Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

51쪽

THESSALON. sermonem Dei, uere credatis, Deusque sit in uobis esticax,ostendit laaud obscureue stra constantia, qua grauillima quaeci pro Euangelio patimini, ac ut ipsos consbie xur,dicite emplum Ecclesiis Dei, quae est in Iudaea, imitari Utque dis ei natueram Ecclesiam Dei ab ea, quae falsi, sibi hunc titulum uendicat, addit, In Claristo Iesu. Huius enim corpus est Ecclesia vera in illo collecta, Sc compacta. Porro laoc exemplii in amplificat a simili. Sicut Iu daica Ecclesia a bis contribulibus, hoc est, a Iudaeis patitur: sica uos patimini a pro Priis ciuibus. At ita laoc Xemplo ad patientiam Sc constantiam hortatur Thessalonicenses. Hinc nos quo B admoneamur Sanctorum exempla imitari, ut ab iis di scamus constantiam Sc patientiam in se renda cruce, tempore PersecutioniS, ne fra impatientia confessionem abriciamus. Deo enim ita visum est, ut crux sit veluti quoddam examen fidei, quo Probetur eius sinceritaS.

Qui S Dominum occides runt e sum, S proprios Propheras, S nos persecuti sunt, Sc Deo

mora

52쪽

non placent, Momnibus homi nibus aduersantur, prohibent nos gentibus loqui, ut salue natur, ut expleant peccata sita semis Per peruenit enim in eos ira in sinenti

Amplificatio est qua exaggerat mali tiam Iudaeorum per distributionem, rimul poenam impietatas eorundem notat: cum ut occurrat scandalo cruciS, tu ut consoletur cruce prestas Id quod facit triplici argumento, exemplo Christi Sc Apostolorum, salute promissis prjs,S ira Dei, hoc est, damnatione super impios S persecti tores Ecclesiae. Et prodest sane in haec tria

tempore persecutionis respicere, ne multi tudine impiorum, d persecutionum Bu- diibus superati fidem abriciamus, echis enim tribus ingentem consolationem hausisse sanctos Martyres non est dubium. Praeterea obstruentur hic tres loci Primus, de rabie persecutorum Ecclesiae, qui in tantam seritatem deseruntur praecipites a Satana, Vt nunquam expleri possit sancto ruti sanguine. Secundus, de impletione

Quia

53쪽

pro ibi

scesserum eorum, qui male agendo pergunt,nam mensuram, hoc modo sui iudici implent differtur enim poena, donec

iniquitas illorum ad summum perueneris. Qtiare sedulo nobis cauendum, ne peccata peccatis addendo, rep amus nobis

iram in die iudicii Tertius, de ira, quam in illos peruenisse dicit sic in finem, tio

admonemur de reiectione ventis Iudaicae Propter eius contumaciam, is nefanda scolera, In ioc exemplum similia intuerino oporter, vi admoniti illorum malo, vivamus solicite magis in timore D EI, ne in similem Dei iram ob nostra peccata Incurramus. Nam haec iraticia damnatio, S resectio, ut ad totum populum Iudai cum non pertinet: Ita nec ad solum Esaias enim Sc Paulus docent, quod reliquiae saluae fiant. Deinde eadem damnatio com munis erit omnium, qui vel persequuntur Euangelium , vel alioqui Epicureoruni more illud negligunt, vel deficiunt a cognita veritate, nam immota sententia est, Qui non credit in Filiunt, ira Dei manet stiper eum.

Nos autem fratres orbati uobis ad sp actum horae, facie non

54쪽

corde Uehementius studuimus faciem uestram uidere cum multo dcsiderio.

Tertia est huius capitis pars, in qua se excusat, cur ad ipsos non Venerit in tanto illorum periculo Nunquam enim magis Optanda est fidelis Doctoris Proesentia, quam cum propter doctrinaria grauior suboriaturicrsecutio. Primum igitur si gnificat promtitudinem animi sui ad in DisendumThessalonicenses.Deinde,cur n5Venerit,eXPynit.Verum hec ut magis conspiciantur, crvαλuἶκω ea reteXam. Pri

mum itaq; se orbatum illis dicit unde significat affect iam suum erga ipsos uere Paternum, qualis in fidis verbi ministris requiritur. Deinde hunc affectum colla tione eXaggerat, cum inquit, Ad spacium horae quasi dicat, Molestum est mihi durum sane abesse a vobis adspacium horae,

nedum tant tempore. Tertio, vi eos

nonnihil consoletur, correctionem addit, Facie non corde inquiens,ac si1 dicat.Tam' etsi facie a vobis subductus sum, δή corpo rati praesentia Tamen corde dc animo apud Vos maneo. Non enim quemadmodum lanci separatam, serium llo altius is n

potis

55쪽

s praesissima,

THESSALON. dum corpora, Ita animos interuallum Iocis arat Quod quidem non ad substantiam, sed ad animorum affectum, is deside rium referendu esse manifestum est. Qua madmonet eo se maiori studio quo diutatius abfuat, contendisse, ut ipsos inuiseret Idque multo desiderio Quemadmodum parentes qui longo tempore aspectu liberorum priuati, se uentius eo uidere Ostiunt.

Itaque uoluimus uenire ad

uos ego quidem Paulus&se, mel, S iterum sed impedivit

nos SatanaS.

Prolepsis est, poterant enim impatientiores norae obiicere. Cur ergo non uenis Respondet, uoluntas quidem non defuit nobis, sed facultas S Occasio. Conatus sum quidem ad uos proficisci semel atque iterum, sed Satanas nos impedivit per Iudaeorum insidias, qui meae uita insidian tur. Hic enim impedimentum Satanae u cat malignorum studia, de insidias,quibus impediedatur, quo minus ad ipsos uenire potuerit , uerum hic quaestio oritur nun-

56쪽

E PQ S I. Dquid Satanas possit alicuius sancti propositum impedire Ad quam quaestionem Basilius respondet in hunc modum. Eo rum quae in domino sunt recte factorum, alia sola uoluntate ac deliberatione animi esticiuntur, Alia ad hoc ut esticiantur,indigent etiam opera corporis adhibendi uel studio, uel tolerantia ac quaecunqUesunt eius generis,quae in sola animi uoluntate posita sunt,haec nullo modo impedire Satanas potest. Quae Uero sunt ad quae co- sequenda necessaria est opera corporis, in his plerumque Deus nasci impedimenta Permittit,uel prohandi uel detegendi causa illius,qui impediatur.Hinc praeterea di scendum exemplo Pauli, quo liceat sancta aperta pericula fugere, modo id fiat salua pietate. Neque enim debet quis se temere in manifestum periculum consscere.

Quae est enim nostra spes,

aut gaudium, aut corona gloσriationis nonne uos coram

Domino nostro Iesu Christo in ipsius aduentur uos enim estis

gloria nostra, gaudium.

57쪽

u actores

THESSALON. Ratio cur ad eos uenire uoluerit. --mo non libenter apud eos est, ex quibus gaudet,de quibus quam optime sperat, a quibus gloriam habiturum se considit. Qitareis ego inprimis inuiserem uos, qui estis mea spes, gaudium, ct corona gloriationis, Idque in aduentu Iesu Christi Sed quid est quod uocet Thessalonicenses su am spem, gaudium S coronam Annon Christus solus spes, gaudium, S corona est' edentium c est prosecto Christus spes, gaudium , de corona credentium , adeo quod extra illum nihil spei,gaudii aut gloriationis sit reliquum. Respondeo igitur iit supra primo capite in illii in locum N que quaerentes ab hominibus gloriam

intacunque testimonium bonae conscien etiae habet in suis factis, potest gloriari, sed non extra Christum. Vide Regulam supra loco notato. Deinde duo observentur hoc loco. Primum quod liceat ministris uerbi pie gloriari ob felicem suorum a horum successum, modo caueant, ne quid suae industris adscribant, sed bonitati Dci qui illorum labores fortunat. Deinde quod quo quis' ministrorum uerbiilii res in regnum Christi adduxerit,eo in ac uentu Christi maiorem gloriam,ac ueluti L a trium-

58쪽

E PI I. A Diriumphum habiturus sit. Unde diTirnoti . Quod superest,reposita est mihi iusticiae corona, quam reddet mihi Dominus in die illo iustus iudex Verum hoc recte in telligendum est, ne ad causarum iustificationis ordinem referatur. Nam tum deamum sanctis redditur illa corona Sc lo ria, ubi fidem seruarunt, certamina decem rarunt, docursim perfecerunt. Haec corona reposita quidem est, sed gratia Des Semerito Christi, non meritis propriis. Qua tamen corona , gloria compensantur la-hore dc certamina. Huc Danielis refero dictum Doctores sulgebunt quasi splendor firmamenti, is qui ad iusticiam erudi

lint multos in perpetua aeternitates Qtia re nequaquam cum hac compensatione

laboris de diligentiae in ministerio uerbi pugnat gratuita imputatio . Hanc enim praecedere necesse est. Nam nisi gratuita imputatio iusticiae praecedit,nulla operum remunerati sperari potest. Placere enim non possunt opera sine fide praelucente. Habet igitur fides duplex obiectum,pro'

missionem remissionis peccatorum seu tu sticiae, cremunerationem honorUm Oporum. Quatenus quaerenda est remisito Peccatorum seu iusticia gratuita, fides in solam stirpstum causa habe Hos

59쪽

THESSALON. Iam misericordiam Dei propter Christum recumbit , sed extra iustificationis causam etiam remunerationis respectum habet, quemadmodum de Mose legimus, Hebrae: II.

CAPUT TER

SUMMA CAPITIS

um ad Thessalonicenses, Ut eos confirmaret, a quo reueri Athenas, statum eorum dididisset,gratias agit,optat , ut ipse ad eos uenire possit, Zc illi magis a gisque confirmati in pietate,perstent.

ORDO CAPITIS

TAE R I I. TRes sunt huius capitis partes prima continet causam missi Timothci, criusdem breuem commendationem. Se D a cunda

60쪽

E PQ I. De da exponit,quomodo Timotheus restitersus fidem ac dilectionem Thessaloni censium nunclauerit, unde de gratias se Deo agere testatur Paulus Tertia tu tum, quo S ipse ad Thessalonicenses uo, nire, ac ipsorum interea corda in uerasa ctitate confirmari cupiat.

EXEGESIS C APITIS

TERTII, CUM OB SE vitione doctrinari .

Quare non amplius toles rantes uisum est nobis,ut Atheonis relinqueremur bli,5 misi. mus Timotheum fratrem nos strum,ac ministrum Dei,& co, Operarium nostrum in Euange

Ilo Christi.

QVi in fine seperioris capitis dixe

rat Paulus se impeditum Satana, quo minus ad ipsos Thessalonicenses uonire potuerit, hic se misisse Timotheum suo pomine resert,ne prorsus uiderentur asela