장음표시 사용
111쪽
dete reliquu attolli axemq; mudi ad HoriROnta nouu,per deiectionem acquisitum,inclinari,atq;
adeo totius globi mundani positum Ogregiὰ uariarisentiant: sic ue sit haud dubid, ut nobiis nunquam occidaut septentriovalia 'sidera , Oecontrari0,meridionalia nunquam exoriantur,
rursumque australibus incolis sidera australia
nunquam occidant, O septentrionalia nunquam cernantur,attollente se contra medios uitilis te rarum tumente globo. Ita Canopum non cernis
Italia Aegypto patentem,nec Troglodytice septentriones. Qua Axis O polorum totiusque mundanae pilae,respectu incolarum ab altissima mediaq; tuberositate telluris,ad Austru aut Boream deiectorum, cotingens trasystio, houa mnieηri pariter ac mundo peperit nomina,ut nMnci
recte situs , nunc uero inclinatus obliquusque vocetur. Nominant enim sphaeram rectam eunumMndanae pila positum,ubi uterque ipsius uertex procumbere cernitur in Finiente, qui ob id Hori on rectus vocari cosueuit: populis, quibus ea ita sita sunt omma oriutur et accidunt,fiuntque dies O noctes inter se semper ad unguem aequales,id quod media telluris incolis accidere manifestum est. Axis quoque mundanus, Finienti cum ad angulos rect ys erigitur , sphaeram facit rectam,ubi uice uersa nihil oritur vel o , cidit, i
112쪽
cidit,sed in gyrum omnia uersata perpetus uel
supra uel infra Finientem detinentur, quod con- r:ngit incolis ad imum terra uerIicem polumue inundi deiectis. 'O B O Q v A autem seu decliuis seu inclis Dyphera es ubi axis mundanus neque coinciducti Horia nre, ne ue eide προς si ,i; erigitum, sed uno polorum sublato, ct altero pariter duepresso,mnienti ad angulos inaequales inclinatur, qui ea de causa obliquus Finiens nominatur, mpopulis quibus ea ira sita sunt,qusdam oriunturo occidunt, quaedum uero in aperto sunt semper aMt in occulto,=utq out patebit, dies incremetis decrementisque mira inaequalitate multifaria' pro magna uel parisa obliquitatis magnitudine diuidentes: id quod accidit Europaeis atq; adeo omnibus alijs , qui mediae telluris tu- herositat mundique uerticibus hinc inde inter i ciuntur. De his Hori ontium pariter ac tVtiδε α Α ;lium mundi obliquationibus,quas a summa terrestris sub pedi- Alobi celsitudine ad utrumlibet eius deiectum busJ id est descendetes experiuntur, intelligi debet elegas labier de carmen poetae, in agricultu Dae lib- primo; miad pol Mundus ut ad Scythia Mphaeasq; arduus arces Australe . Consurgim premitur Lihae deuexus in Austros. qui terrae Hic uertex nobis semper sub mis A t illMm 'bis , Fub pedibus,Styx atra uidet manesq; pro undi. ntis
Manifesta es aut et Anica esse sphers positione cerit M si res a
113쪽
rectum, Hori onta rectum si non unum,ρθε nulli uarietati obnoxium,eὰ quod sublimem mediam ue telluris tuberositatem incolentium recti
Horigontes omnes ab ortu in occasum uel econtrari) permutati c neque enim aliter permutari possunt in nulla mi disserentia: omnes enim prinpolos mundi designati, quotidianam mundi co uersionem eodem modo excipiunt: at mundi pariter ac Horigyntium obliquationes , esse uazde disiimiles semper ue uariabiles,mundi ue conuersionem subinde aliter atque aliter transmi pentes, et ob id in multiplici disserentia consed .vandas,ut suo loco magis patebit. Finientis rursus alius subsensum cadit, alius su mete percipitur,quem ideo ra tionalem voeant. Ille rotundam telluris area,quattuor forte militaria Germanorum ab oculo undique pMεentem tantum enim oculis morbo uitiove de prauati non sint,patenti in eampo assequuntur concludit: hic sero a qualibet terrenae conuexitatis nota exiens,non tantum totam esementorumolem transit, uerum etiam immrsos illos aethereos orbes perrumpes,uniuerstati moenia ponit,
totius mundi meditatem conlectam ab inc Gaa dirimendod i dictum est. Qus eius actiones, quando omnem sensium facile excedentes, solius intellectus industria accipiuntur, nomen ei iu- η nerunt, ut FHiens rationalis artificialis que dicatur
114쪽
l dicatur. Nulla namque oculom acies ad extrema mundi flammantia moenia peruadedo,uidere potest, uali imae huius machina partem eo e-ἰIam extantem i, aqualem esse parti reliquae, quam inco sectam pedibusque subter subiecta' esse dicebamus:quod ortus occasusque aduersυ-rum diametroque distantiu siderum, per diopixa
omonum armillarumq; sese coruuentιu, meti pariter ac arti haud dubium reliquerunt: immensam simul coeli uastitatem, O telluris coelo comparata,parMitatem uulgo incredibilem, co- , , arguedo. Hon possent namque Finietes circuli, cum centr- telluris non adeant otu coeli globum secare bifanam,si non instar punctι habes, sed insignis esset magnitudo ad coetu comparais telluris: aut, ut lineis rem propius ospiciendam demus,si testuris semidiameter ad uniuersitatis semidiametrum rationem effatu dignam habe- ret,ur 4 principio diximus. Ut autem uerum a tificialemq; κύη το. ἐπι- ονικον όρ ω ta , ita multo minus reliquos eirculos, de quibus deinceps dicturi sumus, sensibus externis patem esse uolumus. De Meridionali Circulo. Cap. SE os a T v R alter immobilium circularu, quem meridionalem O Meridianum circu- i
115쪽
Ium sine discrimine uocant:estque illa,qui ct per
Finientis O quotidianae conuersionis, seu mox designandi equinoctialis ,seu mediae celsitudinis polos incedens, utrique erigitur, coeli medietatem scandentem ab ea qua descenic separans, ad quem Sol quotidiano uniuersitatis Motu delatus ameridiem mediam ; noctem facere coseu vir. Quo ex ossicio, sua apud scriptores accepit nomina, ut d Graecis vu-, a Dinris uero Neridionalis Merinoctialis militergi mediae diei ct media noctis circulus dicatur. Designatur in mundo Meridionalis per linea a centro telluris ad polum Anientis eductam, O subinde per mundi polos integre reuolutam . cumque poli mundi non sint ali ,quam,ut statim patebit, uertices Aequinoctialis circuli, quem apsum qMoqμe per mediam mundanae pilae cel tudinem traiectum esse modo insinuabamus , Omox clarius dicetur , manifestum fit ex praefata Neridionalis circuli genitura, iuxta quam ipse, ad integramsemidiametri, per mundi Finietisq; polos reuolutione nascitur, necessariu esse peni-rus,ut Meridionalis tum Pinieti tum uero couersioni quotidianae seu Aequinoctiali erigatur, Ouiesim .hi erigantur isti,ad angulos rectos: ct paxis meridiant,ualeat ide atq; adeo idesit,quod intersectio planorum longa, quam facit Finientis
116쪽
.aeqni noctialis, mutua cominissura seu inci . Cumque omnis uertex idem valcat, imo Meroidem sit,quod cuiusq, axis eXtremitra, bene apparet meridionalia quoq; circuli polos ,nil aliud esse quam Modo dicta illius incisionis extrema puncta,qus quidem Iunt illa,in quibus Horiziontis ambitu O equatoris circti erentia mutuo sesie intersecant. De hstiusmodi uero O his milibus circulorum circumstantijs, diligenter initio admonuisse discentes, piarimum interesse iudico, eo quod quacunque mutua relatione in- . vicem glutinantur de his nullum posit aliquis plenὰ docere alios,aut ipse perdiscere, nisifacta simul mentione reliquorum. Quemadmodum ergo apud dialectica rudimenta docente , pater dicitur esse filῆ, filius patris: ita nos quoque dicamus,circulos esse suorum polorum axium que ct econtra. He ue rursus unus idemque est ubique Meridionalis circulus , sed alius subinde nascitur locis aliis, quae ob occasu in ortum uel econtra qualitercunque disident. P, si quae pari seu horarii seu Aequatoris aut alterius alicuius paralelii Circuli partiti numero,ab occasu ortu ueremouentur omnia unu Meridionale circulsi
comuniter usurpant, etiamsi interea sub eo hinc inde ultra citra ; media telluris cestudine, ad
118쪽
,luitar ambitus Finietis distribuitur, estur, tunc una cum circulis ad Hori onta
elissuperis inferisque, multoria discer- mundi pilam , in convexa inius supersi tua retia hemisphaerica contexentes . Sed is praecipuus es, qui per polos meridio- circuli, quos tibi paulδ antὰ describe
s , transeundo, eidem ad angulos re. erigitur, quem ob id O propter talem lentiam, solum nomine circuli Meraica ciunt insignem horologiorum comρosito-uamuis hoc nomen omnibas huius familialis commune sit, neque uni magis proprie uiat, qudm reliquis . Atque hactenus di- de iis circulis magnis, quibus in quolibet s loco totus mydus distribuitur quadransentione fixa immotaque, Pergamus ramiquos, quorum mutua c-missura facit se-m mundi uersatilem, quae motu muerβ-ietim plen8 circu ertur, ubi Aequino-Zodiacum merito praecedit propter eiu
e Aequinoctiali seu Aequatore.
Cap. O O. S τ igitur Aequator circulas marauso virmari Mundano erectus,medietatem glo-
119쪽
bi boream ab australisepar it, Osummam tihi uersitatis rapidi simoque motu uoatam celsisu dinem praecingit , sua circumfereulia , pariter, hocs,non intra gradibus,ubiqse,a polis mundi distante. camus autem Aequatorem hunc circulum, eὸ maximὰ , quod non nisi per ipsum intelligatur O capienda sit diurnae mundi conuersionis qualis et iusta mensura,quod es tempus ratum oe miranda ae qualitate proceden euius mediocris explicatio, est praecipuus totius no stri modo nobis propositi laboris sicopus, ad quem assequendum,plurimum momenti habet , diligens obseruiatio proprietatum equatoris , qui et statis temporibus,hoc est, horis aequalibus
xxiiii.plen8 circumit, ct in his fuis circuitioni bus semper o ubiq; aequaliter ferri percipitur,
contra quam sit,chm in particularibus planeta rum in lavam conuersionibus,rum ipsius quoque
Signiferi qui quide est,ut mox patebic, qui
circulus magnus,ad Aequatorem inclinatus: θcotidianis reuolutionibus P a etiasi Sol Lunaso reliqui planetae,quos mudo obviuntes particulatὶm Duorsum progredi iam θpius monuimus Aesinitis leporibus cost n&q; reuolutionum integrarii cogruentia, su as periodos eo leant: tame in partibus illarii conuersionu, ualdὰ in squaliter moueri deprehedutur. Similiter ignifer qua uis semper integ rὰ in dextra diei im re
120쪽
Moluaturritamen ipsum in partibus talium reuo tutionu subindi aliter atq; aliter, alias tardius alias Ocyas efferri deprimiq; uidere licet,ut suo loco clarius dicetur. At Aequat is quotidia na in dextra conuersio, ct tota completur fato tempore uiginti quattuor horaru ad uigue , O in partibus starii reuolutionu,perpetuasi s m tionis aequabilitate constanter custodit. Semper enim Oubiq; locoru in recta sphaera pariter aeobliqua tam per Finiente quam per Meridionalem,singulis horis transsui ipsius quindως pastes,qualibus trecenis et sexagenis , de communi Mathemacicoru sententia , circlitorum quilibet per ambitum distribui consueuit,ut infra ccpiosius patebit. Itaq; haec O talis aeqstabilis huius circuli cFuerseo, quam semper er ub qtie exori do ct descendendo per ; Meridianis transeri do, in omnibus sui ambitus partibus incomutabilia
ter obseruat, Ecdit iustam causam,ut Aequato ρ uocaretur. Deinde quoniam memorata equatoris conuersio , est quada commhnis mensura euius iusta coaptatione metimur omnes alias motiones, tam pariles quam di ariles , quaι is est obliqud e cedentis descedetisq: Signiferi quo ridiana uersatio,quae, u apud quelibet Hori ta et meridianti siemper inaequaliter trans , it a rvr,quanta sit quantive temporis in parte qualiabet, definire nonpossumus,nisi eam Aeqstatoris Q tooriem s