장음표시 사용
121쪽
imponeretur, minuerentur, atque ita in jure quaesito sibi pra judici- una fieret. Proportio igitur, quae inter Comitia Imperii & Conventus Provinciarum est, ex his perspicua est: de ita prima pars Reipubl. quae ad dc liberationes pertinet, de Aristoteli SENATVs voca. tur, eXp ta est. . XXXV.Transeamus jam ad alteram partem,quae in M A G I s T RA . Tinus conlistit. videtur quidem hac in parte, quae variis accidentibus obnoxia est, similitudo exigua esse inter Imperium &Principum ditiones: si tamen antiquum statum respicimus, deprehendi. mus, Aulica officia, quae praecipua sunt, ex antiquorum Regum de Imperatorum aula imitatione quadam expressa esse. In priscorum enim Regum nostrorum Aulis inter dignitates praecipuas erant,Canis
cellarii, Palant2gravit seu Comitis Palatini, Maresehalli, Dapiseri, Pincernae, de Camerarii ossicia. Quanquam autem ex par& Me Regum domestica potius, quam Reipubl. officia fuisse videantur:
ita tamen instituebantur, ut cum cura domus Regiae administratio aliqua Reipubl. conjungeretur. Explicantur singula a Lehmanno I . Imperatores autem, cum Omnia alienarent, haec etiam Osficia ceristis quibusdam Principibus, eorumque Familiis seudali de haeredit i. rio jure concesserunt: unde Electorum Origo. Cancellariorum enim
officia Ecclesiasticis 3 Mareschalli, Dapistri, Pincernae de Camerarii dignitates Secularibus attributae sunt. Iam videamus, quomodo Principes haec imitati sint. Postquam enim Regiam pene potestatem adepti, Aulam etiam Regum instar instituerunt,& Officia illa, si non omnia, pleraque saltem adhibuerunt. Non opus autem est de Comitibus Palatinis dicere. Dignitas enim Regii imperii propria visa, & major, quam ut Principum Aulis conveniret. Enimvero ab intuo nec Cancellariis, sed Notariis tantum usi: qtianquam nec hae levis videtur sitisse dignitas. Argumento est, quod Har,
vicus, qui Henrici Leonis Notarius fuerat, paulo post ad Λrchiepi.
122쪽
seopatum Bremensem evellus su I . Verum successu temporis Cancellarii etiam dignitas in principum Aulas introducta est. Reliis qua officia, quorum supra mentionem fecimus , Principibus non minus, quam Imperatori, in usu fuisse, colligere licet ex ConstituistioneCaroli Crassi de expeditione Romana ormatiae an.ID CCC XC. promulgata, quam edidit Marquardus Frehems. Verba it; habent: Singuli vero Principes suos habent O senarios, Speciales, Marsalium. Dapiferum, Pincernam,G Mmerarium: qui quatuor, quanto plus sunt laboraturi, tanto plus instipendio, investitu, in equitatu, praecaeteris sunt honorandiscilicet, s unicuique istorum
decem libre eum tribus equistrinuantum quartusMarsico addatur quorum unumvidpraecurrendum, alterum ad pugnandum, tertium adspectandum, quartum ad loricam portandum. ' Habuisse igitur jam tum olim Principe atque ac imperat 'res, Mareschallum, Da- piserum, Pincernam de Camerarium, inde manifestum est. Verum Dapiseri, & Pincimae, officia non amplius in frequenti usu sunt. Nonnulli Principes hujusmodi dignitates haereditarias seudali con. tractu secerunt imitati in hoc etiam Imperatores. Camerarii auistem munus divisum hodie inter plures, nominibus & honoris gradibus distinctos; inter quos qui auidritate praecellit, vel Camerae praeses. vel alio tali vocabulo appellari solet. Aulicorum igitur
officiCrsem, quibus Principes utontur, Originem ex antiquorum Rediim aulis derivataria esse, dubitari non potest. De minoribus 'ossicii; non opus est dicere. Sane etiam Praesecturarum Imperialium :vestigia ex antiquitate restant. Praefecti enim quidam Aa in peratore,& inu. bibus imperialibus,&alicubi in agro, Olim constituebaa.
tur. Sedi diimus minuta scrutari. iXXXVI. veniamus igitur ad Iu DICI A, tertiam Rei pubI. i partem, i a qua itidem imaginem summae Imperii Reipi ibi. reluc re videbimus. In Imperio nostro ipsum Regem, vel Imperatorem,
123쪽
cAPUT IV. turn mum seinperfuisse Iudice ire,dubium non est. Quoniam tamen ipse litibus disceptandis vacare non poterat ; olim quidem Comiti Palatii, polleriori autem aevo Jodici Aulico hoc muniis delegabant: de quo apudGoldastum inConsi tutione Friderici II .an.CID Ccxxxvr. Iata cap. Exiv. haec verba leguntur. ugit siush, das
richten. Causas majoris momenti, quae constitutione illa soro Judicis Aulici eximuntur, ipse Casar suo judicio reser at. ' Solebant tamen, prout negotiorum gravitas postulabat, vel Imperii Primcipes in consilium adhibere , vel Ivero ad Comitia , quae olim quidem, partim. nato tempore, partim extra ordinem habebantur, causas ejusmodi referre i). Jam vero Principes Germaniae
haud multum absimili modo jus dixisse, facile ostendi potest. Habuisse singulos Judicem Aulicum, hoc satis argumenti est; quod nomen tib ,hostichnrι hodieque passim supersit. Co
Ventus autem Juridicos episse , vocatis ad Conciliuna Ptovinciae Crdinibus, vel quibusdam saltem' ex eorum numero delectis,m n obscure testamur superiorum temporum historiis. De Bavaria audivimus supra, Aventinum. - Statis disbus, inquit, quotannis cynventibus , iuridicis erierisque , Bavarie Conciliis , interesse Iolebant. Nec alia origo censenda est Iudiaciorum illorum provincialium, vel trimestrium , hir 8aab.
obir QtrarG- Chri u/ quorum nomen itidemque hodieque
124쪽
XXXVII. Qtiam maIe auteni per Germaniam se habueritie Iudicia, si aliunde non constaret , eIinde colligere possemus, quod in Constitutione illa Friderici Imperatoris, quam paulo ante allegavimus,ubi Jimicium Aulicum ordinatur, unius tantum Iudicis naentio fiat. Atque hic iudiciorum desectus causa fuit, quod ordines Imperii, si quae inter eos controversia Oriretur, Non ex jure manu consertum , sd mageferrorem repeterent, ut streia r retulimus. Veriim enim est dictumii fud Ciceronis et : Cum duo genera decerim i , unum per disceptationem , siserum per vim, cumque illad propriumsthmimis,
hoc belluarum, eonfugiendum est ad posterius, si uri non licet er-re. Brevius Grotius;): Ubi desciunt judicia , incipit bellum. E
dem igitur ex eausa quoniam, ut in Imperio, ita & in provinciis omnino male constitutaeram Iudicia, privatis etiam dueIIa permi tebantur. Residebant enim adhuc in moribus gentis nostrae reliquiae . quadam antiquae tithas barbariei, qua non minus ad duelIum,quam in ius vocare adverserium licebat. - Si quis liber cverba sunt legis Alemannicae 47, non minus sensu, quam dictione barbarae libero
aliquod mortale crimen imposserit , G ad Regem , aut ad Ducem, eum accusaverit, es inde probata res non est, nisi quod ipse dicit, iueat εdi alii, cui crimen imposuit , cum tracta spatha se idoneare
contra iliam alium. Quie etiam lacrum aliquid hujusmodi certamini inesse putabanto Itaqun non aliter quam solennt ritu, & cum obtestatione divini Numinis suscipis,atur s): quo sensu divinum j, dicium vocatur 6). Victoria non minoris autoritatis, quam sententia judicis erat. Audiamus iterum Legislatorem Alemannicum
uualis deipsis vicerre, ipse possideat aeum contentionem, es illi alii praesimpius; quia proprietatem contradixerunt, XII. solid. com-
125쪽
ponant. Haec erant egregia illa antiquae Germaniae iudicia. Ηine adeo factutu puto, quod lingua nostra vernacula ipsum judicium bellum juris vocetur, hir stiti reditens litis contestatio, stibiliquiis , litis consortes, striegesiTirmanten i delitis Curator
antiquam belli ac judicii cons sionem redolere videntur.At quanto rectius jus Romanum ὶ Cur ad arma G rixam procedere patiatur Prietor, quos forest Iurisdictionesua componere 1 3XXXIlX. Cum igitur secuIo XU., essiorescentibus cum aliarum bonarum artium, tum Iuris Romani studiis, prisca morum seritas mitigari, & barbaries antiqua exp iliri coepisset, hac quasi nova quadam luce illostr ui,desectum hunc Reipubl. nostrae animati vertimus. Inde partim sub finem illius seculi, partim seculo sequenti, & in Imperio, & in Principum ditionibus, major cura judiciis o dinandis adhibita est. In Imperio quidem duo summa Iudicia instituta, primo Camera Imperialis, cui As es res partim ab Imperatore , partim μb Ordinibus Imperii dantur; deinde Iudicium Auli- .ciam, quod a soliuSImperatoris autoritate dependet. Principes autem hoc exemplum secuti, imitatione Camerae Imperii.Iis Judicia Provincialia, odi, obertandi Merio te, Assetaribus partim ex Nobilium, partim ex Jurisconsultorum Oidine delectis instituerunt,ita ut etiam ordinum provincialium ratio aliqua haberetur 2 . Prae- . ter haec autem in Cancellaria a Confilariis Principum, nomine ac
vice ipsorum, jus dicitur, quod iridicio Aulio a Caesaris quodammodo respodadelatareque quod mera est mperiosis verba suntVultei a Spirae in Imperio, ea stet esse in Angulis territoriis Curia illa, quavernaeuis dicituro .hot i inerit t. s quae es Camera in ipsa Au- , Ia Imperatoris . ea apud Principes let esse. Cancellaria.. Curiae igitur ordinariam Iurisdictionem habent, Cancellariae ut plurimum
126쪽
legatam. Qitanquam autem alicubi duo haec Iudicia ita sint oradinata , ut ab altero ad alterum provocatio detur; in Regionibus tamen haud paucis aequalia sunt, & Iurisdietionem concurrentem habent, aeque acta Imperio Iudicium Aulicum, & Camera Imperialis. Qtiemadm9dum igitur in Summis Imperii judiciis immediati Imperii Cives prima instantia Austregarum privilegiis exceptis) Mediati autem altera demum inst uitia nisi causiae conditio aliud exigat conveniuntur: sic in siminis illis Principum Judiciis
Ordines provinciales, praesecti Principum, aliique, qui inferiores judices non agnoscunt, prima instantia; caeteri autem secunda instantia ordinarie sorum Ibrtiuntur i). Quin etiam ipsius processus, qui in Camera Imperiali constitutus est, exemplum haec Principum Judicia magna ex parte subsequuntur: atque adeo novissima ConstitutioneImperii Ratisbonensi jubentur Principes hoc operam dare, ut, quoad ejus fieri potest, Iudiciorum suorum ordinationes s meralis processiis normae conformes reddant et). sis festin aut
Hactenus de judiciis Principum Civilibus. XXXIX. Protestantes praeterea ludicium aliquod EceIesiasticum habent, quod Consistorium vocatur. Principes autem veteri
Religioni addictos nihil tale habere, non est mirum; quippe qui
nullam Iuri dictionem Ecclesiasticam habeant, vel se non habere putent. Qua de causa nee Imperator causarum Ecclesiasticarum
127쪽
CAPUT IV. Consistorium hodie habet. Olim autem prancici Reges cum adhuc sacrarum caularum cognitionem haberent, Consilium quoque sacrum habebant, cuius Princeps erat Apocrisiarius I . Sed adempta Regibus urisdictione in res δe personas saeras, Iudicium quoquait Iud expiravit; a Protestantibus autem Principibus quasi postliminio, Consistoriis introductis, restitutum est. Quanqtiamenta E clesiastica Iurisdictio cum Civili in ipsorum persona conjungatur, quoad exercitium tamen & administrationem merito altera ab alia tera distinguitur; cum jurisdictiones confundi non debeant, ut vulgatissima habet juris regula et . XL. Pauca addamus de inferioribus principuni Iudiciis, qtiae iisdem subiecta quidem sunt, lege tamen longe diversa. Sunt enim duorum generum. Prioris generis sunt Iudicia Nobilium,Civitatum , municipalium, aliorumve, in quos Principes iurisdictionem jure
perpetuo seudi, vel alterius cujusdam coinractus, tranStulerunt.
Alterius generis sunt, quae a praesectis, aliisve ministris principum adni inistrantur. Ita enim juri dicundo praesem sunt a Principe, ut exercitium quidem & administrationem ipsi habeant, jus tamen &autoritas penes Principem maneat. Caetcrum Iurisdictionem hane, quam praesecti vicaria opera administrant, missam faciemus. Alteram autem, quam Nobiles,vel Civitates, jure contractus,vel pra scruptionis, tenent, iterum analogia quadam ex iurisdictione illa, quam imperator Principibus, Civitatibus Imperialibus, aliisve concessit, sistimare licet 3). Principes enim imitati in hoc videntur Imperaissores,quod non minus,acissi, dominii quodam jure Iurisdictionem in quosdam subditos suos transtulerint O. Quemadmodum igitur imperatori primam inferiorum iudicum instantiam turbare fas non est.
128쪽
. se nec Principibus' hoc liret. Quo pertinet, quod Baldus scripsit et , quod domitiine cedens strum alicui in seudum, non possit cognostere de causis primis rusticorum, quia vasallus iura habet utilia, & ideo praeserendus. Praeterea quemadmodum Imperatori non licet avocare caldam ab inferiori ad suum iudicium, nisi quibus sitas iure permissum, verbi gratia, eum Iudex inserior suspectus est, mi lustitiam denegat 3 : sic nec Principi aliis ex musis litem inseribri Iudicio per modum contra 'us ab ipso construtino pendentem avocare postst 4 . Qiaemadmodum autem omnis e cessio imperatoris intelligitur. calva Superioritate Imperiali: Maeriam omnis concessio Principum intelligitur salva superiorkate minoriali. M ltinue & appellationesrecipere, εe aliis modis ins riorum iudicum peccata de errores corrigere possunt. Possent id genus multo plura ex eodem fundamentodeduci, sed non est opusiquae ab aliissatis prolixe explicata ti h loco repetere. Nobis ustur istaeeindisa suui XLI. Sic igitur per omnes Reis partes aemuosam illain quae inter rimis, quo Principes erestoria gubemam, & simmi Imperii Rempubl. intercessit, bstendimus. Alia enim methodo so mam administratioais,quae plerisque Principibus communis est,ge-
Meralit considerare vix licet. o Pleraque enim caetera , quae ab snalobat ista ab id in in aliis Regionibus aliter atque anter se habent, ut expetientiaporius addiscendi rideretiis , quam doctrina aliqua generali. Itaque nee n quirium .ejus generis attit genarus. Quae aut hactea explicavimus. Miu propterea omnibus, vel
de Reg. I. c. s. n. 122. Ant. Fab, Cod. lib. 3. tur. Uesia. I7. n. 6.
129쪽
plerisque Principum Regionibus com nitima sint. quod haec excommunis summi impersi cognatione rabant, zx cu tanquam Vero principio deduci debuerunt, . Nec de methodi hujus utilitate dubitare poteruut illi, qui noris ni Q quantum in Iuri&Prudentia nor ira argumentis a rerum proportione de similitudi the petitis tribuatur; ut taceam, quod ab ipsis Aristotele satis putoritatis de commendationis habeant. i : ι . II. p , t i. XLll. Antequam autzin finem hinc Caput imponachus, re movenda adhuc est objectiq. quadam, quae comparationi huic, quam inier Principum & Imperii. adnunis rationsna instituimus, Obstare videtur. Etenim mulsa eorum,in quibus similitudinem istam annotavimus, etiam in aliis Rcgnis & RebubspubL extra imperium nostrum locum habe re videntur. An igitur exteros quoque in Re pubi. constituenda ad nostrum exemplum rei puxisse dicemus)Si hoc
vexisimile non est, ne id quidem si poterit, Principes nostros Regi. minis sui statum ad Imperii exemplum formasi hec id e lampi vestigia illa similitudinis, quae nos potavimus, cum in aliis Re bspl.
etiam ab Imperio nostro plane alienis qlaodammodo ceryantur. Non igitur majoris momenti fuerit comparatio, quam nos institui .mus, quams duas Respubl4 plane leparatas, conquisitis diques ilitudinis cujusdam argumentis, invicem conferrς uriis; quod sine fieri misset, eum nee so sit, ut Civitates, quae unum idemque Reip. genus hiabent,multis etiam similibus mstitutis utantur. Ex. gr. Civitates Imperii nostri, quarum Respubi Democraticae sunt, multa similia instituta habere oportet, cum Civitasibus antiquae Graeciae. Si quis igitur ex ea causa cum his illas comparare vellet, quodnam
XLIII. Verum ad hanc qiiidcmobjectionem facile re*onderi potest. Fieri enim sane potest, ut longe dissita Regna, & Civitates plane sejunistae, similibus quibusdam institistis utantur: sed hoe ex accidenti est. Quod autem Respublica istae, quarum altera ab
130쪽
altera originem trahit, simile quid inter se habeam,quodqtie inseriores Resp. instituta superioris Imperii aemulentur, id per se fit, 3ecerta ratione nititur. In hominibus etiam tale quippiam contingis Solent enim parentibus liberi, fratres fratribus facie similes esse. in terdum vero etiath inter' homines plane extraneos miraris quandam formae similitudinem animadvertimus. Sed illa quidem', quae inter permnas cognatas est, naturalis; quae vem inter extraneas interce dit ex accidenti est. Eodem igitur modo in Rebus; pubi. se res hel. Deinde tamen hoc quoque norandum, si vicinae gentes iustititiata quaed nostris similia habent causam eius ei hane eis,quodam C loniaGeroiania nostra egressae, quae longe latequzdispersae sunt,mores nostros, ceu liri solet, in terras peregrin , quas Occupavemn, secum inoxerim. Notum Foque est , quam litte olim imperiistiti potestas se exrenderit , ut adeo mirum non sit, JUuuta aliqua illius ud exteras nationes naanasse. Uno exempIo pro me sui, siciar. . , Coin letudines seudaIes originem sine trahunt agente Getania non tamen in sola Germania, sed ,. ubicunque kemianis das posuerunt, invetiuntur ideoque eo lMe patent, .ut noren is locum iuris gentium habere: v is ita sit τ . God selidit ae-didit, . illis quoque institutis accidere potujt: θ proinde objeitio paullo ante mota notii plane non adyTriatur. . .