장음표시 사용
21쪽
tuo, improprid, ut qui neque materiam neque formam coeli,neque ullas aetheri copulatas ase , ctiones propriὸ habeant propositas, soloque hoc unico sine coelum perpendat,quatenus ipsum causa sit mutationum in materia mundi mortalis, conspectaru . 2 tam affectiones, qua p0sicam et
- Astrologiam propriὲ concernunt,non in immo tali conitantique caelorum corpore, sed potius in elementorum mole mortali spectantur,suntque'. rerum ortus O interitus, augmentationes, diminutiones cr altercationes, quales in elementis ετ corporibus mixtis subinde aliter effici sen- tiutur :quarum quidem naturalium permutationum, naturales causas,quae materiae mutabilium proximὸ copulantur, inquirit Oferutatur pomae reliquas vero ὰ caduco mundo in aethere longe separatas,coeloque demissas oe apud te ram consuentes,pro uiribus,eruit ct patefacito Astrologia: ut clarum sit,hanc quoque sideralis disciplinae partem,non esse inanem quandam cu- .riositate ut multi putauerunt, sed praecipuum O maximum caput,atque adeo perfectionem et absolutionem quandam eius doctrinae, quae inita tὸ uocatur p0sica,quae in elementis O anima- , Iium atque stirpium fosiliumq; corporibus causas mutationum scrutatur .Haec quae dico rationio sententiae Aristotelis o uerbis eiusdem pla-ηὸ consonant .consentiunt. Equidem si qui. o. . pumei
22쪽
physices acerrimi uelint haberi perscrutatores, O tame iliterim causas, quarum potestate mo ratis haec fluxa ; materia contineter uari' permutatur formis, esse duplices: ac alias quidem particulares seu proximas, sicilicet architectonicas illas magnamq; vim habentes aspectabilium formarum rationes inconypectas, qua rerum nascentium ct intereuntium sensui patentibus feminibus copulatae permixteque inhaerent: alias uero uniuersalesseu remotas lotasimeq; in coelo d materia mutabilium separatus , non agnoscunt,aut agnitas negare alident, eos quis merito iudicauerit esse Dei admodum stupidos, uel perperam conceptarum persuasironum supra modum inepte tenaces,eὸ maxime, quod causas il-Ias particulares , sine harum coelestium causarum conspiratione, manere in dicaces O tanquam emortuas in tenebris orci otiosas coqui scere, manifesὰ uideamus. Demonstrat id pem spicue rerum ortus oe omnium fructuum matu- ratio. Humiditatum in botryonibus detenta irum, uerbi gratia Maturationis, seu insubstantiam uim decoctionis, causa proxima O particularis, est calor naturalis, diurnus ille ac spiritualis, ratione praestans, qui succo per radices uitis in botros distributo inhaerens, solus intelli- git O pescere nouit eas actiones, quibus Jeciei Mini absolui injkrmariq; desiderat. t uni- . . - Α 4 uersalis
23쪽
uersalis longi fimeque in teso remota seu sepra
rata causa, est Solis aliorumque in caelo conuersorum siderum calor uiuificans , sine quo alter ille, quem materia copulari potenterq; infixum esse dicebamus, ab omni actione quiescit ma- 'net inefficax. Valde sero enim uua, si lumini solis exposita non sit, ad maturitatem usque decocti succi colorem assequetur, recteque Poeta procesisse memorat laserum, quo segetes gauderent frugibus, ct quo Duceret apricis in
Quod ad authoritate uerba ; Aristotelis attinet, ipse quamuis p sici proprium esse munus assera ut perquirat rerum formas innexas materia conspectae, σ iuxta certam quantitatem dimensae, O ut ipsius uerbis loquar ,-ὶ N ποουου πον φυσικοὶ, ipsi εἰ clyος κοὰ τὸ vic ιν et tamen interim considerationem remotarum inq; coelo longissim8 ὰ materia separatarum causarum. ion excludit aut negligit, imo uero cum proximis O materia mortalium inhaerentibus causis coniungendas esse, disert Z pronunciauit his quae ibidem statim consequun
24쪽
teles sic nimirum Circa corpora perdiu alio nibus obnoxia, ipsasq; formas, quas mortalis materia dimensa , uariu uicibus sibi introduci desiderat, oportet physicum considerare etiam ea efficientia,quae ὰ materialibus reru mutabialium formis, separata sunt totaq; specie disidet, qualia sunt,ut de metibus spiritualibus, reruq;
omnium primis motricibus iam nihil dicatur, coelestia corpora. Verum enim uero quamuis generalis omniumq; maxima sit coeli potestas. tamen uis mechanica particularis,in singuloruformis materiae introducendis praedominatur. Nesi enim ex semine equi Leong aut Aquilam,
sed solam equi formam fuscitare potes coelum.
In omnium namq; animalium genituris proxumam materiam praestat genitalis humor, qui ex densi masculini liquentisq; feminini iusta con temperatione resultat, at s iuxta forma gens randa exigentiam diistonitur, Cui adiuncta esto proxiMe copulata causa ortus e ciens par ticularis habens nim ct potestatem o scientia, totum genitale humidum mouendi ad intenti animatis machine perfectione. Sed princeps Ouniuersalis longeq; in caelo remota separataque memorais generationis causa, est calor stherius uiuificas,er exuscitas ad agendu alore natiuisio materiae proximὸ copulatu innexums,qui
alias insufficies et plane ineptus fuerat futurus
25쪽
ad introducedam perficienda ni ; noua formaui. Duc es igitur istud, quod hic enunciauit Aristot eles, nempe quod data proxima hominis mat ria, non solus homo, sed potises coniunctim homo O Sol gignant hominem, ubi per Sylem omnem aetheris actionem uniuersilem causas dmateria mutabilium in coelo longi imὰ Jeparatas , intelligimus , per hominem uero capimus
omnem causim particularem, materiae mutabi-.lium copulatam cohaerentemq; seu proximam, ut
praediximus. Ita sand patet, de coelo de ; corsoribus aetbereis sermonem, alium esse primae philosophiae,alium Asronomiae, denique aliuphilosophie secundaris. Ad primam philosophiam pertinet tota ista consideratio, qua que ritrer, quesit aetheris materia pariter ac forma propria, O quae spirituum essentia , hoc est,quid sint ipsorum corpora immortalia a caduca materia separata: sic enim scribit Aristoteles N εχει τὸ χωρορ, ηδε τι φιλοσοφιας ir ωος, iop σου, γο Ad Astronomiam pem linent solae rationes, quibus excusantur motus sederum locales. At secundaria philosophia, etsi proprid subiectam habeant hanc caducam atque ab aetheris natura penitus ct long ime seiunctam mortalis mundi materiam, addita simul forma eandem illam mutabilium rerum h len subinde aliter atque aliter circumscribenter
26쪽
tamen iis expositionegenerationis O corruptionum , cauyas huiusmodi mutationum Udicientes saluit et docet inueniri,non amplius in sola maiateria mortali,uerume tiam in immortalis muniadi corporibus perpetuis aeternus, ut satis patet, uerba sua, qua supra recitauimus, penitius aspicientibus. Huc pertinet illud, quod in aditu metaeorologiae siuae, monstraturus impresionum
per aera grassantium causas,enunciauit,morti. lem hunc mundum cum mundo immortali, non
tam contiguum esse quam continuari, maximdob eam rem,ut illa suarum permutationum natuvalium omnium, ab hoc posset recipere causas efficientes . Et alibiscripsit, rerum ortum σinteritum es Di d motu planetarum in obliquo circulo, quem ea de causa gracd uocant qodiacum,eo quod uitam mortemque rebus animatis conferat. Sapienter uero primam,generalem,potiorems uim efficientis transfert in caesi coe-liq; micantia O E materia mutabilium 'parata totaq; Jecie distidentia corpora, quia, ut supras dictum est, reliqua uis efficientis particularis, i, materia copulata proximeq: coherens, debilioris est, quam ut materiam mouere posit, ct ueluti veterno quo da sepulta iacet inefficax, nisi prius calestis luminis potestate ad agendum extimuletur,ut patuit in exemplis, quae de maturatio ne ct plena decoctione uini deque generatione animalium lil-
27쪽
que motio es una quaedam causarum , ut in teria huius uel illius particularis forma ει hoc est magnam O aptam minimeque impeditam potentiam consequatur', ut eruditὰ docuit pollens ingenio Ptolemaeus . Itaque
ob eam causam, cum cetium non tantum germi-,
num facultatem pigram ad agendam potenter ex citet uerum etiam, ut quaeq; seminum materia,certaeforma satis aptam sufficientemque habilitatem consequatur, conferat,imeritὰ ini primam pol imamque faciendi uim asinarunt philosophi: ct econtrari),uehementer in sipienterque errant, quicunque persuasum habent, omnes omnino materiae affectiones, etiam eas, quarum in coelo praecipua causae leguntur, a solis elementorum humorum qualitati bus , posse susscienter dijudicari. Vnde meriato ridere pariter ac tuto contemnere licet, cum amentiam eorum, qui causas permutationum, quae in elementis O in rebus nascentibus intereuntibusque cernuntur, professi, vim coel stem audacter uituperantes,projciunt'. tum v ro uanitatem reliquorum, qui physicen mort
iisq; materie ingenium pland negligentes, aut potius penitus ignorantes, omnium simpliciter effectionum , etiam earum, quae a coelo mini me dependent , causas coelestes temere iactant, . , uulgos
28쪽
Mulaoq; posticentur, atque perutili pariter ac auctinio ae ejectibussiderum cosi rationi, noxias in Odiosas uiisque molestas praestigias subiicere inueniuntur. Sed profuerisfortasse ru-iaioribus,ut hanc disper edi subtilitatem iam declinantes , prili huius Astronomici rudimenti scopum,nullum quidem, aut certὰ perexiguum, in particularibus sideru uagantiu motionibust Mis: totum Mero, auisaltem, ad quem pi scipud Pectamus,in quotidiana uniuersitatis couersi ne in dextram, ponant. Etenim quaecunq; die-tὶm in coelo multifaria, citoque notabiliter tra, Doni subinde in alium atque alium locu de trorsum euidenter ferri,nunc ad ortum,nunc ad occasum,nunc ad meridiem uel merinocti5,nunc ad alias cardinibus interiectas calorum sta - , tiones permutari cernimus, horum omnium Ohis a Dinium expositio, pertinet ad primi seu quotidiani motus proprietates, de quibus solis, pro captu Ironum, in usum eo , qui artem non tam extruere, quam rectὰ constructae di sciplina simplicem quantam nudamque ta--n ueram historiam legere gestiunt, nobis in opere ρ senti proponebamus disserendum, si nac ordine accurato, cum modica valde: mentione motionum particularium, O harum non nisi euidentium, O quatenus ea, quae uuiis exsule notu concernunt, absq; particularibus imper
29쪽
imperfecta esse, neque per se susscienter aut satis perspicui posse tradi uiderentur . P am
olis amnuarum ct Luna menstruarum Osimiliter reliquis planetis propriarum in sinistram conuersionum particularium, plenam narra-xionem, pro morescholarum, seorsim posuimus. Initio autem monebimus lectorem, quatenus μtilis esse possit discentibus, talis qualem proposuimus,nuda bifariamque distincta rerum comlestium historia. Sunt enim de methodo tradenda Asronomia disirepantes multorum opiniones,alijq; epitomas improbantes, solum demonstrationibus munitum laudant artificium, quod rursus altis tanquam in medio mari exert's scopulos refugientes, nudis praeceptis scholas con-xentas esse uolunt. 2 ec desunt, qui integra a rem motuum coelestium,memorata nostra dextris striq, yιχοτομώ distinctum inutiliter mu-xilari putent, atque cum unica sit O singula ris, feri perinde perperam disrahi in pluralem. ac si quis Geometriam professus, trique
xviq; tres angulos duobus rectis coaequari de monstrare uoleηs, doceat illud primum iu sopleuro inde in Hoscelio O deni ; inscaleno,cum totam causam logic simul et semel demonstrarier vorteret in Jol' triangulo.
30쪽
Artis simplice in ac demoustrationibus exutam historiam, esse scolis
ERς 0 qaod modo dicebamus, respectu
duplicis corporum coelestium fecundum locum permutationis,dextrae uidelicet O mi strae, totius artis astronomicae duo in scholis maxima ct diuincta celebraei membra, quorum priore primaru uniuersitatis in dextram facta rum reuolutionum proprietates:posteriore uero particularium in juam promotionum leges concluduntur , id ita capiendum intelligendum est baec duo esse ualde cognata, O reipsa quadamtenus inter se cohaerere, nec non quando ; ibi mutua communicare praesidiae ct utrunq;. membrum simul in unica fyutaxi comprehe4- sum, minimeq; diuersis operibus disi actum m lineis se demonstratu olim a Ptoloν caeo in no Ma aetate a Copernico in auronomia Claris i mis. Hinc nonulli memoratam artis in dμ0 mem bra distinctioneinsuperuacaneam aeque ac vitio dijam ese putant,ne q; decere, ut unica disciplina destrabatur in plures. similiter sunt, qui isagogas uituperent,totamq; huius sciplinae subj lauriam a Memoratis artis architectis tanquam optimis scriptoribus,esse petendam,uelint:neq; esse necessaria generis alterius elmenta,quae pre