Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

21쪽

: A rit liquit,

igitus, Vi

TR EI SALON. erga illos: De gaudio ob constant1-am, de cura pro ipsis, ne relabantur in prino errores persecutionibus fracti De oratione ac uoto Pauli ad Deliin, ut veniat ad ipsos, uti ipsi crescant confirmen turi sep ad aduentum Christi: De cxhorta tione ad virtutes Christianas:De mitigando dolore super mortuis De aductu Christi: De oratione pro sanetificatione spiritus animi S corporis. Has propositiones tra istat in hac Epistola, que sunt cluti capita, ad quae coetera Omnia referenda sunt. Hinciam intelligi potest, quod haec Epistola sit miXta generis, partim enim est Demonstra titia, partim Suasori j partim Didascalici generis. Nam habuit Paullis hic rationem, non selum eorum,qui in fide erant radicari, vertimetiam infirmorum, rudium, Sceoru qui adhuc ueterem hominem sequot an tu Ain uitiis familiaribus consuetis,

ORDO TRACTA,

ORditur silo more ab Epigraphaa sa

lutatione cum gratiariam aestione, quod Thessalonicenses in fide sint stabiles, nec dimoueantur a confessione fidei pro- Pter Persecutiones Praesentes Atl haec est PriiDa

22쪽

E PII T. L A Dprima pars quae absoluitur in primo cap1- te Deinde in sectindo capite ingreditur narrationem fundata per se Ecclesiae apud Thessalonicenses. Vnde rursus in laudes eorum eNcurrit, quod imitentur alias Ecclesias Dei in patienter ferenda crtice. Hinc an tertio capite subiungit expositionem legationis Timothei ad ipsos: cui volturi de suo aduentu addit. Hi pertractatis, addit in quarto dc quinto capitibus paraeneses de Uarris rebus,ubi doctrinam resurrectionis, 5 aduentus Christi per occasionem attingit. Tandem precatione ac vot claudit Epistolam.

CAPUT PRIM V M.

SUMMA PRIMI

ierantiae.

ibum

23쪽

ORDO ET PARTES

PRIMI CAPITIS. EPigrapha salutatio, propositio grarias rum actionis,per expositionem confir matio, 3 declaratio, unde prima piopositio superius indicata colligitur.

EXEGESIS PRIMI CAPI

TIS UM OBSERUATIOα

ii doctrinarum.

Paulus, Sylvanus 8c Timoa

theus, PRioris grapha pars.Cur autem stipa

presserit hic Paulus dignitatis c mi ctionis acie titulum, ex contrario est colligendum, ut enim Apostolatum situm in terdum extollit,vindicandae saae autorii iis causa: Ita hic supprimendo Apostolatus titulum, significat se agnitum fuisse a Thessalonicensibus verum Christi Apostolum, ut non fuerit opus, id quod ab iis citra controuersiam receptum erat, referre. Sed cur sibi adiungit Sylvanum de Timo rheumae ut tanquam communibus epistoalae autoribus, eis autoritatem apud Thes. salonicenses conciliet. Vnde monentur su-

24쪽

rationem habenteS.

Ecclesiae ThcsCalonicensium.

Thessalonica a victis Thcssalis dii haesit, Et est cii litas Macedoniae, Uam non solum haec Epistola Pauli, vertim etiam plagia Theodosii praeceps S implacabilis

ira famosam reddidit. Ita dignatus enim Ob caesos in ea iudices alioqui clementissimus Imperator, nitici sum urbis populum trucidari mandauit,vhi II O M.AEO miniam caesa traduntur. Hoc faciniis tam immane non serens incorreptum Diuus Ambrosius Mediolanen luim EpiscOPUS, Imperatorem ab ingressu Ecclesiae prohi-hicum ad poenitentiam compulit. Nec maXimus Princeps pastoris subire iudici ii m recusauit vide librum 9 Tripartitae his tuae. Hodie Thessalonica cum tota Macedonia Turcorum imperio subiecta est nde admoneamur vicissitudinis rearum ni manartim, ut Deum timenteS, nos ab co rces contra insidias Diaboli ardentibus piccibus, OPremias.

In Deo

litis

25쪽

In Deo Patre, Sc Domino Iesu Christo.

Haec amplificatio a catisa sumta,docet eam esse veram Ecclesiam, quae in Deo est flua data, Z in qua Christus suo uel bo dcipiritu regnat.

Gratia uobis lax a Deo Patre nostro, Domino Iesu Christo.

Loco salutationis imprecatur suo mo re Thessalonicensibus gratiam Sc pacem, quae propria Euangelia bona sunt. Est aurem gratia fauor Dei cum remissione pec catorum, d aliis bonis quaecum illa con iuncta sunt. Quae dona ideo malia dicuntur, quia gratuito donantur. Pax est re conciliatio nostri cum Deo: Cui tranquillitas conscientiae cohaeret, ' omnia pro spera, adeoque salus ipsa vi autem doceat

hec non aliunde proficisci quam a Deo per Iesum Christum, utque discernat eadem ab evanida mundi gratiae pace, addita Deo Pan is Domino nostro Iesu Christo. Nam ut Deus Pater suum Filium comple-Σus est su immo favore: Ita propter eiusdem

26쪽

E PI I Dvidi amam nobis xioc fauet, & est remn sciliatussed fide iustificatis, Rom. s. Iustita cati fide pacem habemus cum Deo Patre, per Dominum nostrum Iesum Christum, Per quem etiam accessum obtinemus fide ingratiam hanc in qua stamus. Quapro pter quoties Paulus aliquibus gratiam di Pacem imprecatur, simul requirit fidem: sine qua nemini contingUnt. Hanc praecedit praedicatio verbi,cui coniuncta est vir tus Spiritus sancti Meminerimus ergo praedicationem Euangelia summa bona secum adferre, quae qui non habet,sub ira

damnatione manet.

Gratias agimus Deo sem. per pro omnibus uobis, mentios nem facientes in precibus nos stris.

Propositio est gratiarum actionis obprofectum Thessalonicensium in pietate. Vnde nos discamus gratias Deo agere pro suis henesicris, maxime pro propa gatione Euangelii. Et simul admoneamur, quod propagatio Euangelr diuinum sis opus Exemphim Pauli no etiam invitet ad

issu E

27쪽

icta unia Spallas plog od orandum pro Ecclesia, quoties ad D Um preces fundimus, Z ministros verbi ossicii sui commonefaciat.

Indesinenter memores es

stri propter opus fidei, Miabo, rem caritatis, & patientiam spei Domini nostri Iesu Christico. xam Deo & patre nostro.

Ratio est propositionis, ac totius ex positionis sequentis summi Sed omnia Lint nobis distinetius excutienda.Cum dicit, Indesinenter memores vestri, monet summum c audium Christianorum esse debere, mutuum in pietate profeetiam, nec ullum debere esse aristius vinculum inter homines pietate vera Deinde breui phorismo complectitur summam vitae Christianae, quae sita eii in fide, caritate de spe atque horum effeAibus seu fruetibus. Fides,spes Sc caritas relident in corde, sed eorum fruetus palam testantur, ubi verere non simulate adsunt. Fides proinde non est otiosa, sed operatur, producit suos fruetus, inuocationem, gratiarum aetionem,constantiam in consessione αλ-

28쪽

E 'I n. I. Dias Iaborat,id est eri molestias in praestandis offici jid leuandis fratrum oneribUS. Spes tolerat patienter quaevis incomm da, bona promissa in fluctibus persccutio nem evectando, Sed ne quis hac spe frustratum iri suspicetur, eam fundatam esse in Domino nostro Iesu Christo asscrit, Id que in conspeetu Dei, qui coram in luctur Omnia, Z habet curam suorum, iuxta illud mouit Dominus viam iustorum. Colligamus igitur c hoc loco veram Christianismi rationem,quae est firma fidei constantia cum caritate Sc spe, quae salutares fructus per totam vitam in aedificatio

nem edunt.

Scientes fratres dilecti a Deo

esse electionem uestram.

Singulae expositionis parte vim con- sirimationis habent. Reuocat autem hic

Paulus ad causam primam, profectum Thessalonicensium in Evangelio,nimirum quod sint a Deo electi. Quotquot enim vere in Christum credunt a Deo electi essse

dicuntur. Nam electi dicuntur respecta impiorum, qui viles& abominabiles habentur in conspectu Des Cum contra fide

29쪽

is a Ped

ipeod iii Narrepti TR EssALON. se preciosi, inimo fili Dei censentiti adeoque electi. De modo,causa fundamento electionis credentium abunde diximus in Primo capite ad Ephes

Quia Euangelium nostrum non fuit erga uos in sermone so sum, sed etiam in potentia,' spiritu siancto S in certitudine

multa.

Haec expositionis pars confirmat prs cedentem rationem di simul narrat quo modo Euangelium apud Theslatonicenses fuerit efficax, quomodoque sit diuinitus confirmata praedicati per potentiam, hoc est, miracula, per Spiritum sanctum intus confirmantem auditorum corda, S eXcitantem fidem, di per πληρο poρία distillam, qua scilicet ita stabiles sunt facti Thessalo nicenses, ut nullis obstaculis persecutio num rectus illorum cursus in Evangeli fide S confessione sit impeditus.Porrd tam etsi miraculorum tempus cessauit: Tamen nos sciamus cum praedicatione Xternavere adesse Spiritum sanctum, is excitare arcana vi auditores ad assentiendum e

30쪽

Quemadmodum scitis quas Ies fuerimus inter uos propter

UOS, Quod dixi de praedicatione uerbi cessicacia spiritus, Id proprio Thessaloni censium testimonio confirmat, qui erant spectatores totius negoti j,in quibus Spiri tus sanctus efficax erat ad praedicationem Paulla Hinc discant ministri verbi ita docere, vitams instituere, ut possint secure ad auditorum testimonium Prouocare.

Et vos imitatores nostri fas isti estis & domini, amplexi uershum in tribulatione multa cum

gaudio Spiritus fandii.

Repetit quod initio dixit, sed per collationem exempli.EXempla enim optimorum imitari non exigua laus est. Sed quo modo imitatores Domini sunt factic iavi ille plurima mala tolerans, a proprio Populo,gaudebat tamen spiritu dia Theseialonicenses a propri js ciuibus tribulationes serendo,gaudio conscientiarum in Spiritu sancto se erigebant, Sc consolabantur. Hinc Alac

ittit