장음표시 사용
671쪽
Adelph. .planius id ostendit , inquiens mi eium dicitur, ' quas efficiuili , ab iniciendo, quos
unicuique persona coiigruit. Itaque esticere ossicium , Em facere, aut curare, Plaut dixit, , Bacchi d. Vestrum curate oscium, em in iam , , meum , Similiter Se ich. Pro opibus escimus no-.,, fra muni , id est, ut in Rud. loquitur, , , conscimus nostra inicia : Trucul. Lepide esitaui, , meum ossicium. Et Lucretius lib. q. Oiscium, , utilitatis diXit . de membris corporis lo-
, , quens: Utilitatis ob osciumpotuiss crears , id A., est , ob cifectionem, ut enicerent utilita-
citantque Q vinctilianum lib. i. cap. 6 Sed ille : ut monui . irridet illos, qui talia docent. DaIlius mala se expedit a qua
. Inali sectum J Sic quidem plerique Veterum Grammaticorum. Rectius tamen Vossius ab ineundo deduxit, sed quod male explicuit. Nec enim id in olim , q ad ose re ι significavit illud verbum, sed Facere aliqκid circaiatiqnem , sive Bonum id sit, sive malum Usus quidem verbi maxime haesit in deteriore sen', ut sigili ficet, qua- . si obstaculum quoddam Opponere alicui , impedimento esse . vel iacere aliquid, quod impedimento sit ; sed id neutiquam impedit , quo minus o rum in meliorem cipiatur partem , dc significet rminia & sacta obsequii. Nain sic prorsus etiam obstare proprie quidem denotat pirca aliquem stare , quocunque tRndem ςonsilio & effectu ; at dein usu idem potissimum , quod ossicere , impe- . . minio esse , seu ita stare . ut impedimento & obstae ulci sis: Obseινει vero inde formatum . in contrariam seu meliorem partem sumitur pro muliere, quae Mias in partu adest in adstat parata ad auxilium ferendusi. Eadem posto significatio eli particula, ob in Obsequi , O. fruare, Obsdere, &c. ut modo io bonam, ni o in se uuiorem Pariem sumatur.
672쪽
stione, dum disputat, Iudum literarium, non ad graviores disciplinas pertinere 'sed ad . Grammaticam. S pueriles institutiones, qui utique Iusus est , prae maioribus ς & altioribus scientiae. & philo phiae studiis. In quo quantum fallatur non eli dissicile explicare:
quum constet, gravissimorum Oratorum scholas vocari Iud Cic. de Orat. Uocrates magia ser istorum omnium , cuIus e ludo , tanquam ex equo Troyano, innumeri principes exierunt. Sed etsi ue- . nIus , Dathum Vera cicere , non tamen pro- Pterea, ludi etymon inde apparet. ΕXquiramus igitur primaevam ludi etymologiam ;tum deinde ad ludum literarium accedemus. .
Cui qmestioni rectius satisfaciam , illud ,
admoneo , literam Graecam y , ' Perpetuo verti opud Latinos in u, ut, Φύω, no, λύω, Ius , Quis , .fuga; sic a L,iis, Iudias dictus , in & ipsos Lydus , Ludios vorat Plautus in 'Aulularia. Historiam sic narrat Herodotus in Clione : Ajunt Lydii ipsi r sese ludos in venisse , qui etiamnum d pud Graecos eum illis communes sunt : simul autem haec inve- ε , Disse, & in Tyrrheniam, hoc est, Thusciam colones deduxisse, idque hunc in modum accidisse referunt. Tempore Atydsi ; Manis regis filii , annonae dissiculta' per universam Lydiam Malde grinabatur, adeb ut Lydii, qui tunc miseri degebant , non cessantes remedia lauic malo quaerere, diversa pro se quisqueexcogitaverint ; inventumque tunc ab eisdem aleae, tesserarumque ludum, & pilae, caete-
673쪽
rorumque ludorum omnium genera , Nautem quam talorum : horum enim inventionem si-hi non vendicant Lydii. Porro ad famem discutiendam , altera quidem dierum in totum lusibus occupabantur : ne videlicet ciborum ouaerendorum sollicitudine distorqueten tur: altera vero a lusibus abstinentes . pasce-hantur : atque hoc modo annis duo deviginti vixerunt. Haec Herodotus. Hesychius tradit,
a Lydiis inventa spectacula , & hinc Roma
nos dixisse ludos. Suidas,' pro eo , quod est , Lydiorum more vivere.
Haec de vero etymo. Secundo autem modo, v Iudui, pro exercitatione Capitur, ut, ludus pilae ; Graecε , γνανάσπα . , eXerce
xi in pallustra, in haltere, in disco, & multis hujusmodi. Hinc eodem modo, rudus Ii
. Laedas pro eκercisatione I Sine ullo dubio verum last etymon , quod adfert Sanctius. Nam Lures scenicos quosa .et' ιγχην Ludos appellarunt , acciverunt Romani , Tyrrhenis qui origine sua orant Lrdi, seu Lmai. Hine enago a Romanis, homo qui ludos agebat, Laedius dicebatur de Ludis , res ipsa Ludere, & inde Laedus.. Porro idem ille Ludius Etrusca voce etiam User dicebatur Sc inde R. manis Histris . in qua eaedem plane literae radicales . ut dicuntur' quae in Hebraica voce QSS I b. e. tuba. Scilicet Etruseae linetiae ratio ex Orion te est petenda Histriones porro ad tibia modulos olim cantabant, saltabantque. Vide Liv. VI l. 2. & Iuler. Ma K I. 4. Dora denique & risa primitus haud dubie non multum fuere diversa. Ceterum L.Aus pro schola sumptum proprie. M primitus dicebatur de locis, ubi tyrones gladiatores ab lx-nista exercebantur.& instruebantur . quia isthic quasi simulachrum pugnae ludebatur. eassim hoc maxime sensu
oecurrit. Suet. Caes. 26. 7ιrones neque ira Ind. . ne ma peν ansas erudiebat. Cap. 3I. Formam , qua iredum gladiatorium erae adscatinus. Cic. Famil. X. 32. Miles quidam depνιμ
sus I. laedaem glaaiatoram. Inde jam usus hujus voeabhlitra stathis videtur. ad Scholini quoque liter IIam orat
674쪽
rerarum , id est, gymnasium, vel exercitatio
dicuntur, inquit, Parcae,per antiphron, id est, contrariumsermonem; quia nemini pareant: se lucus, quod non luceat: Bellum, quod nuua res se lain eo sit. Augustinus Dathus ibidem, post Servium non probat Antiphrasin , longamque texit disputationem de nomine Parcus.r deinde ab illo deducit, - Parcas; quia parcδ nobis vitam tribuant : Nam , ut ait Plinius, quid tam circumci n, quid tam brevi, ut hominis sita visi a I Sed nobis Varronis sententia ma-gjs arridet. quae resertur ab Aulo Gellio libro
3. cap. I 6. sic: Antiquos autem Romanos Varro diacit non receptos hujusmodi quasi monstrosas raritates, sed nono menile , aut decimo ; nequσpraeter hos , aliis partionem mulieris secundum naturam feri exsi- masse : idcirco eos nomina Parcis tribus fecisse , a pariendo , ae o nono , atque decimo mense. nam Parca , inquit, immutata litera una , .partu nominara rItem Nona , ut Decima, i Eritus tempestri tempne. Haec Gellius. Parcae autem tres finguntur J vis filiae, quarum nomina, & officia hoc versu
explicantur: Clotho oesum retinet, Lachesin ner, is c tropos occat.
Nam Parea , inqxit, immutata see. J Verior haud dubie haec est origo Parearum , prae reliquis a parcenda, vel partiendo petitis. Neque tamen putem Pareia dici quasi Partas, quod vult Varro , sed quasi Paricas vel Partuas. Similis elisio in Fecandis a fetus , Faerendus , fatus , Mattar sM Marata a mane, Fibnta ana, Vinea a viris , Lara. Maex Patericida.
675쪽
Uas Latini Furiuae appellavere, Graeci
Erinnsae, & Eumenides dicunt. Sunt au-
tem, ut ait Orpheus, ' a 'Tithone, Menon lectoro dia Megaera. . Quidam . Eumenidas dictas putant . ab ἰυuiis , id est , benevolentia : ἐνει νέοι enim est, placo ; quia minimε sint benevolae , sed immites . & dirae. Dathus interpretatur . bene furentes, ab ἐυ bene, & μ ιν, furo : sed fallitur : nam eo modo per ae diphthongon , strioeretur Eumaenides o proprilis vero, qui ai-Σerunt, dictas , τ ἐυφημισων, id est, ut bene inoida Ominaremur : in templis enim omnia mala ra ad verba per contraria enunciabantur ; ut, vita. pag. s7 . Pro morte ; S mactara , pro cremare , &rectὸ, pro non. Sed ego longh aliter interpretor, & Eumenidas propriε pias & mites appellari contendo: ' quod ex Suida non erit dissicile comprobare. Eius verba sic Latinδvertebam: Eumenides, Erinn es subterraneae deae eaecepisse autem arant eas nomen ab Oresis e rune enim primum ab eo Eumenides, id est, mitex, ae pias quoniam eas expertussit prostitias, ferunt appellatas: ' . quibus es ille, maternae cedis in repeto absolutus , nigram ovem sacrifcavit: & paulo obit : Haio . a b us, in Eumenidibus, is Minerva fuisse sueutar in Orestis judicio tradit, obtinuisseque assis, no in orassem terribiles insurgerent; unde eas
676쪽
Eumenidas, id es, propiti, vocaris. Haec ex Suida.
dumque : nam Graecis oc , velox est:
ex quo o mum dicitur Ieguminis genus . a Celeritate nascendi: Eko tis, adverbium. Haec destruere dian conatur Dathus, inepti philo-Iosophatur nescio quid de vita contemplativa , ει activa : quod scilicet in octo celerius moveatur mens, quam in actione rerum. Itaque aseserit, ocium a celeritate mentis nuncupatum: .
S praeterea, si Musis placet, Ocyum, per C 'S y , scribi contendit. Sed quis unquam 1anae memiis, orium, & negotium Per y, scripsit Pierius in Virgil. otium, per i omnino scrobi debere contindit. Idus in orthographia, sic: otium cum ς, Iibri vcteres ; ae RPapipus Grammaticus his verbis p in his figabis sonus I reaae E immistis inveniri tantumpotes, quae conm Pt es i, ae eas sequitur τἄtalis quaelibet, ut Tais ritis , otia, Iu titia, issimilia. Cujus ego sententiam sequor libentius , quam eorum, qui induciae , & orium cum c scribunt , Donati authoritate adducti : Eum enim scripsisse dicunt , induciae dictae, quod inde otium ; quod non affrmo : potuit enim scribere , indutiae dictae , quod inde otium ; quod sententiam meam confirmare videtur. Haec Aldus. Sed quaeris unde dicatur otium ἰ an vero Recesse erit omnium verborum Origines , & etymon patefacere ρ Cosconius nobilis Grammaticus, teste Varrone , ad mille verba in Latina limgua
677쪽
gua collegit, de quibus ratio reddi non posset, Daec enim Vocat primigenia . qualia sunt, DPrseribo, so, sedeo; ' sic fortasse otium, unde, unguium, quassi, nec otium.
CErum, a celando deducuna, quod patens
sit, nec coopertum , sed nemo scribit cetam, fine diphthongo ar, vel oe : illo modo dicitur a caelando , id est, pingendo; hoc autem a Graeco κοίλω, id eri , cavo. Plinius lib. χ. cap..2. Famam ejus inspeciem orbis ab Iuri globatam esse , nomen inprimis , S confusus in eo mortalium, orbem apellantium et sed et argumenta rerum docent : ibidem cap q. Caelum quidem haud dubie caelati argumento diximus, ut in-τerpretatur M. Varro. Haec Plinius. Vt M. Varronis verba , licet corrupta , diversum sentire videntur : is igitur libro q. analogiae
sic inquit: Caelum dictumscribit . Eitus , quod estselatum d aut a contrario nomine celatum , q-dapertum est: non male auodposterius . Gius; Hul-ro totius, c lare a caelo, quam caelum is caelando; sil non minus illud alterum de celando , ab eo potuit dici , quod interdiu celatur, quam quod noctu non ce- Iatur omnino. Ego magis puto , . chao cavum , hinc caelum s quoniam , ut dixi, hoc circum supra- suo, quod complexu continet terram , cavum caelum
laque dixit Andromacha; Nocti. Quae cava caeli signi tenentibus conficis bigis: S gamemnon p
Sis fortass7 OtiamJ Non absurde tamen ab Utor derivatur , quoniam in otio rebus quibuslibet pro arbitri utimur. Quaa. alias adterunt Martinius & ossius holus vocabuli origines , longe infra hujus verisimutudinem
678쪽
In altissimo coeli clypeo: cavum enim es eum et Ennius item ad cavationem ; Coeli ingenses fornices. stuare ut i cavo cavea, S c iactas con--stis, eoata valliae, es cavaedium ; qui eoum sportum , unde omnia apud Hesiodum da cabo ; . ea caelum. Haec V arro. Cui astipulatur Lucretius , cum dixit, Gaulas aetheri . figo itaque caesum, cum Oe scribo, cum doctissimis, & verba Plinii , Varronem citantis, corrupta vel aliena invido Puto, quae sic legenda. censeo: Coeum quidem supra ad haud dubiὰ ea ti argumento diximus, ut interFrο- p g. Fys. talup M. I arro. ' . Atque hactenus de novem nominibus, qua Augustinus Pathus suscepit confutanda : Nunc Dos ad alia transeamus, quae a maximi nominis
Grammaticis , & Rhetoricis per Antiphrasin dicta passim adducuntur.
PLinius lib. 36. cap. 26. Sicut Morus, inis quit quae novissima urbanarum germinat, nec nisi exacto frigore , ob id dicta sapienti ima arborum. Ex his Plinii verbis multi ansam cepere , ut docerent, morum, dici per antiphra- 1in , quia minimὲ sit stulta : μωρος enim stu tum , & dementem significat. ' Alciatus in Em-
blematis , postquem dixit de Amygdalo, subdit;
Sarior at Morus, nunquam nisifrigore laeso Germinat, Usapiens nomina falso gerit.
At vero nec Plinius id sentit, nec si senis tiret , . illi subscriberem. Res autem sic see habet: Multa nomina apud Graecos scribuntur per ἀυ diphthongon , quae Latini nunc' . . Per
679쪽
per au, nune per ω, enunciarunt; Ut , raurus; , auu ἰ Καν-σω , ucasus μνωον , . aurum. sma, inquit Festus, genus piscis appel7 rur , a Zolore auri, quod ruistici Orsm dicebain; ut, auriculas Oriculas. Itaque Sergium quoque quendam praedivitem, quod ae duobus annuliae aureis, S grandibus uteretur . Oratam dicunt esse anesi xum 7 Haec Festus. Quin & saepe apud antiquos , au, migrabat in o , ut cauda coda; Caurus, rus ; plaustrum , ploistrum ψ cautes, cotes; caudex, codex ;plaudo, plodo, explodo; Plaurus, Plotus ἰ cau-' rio, cotis; ut apud Plautum: Mhitiatis est. Eodem igitur pocto ex , id est , obscurus& niger, fit moru , cujus fructus niger est. Quid, quod etiam ' apud Graecos in usu est, uορια , pro ipsa arbore mori Saepissim ε Hispani, faciunto : ut Taurus , toro ἰ aurum, oro; laurus. Dro ; pausa , nyses, Maurus , Moro; moraI ;Dus, Ioor; laudare, Dar; Paulus. Polo; cauda, coda; cauo, cosa ; paucum, poco , audire ostr ἰ auditus, Odo caurum , colo ψ caulas , coles. Et Italice Moro , lignificat fuscum a ut apud Tassum in Am digi canto , 7. . Un Gigante nes volto arsiccio . ae moro. ν
FSsti Pompeji haec tint verba; Militem se ia
ius a mollitia, υ - , id est , per antiphrasim, dictompurat,eὰ quod nihil molle, sed potiui asperum quid gerat: sic ludum dicimus,
680쪽
is quo miniis Iuditur. Haec ille, satis inept Ulpianus lib. 29. l. r. 3. de Militari test Miles, inquit, appellatur, vel a malita, id est, duritia, quam pro nisi ustinet; aut . mutiritudine,
aut a malo, quod arcere milite Ment; aut . Graeco verbo κέλιοι, undν χιλιατην tractum est e nam ita Grael Φαυ- , ae mille hominum numerum anesuur;
suas millesimum quemquo λων; undo i um quoquautam , appellant. Haec ille. Ex his autem opinionibus Postrema verior , & aptior est, utpote quae Graecae Origini magis quadret.. Itaque miles, propriε dicebatur, qui unus Θmilis, non sine dignitate nomenclatum, -- cabatur. Nos dicimus Me XXIv. rectoribus Hispalensibus ; Er ve DF quatro de Servilia. Verisba porr5 Ulpiani malis citat, ct interpritatis
Laurent. Valla lib. I. cap. Iq.
νSImuu- , inquit Festus, dicta ex contrario. quia minime sint odient Iesmui. Haec ille. t Sed quur non potius a simulando, quum qui latenter dissentiant , semper simulata lo-R r quan-
Ita ne miles propria see Vere Guiles a Mille deducitur, quod vocabulum olim etiam Mile scribebatur. Scilleet temporibus Romuli quaeque tribus mille homines conferebat in Legionem. Unde qui inter eos erat, dicebatur et ites, quasi milesimus, seu unus ex illismi vel millesimis. Qui vero his mille millesimis praeerat . v Tribu Mibanaes appellabatur. Haec vera ratio M origo vocabuli Miles. Verba Ulpiani paulo aliter se habent. Sed eare non potius issimaetandoJ Addit hoc ipsum . ettim Festus. Potes , inquit, O a Iimulationa dicta exisimarι , ymia simuIaρe loquuntur ad invicem. Ego vφro potius dictum arbitror ab eo , quod inter pares solet esse aemulatio. M , di iude oritur , invidia ac contentio. vide VOMsiua ε