장음표시 사용
141쪽
dieio actionibus dissiceptent, ut docet Aristoteles i . Eodem vero fine Civitates in latissima imperia coalescere supra tradidimus et . Loco igitur bellorum, quibus constigerent, ii sibi relictae, nullique Superiori subjectae essent, ae iones eis, tanquam privatis tribuuntur. Jura autem belli quidem publica sunt: at actiones ad j iis' pHvatu iupcriinent 3), cum sing ilorum utilitatem respiciant. Has igitur jure privato prodiras actiones ad Civitates & provincias, si de earum jure
controversia oriantur, interpretatione extendimus.
V. Phine contrarium accidit, si contingat, familiam aliquam seorsim consistere, nulli Civitati subjectam. Tunc enim domus instar Civitatis, & Paterfamilias instar Principis ac Regis est. Nam denr0uar quam Civitate utitur , ut loquitur Aristotelis 4 . Multa igitur jura, qua alias publica sunt, & ad Remp. spectant, ejusmodi patrifamilias tribuenda sunt. Summum enim in suos imperium, omnemque Iuri,dictionem exercet, quod Aristoteles Lautoritate Homeri ostendit. Potestatem etiam belli, & pacis,& foederum, habet: qualis sane paterfamilias Abrahamus erat, qui trecentos octo. decim armatos domo sua educebat & Reges finitimos bello persequebatur l6 , cum aliis vero foedere conjunctus erat. Quemad- modum igitur patrifamilias belli, aliaque publica jura tribuuntur, quando familia illius eo statu est, quo est Civitas: ita Civitatibus, earumque principibus applicantur actiones , aliaque jura privata, quando eo statu iunt, quo privati in Civitatibus, id est, quando fu- periori alicui Civili imperio subjecti sunt. Non autem putandum, nos intelligere actioiles, quas sorte Principes de rebus mere privatis instituunt; si V. gr. emerint, vendiderint, vel aliud tale negotium contraxerint. c. iis enim dubitat, Principes in hujusmodi negotiis, ut mere privatas personas considerari γγ Nobis vero proposi
142쪽
C AP UT ULtum est ostendere, ipsi illi Imperio , quod Principi, quaten primceps est,in subditos, atque in univerimi ditionem tribuitur, jura aliqua privata applicanda, esse. Jam. enim demonstravimus, de ipsis statu Civitatis ac Territorii actionibus, quae alias ad jus. privatum
reseruntur, disceptari. 'QVI. Nunc igitur ulterius ijus, ex qua actiones illae originem habeant, qIiperendum est. . Quoniam enim actiones istas exatinionibus, quibus privati inter se .utuntur, interpretatione quadam .dcducimus; - etiam jusia quota actiones hae oriuntur,4 Itidem ex analogia juris privati spectandum , est. Quemadmodum igitur silvuli pelv lj patrimonii sui dominium habent: sic &ipsa Civitas universiale quoddam dominium Regionis, omni' umque ejus partium habet. . . Qito persinet illud Dionis Prusaeen-- sis i): RQ io Civitatis est, at non eo minus ineasivum quisque Asbet. Quanquam enim hoc jus, quod Civitati in univei ana Regionem competit, genus aliquod diversum sit a dominio rerum privatarum, haud exigua tamen analogia cum eo congruit. . Itaque ab aliis quidem distinguitur, ab aliis autem etiam nomen dominii ei tribuitur Grotius autem dominium eminenS vocat 3 , ut a vulgari pruvatorum dominio distinguar. Hinc modos acquirendi, amittem dique dominii & imperii, uua eademque via tractat o Rii in e iam tradit s), ipsa summa imperia quandoque in patrimonio cen ii imperantium, & pleno jure proprietatis ipsorum esse. Mox extendit hoc o) ad imperia non summa, id est jura Superiori aris Territorialis, ut apud nos vocantur. Et certe ordines Imperii nostri Superioritatem Territorialem dominii quodam jure habere, vel inde colastare potest, quod plerique eam jure studi habeant. Feudum autem utile quoddam dominium est 7 . Jam facille intelligi.
143쪽
tur, quantus nobis aditus ad jus privatiun patefactus sit. Pracipuum enim totius juris privati eaput dominium est, ex quo reliqua sere derivantur. Non immerito enim Plata censebat, Meum & Tuum sontem esse omnis discordiae. Ubi autem dominium, ibi & possessio. Ergo hoc qnoque iuris Privati Caput adhibendum est. Ex hujusm digitur, & id genus aliis snam mi icto plura inde nuunt juris privati eapitibus actiones, quae de iure Territorii instituuntur, dijudicanis
dat iunt: atque hac de musa lini de eo, taliquam de iure aliquo privato, egerunt. Antequam autem singula ecialiter attinganus, 'una, inerave obiectio removenda est. . VII. Primo enim satis manifestum est, son obstare nobis id,
quod ante dictum est de diversitate iuris publici & privati. Haeeeniniimpedimento esse nequit, quo minus pro re nata ab altero ad alterum argumenta sumantur. Aristoteles jus, quod inter parentes& liberos, maritum & uxorem,inter dominum & servum intercedit, investigaturus, ex analogia quadam Rei p. quae in domestieis societatibuS cernitur, principia petit. Societatem enim patris & liberorum cum Regno, societatem eoniugalem cum Aristocratia, societa tem domini & servi cum Tyrannide confert I): δἰ inde, quodnam
cujusque jus&officium sit, demonstrat. Ille igitur sus privatum ex jure publico declarat. Nos quasi eontraria methodo jura oris dinum Imperii quibus Regioncs Atinent, ex iure privato, domu . nii, possessionis, & id genus aliis partibus, interpretamur,quo inde actiones eliciamus. .anda enim in Judiciis imperii ordines da Iure Regionum, quibus praesunt,lirigant, quasi privatas per nas s
Ilinent. Actiones igitureis ex dure Privato accommodantur. Hae enim, de iura, unde petuntur, ex Jure privato nota sunt. Egnoistioribus autem in rerum cognitione semper progedinaui et . IIX. Nec obstat, quod non omnia dominii, aliarumque privatarum rerum Jura Superioritati Territoriali conveniant, v. gr. liberan l. 8. Eo. Nisum. s. Ia, dc I 3. 2 Arist. l. I. Eth. Romach. c. a.
144쪽
libera illa seculias alienandi, de pro lubitu disposendI 1 . Nam gemultas res privatas alienare non licet, quod tamen dominio earum detrimento non est. Neque lios hoc volumus, Jura privata pro-- lcue omnia ad jus Territorii trahenda esse. Iam tum enim monuimus , imperium in universem regionem non esse pi me privatum dominium. Judicio igitur hac in re utendum, ut decet Joum, b ni & atqui artificem et . Fortassis nonnulli hac in re peccarunt: sed
haec artificum', non artis culpa. tIX. Fuerunt tamen ex JCus, qui hoc genus interpretandi, quo taliones privatas ad Jurisdictionem applicamus, plane reprehenderent. Ita Molina j is dicentibus millum jus in re, nec posc. sessionem, dc consequenter nec possessoria remedia, vel actiones competere contendit 3 . Caeterum quanquam hoc verum sit, si jus Romanum spectemus:juxta mores tamen hodiernos Imperii nostri aliter se res hibet. Nam veteres Romani magistratus administratores tiatim erant Iurisdictionis. Si igitur controversia de ea oriebatur, non ordinariam aliquam actionam instiniere poterant, sed vel superioresmagistratus extra ordinem cognoscebant, vel impe-perator, quamcunque vo bat, legem dicebar At in nostro Imperio Iurisdictio ordinum adeo propria est, ut eam quasi patrimonii cujusdam jure possideant. Quapropter, quemadmoduum privati res, quae in patrimonio sunt, sic illi Jurisdictionem ordiaariis actionibus defendunt . vel viiidicinit. X. Devique dixerit quispiam, nos renovare quaestionem illim de iuris publici Iustinianei usu in Germania. Sed quid manifestius, tunc quaestionem longe esse diversim ab eo,quod nos quaerimus r Non enim nos dicimus,Remp. Imperii nostri ex antiqui Luperii Ro inani statu cognoscendam I potestatem Imperatoris extam illa Re
145쪽
xla, qua pqpulus Ronaan iis et V in eum I omne imperium transtu. lisse fertur, nietieisdam , Electores Praseisiis praetorio,Principes Prae . sidibus Se proconsulibus comparandos esse. Hanc, inquam, doctrinam dudum explosam nos non restauramus. Sed hoc dicimus, quia j diria inter ordines imperii 'de jure Territorii ad exemplisin judici, r im privatorum instituantur,propterea & a JCtis ad jus Te litorii explicandum, & a Judicibus ad controversias ea de re exoristas dijudicandas, multa jura privata adhiberi. Apparet sane hane a priori illa longe diversamqhastionem esse. itaque illam , qtiae ad nos nunc non periinet, ne attingimus quidem: hanc autem, quoniam ad argumentum, quod nobis sub manibus est, explicandum necessaria est, praeterire non debemus. Percurrendo igit tir summa Iuris privati capita, quaenam praecipuum usum hac in materia habere videantur, breViter annotabimus. Utemur autem melliodo in
XI. inquit octus et , qui utimur, vel adpersonas 'pertinet, velaires, Vςrum Jura personarum quidem missa faciemus. Iura enim parentum di liberorum, conjugum, S herilia, maxima ex parte ad Principes, tanquam privatos, pertinent, & propterea a nostro instituto aliena videntur. Tutelae tamen, qua itidem ad jus personarum refertur a), paulo alia ratio est .ioniam enim tutores illustrium personarum non patrimonium privatum tantum, sed etiam ipsam ditionem administrant ; certe tutela haec, non mere privatum, sed potius publicum negotium censeri debet. Unde gravissimae, ut notum est, contentiones de ea existere solent. Leges putem publicas, quibus regatur, Oppido paucas habemus; nisi quod de Electorum tutela nonnulla peculiariter eonstituta sint 49, quae tamen ipsa multo maximis controversiis
146쪽
involuta sint i . Ressiquorum Principum & Comitum intelit tuora privata, uti Romana, vel Recessibus Imperii constituta,aut mo ribuet recepta accommodamus. mad inoduin igitur ptivatis et , sie& Principibus pennissim est, testamento tutores dare, quos cunque idoneos Afido j. idicaverint, etiam' mediate imperio sub , jectos. v. gr. unu ni vel alterum ex Consiliariis, ut saepe solent. Hille occasione juris Romani a quaestio exormir, an tutor a Princ etestamento minus solenni datus egeat confirmatione. Schraderiis
) quidem, qui jus publicum magiscespicit, &Principes in Terri.
toriis suis instar Imperatorum considerat, nulla putat opus confii matione esse. Rosenthallus s) veth contrarium statuit, quia incipes respectu Imperatoris & Imperii tanquam privatos consis derat, ideόque juri privato inhaerendum putat. ' Verum hodie sor lassis hujus quan ibnis haud magnus usus est Ex Constitutione enim Imperii qualescunque tutores fuerint, sive legitimi, sive testamento dati, administrationem nonnisi exdecreto magistratus susci pere debent 61. ' . ' . XII. .od si testamento tutor datus non sit, ei, qui iure successionis proximus est, onus tutelae incumbit in , quae juris Civilis retula etiam ad lauda Regalia extenditur g). Quoniam 'ta. men alii persape successores allodiales, alii seudales sunt; hine in mera Imperialis, nisi gravis causa aliud siladeat, plerumque cum
agnatis etiam a parete matris cognat Metutelam gerendam conjum tere solet: δe si ex alterutro tantum latere aliquem nominaverit is, qui tutorem pupillo perit, deereto moneri solet, utex aItera
147쪽
etiam parte aliquem nominet, ceu docet experientia sere quotidiana. Quoniam vero in tutela gerenda reliquis propinquis jus Civile Romanum matrem & aviam, certis tamen conditionibus, praesert i , quaeri potest, an hoe etiam in tutela Ducum & Comitum, locum lia. beat. Sane fuerunt, qui hoc in dubium vocarent et . Nam regimen
mulieris, inquit Rosenthalius D, in magna ditionepericulosum , Ononsatissimum videtur, nis admodum idonea, quales paveae r periuntur, fuerit. Hinc de. Gallia testatur Thumus M. quod ominarum, ursuccessionem lege Regni nescit, se imperium admLxistration semper fatalem experta sit. Quicquid ejus sit, nos
sequimur authoritatem juris Romani.Itaque quamvis alias muIieres a civilibus ossiciis arceantur o, matres tamen Ducum, Comitum- e, rutrices Omnia Principum ossicia sustinent, Regiones administrant, ipsius Imperii negotia procurant, nec minus officiis illis circularibus, ber auεphre beabin guriten i languntur, ut ex recenti
Circuli Rhenani exemplo constat. XIII. usiae de dativa tutela Iure Civili constituta sunt, ea itidem hic locumliabere, non potest esse dubium. Dat enim tutores Immediatis Imperii Civibus, vel Imperator, vel loco ejus Came. ra imperialis 6 , quanqtum Principes quidem in Aula sere Imper roris malint, quam in Camera constitui, veI confirmari. Quae autem de tutela dicta sunt, magnam partem etiam ad Cur pertinent. Hoc foeciale est, quod minoribus nonnisi volentibus evrator detur, preteterquam ad litem 7 . Unde in Camera imperiali colasti. tutio Curatoris, si non exhibito documento consensus petita fit, denegari solet D. Sed nostrum non est omnia, quae ad hoc argu
148쪽
mentum periinent, recentere. Explicata uberius sunt,cum ab aliis, tum a Rotenthalio I , & Compilatore praejudiciorum Cameralium et, qui Jura Civilia etiam ad tutelam Principum, aliarumque ilIu-yrium personariun extendunt. Nos nunc ad Jura rerum ac- cedamus.
Xlv. Hie autem late patet via ad ius privatum digrediendi. Nam jurisdictio hodie jus aliquod in re esse, & quemadmodum jura
incorporalia rei, sic Iurisdictio territorio inhaerere censetur 3 ; quod cum veteres penitu; explanare cuperent, pene ridaulis similitudinibus usi sunt. Bariolus vi enim Iurisdictionem territorio cohae- irere dixit, ut nebulosiger paludem ; Baldus s), ut acidum muridum in vino. Oritur autem Omnis haec doctrina ex motibus nostris hodiernis, non ex jure Romano. Quo igitur utilitatem ejus ostendamus, praecipua jura rerum speeieliter recensebimus. . Principem' locum procul dubio tenet dominium. Jus auten quo Ordines te . . nent regiones imperii, instar dominii se habere, paulo ante ostendi mus. N ihil enim frequentius legas in JCtorum scriptis,quam lm- .perii Proceres hodie Jurisdictionem, non jure precario, aut vicariae
administrationis, sed proprio patrimonii. ac dominii jure tenere 3 iquod suse tractat Alidreas Κilichen 6 . Sequitur inde, multa, quae dominio insunt, ad Jarisdictionem & Superioritatem Territorialem extendi posse. Argumentum enim a dominio ad Jurisdictionem receptum est 7, Quemadmodum vivir fructus & emolumenta rei ad dominium spectant, ita etiam omnis utilitas ex Iurisdictione proveniens spectat ad eum, qui eam jure utilis dominii habet, non ad superiorem. Unde vulgo privative e. im habere dicitur 8 . Hinc exoritur glavissima illa quaestio, ait, si subditus Principis committat
149쪽
crimen laesae 'Majestatis adversus Imperatorem, bona ejus fisco Im. peratoris, an ilico Principis cedere debeant 3 qua' de re disceptatum fuit inter Imperatorem & Electores iii conventu Ratisbonensi anno Cio iD C xxx. Hi enim ex ea ratione, quam diximus. fiscui Ordinum imperii praevplere dicebant: quam sententiam tuentur etiam quamplurimi JCti l . Sed nos hanc litem non iacimus nostram. In universum vero c Tectus dominii tribuuntur sere etiam Ju- risdictioni et Morum aliquos iusta attingemus. XV. Peramus ad Servitutes, & id genus alia Jura incorpora. lia: quae materia quanquam remotior primo intuitu ab hoc arguis mento videatur , apparebit tam ian, & ipsam haud parum utilitatis habere. Loquimur autetia praecipite de Servitutibus realibus. Noatum igitur est ex Jure Civili,per Constitutionem servitutis dominum
praedii servientis quodam modo imminui. Pars enim inde decerpi.& praedii dominantis posse ri attribui videtur. Quod enim dominus in suo saceret jure dominii, id jam extraneus jure servitutis facit: ut ecce, dominus in suo ire, agere, stillicidium, vel flumen immittere, pecus pascere, aquam dueere potest jure dominii: eadem tamen iaciendi potestas specialiter&particulatim alteri Jure servitutis constitui potest. Hujus igitur rei similitudinem quandam 'in Jure Territ'rii etiam cernimus. Jus enim Territorii instar dominii universale est, & multa jura particularia complectitur 3 , exempli gratia, jus Sequelae, Aperturae, Collectandi, Conducendi, Iurisdictionem civilem & Criminalem, vectigalia & caetera Regalia, quae supra latius explicavimus 4 . Quanquam autem haec omnia Domino Territorii iure Superioritatis competant: fieri tamen potest, ut eorum nonnulla extraneo & vicini Territorii Domino specialiter constitata
Paurm. de jurisd. l. I. c. 29. it. 6. . 3 Zas. i. a. sing. resp. c. 3I. n. I.
150쪽
ituta sint, quas servitutis cujusdam jure. SIc jus Sequelae potest quis habere, etsi non sit Territorii dominus xx Ius Apei turae itidem Principes saepe in arce, vel Civitate extra Territorium sita habent et . Eadem ratio est juris Collectandi a), Conducendi Q, aliorumque 3 . Quin etiam Iurisdietionem aliquam particularem in alieno Territorio quis habere potest, ut sape accidit. Et in universum non esse novum tradunt, ut una provincia plurium do minatu satigetur, alio summum imperium, alio Iurisdictionem simplicem, alio jus Gladii, alio alia jura sibi viudicante 6 . Manifestum igitur est, quemadmodum Superioritas TerritoriaIis instar dominii cujusdam universalis se habet, sic hac jura partieularia, quae in alieno Territorio competunt, servitutibus realibus
XVI. Unum tamen obstare videtur ,, quod scilicet iures Civili servitus realis nonnisi ad praedii alicujus, quod iri dominans vOeatur, utilitatem constitui possit n. Sed Regaliis Od genus alia jura,
quae extra Territorium constituta sunt, magis personae, cui compe- tui, quam ejus Territorio inservire videntur. Si enim, exempli gratia, Princeps aliquis in urbe quadam Imperiali ut alia vicina regione sppcialem quandam Jurisdictioneni habeat: Jurisdictio illa, utut ipsi satis utilitatis afferat, non tam en Territorii administrationem ita juvat, quemadmodum servitutes reales praedio dominanti utilitatem afferunt. Iure autem Civili, si cuipiam jus quoddam constituatur, quQd magis commoditatem possessoris per nalem, quam usum praedii concernat, V. gr. ut pominia decerpere, ut fp tiari, ut coenare in alieno liceat 8 , non servitus praedialis censetur, '