Francisci Balduini ... De institutione historiae vniuersae, et eius cum iurisprudentia coniunctione, prolegomenōn lib. 2. ... denuò editi curâ Joachimi Cluten parchimensis ..

91쪽

quisuit sacerdos Belii ut ait atranus tempore Alexandri, saepe meritoque laudari a veteribus scio quenquidem Iosphus lib. I. contra Api Cnem, narrat descripssisse res Babylonicas abs Diluuio usque ad Iudae Oriin Babyloniam abdu storum capti uitatem: asseritque eius non esse a bulosam histori a quae & cum Iudai. ca historia habeat multa comunia dc cum antiquissimis Phoenicu Archiuis consentiat, di qua comprobari ait Tatianus ex Iubae Regis hist cria de Assyrijs. Sed tanto magis do.

leo, cum illius commentarios inter cidisse, tum vero eorum loco adulterinas quas da rapsedias supposita

esse. Nam etsi in ijs agnoscam nonnulla, quae notha no esse ex Ioseph cintelligo tamen plurastini suppositicia, quae alioqui abs Iosephotio su

issent praeterita. quaedam etiarii in il la farragine video esse praeterita,qUa Iosephus ex Berose recitat. Itaque

an lectione adhibere oportet iudici-

92쪽

um Sc delechum ut neque confusem quod quidam faciunt)vera cum fal-' iis repudiemus neci rursus temere quod hac aetate plures illius Berosiue ores secerunt falsa clivetis complectamur inruit Berosustatuam Athenis in gymnasio, lingua inaurata, ut Plinius ait Meruitvi Iosephus

Romae sed neque eorum idola adoremus, neque temere omnibus quae

scripsisse dic tur,fidemhabeamus. Age ver6 nihil nobis sit intiquius

quam ut in historia fabulas,tanquam scopulos, fugiamus . sed quaenam cautio erit, ut abis nobis caueamust praesertini, in hac extremamundi ae rate, cum multarum rerum ad nos Vix tenuis famae perlabiturauraecum tanta sit obliuio antiquitatis. tam Ob-1curi eius recellus tam profunditenebrae Minterea tam ieeta sint insidi sabularum,ac impossum tam assuta, cum quidem salsum sitae esse dicatur,non amimmutatimquam iamitatio veri. Equidem agnosco in

93쪽

stra memoria ut ait Cicerm remoti: dc proptereaprudentissimum aen. que in eo genes e ut Iurisconsitati aiuntIalli posse scio eam ab alieni restim ij fide pendere,&rem propterea esse 'alde lubricam. Sed scautiones tamen adhibebimus, quas vi debemus 3 possumus; neque t mere tallemur, neque in iustam, prehensionem nostra pρrsuasio imcurret aut sitnterdum sirte errabbanus, ita cum multishqnis, sapiemi bus eis abimus, ut neque turpis em orsit,siquis sit, neque possit sicile Konuinci. Vetus&prima sapientiae lex esse dicitur, po temerecredere. Ergo secessat fatua temerarisque cre iustas.Namac eam culpa n*nsar: Maurisconsulti reele pronunciant: toties non setiam siliuntur qui

scribunt,sed iis a gitur, quod

nunqua scripserunt, vi cautainquia

sitio valde sit necessaria. Caeterv est

94쪽

riae locum relinquet: &vero norin

genui, sed impudentis atq;praefracti hominis est, etsi quid probabiliter dicatur quod de grauem auel orem,

testemii habeat,tamen id contum citer tanquam salsum repudiare,cili Quidemneque quod affirmatur, re- rellere, neq;cur illud, epudiet, causam dicere, stit Equidem quoties bono ue graues his fic lego, st tim cogito vetus illude Authoest situ satis est, aut nescio quid sit satis. sed est alicui artis atqkiudicii discςrnere, cui potissimum fides habenda sit, praesertimui tin historicis scrip toribus saepe accidit,ssissentire videa Meges ε Iuriscosulti negat sic inodesposse, de re statuere: sayi

tis veroiudic- esse aiunt, in re pra senti cauere ac quidem etiam eum expendere debere testimonium

quod integrae frontis homo dixe

rit. Non eq*xumo scriptoribu

95쪽

1 DE INsΤIΤVT. Pronunciare, neque tam odiosarrcensurim suscipere vellem.Sed pro fecto iaphcoqueri cogor,quod Thi cydides conqueritur,multos ut ille ait αααλ ωωρ. fuisse in veritate per Destiganda Memini Polybiu scripsisse maximam dc difficillimam par tem histori ci operis esse,redie dessapienter iudicare de scriptoribus hi-Horicis. De eorum oratione non loquitur sed de tesimonio, Mea, qua digni sunt, fides id nos verecunde quideminam antiquitati Quaedareuerentia debetur sed ingenue tamen doliberet veritatis enim major

semper cura esse debet quod libri

nobis narrant, excutiamus. Liuius

aliquando in hoc genere dixit malle se scriptoris siue librarii mendum

quam au floris mendacium accusa re. Equidem mendis refertos esse libros scio neque in iis delendis postremus nunc labor est doctissimor i hominum. Verum&mendacii a

vendi multiplex est,auq neque id

96쪽

Ira o R. aps sempersalietatquesugiet,sicali re agamus Deniq; diligenter, cauendum esse sentio, abs libris suppositiciis atq; adulterinis, qui specioium magni alicuius iustoris nomen falsa inscriptione mentivtur. Tales enim multi circunseruntur: quorum nu*K thalogum contexerem, nisisi hac aetate nothos illos satis esse notatos,

atque abdicato. biectosque put rem .id pluribusopus est illud temper aeneamus S perpetuo me minerimus, nos in lectione histo-aiarum esse debere,quales ab Aristo

tele esse dicuntur, qui neque pueri, neque senesiuit qui inquam radcredendum neq; nimius ciles, que nimium diffitales sint. inquit tum proseicto est& illud Hesiodi,

o quoque aliquis vicissim dixerit,

atq; salutares. Non colligo haec di teriaitaleique sententias, sicuti pu-

97쪽

DE INSTIΤVT. eri apophthegmatibus tanqua enblematibus suas in schola declam: tiones ludendo pingunt, quorUI paulo post cum inani senitu me nacria fugiati Sed quod serio dico, tenebo, atque urgebo, Sc in repraesenti postea ostendam non suis te ociosam aut ludicram praemonitionem Interea desillud nunc mihi in mentem venit quod Augustinus scripside utilitate credendi. Quia vero liber extat,&, legi ab omnibus facis potest,& eum totu legi velim nun ex eo illud tantum repetam, quoeait,intelligere,semper sine vitio esse credere, aliquando cum vitio opinari nunquam sine vitio Crederi tunc esse culpandum, quum vel di Deo indignum aliquid creditur, vede homine sicile creditur. In caeteris rebus,si quis quid credit, quod nescire intelligat,nullam esse culpa Credo enim inquit sceleratissimo

coniuratos virtute Ciceronis quon

dam esse interfectos. Atqui id nor solum

98쪽

solum nescio, sed etiam nulla padhome scire posse, certo scio lara. gustinus scire dicit , quod ita intellia

gimu ,ut certa metis ratione ςne .mus ut scire rationi, sicuti credere,

auctoritati tribuatur. Ideoque omnem intelligentem etiam credere dicitised non omnem,qui credit,intelligere Veruli subtiles illas diiun amones nunc omitto Adiiciam vero quod in Epistola centesima trigesima prima,cum alias liberales dilibplinas acerbe notaret historiam a Lemmagis laudaret, cum siue bona

siue mala hominu,tame vera, narra,

tur adiecit, Quamuis in eis cogitos cendisscriptores, qui spiritusaneto notatuti sunt, rumoreiq; colligere ipsa humanae infirmitatis c ditione copulsi sunt, quemadmodu non fallerentur in plurimis, omnino novideo. Est tamen in iis aliqua Spinquitis libertatis,si voluntassi mentiae idiaton habent , nec homines fa L lgo nisi cu ab hominibus humana

99쪽

r, DE IN si1iVΤ. infirmitate falluntur. Sed Augustinum nunc missum faciam , alio nostri ordinis potius consulam, Qude eo de quo quaeritur, aptius res po-dent. Iurisconsultiac leges ciuiles alunt, aliam esse testium,qui rogati audiuntur: aliam testimonioru, quae leguntur aut recitantur,aUO Oritatem dc testibuspotiusquam testimonijs esse credendum admonent. Quid nos in historiae causa Certe in ea, pr sertim quae nostrae aetatis non est, testimonia legere possumus, testes praesentes audire non possumus. Sed ut olim Senatus cen fuit, monumenta publica etiam potiora testibus esse, quemadmodum noster Marcellus ait: Sic iubli- cis a stis non minusquam actoribus fidem adhibendam esse putamus,

si eorum nullus error arguatur Certe quod Vlpianus noster dixit, veritatem rerum , erroribus gestorum non viciari imprimis tenendum

est. Sed ubi falsa illa esse non pro

bantur,

100쪽

NIs Τολ ibantur, cur vera esse negabimusissiquidem optarem, ut scriptores ea

demum narrarent, quae Viderunt,

quibusque interfueriunt. Quod 3c Polybius profitetur sese in historia imprimis desiderare, sc veteres plane postularunt , qui errum propri.

rerum historiam esse dixerunt, Jubhus rebus gerendis interfueriris,cui eas narret, quod historia Graece sagi ificet rerum cognitionem praesemetium,ut ex Verrio Flacco refertis lus Gellius Verum si ij auictores non ς currant, qui testes oculati sint, possint dici iam πτα : proximum est, ut eos, qui quod ab alijs acceperinit, bona fide narrant, audiamus, praesertim siri ijs aetas ipsa desantiquitase, virtus silem atque aucto itatem conciliet. Seneca hos, qui se non