장음표시 사용
371쪽
serup. 8.ut sit disserentia scrup. i8.quanta scaleet supinponitur semidiametei Lunae apparens. Iam quia tota diameter Lunae patens scrup. 36. distribuitur digitis Eclipticis Ιχ.li lucet quod semidiameter scrupulorii 18. habebit digitos Eclipticos 6.&c. Eodem penitus mod incidentiae 3c expurgationis tempora venamur in obscuratione luminis tota,quoties luminare totum desiciens,totiuSObseurationis permansione exclusa,statim tenebras expurgare incipit fimul atque totus orbis caligine conlcctus fuerit : id quod accidit, si reliquis ita lycius positis, Lunae saltem latitudo lia imminuatur, ut deuiet ab Ecliptica scrup. 3o. Esto ergo latitudo Lunae A F, scrup. 3 o. cubus quadratum 'oo. eritq; rursus A Η, scrup. 66. quanta videlicet est umbrae semidiameter addita semidiametro Lunae: & huius quadratum s 6. ut sit differentia inter hoc quadratum de illiud 3 16. quod est quadratum ex recta H F. Ergo huius quadrati numeri 3 s 6. latus tetragonicii seu radix quad rata,patefacit scrupula incid entiae s 9. sere,quet secundu recta H F a principio ad medium usque des Ous supputantur: Ea vero secta in motum Lunae horarium scrupuloru Io.produnt horam r. scrup.s R. quod est incidontiae seu dimidii desectus tempus. Nam haec duo scilicet tempus incidentiae I tempus dimidii desectus idem hic valet, neque unquam inter se distat, nisi
cum Luna tota umbra incurrens, tota quoq; obscurata aliquandiu detinetur, ut mox patebit. Cum autem dimidia duratio desectus sit inuenta hor. I. scrup. Mnon amplius potest ignorarier Eclipsis totius duratio horarum s. scrup.s 5. Eadem supputatio limiliter valet in eruendis temporibus omnium desectuum Sola-xIum, Ut patebit.
Peculiariter uerὸ in defectibus lunaribus, ubi Luna tota deficiens, non mox, expur ando
372쪽
nebras,recuperat lumen , uerum iuxta meam profunditatem umbra, qua in loco tranus Luna multo ea maior es, ut patuit,ae cordentior, iter habens, aliquandiu caligine psus contecta permanet, notanda sunto iΘους τῆς Mid est, sexagesimascruiala dimidiae permansionis quibus Luna . prinio totius obscurationis distat a defectus me i. inc e citur, ut in hoc casu scrupula iu-entia sint, quae a principio defectus adpri
iam totius obsiurationis numeranturi.expurionis verὐ scrupula , principio eme τι expurgationem plenam. Clarum autem, si scrupula permantionis dimidiae, subdu-tur i scrupulis dimidis defectus, relinquipula incidentiae, O bis eoaequari sernpula urgationis. Facile enim apparet, incidentia 'xpurgationis spatia, quoad magnitudinem, raliter inter se non distare,n fortὸ disssia e tu minimὸ digna, quam adfert eonti' permutatio lunaris latitudinis, qua quia ludin manet eadem semperque erescit autescit,necessum est, incidentiae ct e uetas θatia fieri quodammodo inaequalia, sed disseretia sit tam modio, ut frustra triuisse 'ius iurὰ uideri postis,exactius Ostrupulo-sta perscrutaturus, ieeirco,qui non tam cu- mueram eor utilem artem sectantur.
373쪽
in aestimatione Osupputatione harum rerutaram in principis quam sine medioque defectus,
tuto ct citra omne patentis erroris periculum, assumere O usurpare possunt eandem Luna latitudinem, tantam nimirum , quanta reperitur in defectus medio: item incidentiae O eri
purgationis spatia iliter aequalia, atque adeo totum hoc statium, quod a principio defectus
ti eram aut apparentem JUgiam antecedit, coaequatumspatio reliquo, quod ab eadem δε- 1gia ad finem Eclipsis extenditur. Temporis autem latia, quibus Luna pertransire consus uit memoratorum Signiferi scrupulorum qua libeo, patefacit partitio, cum uidelicet sexu fima illa Signiferi scrupula secantur in horarium Lunae a Sole motum, qui ipse quoque non
eblsuisimilis, sed mutabilis in horas ut adibi
umbrae in loco transitus Lunae sit rursus scrup. similiter Lunae semidiameter apparens scrup. I 8. M rus Lunae a Sole horarius scrup. so. & reliqua omnia ponantur ut prius. Sola vero latitudo Lunae assumatur tam parua,ut corpus Lunae non tantu totum obscura 'i, veru etia totu obscuratu diutius in umbra hebetat i-ce detiueri possit. Esto ergo latitudo Lunae A I scrup. I i.cuius quadratu i q. Et A F scrv.66.cuius quadra' tum ψι1 3. Differentia istorum quadratorum prodit. quadratum L F, cuius radix quadrata seu la
374쪽
is tetragonicum facit dimidiae Eclipsis serupu'a Mi re, quibua scilicet patet recta L F, quae habet longi-idinem principio & medio Eclipsis interiectam. Po , scrupula illa o s. secta in motum Lunar i Sole ho-irium scrupulorum ι o. produnt dimidiae Eclipsis ii
1s 1. scrup. Io. Iam vero ad scrupula dimidi aepem inafronis L H & scrupula incidentiae F H supputan-a,assii matur semidiametrorum umbrae scilic et & Luae differentia, quae reperitur scrupulorum 3 o. reprae-mtaturove per rectam A H, cuius quadratum 9oo.,b hoc deinde quadrato subtrahatur, quod fit ex rela A L quadratum i . Vt relinquatur, quod fit execta L H quadratum 7s6. cuius latus tetragonicum, rodit dimidiae permasionis scrupula et q-fere,id est, roram O. scrup. 33. quae subtracta a dimidii defectus empore horarum v. scrup. io. reliquii faciunt tempus acidentiae hor. i. scrup. l7.quantum etiam est tempq :xpurgati 'nis, quod in puncto Κ incipit atque in niae sq; Eclipsis protensum desinit in pucio G. Cum a 'Dem dimidiae Eclipsis & dimidiae permansionis ten, - ora innotuerunt, non potest amplius ignorarier.
375쪽
tota totius luminis lux contacta detineri debeat absq; vlla lucis in partem ullam admissione. Porro digiti Ecliptici sint i 3. Quod enim tota Lunae diame inter patens scrup 36. digitis Eclipticis tr. id scrup. sq. quibus umbrae de Lunet sonidiametrorum silmma,latitudinem lunarem excedit, digitis Eclipticis i S. qui
quaerebantur, proportione respondent. Quae omnia satis aperta esse puto omnibus, quicunq; principia numerorum non ignorant. Quod si tempore verae oppositionis luminari una, Luna latitudine omnem excludat, perinde erit ac si rectum debeat habere iter per Eclipticam seu orbitam Solis C A E,& tunc totius de
sectus medietas tanta merito censetur,quanta est por
tio semidiametroru simul iunctarum, scilicet scrup. 66. id est, horarii 1. scrup. 3 2. Et permasio dimidia,quata est semidiametroru differetia nepe scrup.3 o .id est, horae unius: quae post qua subducitur dimidii desectus tempor relinquitur tempus incidentiar,si ilicet Hor. l. icrup i χ.Digiti Ecliptici fiunt et s. Quae enim est ratio scrupulorum ιο. ad disitos ia. ea quoque reperiturbabitudo scrup. 66. ad digitos 1 .
Ex his qua breuiter comemoraui,suctu inteIligitur,quam multipliciter cum latitudinis LM naris permutatio, tum uero disparilis motus Iunae horarius d sole, variare queant, incidem ris,permansionis O expurgationis seu scrupularum spatia seu tempora atque adeo totam defectuum durationem. Dimetiuntur autem Astronomi defectuum magnitudinem ex Lumisaris deficientis unciis seu duodenis diametri partibus, quas uulgo
376쪽
i uero hominant digitos Eclipticos,eo quod aparens tum Solis tum Lunae diameter tres palios circiter square uideatur.Es uerὸ tota L tinaris diameter distribuatur duodecim saltemguis, fit tamen non raro. ut Lunae deficienti lures quam duodecim, aliquando etiam penὰ
is duodecim digiti Ecliptici Uignentur , quod bu de ipsius Lunae magnitudine, sed sic potius
di in hunc modum,ratione umbrae intelligatur , uΘd etiamsi Lunae corpus ita grande esset, κτius diameter sua longitudine co aequaretur fereis duodenis portionrbus latis, quantas in bacaruitate sua babet du taxat duodecim diame iis niuersum posset inuolui in umbra rerrae obscvari ; tunc, quando Soli opposita nullam habet alitudinem,perque maximam umbrae turbina-ae profunditatem ambulans penitus immergi-ur in tenebras, nec subito rursus eluctatur,ed aliquantisper tota obscurata per manens,cO-uetum lumen Solis ualdὰ tardd recuperat. In iniuersum autem pro utur digiti Ecliptici per crupula,quibus femidiameter umbrae ct semisiameter Lunae apparens, cum simul accipiuntur, Lunae latitudinem superant.Quod enim to- a Luna diameter apparens duodecim digitis
Eclipticis,id superatio illa quaesitis digitis pra
portione reddit. rerum Sesari delis o non multo maior munia
377쪽
magnitudo quam duodecim digitorum a gnari potest, eo quod totum Solis corpus neutiquamdiu Lunae interuentu positi permanere coni De Ter- drum,ut mox patebit. Dicamus iam de terminis defectuum Lunarium Ecliptieis, d quibus quad.ῖ. uu plenilunia sint Ecliptica futura cognoscitur.Eos L artu. uero limites ponit Ptolemaeus ultra citraque nodos partium xv. ad ita parte quinta unius, intra quos Luna mediae oppositionis tempore reperta potest deficere,eo qu)dficassem latia ludo minor esse positi scrupulorumsumma, qua, duorum dimetientium Lunae uidelicet O umbrae
semisses coponunt,ut dictu est. Extra hos simiates constituta Luna,cu latithdo ipsius partes s nidiametrorsi coniunctassemper excedat,n-Demς R quavi demit. Ad extremum obseruare ten motu nota 'μη pisa nodorum maximaeque latitudinis si orum . mitum Lunarium, non esse Ecliptices uni lorei artu. eo istanter af a sed quotidiὰ per praecedentia ab exortu in occasum scrupulis tribus transire, ut ratio reddi queat,cur Luna defectussemper
contingant citra quam proximὰ fuerint . De desectibus Solis . Cap. x II I I. vs A defectus Solis est corpus Lunae dens m O opacum, radios SoIis minimd transmittens . Ea igitur Λ ob iuncta , atque I
378쪽
cvrusum rectam lineam Omilis nostris solique interiem,aufert nobis cons ectum Solis,ipstu que radios exceptos a nostro Hori ute arcet re excludit densi sui corporis caliginosam umbra, s non uniuersa terrae,at aliquod climaribus ii
ducens . Vam cum telluriis magnitudo Luna magnitudinem multis excedat modis,atque umbra,quam Luna iactutIattenuetur in aciem instar turbinis,fieri non potes, ut suo interuen tu toti terrae Solis conspectum auferat. 2Xon igitur ut Luna deficiens Lucem amittit,ita quoque Sol nobis deficiens pronio suo lumine priuatur, imo uero non ipse a Luna,sed potius haec infima mundi moles,ob vitalis illius radi omnibus rebus nascentibus perpetuo necessaris ereptione, grauisime laeditur. Vnde aliquando infectio a
ris animaliumque mortes, aliquando astas aut inundationes inusitatae ct sterilitates agrorum O tales euentussequutur,pro natura Signi de fectum sustinentis, tam uagantium quam ratorum Siderum defectui praesidetium. Quema modum ergo in Luminum diametro, terra Luna radhis Solaribus priuat:ita iis coitu Luna quoq; quasi illatae iniurir memor terre eosdem aufert, recteq; prodidit Plinius,solem interventu Lunae occultari Lunamque terrae obiectu, ac uices reddi,eosdem Solis radios Luna interpositu tuo auferente Ierrae , terraive Lunae eque
379쪽
e' noctem quam terrae umbram. Et si uerῖ tu na Solare lumen uniuersa terra intercipere nequeat uni tamen ipsius tractui plend contegeu-
ta est,id quod mirum fortasse uideri potest
exilitatem Lunae atque adco grandem Solaris corporis molem aes antibus.Nam Lunam te ra, hanc Sole inquo esse minorem, sat ape tὰ prodit ipsa Luna deficiens, in umbram ter turbinatam plenὰ demersa. Inde uer4 subtiliore horum corporum dico Solis Terra et Luna coia ιatione, prebenditur,solem esse maiorem temra censies sexagies sexies ferer, Terram ueris maiorem Luna Padragies ferὸ.t Solem denique maiorem Luna sexies millenis quingenrcnu tricenis nouenis uicibus, ut ostendit diametrorum utriusq; Luminaria ratio,quae est ut CLxxxv II ad x.quae tersupputata,prastat nobis numeros 6339ῖQῖ. ct i QOQ. quibus exponitur. tua aloborum illorum habitudo: ut clarum sit, Luna nondum esse sextantem millesima partis Solis. Sed causa huius apparentia est,partim distantia parua Lunae nunquam a terra discedentis plus telluris Iemidiametris Lx Hir .addito sextante secundum Ptolemaeum: sed ut cupernicus ib-
seruat, LXv .S .partὶm uero Sotis 4 terra ingeni Vmotis,ssus maxima coaequatur eiusdem terri semidiametris MCCx. vel ut Copernicus A timat
380쪽
ad or in apparvi luminum synodo totum Solem abscondere ualeatdque ac disso uel minore adhuc obiecto nostris oculit opaco corpore, mores uas imot occultari notamui. Et experientia docuit unaequalem hanc Luminum a terra aι- flantiam,sssicere,ut diametrum Luna appare tem nunc minorcm nunc AEqualem , ηunc deois maiorem diametro Solii apparente,sentiam S. 2tenim Lunae ali ima, cum munima cerηitur, diameter apparetis,habet Arup.xx IX.Rhumι- lima μπρscrup ix v I. A Solis a terra remotomi diameter apparens habet Drup xxl. - bumuina uero Scra x I ii I. Vnde odia collatione apparet diametri Luna humili ad apparetem diametru solis ubicuque constituti,faci- ιὸ deprehendimus totum Solem aliqμgndo in rementu Luna tegi occultarique posse sed a Me duratione temporis. - semina opparentia corpora propemodum coaqMentur. o Luna contiηenter ab occasu in ortum proprio motu csteris omnibus corporibus Gese usocyui feraturiquet, Solem 4 parte occidentis mox sensὶm oportere reugi atque rursus nobi