Hieronymi Tornielli ... Subtilissima pariter ac docta commentaria in Rub. legem primam, ac tertiam. ff. de lega. primo, nunc denuo edita, repositis erratis, in alijs editionibus, tipographorum incuria admissis in quae in operis calce legebantur

21쪽

Repetitio Legis. de legat. I

stio I ti si collocata post mortem, quia ante euentum

condit uinis, legatum non dicitur esse in rerum natura Li. infra de re aeatho.5c uerbum dato, non solunt cit exec

tiuuim,sed etiam dii cstiuum, quando non est aliud ver D in dispositiuum l. quibus diebus s. quidam titio infra de condit. ta demolistrat. l. si ita legatum in prin.& s.&l s fundum s. stichum infra eod. N dixi supra in rub. dii lucultas est respondere ad text. ina .s post mortem, S in i

amica C. ut actio. ab haered. contra haered. iii l. scronulosam C de contrahen.& eommit. ni p. in quibus. li tuli imanus attritatur,quod hanc diecrentiam iiiiiiiiit in propterea insertur,mia ante Iustinianum dicta diiseremiam

litaret. εἰ per haee iura. Rui. dc Alcia. tenuerunt contra comi viii in . Vera solutio est,quod propter ad non sequitur,quin ante Iustinianum fuerit sublata ted hac ratione id sibi attribuit Iustimantis,quia plenius di elatius hoe disposuit, quam solutionem senserunt plures hae,& pluia si

lia addueit Cto. ad lioe proposituna. Tu potcs addere quia in s. posthi imo instit. . lustrnianus attestatur, quod quia de iure antiquo post humo alieno inutiliter legaba tur in hae parte,non tantum in haereditatibus ted etiam in legatista fidei missis medetur, 3: tamen in fidei manistis,iam per alias.u. hoc fuerat inductum, utini penultimans ta eod. fie idem imperator in Liactu pulosam dixit,quod sustulit illam dubitationem, seu intiuistionem ueterum, in relictis in testamento, legati uel iideicomissi nomine post mortem, & tamen in fideiccmissis iam istud suerat inductum, ut dicitur in d. f. post mortem , & hoe

contingit sepe, ea ratione, quia nullam aliorum constit ttionem de eo, in suo Cod. reseruauit praeter suam, in qua de hoc, plenius disponat . quae autem fuerit ratio huius different te.

t Respondet Iasen .hie, id esse, quia cum obligati

nex debeant cohaerere ossibus, eius, qui debet obligari Loui, ergo easus ins .is. de pecu. sl no. in l. iis .in

prin T. pro socio, propterea lox habuit pro absurdo, quod obligatio legati deberet suscipi post mortem lixredis,&ideo sitit appe sita regula, quod actiones, de obligationes

non possent incipere ab haeredibus grauati d. I. unica d. Lscrupillosam . Haec ratio non est bona, quia non adam riir ad easum,quando dictum esset pridie, quam morietur haeres,uel legatarius,quia eo casu incipit obligatio in persona grauati, dc tamen annullabitur. praeterea praesupponit quod si foret stipulatio condationalis,dc conditio purisca et ur post mortem pro si oris,quod redderetur i nutili , quiano potuisset incipere obligatio in persona oblisati,quod tamen contra tex. in .ex conditionali inst. de inuti. lii p. se praesipponitii relle in legato conditionali stdecedente haerede ante euentum eonditiones extinguatur, ouod tamen est eontra text. in d Liae res meus S rex.

iv d. i. uniea s sn autem sub coditione C. de eadu.tol. ubi habetur, quod solum redditur caducum decedente leg-tario ante euenium conditi nix, non aute decedente haerede. Ireir dieas rationem dii serentiae predictae sore,

quia in legatis inspiciebantur uerba,& dispositio resti in Iebatur,ad limitus uerborum in fideicommissis uero ii piciebatur uoluntas, & dispositio cxtendebatur ii ixta amplitudinem uoluntatis, quae ratio manifeste iligi

tur,ex. . sed non usque insui. eodem, & ex .d. l. unica. in his uerbis, ne propter nimiam uerboruni si ibtilitatem, latitudo uoluntatis impediatur,& cx.6.poli mortem institui. de inuti. stipui. in his uerbis, sed cum, ut iam dictum

aest,ex consensi contrahem iniri uapulationes ualent,nam

datur intelligi quod inspectis uerbiis, forct annullanda , inspecto consensu sciret ualida ..Qitie autem sit ratio , quod inspectis uerbis foret annullanda,& inspectu eoi tu, solet ualida. dicas quod sit, quia debemus inspirere

in dispositionibus, in quibus solum uerba attendebantur, illam rationem seu eausam,quae ex uerbi, significabatur,ci propterea uidebatur, quod in legato te licto, post mot-tem haeredis seu legatari juelytidie quam morerentur, quod ex uerbis significaretur, quod mors alterius praedictorum daret causam huic legato, quia conditio est loco caiisae l.atitio. E se uerbo. liga.&quia ilia causa uidebatur improbabilis, quia uitabatur, qu piopter uotum

S desderium mortis alterius, facta suisset illa dispositio

legati, hoc respectu non ualebat,argumento eorum, quaeliabentur in I fi C.de pact .sed in dispositionibus, in quibus magis attenditur uoluntas, quam uerba, codatio mortis alterius non nitiat, ex quo coniecturari potest ex uoluntate,quod aliud dedisset causam legato quam inus illius haeredis, seu logatarii, quae omnia latinime probam tur ex iis, iii dixi in L gallus in principio stria de Iibe.& pesthum. uel dicendum est, quod ex quo non potest fieri executio legati,eo modo 'luo per uertia fgnificabatui, quia impossibile erat, quod haeres grauatus daret, post mortem, uel pridie quam moreretur, uel daret legatario post eius mortem, uel pridie quam moreretur, quod propterea uitrabatur legatum, tanquam imp ibile, prout uitiatur tanquam impossibili illa stipulatio, promitto hodie date eathagine s. loca. institutio de uerbonam obligation . ualet tamen attenta mente, quia actum uidetur,

ruod ab haerede haeredis detur legatario, seu haeredi i us legatarii,& seaicet executio significata per uerba sit impossibilis no tamen est impossibilis illa executio, quae

uenit ex mente praeter ec ultra significatum uerborum,det

quibus tamen rationibus dicas, ut latis,inae scripsi in d. l. saltus. in principio. irca contrarium de libertate, quia gl- praesupponit, quod non sit disserentia inter directam,quae competit ex legato, & fideicommiliariam libertatem, quae compotit ex sdeicommisib, di communiter repraehenditur petr docto. post Bart. per iura allegata per ipsum, ex allegata

per Alaxan. reuocatui in diibrum naee quae illo, t an sit differemia, inter lcgatum libertati ct iidete milliam. Nos examinabimus istam quaestionem, postea dicemus aliqua circa ea. quae Bart. incidenter praestipponit in id lutione huius articuli. Quia circa Mne quaestionem. comuniter omnes docto.antiqui, & etiam Mod. post Bari tenuerunt quod si differentia. iram dum dicitur extare

differentiana inter dirce am&fideicommissaria libertatem, praesupposucrunt, quod ea dii serentia si inter legatum & sdeicommilium libertatis, tanquam quod ex legato causetur directa ex fideicommiisse, fideicommissaria libertas, Aut uero hic ludetur uelle differ tiam non esse, iinter legatum libertatis, & fidci commissium, quia secundum eum, ex utroque constituitur solum fideicommisi ria libertas sed dimerentiam esse, liner directam,& fidei commissariani liber talem, S propterea praesupponit libertate ni dii. iam diuerte a legataria, nam haee directa appellat ut testa inclitaria manuniissio,ut is &C. de teli. manu. ct di nitio legati non conmenit directe libertata, nam non eli prestanda ab haerede, se licet legata non ualeant,ubi haereditas non sit soluendo l. s. insta eo. titu. R pdr Bart. insta ea d. L ualet tamen libertas directa l. i.C. 'ui manu. non pos Nee possumus dicere, quod sit si uota libertatis, quia li esset fideicommissaria non ualeret I s. C. iiii malui non posuit appellatione legati inanquam uenit libertas, sed dcbet haberi specialis mentio de ea l. traditum in ira de condi. & demonstra. l. uerbis legis in prin. insea de uerbo. signis. l. imperatores si pra de traac. uult etiam quod ex legato non inducatur direm, nee compctat ipso iure libertas sicut noc ex fideicommisso, uerum quod cx utroque competat fideicommissaria lib. t s. Hanc etiam opinionem tenuit Alcia.& prius,eam tenuit Cuma. quem etiam ipsi reserunt, sed non bc ne dicunt, quia etiam per uerba ligatorum,uidelicet,leto,uci do lilmitatem, inducitur dirrecta libert-s, quia per hac uerba non rogat, quod per alium seruus manumittatur, igitur erit libertas directa f. peruinis de stra re per fidei coinm. relic uidetur etiam te t.in I. ii. de c ser. manu. A licet tex. ibi non dicat, quod sat liber ipsi, iure, tamen saltem

praesupponit, quias si fuit et leuatoris inibi idum quod i

ii, iure foret liber. nam glosis etiam praesupponit, qu oblato uel praestito precio pro parto alterius donuni,

sat tune totus simul liber, quia ante non potuit ese laber pro parte nee obst. quod in testamento, test tot uideatur dare libertatem,& manumittere, Quia etia in ligati dicitur donare. &ua dicitur iacta a testante, ut irat et ex

dimiti e legati, non . quod dicatur libritas dirρ-

22쪽

m t non latio, quia hoe est alia ratione,quat'quia disserant legata li ros ,& directa, ut infra statim dieam. Vnde pro resolutione debes aduertere, quod ista quae-Lo, an directa libertas a fidei eo assaria differat, seu la-ratrum libertatis differat a fideicommisse,no pertinet add, an aliud sit, quod libertas eapiatur de manu haeredis, seu ualeat tantummodo in uim fideicommissi, an uero competat iure directo in uim directi legati intra etiam in

hoc est differentia in aliis relictis,ut supra dixi mus, sed

dubitatio quaestionis, ad id reducitur, quare ea ratione 4 qua sunt in o libus relictis exequata uerba legatorum di fideicommissorum sic etiam non sint excrata in relicto libertatis. t Auetur dubitatio quia etiam ante adentionem uerborum, illa uerba. haerea meus dato, uel uias esto dare , inducebant directum leorum, ut dissuit supra in rubrica, sed in libertate non indue edi rectam libertatem, sed fidei commili uiam, ut prob fur in d .f. penul. dc expres eo ludunt Cunia. dc Al dian. fortuis, licet alijs relictis, legatorum uerba habeam intellectum fideicommissi, secus tamen est in relicto libertatia, quia potius uitiatur relictum libertatis , quam mod iaciua directa libertatis redueantur ad intellebant Meleommissidat seruus legatus in.F. si seri ius alienus in-m eo. titu. dc quia ex dictis doct. non colligitur concludens resburtio circa praedicta. Propterea Dro resolutio are, ultra ea, qua per alias dic situr, debes aduertere, quod Iacet per illam. l. ii C.eommu .de leg. sint exequata omnia serta praeceptiua,&praecaria,& alia directa,per quae t sator visponit, circa res principaliter, non circa Pers anam honoratam. t non tamen dicta exequatio pertinet

ad illa uerba, quae diriguntur ad personam honoratam,ue circa ipsam disponant,non uidemus quod non pertinet adverbiun,instituo,seu heres esto,quia adhue hse uerba disserunt ab aliis uerbis ebibus,scii obliquis,ut no in.L G tutio , di in I. uerbis ciuilibus supra de uulga. & propi xca non pertinet ad hoc uerbum, liber esto, quia dirigitur ad persona ut ei rea illam dispoirat,&propterea hoc sMerbum nunquam signifieabit aliam Ii utatum, directam, debes etiam seire, quod per d.l.ii. lieci ut indu- olim, quod quodlibet uerbum legatorum seu Meleommii tu eonstituat utrianque, tamen hoe est,quado utrumque, potest induci, sed ubi propter aliquam contrariera

tem utriinque non posset induet,quod tune unum tantum

inducitur, uidelicet illud quod prius illa uerba antea si-inificabant, si eo modoros et sustineri dispositio, si uero

icto modo non posset lustineri, tunc ea dispositio intelligetur alio modo, ec sie iure fideicommisit, pila haec interpretatio est humanior, & per eam facilius dispositio sustinetur,& hoc aperte uult tex. ibi. in uersiculo ubi autem, debes etiam seire, quod nullum fuerbum in relicto tibertatis potest significare utrunque, uidelicet legatum, α fideleommissum tib alis, quia est contrarieras, iram non potest eadem libertas esse directa , & fideicommissoria, ut Dici,nee potest esse in electione illius serui, an e ligat magis fideicommissariam, quia non potest directam repudiare.l.fin s.s uero C. de telia manu. i. si non .l. clin-scentia. r. supra de haered. insit. s. si uero insti. de haered. institi & de haeredum qual. & diffs. i. ex praedictis sequitur, quod in quolibet relicto. si uerba de sui natura si . Mificabant directam, & di ostio misit ualere in uim directe libertatis, quod intelligetur directa, siquidcm non roterit ualere in uim .irecte. t se illa uerba signa stabantlideicommissariam,ut dicitur inM.Lii uersi .ubi autem. tibi uero uerba de sui natura fignifiea it fidei nimiis riam, tunc intelligetur solum fideicommissaria, nona tem si recta, propter eontrarietatem ut supra dictum est,

ct per hoe dico quod illa exequatio uerborum, de Fibus habemur in L l. ii. pro dit etiam in relicto libertati

quia signifieant, M unum, prout aliud. Tamen non significant utrunque simul, propter eontrarietate, quod etiam foret in alijs relictis, bene admitto. quod illud uerbum, liber esto,nullo modo adimitit intellectum fideicon imissi. quia hoe non est adequatum eum alus uerbis psrda. ii di propterea dico, quod texan. d. l.si seruus texatus .s.siletum alienus t pro ret, ubi libertos et Go, perhoe uerbum. liber esto, secus ubi per aliud uerbum directum,quod ptinet paliter dii neret circa rem,pura, lego libertatem, uel do libertatem uel libertatem habeas, seu aecipia , quia hoc eam si non posset ualere relictum in vim directe libertatis, dispositio reciperet intellectum fidei inmissi seu fide commissarie libertatis, quia uerba illud etiam significant, quare modo in casu. d.. alienus, uerba directa non trahamur ad obliquum, quamuis solum significent directum,alibi diximus, precipue in I.centurio supra de uulga. quae modo sit ratio i quod uerba relata ad actum gratiati, in aliis relictis si licent , natura sui inatu directum, dc dominium transeat ipse iure,secus in relicto libertatis. Dica s ideo ege, quia actus grauati, qui significatur per uerba, repugnat directe libertati, propterea uerba non possint illam i in incare, non siein aliis relictis, ex quo ultra executionem iuris, in eo, quod trassere dominium ipse iure, requiritur etiam alia executio hominis, per quam transfertur possessio, ut declarat Barto. in .l. eum quidam. C. de ecinditio. inser. de quantum ad haec uerba, potest e uenire ratio Ruin. sed hoc modo declarata . iam modo libertas dicatur m gis directa quam legata. Respondeo, quia habet effectum uerboriam per quem disponitur circa personam honoratam,non tantum effectum eorum uerborum,per quem disponitur solum ei rea rem,nam licet dicatur iego tib errat m, uel accipias libertatem per Me ita disponitu e eirca persoriam honoratam, prout eir ea re de qua disponatur, cur etiam se, quod appellatione legati non ueniat directa libertas. t Dica quM non est ea ratione, quam dicebat Rui. hie, uidelicet, uia non esset legata, sed quia per legatum significamus illam dispositionem, per quam disponitur circa res principaliter, et propterea non signi eat relictum libertatis diri cte,quia per illud equi principaliter disponitur circa pili sonam honoratam , α sic est aliud, ultra legatum, faciunt, γε diximus supra in rub. circa uerbum lego. inueniendo modo addicta pergi. de Bart. primo Bart. intelligit i quod O. nostra hac. dc in s. sed non usque uelit quod non tu aliqua differentia, qu ad effec minter directam, & fidei commissariam libcrtatem, & uari. uoluit inducere qua a dum glo. dixit, quod legata, α fidei commilia si aternitant, ut commune, ha beant amolies,& efi ctum,& nomen,& postea uult quod in nomine salici a quoad vivia sit hodie dii serentia in s-dereommidaria libertate, quia sibi conuenit nomen fidei commis arie, non legatarir, uidetur pr supponere quod

quoad euectum, non sit diuerentia, ct propterea quod G

ut ex legato libertatis inducitur directa, sic etiaai ex fidei comisso inducatur libertas directa, dc credo hane suisse mentem plo. licci aliq'ii Mod aliter dicant, sed ma

munia de lega. non vi ac tiit istud uelle prout in glo est ea latcra, pote uerso dici incorrectum Se. Et ita intellisit sto. ipsa in do. R ipa,pro quo facit,quia ipsa glo. uult quodirue ab haered c, siue a fidei commissario telinquatur Dei- commistaria libertas quod non possit, ut libur, uendicare statim liber: atem, in alus uero relictis uult, quod inon transeat ex fii ieieommisso dominium ipso iure,quando a legatatio relinquitur haei nimis lum,dc sic uult. quod in fideicommisso ubertatis relicto ab hqrcile non competat libertas directa,quod secus esset ut ibi si praesupi onit, quando foret relicta per uerba directa sed dum iuglO. est illa litera, poteti ergo diei correctum prout habuit Bart. oo, uoluit idein, iod α luc, tam postea natio. dicit, qaM glo. communiter ab omni s l . repraehenditur per tria iura, quae idcm Barto. hic allcgat, qui iura probant,quod in udeicommissaria libertate seruus non fit illico libeν t sed requiritur tactum seu naanu illo haere dis, seu legatarii, a quo fuit relicta. Est ctiam alia diis remia Iuris patronatus,quam statim Bar. subdit. Est etiatertia diffurentia, quia in libertate relicta sub diuersis condicionibuKli sit directa attenditur leuior, si fidei commiliaria nouissima. l. quod traditum, &.L per fidei commilium infra de cond. & demonsti M. l. in libertatibus.ls. de niatur. testam eiito se in directa libertate relicta sub oditione dandi, ubi haeres, ctu laudum erat, recusauit

23쪽

Itepetitio tegis. i. de legat. i.

aecipere,non est opus amplius eidem quamuis uel

Iet accipere. lollinia. .ue condit. inser. non sie in fideia

committaria Bart. in Leui iandus. infra de condit. & de-ntonstrat.sic etiam dies, licet incerta, quando dummodo certa an, indirecta reiicitur.l si post mortem .f. D. infra. eo. licet aliud sit in fideicommiliaria. l. peculium in fi. dele g. ij. glo.&dor maxime Aret. in .l.idem supra de vulga. item rupto testamento per querelam debemur fideicominissariae, solutis xx .aureis pro quolibet seruo, sed directa no nisi in casu,quando post quinquennium proponeretur querela.l.papinianu2. s.fi N. I se is de inoise.tessas I mento omnes inae differentiae procedunt i ex eadem causa,quia aliud est,qiiod valeat dispositio in vim directe. Aliud qu in vim fideicommissariae hoe est,quod libe

tas competat ipso iure,aut requiratur manum istic seu factum alterius. Nam ex hoe in consequentiam resutiat dis si ferentia iuris patronatus,quia debet originaliter induci, in persona eius, a quo procedit manum imo, & quia dire-dia libertas non requirit facti ini alterius, propterea non potest tolli per voluntatem tacita, sed solum per expres. sam,argum .l ex parte infra de adimen. lcga.&sic non potest per ultimam conditionem adiectam, tolli prima datio libertatis,quia non potest tacite,& in conseqtientiam tolli,& tune quia nu lla ex conditionibus videtur per aliam sublata, erit libertas data sub pluribus conditioni bus alternatiue, in quibus electio est honoratii si haeredi plures sit pra de cond it insti. tamen in serito ius eligit pro ipso leui id imam eoditionem, fidei commissaria vero, Hia requirit sactum alterius, prepterea tacite per nouissima dationem potest tolli prima,a qua tacite videtur reces Mil. sieui. m. de adimen. leg. se quia directe ipso iure eomp

tunt in libertates,quae iam competi Erunt, non sol cnt a

ferri per restitutionem in integrum,fir, qudd ubi habetur conditio pro adimpleta, quia haeres noluit accipereid,quod dandum erat, usa conditionis implendae, procedat illa disserentia inter directam & fidei commissaria libertatem, te qua per Bart. in.d.l .eui landus, sic sit,quod

non possit competere directa,riiptoti diameto per querelam. Nam qu5d consequatur libertatem,solliendo xx aureos,eontradi est directe, ea enim directa habetur ex te-sa meto,& per solutionem. xx .aureorum, habetur ab hqrede ab intestato, inter vivos, non ex testameto, sed non

repugnant fideicommissariae,quia illa habetur etiam ab

Iaaerede,&ex manumissione inter vivos, solum solutio xx. aureorum prodest dilecte, ad eius consciuationem,

post quam cepit competere, prout post lapsum quinquenti ij,ut dicitur in . d. l. Papinianux s. si quia hoc casu no Impedit, quin ea sit directa libertas & ex testamento manumissus,& propterea hae omniis dicerentie remanet etiam

de iure hodierno, quia procedunt in consequentiam eius, in quo, directa libertat contrariatur fidei commiis aliae. Quo vero ad aliam differentiam supra relatam. per tex. an. l.si post mortem.s. s. infra eo.&.l peculium in s. instati t. j.quia est multum dubia, ut patri ex dictis Aret. in. d. l. idem supra de vulg. pro nune nihil dico, solum addo, ' Stex.in d. L si post mortem. s. s. loquitur ea sit,quo seruus esset legatus viii,qui nun esset hxres institutus,&propterea necesi e est,quod per dationem libertatis directe, qua-liis post tempus videatur ademptum ipsi in legatum, & essectum inutile quia ipsum legatum contrariatur directe libertati. Nam si transiret seruus in dominium legatarij, non posset amplius eidem scrvo competere libertas directa, & propterea videtur, quod reiiciatur illud tempus adiectum libertati,quia cestat eausa,propter quam e si initur adiectum, videlicet Duor dicti legatarii, in fidei

commissaria vero,quia legatum factum primo non coi

tradicit fidei commissariae,quae potest relinqui ab ipso le-

Patario, propterea non tollitur legatuni, & eum subsistat fauor legatarij, propter quem se it tempus appositi ina, propterea tempus illisa non remouetur, α ita procedit text. in . d. l. peculium. s. sin. i. responso,si tamen dixeris,qua re non amouetur tempus, in casu, de quo ibi in fin. cum tamen sit directa, prout apparet ex illis uerbis, liber e se iussus est, & ex uerbo coni petit, dico ratione esse, quia

tempus non videtur adiectum in Luorem letatarii, tanquam legatarii latum, sed etia in savorem elatitanili amh redis, quia legatum erat titio,qui fuerat institii tris i. to parte,quo eam habet partem serui iure haered irario: itaque etiam,quod resset legatum, non propterea edi stat ea uia,&ratio, propter quam tLmpus fuit appositum directe libertati, cogita tamen,quia hie non exaniano perfecte canon sit locus sius.

Redeundo ad dicta Bari dum dieit ' iratio seu intellectus Dini,dum intelligit lex nostis, solum in fideicommissis pecuniarii x, non procedat,bene si itur, quia haec differentia inter directam,& fidei comissariam libertato, non procedit ea rone quia fideicommisi ni libertatis non si pecuniarium, sed alia ratione, ut supra ditium filis. Dum etiam Bart. refert intellectum Pet. dicetis quod tex .non debet intellistide sdi leommissis in quibus cir cultus erat inutili, i si sensu Pct. iiiit,quia non sit sacta adequatio, quando is effectus, qui inducitur per directa, non potest induet per fidei commissum sed solum Fando illi met effectus,qui eausa re honunt per directum,caustri etiam possunt per sdeicoinmissum. Pet. recte dixit, si ei intellectus concordabit cum his quae supra ego dixi. Nam tundis ei se non potest alia ratione, quam quia sit eo trarietas,quia is cssectus qui causatur, intellistendo dispositionem iure legati non potest eausari, ubi illa intellia returi iure fidei commisti, quo eam cessabit haec adequatio, quia alterum tant uir poterit induci, ut probat texta in d. l la declarando,ut supra dixi, di intelligendo ibit

tionem Pet. victo modo, non obstabunt ea, lux Barti hic adduxit contra Petr. quia ultra ea, quae dieunt doct. dicitur, quod licet sit utilita ,an transeat recta uia, an ca- α piatur de minu haered is . Tamen hae omnes utilitates etiam possunt causari, intelliodo,quod dispositio valeae in vim fideicommissi, sed Pet. loquitur, quando haee utilitas non posset eausari, intestigedo dispositioneni in vim fideicommisti. Admitto ctiam, quod intelligendo soli tionem Petri prout Bar intellexit,quod eius solutio saluari posset ab impugnationibus ipsius Bar. intelligendo,

quod nulla esset utilitas ex hoc circuitu ex voluntate t uantis, seu ex legis dispositione. Na utilitates, 'uas Bar. considerat non procedunt ex testantis volutate, imi ex

gis dispositione, sed tamen est etiam utilitas, quia si non

transiret dominium ricta via,& deberet capi de manu redis, fructus non deberentur, nisi a tem ore more,s cussi transit ipso iure,quia praecepti post aclitam haeredit tem,quaeruntiir legatario. lui tibi homo s.clim scrutis in Da eod. tit. & quod ibi not. praeterea sequeretur, qui H nulla foret utilitas ante hanc cxe litationem, utrum v leret in vim legati, Stecta via transiret, an vero per fidei commissum per ministerium haeredis, quod tamen non est dicendum, maxime propter acquisitioncm fructuum, quae procedit ex ac luxntione do nil, ut colligitur ex nota, per Bart. in . l. in fideicommittaria. infra. ad trebell.& firmat Rui. insta. in q. seq. de fidei commisso uniuersali. dum etiam Barto. ponit illam utilitatem circa rete tionem seruitutis resilitantem ex eo, t an legatum capi turde manu haeredi, an transeat ipsis iure per. lpa pinv nus de seruit. N. l. si seruuς titu insta. eo. Barto. uidetur praesupponere, quod non obsante quod dominium rei l gate transeat ipso iure in legatarium, qu bd tamen peraditionem liaereditatis confunderetur serui tu ,scculti a praesupponit, quod non posset esse consultum per retentionε,circa primum gl. in .d l. papinianus, et c. d. l. si s ruustitit, tenuit quod non confundatur, quia dominium' ipso iure transit in legatarium. l. a tirio ff.de sultis in propterea esset opus intelligere, quod Bart. hie non loquia trir uxlegato puro sed in diem, uel sub eonditione, quia tunc Omnino confunderetur intuitus per adit ion: in do. Ripa hie, uult quod et ana in legato puro consi indatur. Nos de hoc dicemus unum iret in circa illam questionem an dominium transeat ipso iure , ei rea secundum Inio. Alex. Splerique Mode r. reprobant nario. ex quo licet transeat dominium ipso iure, non transit tamen polle isto, &quia eam habet necesse ea pere de manu haered:ς, S pr seerea per retentionem rei poterit sibi este coiu usi prout etia diciturinia.l. papinianus,&da si seruus citi: Ad sal

24쪽

stando Eandi ei potest D d intellexerit,quod sit differen

eia, quia primo casu. ii tramio dominium transit iplo iure. Diu, haeres non potest illam seruitutem de n O eonstimere, sed solu potest medio exceptionis obcinere, quod non cogatur restitia re, quoad legatari u. constituat sibi seruitutem, ut dicitur in.d. l. papinianus. Dd si haeres h heret domi uium in translatione dominil ipse solus pos-sce seruitutori eonstituere Murretinere.l in tradendis. E.

comv. Praed. Et hoc est quod uoluit dicere Bir.& de hoe e calus. in l. n. f si scr. uta. Nam dieic ibi,quod si ex causa Me conuis haeres dat iuridum, imi excipere seria itute. Dum etiam Batt. pro solutione huius contrarii de Iura Mucite distinguit, intentio Batt. t est direre quod fideicommittunt potest operari, quod ius directo trairat, sicut ssopcratur legatum in his, in quibus testator poti st dispo-mere,quod darecto transeat sicut per obliquum, sed in iis, in quibus testator n6 potest disponere, quod directo transeat fidricommissum non operatur istum cilectum, quod id quod relinquit testator directo transeat, sed solum operabitur, quod transeat per obliquum, prout in re haer dis, seu altem relicta. l.si h redis seruus.l. si quis inquilino g. . infra eod. l. non dubium .insea si legata ii. α ii libertate relicta se tuo alieno. l. scruci.C deicissi manu. Lj. supra tit i & vult quod hae ratione libertas relicta seruo proprio per fideicommilium, non acquiratur diredo, quia ius patronatus, quod testator uoluit transferre in haeredem non potuit directo induci, deelarando ut hie per eum, solutio Bar.zst uera,cpira clarum est,quod hiscas 1 in quibus testator no potest directo disponere,quod fidei ominissum non potest habere hune euectum legati, ut directo traseat, sed solum effectum fidei commissi quod rei obliquum. Nam hoe easu est illud contrarium, quod impedit ne dispositio possit habere effcctum utriusque,dc , slerati,di fideicommisti sed ista Eliatio non tollit contrarium de libertate relicta seruo proprio per fidele mi Gm, quia poterat testator dare illam directo, sicut per fi- de comarii tum N propterea lude dispositio fideicomni ims d. bet operari,quod directo transeat, si debet habere essectus legati prout dicitur in l. nostra& s. sed non usquernulae lega. dicere picut dicit Barto. quod licet directo possit date libertate inti tame non potest directo constitue re r. lud ius patronatus in haerede, non satissaeit, quia ius patronarus non debuit haberi in consideratione, qu . tuam non uenit pri ncipaliter , sed in consequentiam .l si Um nee caulain .ssi si cc r. per. N etiam quia adhue superest dissicultas, quare magis uideatur uoluisse provide . re lixtredi de iure patronatus. quando usus filii uerbis tadoconi misit iplam legatorum in relicto libertatis. Nam vitari non pia et, quili adhue se differentia inter haec Arba. propretia dcbcs addere unum uerbum ad soluti re in Balto. & erit pcisicia , ct concordabit cum ea solutione quam superius diximus, ut dieatur sie, quod ut tari iconunilium habea isecium legati, quod directo transcat, tequiratur ut possit disponere, quod directo trat in scat, ut pras opposui Barto. adde etiam aliud uideliret quod iani requiratur, quod ic stator pollit disponere, quod uir 'ue iure ualeret dat positio,& directa, di robiivum. Nam in casu quo non pinc u disponere, quod ditinoo transeat, res cli clara, ut patet ex dictis Batto. quod etiam quando noυ ore si dispotiere, ut utrociue iure ua. Ioat,ni,n habe ut cii ctum illud lcgati, quod directo tra seat, satis constar, nam quia non potest liabere effectum irrus lite propter contrarietatem, ideo debet solum ha- re euccium, S uiui fideicommissi ut transeat per obli- sγquum, quia ibium altero me do potest ualere. α prius debet ualere eo modo, qui magis proprie per uerba signi-

stat ex iis, quae supra dicta suetudi circa intellcctum illius text. A per hanc ratio ni, tollitur obiecilini delibertate fideicommist ria, qtita non potest relictum ual re utroque nri do, ut intella patiar quod transeat directo,&Hr fide commilium, ut etiani fuit dictum supra. Habes tali in ex dicti, Bart.quod ibi diricto, & rectauia noti transit, tune hono latus dicctur rem l: albere iurei fidei inmissi,vbavcroduc cto transit,quod cica ut cambabere iure legati,& si direres, si reIinquatur res haex edis

vel alterius, dispositio valet in vim legati. l. rem aliena.

C. de I g l. non dubium deleati . l. si quis inquilinos. g. i.

infra eo. Respondetur st dis in uitio dia e tur quidem valc-xe, utroque iure,quoad ob. gationem debetidi, sed non ve dicatur honoratus habere ipsam rcm lute legati, sed abi pii, haerede,iure fideicommissi. . Dum Bart. in sua distinctione concludit, proavsa Eructis, poste ipsb iure constitui per legatum p cr. iai Pa te. Si is de scruitur conclusio Bar.en commuitis, A veta. ut infra diretu & ad tex. m. l.si ab haercde. ilui uti seu . int. de quo opponit las. v lira tolutionzs re latas per eum, stplo. ibi, vera solutio est , t infra dicatu loco suo dum Bar. concludit,quod usu, fructu si qui legatur,ut apud leuantem, vere vel ea uiatiue, iura tua mediate poteu ritu eoi nituere in pet sona legatarii, quod non est in iure pa- rotiatus. Sensus B iri. cii, non quod causalis quae est apud tcstamentum transeat in legatarium, nam in eo est alius usus fructus. l. stipulatio ista. si quis ira, insia deverb oblig. sed quod viushuctiis sol malis apta iure constituatur in lcgatario. Nam licet nim iit sol malis vere se pud testantem, dicetur tamen ei se causatiue,quia rania. tius usu, si ictus Potest ipso iure constitui in lcgatario, ted nouit m ius pationatus distinctu ab eo, quod citet in persona tectantis,non potest constitui in persona hirtara i

so iure α immediate, quia r qui titur manui iuuio haerudis. proptet rea illud tale ius,uee vere, nec licte, nec causatiue, ex causa immediata diretur e se penu, testantem,&hoe modo declarando Bir. solutio patebit ad ea, quae contra Bar. adducuntur per Ias , Rui.

Dum pl. in fi vult, itida , niuersalia fideicommissa di

Ierant a regatis,& fideicomni istis particulatibus, quia ab uniuersali cogititit adire haeres, non a particulati fido commissario seu ligatatio. . si quis omina. s.fi si pras M

omist . ea u. testa. narra. hic addit rationem huius disterea. tiae per id quod ha, tur in. l apud tuli anu in .s anti ima, cI. cogi. f. s. infra ad treb. possct tamen initari, quare hoc

casu lex non induxit, quia transeant omncs actiones a

cliue, S palliue in legatarium, ut se sine damno haeredis posset cori adire, quLmadmodum induxit, quod is cursit relicta quota haereditatis, si e sat haeredum adire t

ta haereditas ad eum transeat laso. dicit, quia actiones non transeunt in singularem successore. l. 6.9.fi.stiae cO trahe n. empl. sed hoc non satisfacit,quia in diante rei sitiitione, di cessioue transirent. dicatas so: utionem esse, quia lex non voluit fieri restitutionem ex tr cui .aio, nisi ei, quem testator et sit sibi successistem. saltemper obliquum, eui voluit testator restitui haere irratcni. i. Mulier.s ex alse. st de iured M. Bart. in.Lqui ita .su intra ad treb. Rat. rationis quia non voluit dare, succcisor cinde functo praeter eius intentionem propterea si fieret ccssim, seu restituriri quia illa non fieret ex trebelliano iam esset tutus haeres, siquam restituit, quin pollet Acreditoribus haereditarijs conueniri, prout , colluc nitrurpostquani vendidit haereditatem. l. ii. .de haerudita. ν lactio. v d. l. sccunda. C.de pactis, di ibi not. Nam n i potest haeres inuitas ereditoribus, ius passivum in alium transferre, ut dicat Bald. tibi. i. in prima opposit Ionia. . de pactis per.l si mandato meo. f. mandati. Ex hac dist . rentia Rui. hic, & do. Rip. inserimi, quod licet, ea su quoi si prohibita salaidia, valeat legatum sine aditiom:. b. si

. vero expressim, in aucten. de haere. & DL per quum tu c. ita dicit Ange. ibi Bart. ει omnes doct. lna. ncmo potu st. insta. cod. tamen fidei ui missum t uniuersale non valeret, si non esset facta aditio, quia potest imputari fidei committario uniuersali, si non eompulit lix rc dum adire, allegant Bal in. l .silium quem habentem .u lo mi. bercu .ipud non discutio hic, quia latius declara ut in. i. mn υ. potest. infra. m. ubi ctiam dolato qualiter intelligi cirueat text. in.d. s.fi uero expressim. Circa secundam dilicientiam, quia de ncritate dictorum per Barto. hie uc mi diccndum. intra cum iti et t. rde actione in rcio, proptcrea hic solum attis gamin, quae se ratio, quare in s dei colvmillo uniuersali domui uirino transit ipsis iure, Pi out transean particulati relari a

25쪽

hoe multum Iaborant doe. Ego dico qui ut rationes Bartist sint optimet si bene intelligantur miamuis doct. communiter reprobant. Et quod plus est,ilico quod omnes rationes a,s gnate per alios re incidunt in idem cum rati ne Bate. & pro deelaratione debes scire quod istud dictP. quod dominium non transeat ipsi, iure includit duo, prinium quod non acquiratur fidei comissatimsne eius con sensu seu uoluntate, aliud quod non acquirat ut sine facto grauati,debes etiam scire quod intentic Bar sitit dicere, quod quia os particulares ueniunt, non principaliter,sed an consequentiam haereditatis, propterea non potuerunt rueri fidei commissario ipso iure, ex quo nee etiam haere-itas potuit aequiri ipso iure, & si non acquiritur principale, multo minus illud quod uenit querendum in e se quentiam principalis. Rationem huius, quare haereditas non quaeratur ipso iure sine tonsensu fideicommissarii reuocabiliter Barto. non posuit, quia erat per se nota quod non acquiratur sine consensu. I. si quis mihi bona.f. iussis m. F cle acquircn. haeredit . not. in l. 1.C. qui admitti s Iuni posuit rationem secundi uidelicti quare non a uia ratur isso iure, hoc est sine facto haeredi, grauati,& dicit hoc este, quia in aequisitione haereditatis sit translatio actionum quaesitarum ii redi, in fidei eommiliario,& quia actiones iam ouaesite haeredi, non transeunt sine re, fione, sicut nee trans tactio qursita primo les itari , in secundum l. imperator insta de leg. s. propterea requiritur resso seu reui tutio heredis grauati, ad effectum, quod a quiratur haereditas fideicommissario.& hoe modo deel rando hanc rationem Barto. Non obstant quae addite iriir In contrarium per doc 'primo non obst. quod in legato peculii,& gregis, transeat ipso iure dominium eorporum particularium. i. grege infra eo. I, si peculium . ins de poeul. leg. di tamen clarum est, quod ueniunt in conseque tiam pecu iij, S fresis, sicut res particulares in consequentiam ii reditatis. l. i.C. de euictio. l. serui. is de euictio. l. proinde .ls.de edit. edie. Nam praetermissa solutione Me.& Iachi edistinguentium inter uniue statem consister tem in corporibus, prout peculium,& grex,&uniuersit tem,quq sine aliquibus corporibu potest coliti flere,pr

ut est ipsa hereditas. l. haeredita, E de petitio . haered. vita ista solutio non tollit dissicilitatem, ex quo per id non differunt hi mismodi uniuersitates in hoc, de quo

nunc agitur, uidelicet quod iis qualibet earum, partici laria eon ora non ueniant in eonsequentiam. Dica , quod

solutio colligitiit ex praedicta declaratione. Nam ideo in

peculio,& ς rege, trans: ipso iure, dominium corporum,7 uae ueniunt in consequentiam, ex quo transtet iam Irum ius peculii, & eregi vi ut uult Bart. infra eadem. l. colum pen. ad si uoi dicetur de ideo nimi tu, si etiam in eo sequentiam transit domuirum rerum parti larium, non

se in haereditate, quia ipso iure non aequiritur, & propterea non potest quaeri dominium rem particularium, quia solum turritur ineonsequentiam xe hi isti otii haered talis. & illa ratio, Imo. in. l. non amplius .f. s. insea eod. quam refert,& sequitur Alex. hie tendit in unum,cum ratione Bar. Nam dum dicunt,quod ideo non transi dominium rerum particii larium, quia absurdum esset, quod transiret dominium, & onus actioniim seu obligationum remaneret penes grauatum, ad id spectat haee ratio quod quia non transit hς reditas, seu ipse actiones ipso iure propterea nec etiam dominium rerum particularium . Non obstat seeundo id quod contra has rationes adduxit. Are. in.d. l. non amplius.s.fin. quem etiam sequuntur in hoc Rui. de alii. Repeten. hie, quod lex potuit facere, quod ipso iure transeant actiones, prout secit in multis eas-bus, de quibut in.l .penui. Q ad trebell. Nam sollitio est clara, quod testator ex sua dispositione non potest his sacere, quod ipso iure ius quaesitum haeredi seu legatario transeat in alium, sine facto suo,& multo minus actio, ut. infra declarabitur ad longum, di dictum etiam suit supra circa illam ouaestionem , an hodie a testatario possit legati, sed bene lex hoc potest sacere,quia lex fingit, ae si restitutio interuenisset, uel quia heres grauatus negligat, uel non resiit restituere, quo casu sabetur pro facta argu . Liure ciuili. T de cond.& demon. 6 de regu. 1 v. quod non

potist fatere testator,quia non potest fingite,* di reruitutio habeat ut pro iacta, prout m. mr.in in i pro emptore in prima quaestione principali ad fi Ede ulu cap. quem sequuntur Soc& Rui. in. l. s suis in fundi meabulo inis eo. ratio etiam Aret. reincidit in idem eum ratione Bar. Nam dum dixit quod fideicommissarius assimilatur haeredi.& propterea sicut G aequiritur dominia haeredi fine aditione l. cum iis redes in pri .ff. de ac iuposs. se nee fideicommissario sine restitutione. Nam n eratio ad id pertinet quod scut hiredi non acquiritur domini si nis in acquisitione ii reditatis, quq ac tiritiu ex aditione, sie no acquiritur fid c iesimissario, nisi in acquisitione haereditatis, quae ac patritur in restitutioi', & nocmodo non obstabit impugnatio Rui. hie, dum dicit, quod haee ratio videtur inferre,quod sicut ex sola volutate a quiritur haeredi dominium, sie etiam acquiratur fidei missario,ex declaratione voluntatis sine alia restituti a te. Nam solutio est,quod assimilatio non est in eo, quod eo modo quaeratur haereditas fideicommittario, prout haeredi,quia immo in hoc constituit differentiam, sed qu

in utriste non a iratur dominium, antequam acquin

ratur hqrcditas. Gare modo haereditas ac uitatur hae redi ex sola voluntatis declaratione, in fideicommisi

xio uero requiratur actu grauati, Aret. hic non decla

rat, sed Bart. ponit rationem hie quia fit transrus acti Dum competentium Hauato in ipitini hdeicommiis arisi , α ideo tequiritur cedio seu restitutio, ratio Rui. etiam hie re incidit in idem cum ratione Bart. videlicet, quod grauatus factus haeres, verbo,vel iacto, in aditione, noni, assit de ere esse haeres in effectu, nisi mediante uerbo uel facto suo,&actu retrosimili, hoecst sne restituti 'ne verbali vel mali, S propterea non acquiritur haeredi ias fidei commissario sine restitutione. diam pertinet ad hoc,quod quia sine restitutione tisi acquiritur hereditas,

propterea I c ante restitutionem acquiratur dominium sed in hoc dum dicitiqudd requiratur restitutio ea ratisne, quia i multatur actus grauati retros milis aditi risi, melior est ratio Bar. vita tu actione quaesita primo im 'tario, uamuis i pio rure sine aditione,& aliquo verbo uel sacto suo, tequiritur ecisio seu restitutio, ut transferatur insequentem legatatium, ut hie dicit Bar. & tamen hoc calii cevat rati O Rui .vides igitur,quia ratio Bart. sic de clarata est optam & quod rationes aliorum reincidunt in id ni cu ratione Bar.& aliorum rationes non possunt,ia uari, nisi in quantum interpretentur quod cCnu iant cum ronc Bat. supcrest tamen una dubitatio. t An ς' carn,quo ipso iure' hi restitutio hereditati, fidei comissario, prout in castius .cl l .pen. acquiratur ipso iure hereditariti dominium ipsi fideicommissari occiam ignoranti, vulabique eius uoluntate, in hae questione, licet doc. comu nita uelint, tuta non aequiratur nisi fidei coni illario v lenti, rex tex. ubi videtur casus, in. I. gi. si metianus, ocibi in il Rcie Pau. de east. not. & quoties Infra ad trocl.& propterea,quod etiam hoc casu differat a legato

particulari, in quo dominium ipso iure aequiritur igno ranti . l. cum pater s. sirdo insta de les. ij. Rui. tamen contra hane conclusione ponderat doctrinam Bar. in .l. in ἀ- dei comissaria col. ultima. insta ad treb. du Bar. ibi concludit quod eo casu, quo restitutio fit ipso iure, quod mictus percepti negli entia fideicommissarii debentur ipsi dide iconinius ario, licui debetur legatario, et se uidetur uellet, quod ante petitione fideicommittarius sit dominus, quia cx acquisitionae dominii procedit acquisitio fluctum,inlcgatario, S ad tex. in d. f. metianus N in.6 j. qui ui ac tur requirere uoluntat cm . Respondetur quod loquuntur de acquisitione irrevocabili, in qua requiritur uoluntas, etiam in legato particulari, sed Mutio non est bona, pri

mo quia cotra tex. in.d. S.metianus, nam dieitur ibi,quod

in solidum actiones sunt tra xlate in presentem fideico missarium, qui coepit, ergo dum uult quod acquirantur ipso iure alteri fideicommissario, si uelint fidei mini Dium si scipere praesupponit, quod antequam uelint susci-Perc, du reuocabiliter sibi acquiratur,quia si suis,et sibi

aequisita ,salte reuocabiliter,no diceretur iras late in s

lidu in e cui iacta fuit restitutio cundo quia impossibi

26쪽

Repetitio . Legis. j. de legat. s

co te est i quod hi aequiratur teuorabiliter, cum nee ctiam quis reuocabiliter possit obligari quia quod sit in

voluntate alicuius an uelit obligari uel ne eontrariatur obligationi, quae est iuris uinculum, quo uis necessitate astringitur tali de obl. in principio,& nisint acquisita liqreditas,non potuisset acquui dominium. Non ob doctrina Bar. quia licet et supponat, quod ante petitionem sigacquisitum dominium,& hqreditas, non tamen praesupponit quod ante declarationem uoluntatis fuerit acquirasi,

quia declaratio uolutatis potuit fieri ante aliqua petitionem iudicialem, seu interpellationem extraiudicialem. Oa Dum modo concludit Bar. t quod actio primi Deat xij non transit in seeundum sine cessione,pertex. in I. im--rator in principio infra de leea. ii.&.l. si legatarius i

probata,dissicultas est res dere ad tex. in. l. si quis seruu. s. certam infra de lega. it. Nam solutio Bar quod tecille loquatur de utili,quamquidem habet antecessionen , sed rex. in a. imperator loouatur de directa. quam habet excessione , patitur duas diiseultates. Nam primo limitae tex.in. d. s.certam qui loquitur indistincte,secivido prae-

sipponit quod per cessionem queratur directa, quod est

contra gl. in i iij ff. pro Ge.&.Lqui stipendia. . de pro . solutio est,quod Barto. loquatur de utili, sis oritur ex causa, quia actio eompetens primo testatario sit hip therata secundo fideicommissario, qui habet actionem

contra primum, ut. l. nomen. s. i. quae res pig. oblig pota

sunt, no autem loquitur de utili personali,ad aliud,quod supponitur quod per cessionem, queratur directa, est 1blutio, suod secundus fideleommissarius dieitur substia

tutus primo, ut dicitur inla. s.certa,quia eo eam quo liq- res non soluerit rem primo legatario, tenetur illam dare,& soluere secundo fideicommissario,& eo easu est gratiatus dare secundo,tanquam si illi secundo ab liaerede sorri legatum l. i. C. de his quae sub modo. l. s ab eo. T. de ita sevc. declarat Bartoe in. t fideicommisi uni insea eo. dcrr'pterea sequitur , quod pereessionem queratur directa illi secundo,quia iacit, quod eueniat rasus, seu conditio, sub qua illud legatum intelligitur relictum ab iliolix de illi secundo legatario, Si haeres sit directo grauatus dare secundo, sicut enim haberet directam, ea su quo primus legat arvis repudiasset legatum, uel in persona eiu foret effectum eadueum.I. uniea.I. sinautem sub eondi'

tione C. de cad. tou. dc per Barto. in. d. l. fideicommissum, sic etiam per cessionem, ex quo per illam extinguitur in totum oblisatio, qua tenebatur hqres dare primo, ec per illam purificatur conditio, sub qua haeres sati gra aratus dare secundo . Et ideo sequitur, quod ante ossi neni secundus non aget, nisi utili actione, quae oritur ex hypotheca, ut dicit Barto. in. d. s. eertam, post cessi nem, si pridem uelit agere ex ea obligatione, sua ten

tur h*res primo, tune aget quidem utili personali, ocsarte hoe uoluit Lito.in. d. certam, dum dixit, quod ex eosone habet directam, nam intelligit, hoe, est pur-s nalem quia dixit directam ad differentiam utilis, uidelicet seruiane, vel 'uasi, aut uult agere, tanquam ex lerato relicto ab haerede, tanquam eius conditio even

ximia per illam re,sonem sarium fuit, quod hqres non

possit soluere primo, dc tunc aget directa, non tanquam in cum translata, ner erasionem, sed cuius conditio sit per cessionem puri hcara, utritet ex pr dictis, bc hoe etia modo potuit intelligi,quod dicit Bar. ibi,& sic non cotrariabit iis, qui hie dixit. Ex hoe qa dicit Bar. quod actio primi legatarii non transi in secundum sine cessione, insert Λlex. t Ubd nee dominuim rei I sale transibit ipso iure a primo legatario in secundum, sed uiritur restitu rio, mouetur, quia si non transit rei uendicatio,nec etiam dominium,& quia eum primus si dominus, secundus no potest essici dominus ipso iure,quia sic sequeretur, quoaduo essent domini in lidum, contra.l. sicut certi. f. si duobus uehiculum.st eommodati, hane opinione, ultra Imo. que resere Alex. tenuerunt Bald.Pautae Cast. r. in . d. I ii sequitur Ias, hie,haee opinio est uera,& indubitata. Nam ultra tex. in l. si quis usum fructum vi de usuistic. Iez qui tex. Nume probat,non tantum,quia in eo dicatur

st primus induxerit secundum in sendum sed ex eo quia

litat st de rigore iuris per mortem,scv eapitis diminutionem primi usus fructus seret finitur, & ui co quod dieitem in fi .st pistor ex equitate id aetere debet,ut seruetur quod futurum ellet, si crevi ex fidei commisso restitutus esset,legati iure acquisitus furia et,quae verba aperte denotant,*iod ipso iure non transit usu, fructus, quia se diceretur aequiuius iure legati, sed per restitutionem, dum uult m habeat ex causa fideicommissi,& rex. praesupponito si iure legati secundus suisset e secutu quod tune nedum de rigore iuris posset diei finitus usu, fructus per mortem primi, di hoc modo non procederent solutiones quae dantur ad illum tex dum resim endo dicunt tenentes eontrariam opinionem, st loquatur de inductione infindunt,non ad effectum conitituendi usum luctum, sed ad effectum traditionis, seu quasi ipsius iuris usu,sructus, solum potest responderi, quod tex. ille procedat de iurei runi,quo rure no poterat a legatario legari, sed solum per fideicommissum relinqui. I. inui.deling. reb. per Mdei m. telie quae solutio praeliapponit quod de iure is rum no posset legari, sed de iure nouissimo possit,quod

liqui praesupposuerunt, sed non bene, ut supra diximus, probatur etiam cx alio, quod quia dominium acquisitu primo sit reuocabile, iccirco per cum non potuit ipso iure acquiri sicundo hane eonsequentiam facit Bal. in. l. i. in s. .de eond.nisti & huic dicio non ob. tex. in . l. qui maliena. β interdum .lfide aequi haered. per quem lex Rui.

hic, Ne aliqui Mod. di eunt,st coisequentia,quam facit Bal. noti sit bona. Nam est Glutio, quia in tex .illo non acquiritur per filium de nouo illud ius sui, de neecssaris haeredis, sed solum operatur quod illud ius sui, di neceslatii heredis,quod prius erat quxsitum patri, sibi coiiseruetur,ia

non auteratur per eius exhaeredationem,ut ibidem deelaraui de latius m. t qui se patra . . unde liberi, posset etiadiei defendendo eonsequentiam Bald. quod in ea su dicii

Linterdum,licet illud ius seret lure praetorio reuocabile per beneficium abstinendi, non tam eii erat teuocabile de iure ciuili, quin eo lure remanet suus , ct neees satius, pro nunc tamen, non pono istam coniaqucntiam Bal. pro conflanti,quia non fuit datum lcmpus ad euitandum .

Sed ultra praedicta, ista opinio probatur ineuitabili ra- tione. Nam aut uolumus,quod secundiis ditatur habere dominium a primo legatario, di tune hoe cile non pol si, nisi eius actui intervcniat, prout dicimus in fidei commisso,dc propterea non potest ipso iure dominium tracte in secundum,aut uero uolumus,qiiod secundus dicatur habere illud a iuuator uon a primo legatario, de hoe easu

videretur in ta collariam consequentiam te stator adimere a primo, ac tra ferre insequentem. l. sicut in annos,

di Urod ibi not.st .de adimen .loga. not. in l. si pluribus, Ecibi . laso. late infra eod. in. lsi sortidianum. C. de Iega. de hoc casu, primus non diceretur amplius legatarius,quia sibi ademptum esse legatum, nee diceretur legatum iecundo a primo, sed sbium ab haerede, uia primus legatarius, non dicet tur amplius honoratus. Et prose- mirum est quod doctor. in hac quaestione dubitatierint, quia cum in iure decisum sit manifestissime, quod ubi tesator legauit secundo sub commemoratione primi, plod uideatur in nece ilariani consequentiam adimere a primo, iuxta not. in. d. l.sicut, de d. l. si pluribus cum similibus, uidere potuerit ut, quod praesupponitur non Posse fieri, ut dominium a primo, tute legati in iecundo apse iure transeat, quia sie in necessariam eonlc luc tram,non uideretur ademptu a primo, sed legatum a pri.

ino illi secundo, 'ad plus, si per testatorem post et, po

quam res sit dies legati, dc qiis situm ipso iure dominium legatario, adimi res legata ipso iure a legatario, de d

minium ipsus in alterum transferri, quomodo necessies et, quoa legatum purum si sub conditione adimatur, inderetur datum sub contraria conditione. l. si legatum insta de adimen. leg l .aliquando, infra de eond. 5 lemonstratio l.quod pure, infra quando dies lcg. d. nam Possiset legatum purum remanete, de postea an euentum com ditionis videretur ipso iure ademptum,vides igitur quod dum lex vult quod ademptio eoditionalis in nectitariam D i consc-

27쪽

Repetito. Legis. i. dele g. L

eonsequentiam salit legatum puram eonditionale, quod praesupponit, quod legatum, 1 stquam cuisu dies.& quq

situm ut legatario non possit ipsb iure adimi, possent insit ita deduci sed praedicta sussiciant , dc propterea nescio

ua ratione glos in .d. l. ii. in uerso in rem. C. eommuniae legatis quam ibi secuti fuerunt plures Rui. Crotus, ecquidam Mod Repeten. hic tenuerint oppositam sentcntiam contra dictas rationes quae sunt ineuitabiles, nee text- in.d. s. certam,aliquid Deit quia intelligi debet uel uuod ille secundus agat utili serviana,prout ibi intelligit Bar. uel quod agat directa, tanquam euencrit conditio, sub qtia ipse intelligitur substitutu, primo. Qio casu uid

riit sibi relictum ab haerede nona legatario ratum,ut Barto. in . d. l. sdeicommissum. Non ob.tex. in.d. l.j. in lin.

communia de lega. quia loquitur lex, ille ouando primo legatario suit sacta traditio rei legate. Nam ex hac traditione quaeritur secundo utilis rei uendi cario contra i sunt, quali quod traditio facta sit ea mente, ut alteri reui

tirat, & nomine suo, & nomine secundi prout dicimus in fideicommitto tini uersili quia sacta restituit ne primo fidei minit sario , a primo in secundum ipso iure sine restitutione transeunt actiones t. penulti m. C. ad trubeli. quasi quod restitutio haeredis uideatur facta utri non obst text. in . l. fin. C. de lega. quia licet i ibi dicatur, quod potest dari imatum ad te ni pus, ut tempus tiniatur,& dominium ipso iure reuertatur ad haered m, non propterea arguit, quod legatum a principio datum simpliciter, & indeterminate, possi postquam eius diesce Glit, & acquisitum fuit ipsis iure adimi, hare enim diuersa sunt,qi ira primo easu, non dieitur adimi sed finiri, quod datum suit, quia datum ad tempus, hoc secundo eatu non diceretur finiri, sed adimi illud. quod datum fuit, primo 6scasu finitur, quia dispositio testanti, fuit limitata, α ultra illud tempus non habet effectum in hoe secundo ea sit adimitur ex noua testantis dispositione, de reuocatur dispositio, postquam eius dies restit, quamuis duret, quae omnia sunt admodum diuersa, Se propterea ad hunc ca- sum dicta lex non potest se extendere ad correctione

i l. praedictarum. . e

Circa aliam tertiam differentiam quod uniuersale ua leat, quamuis haereditas non sit soluendo 1 prout institutio ita redis, non autem singularia. l. si haeres ab eo. insta ad trebell. rationem ponit Barto. ut hie per eum. Quae ratio est optima. Nam praesiipponit quod non possent i - lere in praeiudicium grauati haeredis, quia non potest grauari, ultra uires haereditarias . l. si uniuerse. C. dei sa. dc propterea si ualerent, fieret conditio creditorum deterior, quia solum in eorum praeiudicium pol sentualere. Non ob. quod eontra rationem Barto. adduxit Rui. hie uidelicet quod de iure isto Eorum haeres obli turin solidum ereditoribus haereditariis. l. quae dotis Iupratfil. matri. Nam respondetur quod quidem obligaretur creditoribus, tamen ex eo quod ipsis soluendum foret, etiam satis Leeret legatariis, si ad eorum praeiudicium legata ualuissent, & ratio Rui. reincidit ciim ratione Barto. quia dum dicit, quod uniuersale ualet quia nunquam dicitur excedere uires haereditarias, lim tendit ad

id, quod dicit Barto. quod propterea conditio credit rum non fit deterior, dum dicit, quod particularia ideo

non ualent, quia polliant exredere uires, pariter hoc reis incidit in idem eum eo, quod dicit Barto. quod nonu lent, quia dum excedat uires, conditio creditorum fieret deteri Gunde non ex eo tantum quod excedant uires, insertur quod n5 ualeant, sed quia eorum ualiditas foret in

praeiudicium creditorum, Id propterea quasso eorum ualidita, n5 est ad pis iudicium creditorum ualent, quamuis

haereditas non esset soluendo,ut in casu, aliando non esset consecra inuentarii,quia ualerent in praeiudicia heredis, ut hie per Bart.alios casus enumerat lac. ut hic per eum. Circa alias tres di ferentias,uidelicet quartam, q iii tam, c sextant, quia de his tangitair ordinarie in.l.cum lio infra eo. ibi reseruo dicendum.

Septimam diis rentialia ponat Barto. quod licet partibeii lare fidei comis possit restitui procuratori tu re suam cr6s tuon tamen possit rei litui uniuersale fideicommisum .pet. L si mulier. 6 exile. Tad treb.& opinionem B in sequuntur ei immuniter docto hic di in. l. apud tulianum. q. utrum. Insea ad tr bell. Ratio cst quia non aliter rhil: utio fieri potest ex senituseonsulto trebell: ano, quam in hdeicommiliarium priuit testator disposuit, hoe enim modo per restitutioncm trafirent actiones palliue haeredi arie,quibus haeres erat obstrictus di pro illis non esset obligatus. l.1 f. infra ad trebel. Sed si alte i re stitutio fiat hi reditatis,quia non fieret, prout Gilator disposuit, et non

ex trebelliano, propterea non transferret actiones palli-uas in eum,& ii te haeres remaneret obligatus adhue creduor ibns haereditarijs, hane rationem limitu tex . in .s S. ex asse,& Bart. in . l. quo enim .f. j. insta ad iobeli. & ratio rationis est, quia non potest naeres inuitis ereditot i-bus ius passilium in alium transferre. l. si mandato me .s. i. E. mandati bal. in. l. ij. in 1. oppositione. C.de pactis. Et raedicta conclusio est uera,& indubitata,quamuis Cret.

te per quxdam, quae parum urgent teneat oppositum, α si dicas,quae sit tali quare actio, quae inpetit fidei conimis lario secuta aditione haeredis non possit ecdi, cum tantum nulla ratione impediri possit cessio actionis. l. quod si minor. is de mino. Respondetur quod actio potest cedi. tamen quia haeres non tenetur, nec potest coginis ad illam restitutionem ex trebelliano, per quam test transferre actiones passiuas, propterea non potest coli ad iaciendum restiturionem altera, quam s dei commicario,ut dictu fuit. Inscitur tamen,' si cessionarius petatis haerede, quod compellatur restituere haereditate fidei commisiario, st tunc procederet libellus, & restitutio, iit ut dicunt Ange. Cuma. imo.& Alex. in d. l apud tuliana. s. utrum . post Bald in l. pen. Cad treb. Si dicas quae si ratio, t quare eo modo, quo fideicommissum uniuersale est tra nihilssibile ad haeredem fidei comissar a. l. emi. f. idem

metianus infra ad erebel. Bar.& com niti niter omnes doe. in. l. in filio. col. s. infra eod. sic etiam non milit cedi. casit regula, quod onine quod est transmissibile est cessibile Lex piuribus,& quod ibi not T. de admi tutor Respondetur vltra eo,quae dicit lasin. l cum secundum. C. dc λdeleonam quia ea ratione est transmissibile quia restitutio, quae fit haeredi ill rus fideicomissarii fingitur facta insifideicommittario trans inritenti, & sibi fingitur quaelitali reditas.IA insanti in verbo quasi infanti quaesita,& ibi Bald no.C de tu .d lib. dixi in. l. iij.infra eo. & propterea dicetur iacta ex trebelliano dicta restitiati Sc transhunt actiones passiuae,quia sngitur facta illi, in quem dis

suit leuator,quod non est incessione sdeicom. quia ccssioliaraus non petit restitutioncm tibi seri, tanquam pro curatori illius fidei m. oc eius nomine, ut se fingi possiel facta restitutio, c acquisita illi fideicommilitario haeredi to, sed petit proprio nomine sbi restitui haereditatem Aceo modo,quq non po let fingi sactam suille restituti item

fidei eommissariota sibi acquis tam haereditatem , di ipse

fideicornini istarius non obligaretur creditoribus hvreditariis, bene insertur, piod si ecssi orarius peteret haered: tatem sibi restitui nomine cedentis, anquam procurator fidei commis s. agendo actione directa illux competit sidci

commisi . cuius cxercitium millequitur ex eessione. l. em

ptor. de hae d. vel actio vend. quod time sibi deberet fieri rustitutio, quia fieret tanquam procuratori illius si- deicOm.dc ipse reciperet nomine illius fideicom. prout potust fieri simplici procuratori, ut in d. l. apud ibi ianum. q.

utrum,& m.d.l qui ita. si ita ditem: inat Anee. in . l. si usu fructus in principio de nouati O. sequitur Alex. tn d. f. utriam, ex quibus patet solutio ad ea, quae eunt ra -- munem adducebantur per Crol. hic, di habes . clar. tali conclusionem communem,quod non potest r: stitui fidei coni. cessionario cx trebelliano, nili eo modo cescatur facta fidei cedenti & obligationes transeantia dicta fideicommissariunt & reqstititur quod cessionatius uiwtecessionis,censeatur habere mandatum ad accepta dum restitutionem nomine cedentis. Sue silue extra glosi . quaerit Barto. pro tibiis lep tis competat actio personalis.&concludit criod regu lariter i pro legatis,quae alterius titilitaton contincnt,

di Olent de iure Ommuni detur actio ex test- meto, quae

28쪽

Repetitio Legis. j. de Ieg. i.

eone usi, secundum eum, & eommuniter alios :)rocedit, hon tantum in legatis, litie relinquuntur in testamento,s diu eodicillis ici amento confirmatis, i ed etiam in codi.

eillis ab intestato, licet hoc sudetur utilis ex testam etito ut per glos. in i s. in uerbo nationi,&ibi Iac de dieillis. Pau. de eas . in l. it. C. communia de lega. estirerum quod Ripa.dicit competere etiam hoe casu directam ex testimento, sed hoc non proscquor, quia non camagni momenti, Procedet etiam in legatis conseritatis

per authen ex causa. C. de lib. praeter in testamento rupto propter praeteritionem dc exheredatione, ut per Bar. ind. aut nen colum. Penui. de l. j in. ix. l. sit pra tit . . ertex. Iriti t. subpra de haered insti. sequuntur alii omnes, sed iuxta hanc conclusionem sunt plures dubitationes prima est ιι t an pro legatis e seruatis coniuncti, personis perediaciunt, de li ga. praestan .eompetat actio ex testamento, in hae dubitatione ibiit opiniones eommunis est, quod detur actio ex testamento, quam tenuerunt Bald. de Ang. in xj.C de bo. pos s. eotra. t .glocia Bart. in ii. infra. deleg. maestan. Si inquuntur eommuniter doct.hic, sed Ias. Uienti equun r quidam repet .hie, dicit non competere actionem ex leuamento, sed actionem in factum. Motus ea ratione, quod ex quo conteruantur per c dictum praetoris. iecirco conrueret actio in factum, quae oritur ex dicto praetorum. s. h. ins .de interdic. l. quoties do ibi glosis.de praescrip.uet. Sc quia conservantur ex priuilegio speciali,sauore personarum, non quia ualeant de iure communi, quo is non competita cito ex testamento. ut per Bart. hie. Tu uero tineas opinionem primam, quae eu communis de

uera, pro qua facit,quod ex edicto de lega. praestan. t non

indueitur obligatio nee ualiditas legatorum, uerum quia luata ualent de iure ei uili edictum non inducit obligationem, sed conseruat illam, quam ius ciuile induxit ex ipso testamento Nam si legata non ualerent de iure ciuila, cessaret illud edictum. l. is qui in potestate infra de leg. praestan propterea sequitur, quod agetur actione ciuili,

quae oritur ex testamento, remoto impedimento contra.

b bon post per illud edictum, di per hoc patet solutio ad obiecta. Nam non agitur actione oriente ex dicto, sed actione eivili e seruata per edictum,& legata ualent de iure comuni licet eoi seruentur ex priuilegio de speciali sauore Dersonarum.

Alia est dubitatio, an dictaeonclusio i pro dat in legatis, quae non continent alteritis utilitatem, sed solum concernunt author . testatoris. In hae dubitatione Bart. de communiter doct. hic concludunt, quod non, uerumhoe easu solum competet oiseium iudicis, per t. quintus insta de annii lega. de l. haeredi. isde pet . haeredita. Lme- uia. is de manu. testa. las tame hie dicit, quod potest eom 73 petere aetio fami l. hercis per tax. ind. l. quintus, de in I. nIs consequenter. s.primo, iup. sam. hercis ubi habetur. uod pro ndet m. quod fiat monumentum, datur actios i l. herei sed solutio est, quod illa actio datur eo casu, quo interest cohaeredis, qui a monumentum fiat, ut ibi sist sepeliri,Sc propterea cotineret utilitatem alterius. ut in hii terminis loquitur text. in d. l. quintus, ubi dicit glos& texi .indicta .l. his consequenter. q. sed eum monumentum, sed casu quo non interesset haeredis, ii in olum ueniret ossicio iudicis in dicta actione dicta . l. his consequenter.s idem erit, quare modo tex. Ind.s sed cum monumentum, uelit etiam dari actionem praescrip. uer. eo quia interest haeredum, quos sequitur ius monumenti, dcati intelliti debeat, prout ibi dicit nari. quando unus haeres dedit partem suam cohaeredi, ut saciat in uinctum, non declaro nunc, quia est extra propzsitum materiae nostrae. Ratio autem dicte coclusionrs cst quia ex dicto legato nulla oritur obligatio, quia nullius utilitatem continet de propterea nulli queretur obligatio, lectico solum superest, quod aut horitate iudicis coni pellatur sciuare testantis uoluntatem, ut dicit text.ind. l. quintus, de . da

haereditas.

si Alia est dubitatio, an procedat dicta i conclusio in legitis, quae licet edtineam alterius utilitatem, tamen non continet commodum pecuniarium, In l. quem sequitur

Alexatulet hie dixit quod non, de sequuntur alii magis et

eommuniter bieurrum iod solum hoe casu eompete ossicium iudicis, allegant l. si cui Iesatum. insta de conditio. de demonstratio. & l. filius familias. . secundum uitia garem, insta eodem, ubi pro fideicomm: tr. uo pater grauatur emancipare filios, non datur actio, sed extra ordinem, Sc sie ossicio iudieis cogitur emancipare, post iu magnouit id quod sibi suit relictum,& si dixeris, contra, ne

pro libertate evelit actio. Mibertas. de manu it . iamcnto.l. gi. sed si Ieruosio. insta ad trebiit.& tamen relicta libertatis n6 eontinet commoda pecuniarium. l. plane liii. infra eod. Respondetur quod no competit aerio pro consecutione libertatis. 1 Nam si sit directa, elarum est, plod non competit, quia ipso iure est liber, non etiam pro fideicommis libertate,quia quoties per eum, qui te netur dare fidei minis lariam libertatem fit mora liber. tali, seruus ipse sine manumissione perducitur ad libertatem, uel habetur prona anumis A, secundum eonstituti nem diuersorum senariis consultorum de quibus in i eum uero.f. subuentum,&. s. penui.& si. Ede fidei coni. libertadiger Ato. in summa eiusdem tituli, adeo quod medio. actionis n5 consequitur, ut dominus condemnetiar ad ea manumittendum, sed per senatusconsulta in east more periimit ad libertatem, Si solum eompetit seruo, cui est relicta libertas per fideleommissium, iacultas adcundiraetorem, di petere quod dominus euocetur ad dandumbi libertatem, ad effectum constituendi dominum in mora, ut dicitur in d. g. subuentiam, de eo modo intelligitur id quod dieitur in d. l. libertates Sc d. I. si .s sed si seruo, bc in t uix certis F. de iud.Sc. l. is cui .lfide in ius uocad.

bene uerum est, quod facta mora per dominum do sic in casu, quo fuerit locus constitutiona perquam seruus perdueitur ad libertatem, quod sibi eompetit actio, non perquam consequatur libertatem. sed per quam declaretur

liberct se detendat uel tueatur α hoc modo intelligoqi dixit text. in d. l. i eui legatum uidelicet , quod praetorudet minis eos seruos in libertate tuetur. Nam non debet intelligi, qtiod praetor condemnet dominos ad manu

mittendum, sed quod illos iactos liberos per constitutionem senatu leonsulti, sine manumissione tuetur, do de sendit, in libertate sibi relicta per fideicommis. de ideo no bene dicit iudieio meo. Rui. hie, du post Paul. de cast. in d. l. vix certis dicit, quod pro libertate fidei commissaria

competit ossicium iudicis, non autem actio, quia suri iusno est capax actionis .i. quod attinet. is de reg. Iutis. Nam hoc attento sequeretur quod nulla esset differetia an quis esset grauatus emancipare filios,an manumittere seruos, quia etiam isto casi competeret ossicium iudicis, ut di-etum filii, dc tamen text. ind. l.si cui legatum uult , quod

si differentia, t nisi siluando intelligas, quod loquuntur de ossicio iudieis ad euocandum dominum in iudicio, ac ad eqnstituendum illum in mora. non ad eondemnadum dominum ad manumittendum quia ipsbilire perducitur ad libertatem, si dominus eum non manumittat, ut statim dictum fuit, sed quando pater grauatur emancipare filios, competit ossicium iudieis, per quod patur demnatur ad emancipandum filios, non quo filii propter

moram patris cisciuntur, ipso iure, sui iuris, quae autem fit ratio, quare non competat actim si relictum non contineat commodum pecuniarium, ponit text. in d. l.filiussa-

milias. s. secundum uulgarem, quia illud comminium, prout est patria potestas, est ineli imabile, hoe est, non recipit estimatione pecuniariam, de ideo no potest qui, per

testatorem in eo grauari, quia cum non pol sit grauari ultra quantitatem resicti . l. imperator. . si centum ii se a de lega. 13. Non propterea grauari potest in eo, quod non te cipitestimationem pecuniariam, quia incertum tu, an fit minus uel plus eo, quod relictum est. idae autem se ratio ur licci non conare tactio, tamen subueniatur per ossicium iudieis, ponit text. ind. l. si eui legatu quia cum agnouit relictum factum sibi ea contemplatione, ut filium emanet pet, equum est quod cogatur lilium cinancipare. Ad aliud uolo quod aduertas, quia text. in dicta l. filius anulias. s. sccundum uulgarem, Se id quia dictum fuit de iidciconin illas continente comin ut

non pecuniarium i intelligitur respectu grauati, ita

colligitur

Digitiroci by Corale

29쪽

Repetitio Legia. i. de leg. i.

es bona, quia nullibi probatur, quod Mia ex interpret

tione aluiuod beneficium competat, reei reo dicatur ex si traordinarium. Vnde pro solutione dices, piod text. t iaillis uerbis, nee extrahordinario auxilio indiges &e. I quitur de remedio restiti itionis in integrum, ut sensus sit, non indiges restitutione in integrum, per quam restitu rit ad implendum eo ditionem, que non suit adimplet

Et si dice ,.quod lite intellectus n6 potest procedere, quia praesupponitur ibi quod si stetisset per illum eonsobrina,

quod illud extraordinarium auxilium competeret, & t Maeli eo easu non posse agi de restitutione ad implendum conditionem, vita eo ea su habetur aspo iure pro adimpleta.d. l. iure cit illi . Respondeo quod istud procederet

quando semper stetisset per eum conso uinum, & nunquastetisset per ipsam filiam, ita loquuitur tex. in d. L iure ei

Mili cum concordantibus .ita probat te . in i .penui. f., in

Da decond. Se demoss. in his iter bis, si non post mora Ti tu simphotus decesserit, sed ineasn d. l .ij iletit a princ.

per i piam filiam, quominus eonditio adimpleretur, quia cxistimabat, quod illa e ditio, tanquam inducti ira uiduitatis, non ualere dc ideo quamuis ex post stetisset per ipsum consobtinum, quia tamen a principio steterat per filiam, iccirco non potest censeri pro adimpleta, solum uitiar superest dubitatio, an sit eoncedenda restitutio in

inicerunt, altero quod illa a principio non paruit ex quo existimabat illam conditionem ii si ualere,tex.ille respondet, quod si non stetit per eum contobrinum, quod non competeret restitutio in integro, quia ea sola eausa ignoranti ex suo existimabat illam eonditioncm no ualere, tanquam iii e mana uidit itatis, in sit ignorantia iuris, non esset iusta causa dandi restitutionem in integrum, ex illa clausula generali, siqua mihi iusta eausa tii dubitur,

bene piseoponit nuia si et steti siet per eu eonsobrimnii, va quod eger naec, iusta causa. t Nam posito, quod condi . tio esset, si illa filia infra triennium nuberet constar in

N a prineipio paratus esset consobrinus nubere,tamen stetit per filium quia nolebat illi nubere,existimat at illani conditionem non ualere, ςx post durante adhuc triennio filia, eognito, quod conditio ualebat, uoluit nubere consobrino, & ipse recusauit, adeo quod stetit per eonsobrinum quominus infra triennium sivi nupserit,eoditio iuui

potest haberi pro adimpleta quia a principio filia suit in mora & stetit per eam, & ideo dicitur deiecta, Sc est locus

subistitutioni, ut dicitur inea.l. in princ. haec tamen erit me iusta causa, propter quam debeat eoncedi restitutio in integrum, ad adimplendum dictam conditionem, ae si esset infra dictum tempus triennii quia licet a principio steterit per eam,tamen adhuc ante lapsim triennil, quo tem re potuit parere e ditioni suitparata, sed impeditatuit consobrinum, Stieeth non suificiat, ut conditio

haberi debeat pro adimpleta ipso iure,quia potuit a principio nubere, di non nupsit, tanten si iscit, ut coneedenda ueniat restitutio in integrum, quia inmeditur etiam implere per illum consobrinum, & iue est intellectui. da. csi dices, quod intellectus cst driiurativus, intelligente qa 8sconditio Isit restricta ad certum tempus quoniam illaeon

d itio si nupserit fiet' r po st impleri, ut declarat Pata. de cast.in da u. A qnamnax ias. ibi uelit, quod intellis

nitri fratiennium, a die pubertatis, ubi esset impubes vela die mortis testatoris. ubi suiu L pubes, per text. m

quod ibi dicit Bart. tamen ille rex. non probat, quia I uitur de illa e ditione, si nupserim, adiecta a lege ad is sititonem eiusdem legis, non autem de conditione hae, si iiii pserit, adiecta a testatore dispositioni ipsiuilmet testatoris. Respondeo, quia neccilla est, ut intelligamus illum text. altero ex duobus modis, uel quod illa conditio sit restricta ad certu tempus, uel quod si in alteri nupserit, uel dictus eos briuii, nupserit, nam aliter non posset dici defecta, nee poli et esse locus substitutio-m, cuius Oppositum dicitur intex. illo, alius est casus s. t quando conditio habetur pro adimpli ta, non de iure communi, sed de iure speciali ex aliquo speciali priuile pirita in hoe easucst magna dissicultas, ta sunt contrarie optes ea . Comni uiua ciri quod hoc casi non coni petat actio ex testamento,sed quod e petat actio in sa-ctum uel eonditio ex lege, quam post Bart. in d .l .in testamento in fin. leeuti suerunt eommuniter doct. ibi,& hoe

adducunt l. si pePlium. s. is eui. fide statu lib. & l. eum ita infra de eoudit S demst. ubi habetur,quod ex quo in east illo conditio habtur pro adimpleta non de iure coni ni, sed speetali fauore libertatis, quod ideo sesetius perueniret ad libertatem, iure eonstituto, non ex testamento, di ideo non competet actio ex testam nto. Contrariam sententiam, quod immo etiam hoe easu competat actio ex testanvito, tenuerunt. Imo.& Socan da Diri stamento, Riii.&Crotus hie, pertex. in l. stichum. s.

penu .infra de statui ib. ibi enim, qua uis coditio habeatur pro impleta fauore libertatis, tamen seruus fit haeres ex testamento, nam solutio communis ad illum tex.qubd nlud uerbum, ex tei amento exponi debeat, id est propter testamentum, sed iure constituto, uiolat illum tex. addacunt cundo, via in. l. s. T deli red. instituem quamuis legata sustineatur de iure speciali, tamen datur actio ex testamento eodem modo per littulum de lega. praestam conseruantur ligata speciali sauore coniuncte petisne, de tamen competit actio ex testo, ut iupra dictum fuit. adducitur etia texi .in t j.s.lex salcidia insta ad. l. salaid. ubii gara debemur actione ex testamento, quando ualet te stamentum per fictionem legis eornelie, ad texi in d. l. s. peculiii. .is cuius, & d. L cum . ita, respondent duobus modis, prinis quod sensus illorum uerborum sit, dum dicit, ex constituto potius iure, quam ex resimento, hoc est, ex extensione potius, suam ex uerbis testimenti;& ita respondet e. ind.l intestamento post tmol. ibi, S: Bales in authen. ex causa in., i. oppositione, & attenta hae si, lutione eoni peteret Glum asto utilis arg. t. per Bar. in l. si curatoris. Cale neg. gestis, alio modo respondent Rui. R Cint. quod sensu tuorum uerborum,ex constituto potius iure αc est ex speciali potius iure, quam ex test mento, hoc est, quam iure communi, dc attenta ac solii tione, di eunt posse competere directam actionem, proutinosv d l sn.qii et solutiones manifeste violant illa ii ira ut e stabit ex iis, quae infra dicam circa inrellectunt M. it.& d. l.sticha s. n. do. Rip pro concordia opimonum

distinguebat, quod si eonditio habetur pro impleta ex spe ciali priuilegio, praeter mentem disponentis,tune in agitur ex testamento, sed iure constituto, ita procedat .i. si peculia. s. is eui, di conclusio eommunis sipra relata. Si vero habetur pro adimpleta secundum praesumpta men tem testantis, tunc Vetur actione ex testamento, non obstante quod habeatur pro impleta ex priuilegio & ita i

telligit procedere text.la d. l. stichum. f. penul. & aliam opinionem contrariam, Sed haec distinctio non satisfacit, quoniam in omnibus e ditionibus semper debemus intueri praesumptam mentem testatis . l. in coditionibus primum locum in princ infra de condae demonst. Tu modo aduerte, quod resolutio huius dissicultatis tota consistit in intelligentia rationis decidendi, quare in casu t d L si peeulium s. is eui,Sc d. l. mira , ubi is euierat dandum aecessit post ni ortem testatoris, quo casa habetur pro impleta, fauore libertatis fit liber ex constitutio iure, potiusquam ex ta stantento, dc in casu d. l. stichum.s. Penui .quando is, citi erat dandum , decessit ante mortem testantis, quo casia liabetur etiam pro adimpleta speetali fauore libertatis fit ta men liber cxtestameu to. Hoe non declarant doct. at licet Alber. et Bened. de plumb. ind. Litichum.I penu l. quos reserunt, et reprobat uidam Mod.hic, et male dieant quod illa iura eo itituuntiiserentiam inter hos casus, quando decessit is, cui dandum erat post na orient, uel in uita testanti tamen non assignant rationem. Tu uero die, uisoa ratio, quare non selioer ex testamento, sed ex constituto iure, cpiando deeet .st post mortem testantis, est, quia hoc casa conditio non habetur pro adi inpleta, secun sum illam interpretatio nem, que suit a principio intestamento tempore mortisdcfuncti, sed habetur pro adimpleta cundum altam interpri talionein,quae ex post facta inducitur ex dispositione iuri diuersam ea, quenit in ipso testameto a principio, a zzmPore mortis ectatoris, sed quando dec Isie

30쪽

in uita testans ,rime sit liber ex testatriento, quia conditio habetur pro adimpleta, secundum interpretati mem,quet ibit a principio in ipso rcflamento. Nam pro declaratione sciendum est, quod ratio quare t conditio dandi habetur pro desecta quando non potest impleri propter casum fortuitum,non obstante, quod nota fici per honoratum quominus impleatur, si eundum doct. est , quia h est conditio mixta,& ideo discit prout alie mi xt e l. intestamento la. ij. l .cum ita datur insta de conati Ne dem 6st. l. lcgatum c . de conditio. inseri nam si eisci potestatiua non deficeret,uenim suisceret iit haberi posset pio impleta , quod sariet per honorat una, quomicus impleretur, liart. Eo altim l. que sub conditiones s. quoties supra de conditio. ii itu. & ia d. l. in testamento. Ist uetum, quod esto solitus sum aliter drcere, uidelico quod ratio

quare Meiat eonditio dandi, quando non potest impleri

per casum fortuitum, sit, quia clim adimpleatur in m- modum alterius, dicetur adiccta hec conditio non tantum ob id pareatur testantis uoluntati, sed etiam cotemplatione abus dationis explicandς incommodum ter iij ct ideo ad hoe ut haberi possit pro impleta, non si si citquod honoratus paratus iit illam zdimplere, &non stet per eum, que minus partatur ic stantis uoluntati, iterum requiritur quod actualiter dour,di ita procedit tex. in a. I in testamento. Si uere elici conditio que solum cens retur adiecta ob id, ut pareretur testantis uollantati, non autem contemplatione actus deducti in conditione, quia non tendit ad eommodum alterius quod conditio implea tur,prout in hae,si ascenderit capitolium I .si iam facta infin. infra de cond. & demon. Ec in illa, si titi ux posuerit statuas in municipio. l.si titius cod titu. de condi. et dem. tune semper habetur pro impleta, et quandocunque constat,quod non stat per honoratum quominus rareatur uoluntati testanti' ut dicitur in .dd.ll. quod latius alibi d claraui, manc non prosequor, quia non pertinet ad materiam n stram. In proposito igitur, quando is,cui dandum est gratia implendi conditionem a seruo, cui i st reli cta libertas, uiuit tempore quo testator moririar, a principio sumitur ista interpretatio, quod haec conditio ni mi χta, secundum rationem doct. uel secundum rationem meam, quod intelligatur adiecta non solum ob id, ut psereatur testantis uoluntati, sed etiam coli templatione dationis, nam tune non sube st ratio sen eausa, quare aliter

debeat intelligi quam sit ex natura ipsus e ditionis, & ta

secundum istam interpretationem nunquam polibi haberi pro ad impleta, cassi quo is decederet,antequam seruiis eidem daret. s. nimmo die et turdi cere. Sed si habetur ireb adimpleta istud contingit, uia illo mortuo, ita

fauore libertatis recedit ab illa meterpretatione, prae fuita principio in'ipsis testaminio, & de nouo interpretatur, quod intelligature ditio me te potestat ilia, secundum rationem doc. uel secundum rationem meam intelligatur adiecta ob id tantum, ut pareatur testantis uoluntati, di se habetur pro adimpleta dicta e litio, aliter ii Iam intelligendo uel interpretando,quam intelligeretur r a principio in ipso testamento, sed quando ii cui erat dandum, mortuus esset ante testatore, quia a principio subeshratio seu eausa, ouare fauore libertatis intelligi debeat

illa conditio dandi potestativa, uel adiecta ob id solumiat pareatur testantis uoluntati, de aliter quam repulis ter intelligi soleat,tunc a principima lege dicta conditio eo modo interpretatur, ut sepol sit haberi pro impleta omni casu, quo non stabit per ipsum seruum, quominus pareatur uoluntati testantis, iccirco hoe casu dicitur fieri liber ex testamento , quia conditio habetur pro impleta secundum illam interi relativitem primam, quae ruit a principio in ipso testamento. Et ideo diemquod non est ea ratio, quam dicebant Bart. & doct. ut deliret quia ha betur pro impleta de iure speciali, non de iure cUmmi

ni , sed quia habetur conditio pro impleta secundsi aliam

interpretationem,ditur sam ab ea, quae fuit a principioia ipsis testamento. Ita dicendum est circa intellectum dd. li. Vtrum modo ex hac dii intentia causetur hie ellectus, 23'l quod primo easu detur actio ex testamento, alio uero

detur actio in laetum,uel conditio ex leae, prout dicebat Bar. hie, Sc eommuniter doct. debes aduertere quia Iudicio meo doct. non bene loquuntur, nam non reperitur,

I mod iure constituto conditio habeatur pro impleta, nisi in easu pra dicto sauore libcrtatis, de pro libertate nun- quam competit actio, perquam quis consequatur liberta tem, sed solum actio per quam quis deelaretur liber, uet se defendat,dc tueatur in libertate. Nam si sit directa st iuso iure liber, siue ex testamento, siue iure constituto, sim fidei commisi alia, post moram si liber per senatus nsulta absque manumissione ut dictum fuit supra in tertia

dubitatione, propterea non potvst competere, nee actio ex testamento, nee actio in lactun , uerum agere debet neratorias er quam petat se liberum declarari quae non est personalis, sed in rem de qua habetur in I. si de possessi Ne C. de probatio. An autem possit in alia re,quam in libertate haberi dicta conditio pro adimpleta ex inciali Privilegio, in iure ero non rem rio istud nisi in libertate, solum posci attentari, quod etiam hoc in letato relicto seruo una cum libertate, sub ea conditione dandi, casu suo mortuus esset is, cui erat dandum, ante testatorem, tiam tunc quia a prinei pio fauore libertatis intelligiti reo modo, ut haberi possit pro adimpleta, quandocunquemon stabit per seruuin, quominus pareatur uoluntati t stantis uidetur etiam eo modo intelligi, quoad legatum, tout quoad libertatem, ut sit uni sor mi, interpretatio Liam hoc iure supra de uulg. δὲ pro hoc saeit, quia hoc e su fit liber lx t uamento,ut dictum fuit supra pertex. ind. l stichum s. pen. igiti ivlcgatum debetur, hoc uidetur Delle tex. in d. L si peeulium f. is cui, a eontrario sensu . Nam dum dieit, nilod ea ratione non debetur te satum in easu illo, quia fit liber ex constituto iure, potiui quam ex testamento, sedc quia habetur conditio pro impleta, ex

constituto iure, magis quam ex interpretatione,quq sit ita . principio in testamento, uidetur uelle,quod si haberetur

ris impleta iuxta illam interpretationem,quq suit a prin cipio testamenti . Diiore libertatis quod etiam legatum deberetur di tenendo istud,posset tunc dubitari 1 an ad te

'satum ipsum octa peteret actio exitu amento, uel aetio in factum, uel conuitio ex line, di in hoc ego di rem, uod coni peteret actio ex tessamento,cum petatur e x Ca

dispositione Icrati, euius eonditio habetur pro impleta, iuxta interpritationem , quq suit a principio in ipso testamento. Dubitatur etiam hie per Alexan. d. alios Nod. lan pro legatis debitis hin ditate non adita ex di- . spositione statuti competat aetio personali , in qua dubi

latione sunt tres opiniones prima, suit Bald. in s. i. C. si omis eat in testa. mod nulla eompetat avito personalis, quia ecfiat eontrae tu, aditionis, ex quo oritur obligatio personalis. l. apud tulianum. f. s.ff ex qui . u. in poli. a- turpios in t umea .f. eum igitur C de cad.tolli sequitur

Alex. hie, qui addit, quod ex quo stat subiectum passi uum, in quo subsistat obligatio personalis, dc aduersus uod potuit implorari ossicium iudicis quod propterea neum competero flictam iudicis, per t. per A . lmo.

de alios in l. qui filio I i. supra de naere. inst. alia fuit opitiio e. vi immo coni petit utilis actio personalis ex testamento, pria sicut statutum uoluit, quod legata de beantur 'non Asiante, quod haereditas non si adita, uidet tu retia uelle neeessarium antecedens. s quod dctur actio de ad obiectum supra factum respondet, quod uerum est,' quod antequa detur eurator haereditati iacenti, quod nulla competet actio personalis ex testamento, quia no est Persi a quae obligetur,& eontra quam agi possῖt, sed

P siqua in lcgatarii petierint,quod curator nive dicte he

reditati, nixta i secundu T. de cura.bo .dan. tune incipite competere utilis personalis actio, contra dictum curato

rem quia est persona ipsius, in quo, tanquam in subiecto passivo, sit bs stat obligatio, dc aduersus quem agi possit, sed et iis opimo reprobatur per Rui. quia presupponit,' quod non sit nata actio, antequam detur eurator, ex quod

legatarii petant curatorem, cum tamen solum hi petant curatorem, qui habent actionem aduersu, d. iunctum ut dieitur in a. l. .

Tertia sitit Opinio Riii. hie, qui dicebat, quod immo' competit actio perion lis ex tei lamento, de M obiecti uri respondet