit po- , ., iatens. d In Arrogatione ut Infante major adoptandus sit, Ius Civi- t. ij., , te exigere videtur. e Impuberis arrogandi aliqualem intempe- δε MA=ri
stivitatem, supplet & sustinet proviso Iuris. f ς VIII. Unio prolium 1 qu liberi di- pin.
versi matrimonii, a Parentibus secundis nuptiis junctis, quoad si -δε dies Ilationis jura uniuntur, & ad eandem quasi familiam rediguntur; miclicet ex moribus , in multis adoptionis speciem serat , tamen quod ad aetatem, e nihil cum illa nabet commune, ob distinctum N ib.ii e/
IX. Debentur liberis naturaliter h alimenta, quae qui dene. 'gat, meare videtur. i Sed qui aetate, & ad quam 3 Lactatio. nem trimis h. deputant vulgo, per L. 6. C. de Patr potest. reliqua 4. alimenta praellandi erunt eo usque , donec de propriis sibi pro i L. . D. spicere possint: ι si modo nec aliunde in aetate etiam idonea suae v σε crei providere impediantur. m Reciproca autem est haec alimento k Coiae. αrum obligatio , ut liberi quoque Parentes alant. quod benefi- Obseerse. .ciorum ratio exigit. neque tamen & hic aras ; sed indistentia
X. Praeter alimenta dignum in educanda prole studium adhibere debent Parentes. nam & ad hoc imploratione ossicii Iudi-N 2