Valentini Naibodae Astronomicarum institutionum libri 3. Quibus doctrinae sphaericae elementa methodo noua, facili, & ad captum Tyronum aptissima traduntur

발행: 1580년

분량: 425페이지

출처: archive.org

분류: 철학

361쪽

fuerit,ad Lunarium Eclipsium permasiones duudicandas: siquidem aestiuis mensibus longiore creprofundiore umbra Lunam occisitari.bruma u ro contractiore sentimus . Eadem eodem motu ho Sol circumagitur: boc namque exoriente, ilia occidit,occidente exoritur,culminante de-n que,anticbtonum aut 'nostrum hemisphaerium opplet. Lunae quoque, cu lotad magis quam terra a magnitudine Solis deficiat,oportere sieri umbram Θyη actu es ad intelligendum. Reliquarum umbrarum qua uel Cylindri uel cul ibi speciem effformant, nullum reperitur in

mundo condito exemplum. Neque enim Deus soluit in infinitum uagari abominandas tenebras. Iam ct illud praejciendum es Lunae substantiam ,eo quod proxime sedem elementorum contingat, caeteris sellis longὸ esse crastorem impurioremque, o ob id non proprio Lumine, sed Solis fulgore accensam rotendere.Sed σunum saltem ipsius medietatem Soli obuersam

nitere, reliqua, ad quam ob Luna opacitatem, Solares radi penetrare nequeut,aqu/ac telluris corpus, umbram in mucronem desinentem, iactante Id uer ὀ mκὰ dubium relinquit Luminum coitus, in uni, ersum Luna conspectum nobis limper ad mens, propterea quod medi ias no ris oculis tι nc obuersa non luceat,ait ra ιι οί medietate cumine tincta.omnem lucis Mum

362쪽

TERTIUS. Isr, haustum illo unde accepit regerente. Eadetis, de causa ὰ Sole diametro distas plena luce momtalibus refulge reliquis autem diebus, si non tantum ex se terris ostendit, quantum ipsa ex. Sole accepit at id1altem quod uisus terrest inter Solem cu que medietate Soli obuersam intercurrens percipit.Haec e si causa phases seu photismos Luns uarians,ex qua oe illud pestaei potest,si inter Solem O Lunam ex aduersa

posicam, corpus opacum interuenies,radiis So- 'laribus transitum ad LAnam adimat,ipsam quoque Lunam tunc fulgore Solis exutam propria sua substantia, instar pruna cadentis apparit ram. Ad b ec,sicut itineris Solaris, quod Ecliasticam nominari diximus, duo saltem puncta ab incisione Aequinoctiati s eirculi designata,4 cardinibus mundi aequaliter νemouentur, uno ipsius hemi clo in boream, altero in austrum declinate pari. circiter xxi II .S.ut dictum est: ita eodem modo hic quoque circulum, in quo Luna ambulat ab Eccliptica Solis oblique edibifariam dissectum,atque unam ipsius medietatem in boream,reliquam in austrum,d uia Solis partibus quinis discedentem deuiantemq; cogi αre oportet. 'Non igitur sicut Ecliptica ita

etia iter Luns d polis Signiferi aequὰ,sed in aliis

partibus plus, in ahis minus,utrinq; O in con-Warias partes remouebitur,demptis votis D

363쪽

Ius,ab incisione Ecliptica designatis o quarum

pita et caudas draconum uocant.Talem aut L

nae in Aquilone austrumve ab Ecliptica discessum, latitudinem eius nominamus,quae,ut dixi. parte: caeli quinas nunquam excedit: talo enim statio limites quadrantium a nodis ad alter xram mundi plagam tendetium ab Ecliptica deuiant , quod in coelo Lunari quattuor telluris semidiametrorum spatium, id est,milliaria se manorum 3 44O. facile superat. Unde bore Iinses definitur esse hemicycli Lunae borealis punctum medium,oe quod huic in aduerso h micyclo opponitur , limes amplisimae Lunaris latitudinis australis: Vulgus hos amplissimae latitudinis limites uocat uentres draconum. His itasese habentibus et probe pracognitis,perspicuum fuerit, corpus Luna corpori Solis nec in una linea coniungi rec per diametrum σ-ατι- ad unguem posse opponi,msi in duabus ab-ydum mutuis incisionibus, quos nodos appellamus. Nam si Luna alterum suor m a libimae

latitudinis limitem adepta,cu sole coeat, eid

ae opponatarum luet eam uel i corpore uel di

metro

364쪽

metro rosis ui ex aduersa Parte perpetuo umbra telluris circumfunditur,spatio partium coeli quinarum recessuram: in locis autem quadra tium reliquis Aidias'Ugia eo propinquius corpora diametrosue Luminum colungent, quo magis accesserint ad nodos, in quibus corpora Luminum ad ungue in una linea coincident. Atq; hoc est praecipuum ad percipiendam rationem defectuum necessarium. Nam ut de defectu Lune initio dicatur,cum terra semper in partem Soli aduersam iactet meta umbram, cacumine suo summo ad orbem Veneris usq; peruadente, er ob id intra coelum Lunare ipso corpore LuπιοQὸ spatiosiorem amplioremque: factu apparet si Luminaria per diametru in ipsis nodis,uia Solis,ut dictum est, perstringetibus,opponatur, Lunam in neutram partem ab Ecliptica deuiantem,omnino incursuram esse in umbrae turbine , et ob impeditos solis radios,qui ipsam illustrEt, lucem Solis, qua lucere consueuit, esse amissuram, oesic extinctam in umbra perduraturam

eatenus,quatenus ob ocyorem suum motu, pr funditate umbra superata, radios Solares inuadens, ex parte ortitis rursus accendatur. Detinetur gute Luna in umbra terrae spatiis te

rurit inaequalibus quattuor potifimum de causis. Vna est,quὸd ut dicebamus,umbra telluris io glar ampliorque esciatur mensibus aestiuis,a

365쪽

rustior uero is me.Altera est umbrae terrestris figura Conoides, cuius profunditas sursum ια- minuta ,so orem Luna transitum praebet, deorsum uero amplificata ipsius densitate ,tardior ὀ Tertia est motus Lunae a Sole dissarilis, alias tardus,alias medioeris,alias concitatior. Nam cum per 'premas sui parui orbis partes atabulat, reperitur verus motus eius 2Sole horarius scrup. 27.ferὸ: at perimas epicycli partes iter habens, hora unius spatio conficere consueuit scrup.3 s. et plus eo:In locis aut e mediis scrU. 3 .circiter. Quarta eausa est Luna tempore odi

positionis inaequalis ab Ecliptica discessus,qui in ampllima latitudinis limitibus, partes caeli

quinas complens, Lunam ab umbra,euius tumor

ultra citraque Ecliptica nunquam plus scru . 68.excurrit,interuallo partisi quattuor addita unius partis parre quinta,femotam facere potest. atque Me es ista eausa, ob quam nonsi rulis mensibus O in qualibet Luminarium odi positione Luna deficit. Et quia Lunae semidiameter apparens maxima, quae scrupula I 8. transcendere nunquam consueuit , si eum semia diametro umbrae in loco tra ius Luna, quae ipsa quoque ut praediximus maxima continere potest scrupula non nisi . componatur, is scrupula 66. clarum est, Lunam, quotis cun-

ue in oppositine Luminam habuerit fatitudi

366쪽

uena morem scrupulis 66. cono umbra te vestris omnino deuitato , absque ulla iactM Iuminis , plenam luce praeterituram: imo etiam runc cum. latitudine sua scrupula 66.coα quaverit, liberὰ atque cum contactu saltem extremorum orbium transituram. Quodsi Lunae latitudo semidiametro umbra in loco tra stus Luna eoaequetur, tunc Luna suo centro extremam oram umbra perstringens,mediet

tem fui globi eidem immersum obscurabit: de tram . quidem seu Arctoam , si latitudine no-ria fuerit praedita , sinistram uero, si latitu- ἀο illa arctoa fuerit.' Hinc si latitudo Luna semidiametro umbrasis loco transitus Luns tanto minor fueri quan ra est Lunae apparens semidiameter, tunc tota quidem Lana umbram incurrens obscurabitur, sed absque ulla totius obscurationis mora seu permansione, ilico pars eius orientalis incipiet

emergere e purgari Re - .

Denique et una adhue minorem latitudinem in oppositione Luminarium consecuta, aliquandiu tota obscurata in umbra commorabιtur,

pro Luminarium distantia ὰ nodis Lunaribus,nbi centrum Luna si reperiatur, ad medium que umbrae iaciem penetrat, perque prο disimam caliginem ambulare, necessum habet.

367쪽

otulis quasi eoram toficienda palpanda quo dari possunt obtusioribus.

368쪽

strup. 48. semidiameter Lunae apparens v s habee

scrup. i8. ut sit summa semidiametrorum scrup. 66. quantam nimirum a Solis via C. F, ad Austrum deuiationem lici bet corpus Lunae cuius Centrum est F.

Sic igitur a Dcta ipsa Luna F absque ulla sui luminis iactura per oppositionem Solis tra sibit liber , nee Conum umbrae terrestris intrabit,licet convexitatem eius in transitu perstringens, dextro seu arctoo suo latere contingat in signo B. Iam si Luna non dextro suae extremitatis latere,sed centro suo conuexam umbrae extremitatem continga id est, si centrum Lunae F,transmittatur per signum B, liquet quod Lu lae medietas ἐextra seu Arctoa sie incursura in umbram. At si iter Lunae adhuc propius ad orbitam Solis admoueatur, 'veluti si centrum Lunae F,habeat iter per semitam in-ripientem ab H, quae a Solis via C E distat interualloeEH scrupulis scilicet 3 o. tunc in vera luminum lyZygia tota quidem Luna in umbram immersa deficiee seu obscurabitur, sed absque ulla permansione totius obscurationis. Etenim in principio totius obscurationis, sinistri seu noti j sui lateris convexitate, continget cocauam umbrae superficiem in signo B,unde proprio

cursu ab occidente in ortum sese promouens, statim ex parte orientis expurgari percipietur .Si vero centrum Lunae feratur per seinitam,cuius principium est Κ,tuc etiam antequam ad exactam Solis oppositionem pervadat Luna totum lumen amittet,totaque diutius ob scurata detinebitur. Multo vero magis id eueniet, si latitudine eam carere perque Solis orbitam C E decurrere contingat. Quod autem de latitudine Australi diximus, simili aer potest di debet intelligi de latitudine Septentrioasi, ubi Luna cuius centrum G, primum sinistri seu notij sui lateris convexitate contingit con vexitatem umbrae in signo D, fiuntque caetcra pari de monstrationis modo clara.

369쪽

vorro In Solaribus defectibus in uniuersistri

in Lunaribus uero, qui fiunt tum ex parte, tum 'ex toto,sed in sine permansione totιus obscura-

tionis scitae debemus scrupula Signiferi principio ct med:s Eclipsis interiecta, nominari apud. Ptolemaeum c ἡκcupi id essexagesima scrupla incidetis: hodie uocat minuta easus. Iteliqua Signiferi scrupula . quae uid licet medιο finique huiusmodi defectMum sunt

o R, qua, sexagesima scrupula repletionis seu potius expurgationis,eo quod Luminare siue ex parte siue totum sine permansione totius obseruationis deficiat, reuera non nisi post Oxygiam ueram mediumque Eclipsis, primum incipiat ex tenebris eniti, O admissam caliginem

euacuans incrementa lucis paulatὶm recuperare , d ec in De defectus, integer eius orbis

Lumine repleatur.

Σ' ολιον. Esto rursus crevserenti. t umbrae in loeo transitus Lunae BC DE cui Lunam vel ex parte deficientem, vel totam sine permansione obscurationis, gratia euidentiae,comparabimus. Ac ut primum contemplemur partialium desectuum circunstantias, esto ad t8- 'rus verae oppositionis Luminarium, latitudo Lunae ΑΒ scrupul. 4'.quata scilicet est semidiameter umbrae in loco tran situs Lunar, assumaturque semidiameter Lunae apparens scrupul. 38. Et motus Luna a te horarius scrup .io. Quo efficitur ut recta A Gi

370쪽

eompon tu rex umbrae & Lunae sem aiametris. His ita

se habentibus, ut innotescant , μετα τησε ιπτι σευε seu.

sexagesima scrupula incidetiat, quibus paret recta G B, iuxta praeseriptum penultimae primi Elementi Euelidis agito. Quadrato A G 4is 6. subducas quadratum AB sio . vi remaneat quadratum BG t8s x. cuius latus tetragonicum patefacit incidentiae scrupula sere,definientia longitudinem rectae G A. Ea vero secta per motum Lunae Forarium scrupi.3 o. produnt di in δii desectus tempus hor. I. scrup. x6. cui incidentiε te UOri,cum coξquetur lepus expurgationis,quod fluit duLVna ab Eclipsis medio h labens assequitur sine eius-- in x, escitur totius Eclipss duratiotiorarii x. scrup. 3 i.Digiti Ecliptici sunt sex, couenieter semidiametro apparieti Lunari secudii qua semidiameter umbrε ad-ἡito semidiametro Lunae data latitudine Lunae supet. Suma enim umbrar& Luns semidiametroru inuenitur scrupulorii c6. Estque latitudo Lutue supposta scrup.

SEARCH

MENU NAVIGATION