장음표시 사용
131쪽
exemplum. Hae enmaa sorma Reip. , qua Imperium administratur, quam longissinae recedunt. Qua igitur ratioue similitudo inserio: mi Rerump. cum Superiori dolandi Potest .aer ut dubio enim civit atesImperiales aequetinperuinem di ai I,acprincipes, sodenaque, quo illi, jure in Re p. admistis N ida uruntur. E contrario tamen negari etiam non potest controversv aliqua. Ait ita a nonnullis
sine hac factam fuisse. Eortassis igitur diuuersi s 4 p. occasionena stquam uspraebuis, jura Civitatiun impugnandi. itiRmequMn a
tem hoc ostendamus, breviter, qu/rati λc has Ri . sumam,quibus hodie reguntur, nauae sint,i evmen mies ij, i, i . II. Quanquam enim Rebiispubl. Inserioribus conveniren misphrioris Reipubl. adminimationem imitari: non tamen hoe tantae necessitatis est: quin sirpe aliter se habeat Muta enim accideremssunt; quae hoc rinpediant', ut sum res Civilis finiis multis etco dentibus obhoxiae. ' Quemadmodum igitur fieri potest, ut homunes contrariΗ studiis , amjcitha aliqua eonjungantur : Ita eontingis etium, utcontrariae Respub L sub uno Imperio consocientur inuod vel lius 'eris Romani Imperii exemphim docere potest. mn tiones etiam saepe,vel in superiora, veniseriotibus Re spub con tingunt, ut licet ab initio fimiles sint,postea plane diversa fiant. Nate Dde ratio est, quod civitates Imperiales diversam planea emeris lim'perii Regionibus administrationis formam habeant. Gubernabam tur eni' olim a Principibiis, Comitibusve, aut Imperatoris praes ctis, plane ut terat Regiones chioniana autem haecadministra. tiores forma gravis ipsis visassierat, paulatim sui juristasta, Iberi rem RempubI iiimuerunt, M supra narrarimis Regi autem coeperuiu perConstam &Senatores,ex nobi horibus civibus elictos
Exemplum hujus novi regiminis peti potist ex RepubI antiqua Sp, reus, quam destrEu Lehmaam. O, grarunt itaque in flatum priori
132쪽
priori administrationi proximum, Aristoeraticuln .nimiruna, ut licet superiori RpipuII. exacte non resiponderent, quam proXime tamen ad eam accederent. Accedit, quod ejusmodi Reipubl. sta tus iniiquis motibus Germaniae, prout eos descripssi Tasiitus, consormi, sit. . Duravit autem haec forma regiminis in quibusdam C
vitatibus Imperialibus satis diu. Cum autem Patricii superbe im: peritare in perdent, plebs autem incremento jam divitiarum &multitudinis aucta. hoe indigno serret, sub initium seculi decimi quari seditioneasassim exortae sunt 3 id quod exemplis arxnt rati, MOguntiae H emae, Ormatiae pirae, aliarumque; C itatum declarat paulo ante laudatus Lemannus I, lia sectum,u tandem Patricii omne Imperitimami terent,&Respiibi Optimatium in Dei moersuas vel-Iitias, mutaremur. Paucorum enim status vix Munc aut aliers, Civitate hodie superest. . Sed haec prestatus explicare: non est nostrum. .
. . I. Em nune autem latere amphin non potest, quid Andre, iunΚn jum thi enim omniumacerrime ura Cni atum impugna vili moveris,ut licet ἔ Λώ- ώνεια Civitatum Imperiahum satis maniffxstas' Superilaritatem tamen iis negaret, Occasionem en hujus rei ex eo arripuit, quod Civitates alserint a forma Reip. .i. caterae Regiones, quae ad ipsius Imperii administrationem propius accedum, utuntur. Nam Potestatem illam,-Superioritas Ter-xicorias voeatur, nonnisi re Primo lina icit et , compeWre, do Regia dignitati, qualem Principes A Comites M, esse hmam eum Civitates, quae a Regia aministratione lange alienassim, non habeant, nec ipsem Superiori atem habere, aut rte, si Filens habeam, hoc tamen iis non ipso jure, ut Primipibus, compe- itere, sed vel eη speciali indu estia, vel ex praucriptione tanti te poris, eu-in pu ria non extet; quasi hoc extram unum ali-
133쪽
quid sit, Regiam illam potestatem, qua principei in ditionibus suis
quasi quosdam imperatores repraetentant, Civitatibus Re ae dignitatis expertibus attribui. 'γ
IV. Cumprimis vero disputationes ejusmodi; hontinumque . dissensiones ex mutatione Reip. oriri solent f. supersuntenim ple rumque Rep mutata veteris administrationis vestigiari manent antiqua vocabula: dignitates & honores retinent siepe illi, quibus nulla superestpotestas: aliis vero, quibus tantundem tribuitur potestatis, eodem honoris gradu non censentur, id quod passimexeniplis dom. probant rerum Civiliurn historiae,& nesatur etiant.b Aristo e ix quoniam igitiirtalis olim erat Imperii StatuRut Prinicipes quidem Regiones sibi subjectas magna cum libertate administrarent, Civita tes vero. vel Imperatori, et 'rincipibiis, plane subjectae essent: quid Hihim, lites, hos Modum mutatione Aetii, Civitates libertate aiatinistrationis Principibus aequatae sint, ita tameis aluiquorum illum statisim adhuc infidere nonnulloruni animis: ut necdum hodie Civitates Principibus potestate aequales censeant Haud panime in hac opinione erinfirmasse videtur vocabidum vernacul 'AI qud p fh stas imperii istius, quop ordines Germaniae ditionesi significatur.' 'Pioniam enim hab pol is stolis Psineipibus ab ini liq competebat; licet postmodum bilis etiam O mmni reata sit uti. mu tamen plerumq ae adhuc vocabulo illo speci ili mi. . . '
ladeyero dissicultas orim qijohibdolillud Cisti Mihi, deo risuodari pista Deinde etiam noli ulla v6stigii veteris sub seeliohis in m supersunt. Nam in Remonibus p incipum subditi si Quique Dominis juramento subjectionis quislhomagium vocitur, obstringuntur At cives' sim est C .hctum Imῆtiari, ipsi imperatori hoc iurametitsi N praestare tendi, mr . Praeterqea quaedam Civitates imperiales ad annuam quandam pecunia prae- .
134쪽
stationem imperatori obligantur: ipsi etiam Principes magna ia pejura in Ci vitatibus olim sibi subditis adhuc habent: in non uultis nomen & ossicium aliquod praestisti imperialis superest i). Hac atque lagenus alia glaucoma illis autoribus oblecisse videntur, ut Civitatibus Jus Territorii negarent,& principatus tantum jure exerceri posse contenderent. Neutiquam vero opus es , pluribus hoc resutare. Nam& Veterum doctrinae advertatur a), de hodie a plerisque immoba:uri & ipla experientia aliud docer. Suffcere nobis potest
publica imperii iacisio in transactione Osnabruggensi s , ubi tamen hoc notandnm : quoniam nonnulli, licet rem iptam Civitati. bus imperialibus concedant, de nomine tamen Superi diritatis Territorialis sis controversiam faciunt s), propterea quod hoc ipsam di- .gnitatemRegalem timul comprehendere ipsis videatur , haec, i quam, fortassis caula est, quod Instrumentum Paci ibi circumlocutione aliqua, quam ipsis vocabulo Superioritatis Territorialis uti m luerit ' Verba sunt haec: Iisque Civitatibus Imperii rata Gint cta maneant Regalia, vectigalia, reditus anui, Libertates, Privi- .legia confiscandi, collectandi, effinde dependentia, aliaque iura ab
Imperatoreo Imperio legitime impetrara,vel longo usu ante hos mstus obtenta, possessa ta exeresta, cum omnimoda frisdictione intra muros, es in territorio. Sed eum de re constet, de vocabulis non est litigandum, Hacten de Civitatibus Imperialibus. V. Superest, ut de libera Nobilitate, an genus Hiquod Reip. imprimis vero an Superioritatem TerritoriaIem habeat, quaeramus.
Posterior enim haec quaestio dubia admodum est. Nonnulli quidem non dubitant assirmare, liberis Equitibus non minus, quam ordinibus
135쪽
hus Imperii,superioritatem Territorialem eompeterex, omnem enim Iurisdictionem, dicunt, exercere in subditos, statuta conderest , Regalia 3J, jura Aushegarutii 4 habere, Pacis Religiosis Γ, alisarumque Constiturionum Imperii capaces esse. Quid igitur deest. quo minus Jus superioritatis iis tribuamus Nec putandum, propterea iis hoc denegandum, quod suffragii jure in comitiis Imperii careant. Haec enim iura isane separata sunt; cum alterum aflsummam Rem p. alterum ad inferiorum ditionum administrationem spectet , quae separata esse possimi. Alii tamen negant, liberos λ quites superiori atem Territorialem habere 6, Quicquid enim habeant Iurisdictionis, vel Regalium', id eos non iure Territorii, sed ex speciali privilegio habere dicunt 7 .' Atque haec quidem sententia magis videtur probabilis, ac altera istac ratio autem, quae alias obscura videtur,petenda ex iis,quae supra de Superioritate μritoriali dicta sunt. VI. Superioritas enim Territorialis proportione quadam Iuribus Majestatis responderi Jura autem Majestatis habere' cense- tur, non qui cuique hominum coetui, sed lii ldoietati Civili sumnia cum potestare praeest Si, verbi gratia, paterfamilias, nulli R ip. subjectus, sunt num in suos imperium exerceri; quomodosane Ueteres, antequam in Civitates coirent, familias suas regebant 8 , atque eiusmodi familias in multis Mauritaniae, de Americae Regionibus superesse, scribit Bodinus s); etsi igitur, inquam, talis patersimilias lati sundia supremo dominii jure possidear, jus vitae & necis in suos exerceat, bellum etiam gerat, pacem R. Redera cum vicinis
136쪽
siciat; nemo tamen eum: vera jurmajestatis habere dixerit. Hate enim ad Rem p. regendam reseruntur. Eadem igitur ratione non quiIibet Imperio nullo medio subjectus Liperioritate ni habere dici potest Certe liberos illos homines. quorum me iniuit Goldastus,
tinb iu superioritatem territorialem habere nemo dixerit; ne vicos quidem immediatos illos, quorum supra M inentione ira fecimus. Superioritas enim territorialis. Ianquam summae Majestatis genus analogum quoddam, rege uda Reputa. aliqua versatur. Hoc time dicere volunt, qui definiit ut Territorium, quod sit universitas ditionis,que 'ecialem habet titulum, G adunius iustam administrationem respicit 3 . Justa enim administratio quae alia est, quam quae justam Civilis regiminis speciem habet. Non igitur cujuslibet spatii terrae libera possessio sufficit ad hoc, ut quis Superiori. talem habere dici possit, sed tanta universitas ac ditio requiritur, ut justae Reipubl. capax sit; quam certe non habent Equites illi liberi. Besoldus 4ὶ quidem notat, reperiri inter eo qui amplissima
bona, amplissimumque territorium teneant, ita ut nonnullis etiam Comitibus & Baronibus in eo aequiparari facile possint: non tamen addit, quo jure ea habeant, an omnia ab Imperio, an qilaedam etiam a vicinis Principibus, ut solent 3 . . Hoc certum est, plerosque eo. rum non habere territorium tantae magnitudinis, ut justam capere possit societatem Civilem. Qianuamvis amplam igitur potestatem habeant in subjest os sibi homines : veram tamen Superioritatem non habent. Quin etiam nonnulli nihil habent bonorum ima mediate Imperio subjectorum, sed persona tantum liberi sunt s . . Hinu
137쪽
CAPUT ULI ine etiam evenit illis idem, qeod liberis istis patribussa miliarum.
de quibus ante locuti stimus, qui cum sparsim quisque sibi viverent, coahi tandem filiat in societatem Civilem coire. Sic liberi Imperii Equites animadvertere coeperunt, suagulos sibi non lumcere. Proinde locietatem inter se inllar Reipubl. foedere & pasto instituerunt. Habent enim Senatum Equestrem, einen milieri, Concilia.
ti, Leges &consuetudines, aliaque Reipubl. instituta : de quibus, quoad Nobilitatem Franconicam, plura tradit weline rusi . Eadem ratione olim institutae ab ipsis. sunt locietates Ganerbiorum, quas itidem explicat wel erus 2 . . . CAPUT UL
l. Hactenus praecipua, quae ad Regionum Imperio nostro sub vetariim admistrationem pertinent, persecuti sumus. Considera vimus, qualis potestas sit Superioritas territorialis, quid ex summa potellate Civi li habeat,& econtrario in quibus Imperio superiori subiecta sit: deinde qualis Rcip. forma in praecipuis Germaniat Regionibus oblitieat, quomodo iiimmi Imperii regimen imitetur. per omnes Reipubl. partes explicavimus: denique reliquas etiam respubl. , quae formam peculiarem & a caeteris diversam habent, tetigiis mus. In plerisque Aristotelis imethodum secuti sumus, cujus do strinam ad argumentum nostrum, quatenus opus fuit, & fieri potuit, adhibuimus. Unum igitur superesse videtur,quod in do strina Politica pene praecipuum, & ab Aristi,tele traditur libro quinto Po.haicorum, ubi causas seditionum, mutationum & corruptionum, x In prach. obs verbo-2 verb. Osintroen.
138쪽
quae accidunt Rebuspubl. explicat. T radit autein, duo esse genera
causarum, quae statuna Rei p. convellant. Nam omnes , inquit, r). Respiravinitur atque intereunt modo ex se, sa causes internis; 'modo extrinsecus, Ia calsis externis: a causis internis, cumseditiones excitantur; ab externis, cum vicinata propinqua est Reip. administrandae forma contraria. In univerium vero ad caulas etiam externas resere dum est, quando potens aliquis Vicinus Civitaten, vel aperto bello, vel occultis insidiis, sub jugum mittit. Utrique igitur malo, tum quod ab internis, tum quod ab externis causis imminet, remediis occurrendum est. Ab internis qtiidem quomodo praecavendum sit, accurate exponit Aristoteles a , ubi de
conservatione Rerum p. tractat. Adversus vim externam Civitas,
cum foederibus, tum rei bellicae institutione munitur. Haec igitur omnia in Civitate curanda irant. i, II. Attamen, si recte perpendimus, magis haec ad liberas Civitates pertinere videntur, quam adeas, quae Superiorem agnoscimi. 'In illis enim, cum sibi relictae sint, ad sese conatur trahere Rem p. qui viribus &sactione pravalet: hae vero metu Superioris tranquillio-roes sunt. Praeterea lites, quae cum Civitatibus eidem Imperio subjectis intercedunt, non bello, ted judicio dirimuntur. Securitatis ero adversus exteros procuratio non tam ad singularum Civitatum, quam ad Commi inis Imperii ossicium spectat. Hac enim maxime causa eas sub unum commune Imperium coalescere diximus 3 , quo sub ejus tutela, tum a domesticis seditionibus, tum ab omni externo impetu tutae sint. Itaque si communMmperii Respubl. recte constituta sit, ut in conservando inferiorum Rerum publ. statu ossicio suo sungi possit, non est iis tantopere a seditioitibus & coria ruptionibus metuendum. Superiori tamen aevo, turbulento illo Germaniae statu, variae mutationes cum in Regionibus Principum, tum etiam in Civitatibus Imperialibus contigerunt. Pessime enim S et M 1a-
139쪽
habebat imperii Respubl. Denito hoc freno non aIIte ivebatur.' ac si liberas plane Respubl. haberemus, nulli communi Imperio suble-Itaque & bella infanda licentia inter ordines Imperii,&sed, tiones inter Principes de subditas, inter magistratus & Chtes movebantur. Nunc autem aliquanto rectius constituta RepublImperii, inseriores etiam Respubl. pacatiores sunt. Controversiae enim, quae vel inter diverlas Ordines Imperii, vel in ipsis Regionibus inter Imperantes S subditos vel eos, qui una Remp.administrant,existunt, non bello, aut iiimultu intestino, sed legitimis judiciis disceptantur. Hac enim omnia Pacis publicae Conuitutione Dincita sunt. Iam lautur ficile liquet, quid nobis agendum restet. Quo enim statum do iura Regionis judicio tueri possimus, quomodo jure ea de re expe-
Fianu r, Cori siderandiim est.
III. Hunc sane scopum praecipΗe propositum habuisse videt tur Nil, qui hoc argumentum attigerunt. Sic enita omnia ad judiciorum utilitatem reserimi, ut facile appareat, Iudiciariam potius, quam Politicam prudentiam eos instruere voluisse. Verbi gratia, cum jura plerumque obscura sint, itaque in judiciis consultum sit possessione praeipue niti i) 3 ita explicant partes Superioritatis Territorialis, ut quomodo ex earum exercitio quafi possessio i
periori alis arguatur, ostendant Q. Actiones etiam enumeran quas instituere licet: cumque actiones ex jure oriantur,ipiam Supe- .rioritatem Territorialem tanquam jus in re, nec non modos aequirendi exponunt. Breviter quamplurima', quae juris privati sunt, adhibent. Absq omni diibio autem Superioritas Territorialis juris publici est. Qitolaiodorgitur ex jure privato de ea judicari potest aut quid Iuri publico cum privato commune Z Annon jus publicum adr) l. is quidemna. 24 sc de rei Hndi. αὶ Andr. Κnich de jure territ.
140쪽
ad stitum Reip-h, i Isis privatum ad domestiea & amiIiari Jhegotia pertinet i ῖ Fortassis igitur cum Cicerone et quis dixerit, Iuriscon 1uItos illos in parvis esse versatos , aut sal Item in aliud gelius,ut Philo mi laquuntur,transcendisse. Verum quamvis primo intuitu res dubia videatur: sacile tametrostendi potest , melli dum illam Iurisco uiatorum summa ratiωκ niti; id quod ex ii dem, quibus hactenus usi sumus, principiis manifestum fiet. IV. hiando Civitatesdiveris sub unum commune Impertium malascunt, rediguntur quodammodo in eum statum, quo sunt singuli privatipatresfamilias in mediocribus Civitatibus. Imperia umenim magnae cujusdam Civitatis Iocum habet ,: cui subiiciuntur . minores Civitates , quemadmodum singularibus Civitatibus suta sunt familiae privatae. Hinc ipsis Civitates Imperialis Cives. Imperii vocamus; quod nomen abia io Crehatibus privatis patrihusfamilias competit. Principesetiam, quatenus Territorii quisque sui Rectores & domini filiat, Cives Enperii dicuntur. Recte igitur se habet, quodicribis Minhingius 3): Gamuis Principes Ici- Ieru Hespectu sum unasubdito um publicam perfna Uineant 're- , hecturamen imperatoris,-torius Imperii, unde Regalis dignitas, quampo enx, dependet, pro privaris habendi s urissimili ciui- rates respectu Romae omnes censentur loco privas xm q). Quoniam igitur Civitates & Principes certa quadam ratione privati sunt , necessario sequi ur iura etiam privatoriam eadem ratione eis accommodanda esse. Manisthim autem adhuc eris , se finem considere- rivis, cujus gratia singulares Civhates In Imperium, tanquam supe- .riorem quandam Civitatem, conjungantur. Inter ea enis, quae acti
finem societatis Civilis pertinent, veIpraecipuum Iocum habet ruduciorum constitutio , quo privati e troversias non armis fed in j .