Valentini Naibodae Astronomicarum institutionum libri 3. Quibus doctrinae sphaericae elementa methodo noua, facili, & ad captum Tyronum aptissima traduntur

발행: 1580년

분량: 425페이지

출처: archive.org

분류: 철학

141쪽

di polos incedentibus distinctoribus horary,h rudi Me rursus alii aequalium, alii uero inaequalium seu temporalium,al8 denique etsi domorudisti orei per nostram Hor Pntis oe Meridianis retonem ducerent,cum ea disertὰ nominata sis 4 Ptolemso tamen non Aequatorem parili ter distinguendum esse iudicarui,sed potius es culum Verticalem,illum nimirum, quem supracu meridiano ad angulos rectos erigi diximus. Luartim rationum omnium infuscientiam eus. pauo prolixitatis gratia,iam silens transco,cerpo secies, disinctionem domorum,quam primo in tegre memorauimus, tenuinam esse, O uerbi pariter ac sementia Ptolemaei quam proximὰ respondere. Illud adijcio, quod dignum . eru tu relatu non indignηm est, omnium magnorucirculorum per HoMyontis Finientisque com- . missuras descriptorum hemicyclos, communiter ηocari circulos positionum: ite Hori ontes ste

larum,quarumcunque centra transeunt, quavis Ptolemaeus no aliter uocet quam τὰ τ ῶ, πολυν του τε ο ντος κωπc o εο vi V ρινο C id est,femicirculos per finitoris et meridiani mutuas intersctiones designatos.

De Signifero quem Graece Zodiacdin

SI c N i F ε R ess eirculus magnus , qui ad aequinostialem inclinatus ab eodesecatur

142쪽

ἷifariam , ita ut media sui parte lina adsepte iri ines declinas, reliquam medietatem uersus austrum pariter extendat,in quo Sol O Luna es reliqui quinque planeta contrario motu atque mundus incedunt. Quem coeli sinuosium tractum , quandoqhidem duodecim animalium idolis seu simulachras seu signis, qualibus X Lv I I I. Caeludiscreuit Prole meus,li insignis . Graci Zodiac si, noliri Signiferum,utrique ab obliquitate, oblia quum circulum uocant. Obliquitaris ipsius prἴ-cipua causa 6t,ut planetae uni tructui telluris perI exuo innitentes, eande immoderata tostionis distemperie , ne facerent effoetum, reliquis locis inaccesti interea aterno gelu squalic istibus: sed ut nunc ad Austrum num ad Bore proficiscentes,omnibus terra incolis grata, ut lem oe foeturae rerum congruentem uicissitudianem adferrent.

Attribuitur autem Signifero praeter natura circulorum quedam latitudo, qu apud extima coelum instar latae fasciae habens , 'herum oblique praecingit. Qua latitudinis pictura,scriptores uoluerut discentibus insinuare limites, quos planeis ab orbita Solis exorbitantes atque hinc inde ad latera eius excurrentes, non egrediuntur. Sol mudi lampas 'ex planetarsem,nvu-

quam,ab orbita siua defcctens incedit, uiamque juam consueta infrictam O omnis omnἰho latili tu

143쪽

tudinis expertem constater custodire consueuit, quemadmodum id ipsius equalcs ad latera mundi ab Aequinoctiali secestones seu declinationes docent. caeteri errones, qui regem ilium coeleste stipat O comitatur, neutiqua ipsius uestigiis strictim insistat sed ultra citraq; uia Solis sinuoso incessu alias ad Austru alias ad Aquilonem excurrunt,atque sic ct in hunc modu coiaraitatus seu satellitis suas operas multifariam

commutantes,non tantu antecedendo seque- do,uerum etiam a uia regis ad latera eius eu εiando,dederut occasionem primis yerum coel stium interpretibus,ut prater naturam circulorum,latitudinem quadam Signifero tribuerent. Ea uero prisci ὰ uia Solis senis gradibus utrinque ab orbita Solari protensis,in duodenos gradus extenderunt.Sed nobis binis utrinquegra dibus,ob Martis ct Veneris,si quando hinc inde ad opposita Solis latera plurimum deuient, taniam in latitudine disiunctionem, aucta, patet in latitudine partes XVi. ab utraque uero parte Ecliptices ultra citraque partes octonas.

De Ecliptica & obliquatione e iusdem instabili Cap. v O.

TENIM circulus magnus,qui media Si

144쪽

quae quidem ab orbita Solis inuenitur non aliter distare quam alicuius magni circuli pars areae interior distat a reliqua externa, qua hinc ad

summa ampliseimu ue ambitu propagatur. Imaginantur enim orbiis Sotis circumferentia per mediam fere aetheris regionem incedere o Ecli.-ptici uero hinc ad extrema mudi moenia propagari, ut clarum sit,orbitam Solis o Eclipticam esse unam conpinuam quantitatemjeu planitae, O in uerbis potius quam in re ipsa colisere horum circulorum diserentiam. Itaque hunc cisculum simpliciter unicum ponentes,diverso respectu nunc orbitam Solis nunc uero Edlipticam xectὰ nominauerimus. Ac orbitam quide Solis,

quod Sol perpetuo in plana ipsius superficie reperiatur,licet mediam aetheris regione nunqua deserat,nec unqua ad summum ipsius cali ; extimi moenia coercentem ambitνm consceηdat. Eclipticam uero,qu)d in ea Luminaribus coeu-tibus, Sole oppositis uero,Lunae deficere seu ut graece dicam, κλε πΘν, consueuerint. Ptole meus uocat κυκλον , MIMν των ζωδ2ν.

Nos quoq; Signiferum nominantes, hanc viam Solis seu Eclipticam perq; medii signoru ince- dentem circulum poti simum intes7 gimus. De scribitur autem in mundo per lineam ex intima tellure per centrum Solis ud extimum coelum

145쪽

quum in uuam suo proprio motu circa tellurem integrὰ circumducens Aetornat aream cisculi rotundam, quam Eclipticam nominant . Habet aute vi Ecliptica suos uerIices proprios, quos Zodiaci polos nominari supra monuimus, qui a polis modi pro ipsius Ecliptices ab Aequia noctiali circulo obliquatione disiunguntur ,scuquod idem est, tantum distant a polis retindi, quanta es maxima Solis jectinatio,vempe partium xx III .S. 'νὰ ut docent iuui ru obserua

tiones . Quod enim non sit Signiferi constans obliquatio , ut putabat Ptolemaeus ,sed mobialis , supra monuimus , O ex eo factu potes intelligi, quod a multis saeculis adhuc usque elapsis, continenter minor obseruata sit diuuio ribus , quam olim fuerit notata a maioribus.

Aristarchus Samius ante Ptolemaeum annise e C C. eamfuisse obseruauit partium xx I II. scrup. L I. Secund. x x. quantam ct Ptolemus

suo saeculo permansisse prodidit.

Inde a Ptolemaeo annis DCCLIX. 31acbo in metus Aracensis annotauit, eam fuisse pari. xxI II. scruρ. x xxv.

Arhichel Hispanus post illum ramis C x C.

Ac itidem post annos C C x x x. Propbatius Iudaeus duobus proxime scrupulis minorem. Quod deni Ae nostra concernit tempora , operii cus

146쪽

COpernicus eandem frequenti observatione reperisse prodidit pari. Xx I I I .scrup. XXVIII. et duarum quintarum fere unius primi scrupuli. Tutat autem extremarum Signiferi obliquationum di ferentiam, unius partis duas quintas, hoc est scrupula prima x x III I. non excedere. Reque enim est unquam prodita maior pamtibus xxii I . additis scrupulis primis L I I. nec minor partibus totidem scrupulis ue praeterea xxv I I I. ut modo ferὰ est, ac quantam propemodu cetu perpetuis annis nostrissculi artifices obseruatam annotarunt, sive mutatione fatu digna, semissi penὰ ratione atque eam amplissimam absque uariatione perceptibili, olim

obseruasse dιcebamus Aristarchum Samium, O post hunc in CCCC. a tinis, Ptolemaerem, pari.

dὸ diu penὸ immotam,id quod accidere conme ἀuit iuxta restitutiones seu reuersiones ad extrema motionum circularium, quae accisionibus Orecessionibus sunt insignes,perque media reuolutionu I aria uelociores,apud extremos limites uem,quasi cosi tere fenilutur. Q 'apropter cum medio tepore, hoc est, a Ptolemaeo ad nos ue co-tinenter magisque quam faeculis temporii, qua et Ptole u et nostrastat E proximὸ prscedebat decreuisse inveniatur . et id denuo veluti cosi ere sentiatur,perinde fere ut olim ab Hipparcho G H 3 ad Pt

147쪽

ad Ptolemaeum usque eueniebat: ualde consentaneum est, eam n quam fore minorem,sed po-- tius,postquam diutius in ista paruitate, ut olim in magnitudine perennauerit, rursum increme ta esse assumpturam. Vnde maxima minimaequc' obliquationis limitibus sic positis, ct integrae periodι tempore fumpto, construi potes lentularum istarum permutationum Canonica descri ptio, ex qua supputando depromere liceat signifeream obliquationem, quae ad quamlibet mundi retro coe porro propagatam aetatem cogruat,

id quo cognouisse quadoq; plurimum interest, eo quod permutato signifereae obliquationis angulo, sequatur reliquarum omnium in Signis ro partium, cum declinationis tum vero ascensionis descensionisque O talium rerum, quae infra copiosius dicentur,quaedam uariatio. Dica mus nuc de figuratione Signiferi, quatenus non per mediu signoru Circulus, de quomodo egimus, intelligitur ,sed docendι gratia utrinq; octonas partes extensus, in instrumetulis latiore quada zona , metas quas planatae nunquὰm evagantur, definiente, representatur. Si quis per Eclipticaeo Aequinoctialis polos ducat circulum, claruest, sic ductum utrique ad angulos rectos erigi. In huius ergo Circuli circunferentia capiemus duo pocta,utrinque 2 sectione quam cum Ecliptica committit, octo gradus disii dentia, mox ς

148쪽

haec eadem, ctis duabus mundi semidiametris, cum centro telluris coniungemus: quo facto,patescet nobis praefati circuli sector, cuius angulum gradus xνi. patentem, definit seu praecingit portio Eclipti , ctis illis semidiametris intemiecta. Hunc igitur sectorem super polis Ecliptia semel integrὰ circumagentes sucΗὰ nobis detornabimus; olidam Signiferi formam aeuius ingens O profunda apud extimum coelum latitudo seu crastities deorsum demissa talisper alte nuatur , donec apud Centrum uniuersitatis, iupuncti tenuissimam aciem desimat. Atque hoc est illud Zodiaci corpus, quod re σμα του Ο -

Signiferi per dodecate moria & partes

distributio. Cap. v I II.

IA M diximus Signiferum in latitudine patere partes Xνi. vel xij. Longitudo uerδ,quans per Ecliptica ambitum extensam esse, cogitare eo euis, primum secatur in partes duodecim, quae ob eam causam nominamus Graecὰ doricaremuria,quorum initium aut ab aequinoctuis ausa sol iciis accipitur necessario, cilci alias Signia fer,quatenus est circulus nullum in suo ambitu naturale principium aut sinem hebeat. Sed de eommuni Asronomorum set telitia et ob causas

149쪽

quarum explι catio alio pertinet, merit3 dode eatemoriorum principium accipitur is mutua Aequatoris O Signiferi sectione uernales Mio igitur primum dodecatemorium, cuius princi pium ei uernatis intersectio, d qua Signifer ab Aequinoctiali diuertens primum au Aquilonem exporrigitur. Id communiter Arretino nomine insigniunt, signum Arietis uocant es,

quasi inter primum Zodiaci signum Arietis o primum Ecliptices do catemorium nulla penitus esset disserentia, que quam magna si paulo post disseremus- P unc his uocibos abutentes , reliqua quoque dodecatemoria, qu.e huic ad fineusqYe circuli ordine succedunt, similiter inde sequentium siderum signorum ue n0minibus discernemus,ut facilior o disicretior euadat haec

nostra dodecatentoriorum comemoratio. Arietino igitur dodecatemorio proxime succedit Tauri ct huic Geminora dodecatemorium. Hic est primus Signiferi quadi as, tria ut par est, O- de temoria squi nonio uerno solsticioque estiuo interiecta complectens, er quae dum Sol ambulat,primam quoq; partem seu primum quadratem anni,quod Ver nominamus, ef icit. Gemino- rum ergo do decalemori m sinitur in maxima

signiferi obliquatione borea ti,ubi sese conuertere,iropenque faciens reflecti, incipit Signifee ad intersectionem alteram autumnalem coscen- dem.

150쪽

ilens rude alter Siguiferi quadrans est qui conuersioni borea O ieetioni autumnali inteli titur,tribus itidem Caucri scilicet O Leonis uirginsque dodecatemoriis distributus, quae dum

Sol Lustrat, alteram quartam partem anni qua estatem vocamus eo it S c tertius i psius quadrans hinc ad alteram troptu. avstralem nimirumaximae obliquationis notaru, exporrectus, tribus tribu ub ci do cate inor s, Libre Scorpis et sagittaris, per quae dum Sol ueb tur. At Autunus, quae est anni quartarii partiῖ tertia. Vltimus quadras,nota couersionis notiaseu bruma ti, sectione uerna, d qua mensuratistne exoris diebamur, cotentu, .sabet tria reliqua dodeca-ι emoria. pricorni, Aquarsi et pisciu, qua cnm Solem transmittunt,pariunt nobis quadrantem anni ultimum, qua hiemem uocamus. Hic est ordositus et numerus Signiferi dodecatem orioru, cuius rcccnstonis compendium habent hi uulga ti uersus. Sunt Aries, urvs Gemnia Cancer, Leo, mrgo.

Isbraq; scorpi', Arcitenes, Cap, Amphora pisces Ilia, quod Signiferi hem cyclo ab Aequinoctiali in Borea inclinatu costituat, dodecatemo-νia borealia uel Arctoa uel Septetrionabatio cantur: haec uero quibus oppositus hemica eius

Alio

SEARCH

MENU NAVIGATION