장음표시 사용
81쪽
i B. Lan franci Archiepiscopi Cantuar.
limus eos Θ Nequaquam. I 3. Ig. Causati enim sumus, Iudaeos&Gri cos omnes sub peccato esse, sicut scriptum est: quia non est iustus quisquam, non est intelligens, non est requirens Deum. Omnes declinauerunt simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum , non est usque ad unum. Sepulchrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant. Venenum aspidum sublabiis eorum. Ovorum os maledustione & amaritudine plenum est. Veloces pedes eoru ad effundendu sanguinem. Cotritio & m elicitas in viis eorum, &viam pacis no cognoueriar. Non est timor Dei ante oculos eorum. 11. Scimus autem quoniam 16. quaecuque lex loquitur, iis, qui in lege sunt, loquitur: i . vi omne os obstruatur, &subditus fiat omnis mundus Deo: quia cx operibus legis 135 iustificabitur omnis caro cora illo. i8. Per lege enim cognitio peccati.
Nunc alite sine lege iustitia Dei manifestata est. testi scata a lege & Prophetis. Iustitia autem Dei per fidem Iesu Christi , in omnes &super Omnes qui credui in eum: non enim est distinctis: Omnes enim peccauerunt, & egent gloria Dei. Iustificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quae est in Christo Iesu, 19. quem proposuit Deus propitiationem , per fidem in sanguine ipsius, 1 o 21. ad ollensionem iustitiae suae, propter remissisiem praeceden tium delictorum, in sustentatione Dei, ad ollensionem iustitiae cius in hoc tempore ; ut sit ipse iustus, 21. & rustificans eum, qui est ex fide Iesu Christi. Vbi est ergo gloriatio tua Exclusa est. Per quam legemὶ 13. facto rui Non, sed et . per legem fidei. 11. Arbitramur enim mistiscari hominem per fidem 13. Cax uti enim Quasi diceret , Qui
pares praecellentiores elle non postum as.
Nec hoc superius in hac Epistola dixi ti sed credendum est, in sermone quem ad populum habebat eum dixisse. I . AMBROS. Causati enim siumus Id est
ostendimus , redditis causis superius, Iudaeos & Graecos esse reos.
11. Scimus autem ) Hoc dicitur , quia
Iudaeis constrictis omnis mundus subditus sit Deo. Nulli enim dubium est, Paganos impietatibus obrUtOS.
16. L A N p λ Guaecumque lex loquitur )Legem hic vocat Psalmos; sicut in Euanta gelio: Nonne in lege vestra scriptum est : dixi Di estis. Et est sensus: Superiores Psalmi versus ad vos pertinent etiam , o Iudae
17. Vt omne os obstruatur. Hoc coniungitur superiori sententiae, qua ait: Causatienim sumus omnes ub peccato. 18. AMBRos. Per Iegem enim ) Videmus veteres non ignoras Ie peccatum; cum pincerna, & pistor Pharaonis causa peccati in carcerem misti sunt. Sed lex ostendit apud Deum imputari peccatum & futurum iu
dicium, quod prius ignorabatur. I9. Uuem proposuit Deuw. Id est in Christo disposuisse propitium futurum liu mano generi, si credat ;&hoc in sanguine ipsius quia morte illius liberati sumus.1o. Ad ostensionem.) Hoc est ut promis asum palam faceret, quo nos a peccatis liberaret, sicut ante promiserat, qui diutissi
me sustentauit, ut nostro tempore ostende
ret quod olim decreuerat; & sit iustus, dans quod pronust. Iustificare se credentes in Christo. 2I. LANFR. Ad se ioηὸm Ad hoc Deus filium suum mundo praedicari secit: ut ostenderet quod per fidem eius, iustifi
Propter remission praecedretium LI Borum Ordo, praecedentium delictorum in sustentatione Dei. Patienter enim Deu Ssustinuit praecedentia delicta mundi , ut ostenderet qui vera iustificatio est in soctempore , id est , in fide Iesu Christi. Si enim omnes peccatores puniisset , non esset qui in hoc tempore iustificari posset.
α iustus se instificans. Id est , Verax
13. Fas Iorum ) id est, an alia lex prolata est, habens alias obseruationes:per quas, obseruationes tuae adnihil entur.
a Per legem' dei ) Legem fidei vocat
legem Christi; in quo asseritur saluari hominem per solam fidem: dum dicitur: Uui crediderit, se baptisatus erit , iluus erit. 2J. AVGVS Τ. Arbitramur enim ) Cum ergo dicit Apostolus arbitrari se hominem iustificari per fidem sine operibus legis,non hoc ait ut praecepta ac professa fide, opera iustitiae contemnantur: sed ut sciat se qui iaque per fidem posse iustificari, etiamsi legis
82쪽
Commentarius in Epis h. ad Romanos. Is
sine operibus legis. An Iudaeorum Deus tantum y Nonne&Gentium 3 Immo& Gentium, quoniam quidem unus est Deus, 26. qui iustificat 27. circum cisionem ex fide , 18. & praeputium per fidem. 29. 3o. Legem ergo destrui mus per fidem es Absit: sed legem statuimus. Lib. δε spi Gui iustificatcircumcisionem Non ad
rit.&lit.c. aliquam ditaretiam dictum est: tamquam
aliud sit ex fide, aliud per fidem sed ad va rietate locutionis. Alio quippe loco, cum de Gentibus diceret, hoc est de praeputio: Pr cardens, inquit, scriptura quia ex fide iust cat omnes gentes Deus. Itemque cum de circumcisione loqueretur unde erat: )Nos, inquit, natura Iudaei, se non ex gentibus peccatores, scientes quia non iust cubitur homo ex operibus legis, ni se per fidem Iesia Chri- si , se nos in Christo Iesia credimin. Ecce dc pKeputium dixit itastificari ex fide, & circumcisionem per fidem. 27. LAN pM Circumcisionem fide Id est, ex fide, &perfidem. α8. Elpraeputium ) Hinc probatur quod Deus Iudaeorum, sit Deus Gentium. Ipse enimgentes iustificat. Dei autem solius est iu stificare. et q. Legem destruimuου. ) Quia carnales obseruationes legis destruimuS: an putandum est; nos praealcatores Euangelii etiam moralia praecepta destruere 3 Quid ergo ordo, quid secundum carnem, id est, quid carnalium obseruationum. Probat quod sine carnali obseruatione legis , iustificari potest homo per fidem. Abraham enim sita
ne carnalibus obseruationibus iustificatus est. Scriptura testante : Credidit Abraham Deo, c.
3o. AMBRos. Legem verὸ ) Non utique lex inaniter per fidem , sed adimpletur, quando quod futurum dixit fides, istud aduenisse testatur.
Vid ergo dicemus inuenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem i. Si enim Abraham ex operibus iustificatus est, 3. habet gloriam, sed non apud Deum. 4. Quid enim dicit Scriptura Z 1. Credidit Abraham Deo; & reputatu est illi ad tultitiam. 6. 7. Ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum. 8 Ei vero qui
non operatur , credenti autem in eum, qui iustificat impium, reputatur fidescius aὰ iustitiam secundum propositu gratiae Dei. Sicut&Dauid dicit beatitudinem hominis, cui Deus accepto fert iustitiam sine operibus: Beati quorum remisse sunt iniquitates, & quorum tecta sunt peccata: Beatus vir, cui non imputauit Dias peccatum. Beatitudo ergo liccin circucisione tantum in
I. A MARos. Quid ergo dicemus inuenis see. ) Carnem dicit circumcisionem, qua Abraham non inuenit iustitiam, nec quaesiuit. a. I ANFR. Si enim' Si, inquit , Abraham sine fide ex sola carnali obseruatione iustificatus creditur , iustificatio illa in sola opinione hominum est , non apud Deum.
3. Habet gloriam Quia qui fecerit legem vivet in ea: id est , non morietur ut Teus. Nec tamen apud Deum ex hoc habet meritum.
. Guid enim scriptura ) Quasi diceret. Audiamus quid super hoc scriptura teste
F. AMBRos. Credidit Alraham Deo )Credidit se habiturum semen, in quo be
6. Ei autem qui operatur Ei qui operatur opera legis, meritum non imputatur ad mercedem. Nam debitor est facere le
7. AvcvsT. Ei qui operatur P Id est , qui de operibus praesumit, & merito dicit sibi datam gratiam fidei. His non imputat mercedem secundum gratiam, sed secun-dlim debitum. 8. LANFR. Ei verὰ qui non operatur De eo intelligendum est hoc , qui post acceptam fidem, statim moritur.
83쪽
1 6 B. Lans ranci Archiepiscopi Cantuar.
net, an etiam in praeputios Dicimus enim quia reputata est Abrahae fides ad iustitiam. Quomodo ergo reputata est In circumcisione an in praeputio ξNon in circumcissione, sed in praeputio. 9. Et stignum accepit circumcisionis, signaculum iustitiae fidei, quae est In praeputio: io. Ut sit pater omnium credentium per praeputium, ut reputetur & illis ad iustitiam: & sit pater circumcisionis, non iis tantum qui sunt ex circumcisione , sed & iis qui sectantur H. vestigia fidei, quae eli in praeputio patris nostri Abrahae. 11. Non enim per legem 13. promissio Abrahae, aut semini eius, ut haeres esset mundi: sed per iustitiam fidei. Si enim qui ex lege , haeredes sunt : exinanita est fides, abolita est promissio. I . Lex enim iram operatur. 11. Ubi enim non est lex; nec prieuaricatio. Ideo ex fide Ut secundum gratiam firma sit promisso Is omni semini, non ei qui ex lege est solum, sed & ei qui ex fide est Abrahae, qui pater est omnium nostrum sicut scriptum est, quia Patrem multarum gentium posui te) ante Deum, cui credidit, qui vivificat mortuos, devocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt; qui contra spem in spem credidit, ut fieret pater multarum gentium, secundum quod dictum est ei : sic erit semen tuum. Et non infirmatus est fide, nec considerauit corpus suum emortuum , cum iam fere centum esset annorum . & cmortuam vulvam Sarae. In
repromissione etiam Dei non haesitauit dissidentia, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo : Plenissime sciens, quia quaecumque promisit. potens est & facere. Ideo & reputatum est illi ad iustitiam. Non est autem scr1ptum san sum propter ipsum, quia reputatum est illi ad iustitiam : sed & propter nos, quibus reputabitur credentibus in eum, qui suscitauit Iesum Christum Dominum nostrum a mortuis, qui traditus est propter delicta nostra, 17. de
resurrexit 18. propter iustificationem nostram. 9. Etsignum accepit Quasi diceret. Cur ergo, si iustificatus erat, circumcissionem accep1t' Circumcisionem, inquit, accepit; non quia fieret, sed quia ostenderetur ea iustitia, quam sola fides contulerat illi. 1o. A MBRO s. Vt sit pater circumcisionis )Hoc dicit ut siti pater circumcisionis coriadis, non tantum eorum qui sunt ex eius origine , sed & eorum qui similiter credunt ex gentibu S.
fidei patris nostri Abrahae, quae est in praeputio : id est, quam habuit in praeputio. 12. Non enim per legem) Quasi aliquis diaceret. Cur dixisti vestigia fidei, de non dixisti vestigia legis 3 Si enim ab inconue
niens ducit aduersiam partem, non autem
simul esse, solam legis obseruantiam here ditatis esse causam & fidem ; aut solos Ιudatos esse haeredes & Gentes. 13. AMBRos. Promissio Abrahae. ὶ Chri stus qui haeres es Gentium,ut David canit: Et dabo tibi geme, haereditatem tuam; sepossessi em tuam terminos terrae. Ipsi enim Ο-rimur id vivimus cum eo. Ideo ex fide. Sub
lege promissio dari non potest aut ex fide , qua omnes purificati, fiunt digni dici
I . LANFR. Lex enim iram operatur Causa cur per legem non sit promissio hς
reditatis. Iram enim Dei ex praeuaricatione non implentium potius operatur
11. Vbi enim non est lex)Et hoc inquit, videre potest , quia leX iram operatur. Quod ubi lex non est, nec praeuaricatIO, quae est causa irae' i 6. omni stem ni) Id est, omni imitatori fidei , siue Iudaeo , siue Gentili. Omnes enim possunt facile credere ; non autem omnes legem implere. 17. AMBRos. Etr 'exitpropter Post resurrectionem enim acceptus Spiritus, adcumulum nobis iustificationis prouenit. I 8 LANFR. Propter iustificationem ) Id est , Ut credentes eum resurrexisse iustificarentur. Et a parte tota fides designatur.
84쪽
Commentarius in Epis h. ad Romanos.
i. T Ustificati ergo ex fide, pacem habeamus ad Deum per Dominum no- strum Iesum Christum: per quem & habemus accessum per fidem 1 ingratiam ista, in qua stamus, & gloriamur in spe gloriar filiorum Dei. Non solum autem, sed& gloriamur in tribulationibus, scientes quod tribulatio patientiam operatur: Patientia autem probationem, probatio Vero spem, 3. Spes autem non confundit . quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, per Spiritum sanctum , qui datus est nobis. Vt quid enim Christus, cum adhuc infirmi essemus , secundum tempus pro impiis mortuus est Vix enim pro iusto quis moritur : nam pro bono forsitan quis audeat mori. Commendat autem charitatem suam Deus in nobis ; quoniam cum adhuc peccatores essemus, 4. secundum tempus Christus pro nobis. 1 mortuus est: multo igitur magis nunc iustificati in sanguine 1psius, salvi erimus ab ira per ipsum Si enim cum inimici essemus, reconciabati sumus Deo per mortem Fili j eius: multo magis reconcillati, salvi erimus in vita ipsius. Non solum autem: 6 sed&gloriamur in Deo per Dominum nostrum Iesum Christum , per quem nunc reconciliationem accepimus. 7. Propterea sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum Intrauit, S per peccatum mors;& ita in omnes homines mors pertransiit, In quo omnes peccauerunt. 8. vsque ad legem enim peccatum erat In mundo. 9. Peccatum autem non imputabatur, cum lex non esset. Sed regnauit mors ab Adam usque ad Moysen: etiam. Io. in eos qui non peccauerunt. a I. in similitudinem praeuaricationis Adar, 11. 12. 13. qui est forma futuri. I . Sed i3. non sicut delictum, ita&do
- - bere cum Geo, fides facit, non lex. Haec enim nos Deo reconciliauit.
In gratiam i m) Prius enim iacui
mus: credentes autem erecti sumus.
3. Spes autem non confundit ) Spes non confundit, dum stulti& hebetes a perfidis
iudicantur : credentes qinae mundana Carent ratione. Pignus enim caritatis habe
mus in nobis per Spiritum Lanctum nobis. . Secundum tempus ) Ad rempus enim mortuus est; quia tertia die resurrexit. Vel huic tempori mortuus est, ubi sol oritur &occidit. Excessit enim e corpore ad inferos ubi tempus non est, vel aetas pro salute
S. I AN L. Morsisus est Cum adhuc temporalia diligeremus i nisi nobis spem
bonam daret, quae nos confunderer
6. Sed se glorramur ) Id est, sperantes nos habituros gloriam , quam habent Fili j
Propterea Put Pendet sententi avf- qtre legitur: sicut per unius delictu, dcc. 8. que ad legem enim Peccatum quidem in his etiam qui legem acceperant, fuit: sed non tantum, quantum priUS: per legales enim obseruantias multi saluaban
9. Peccatum enim J Aliter hic peccatum
intelligit, quam superius. Peccatum enim hoc in loco, significat prieuaricationem legis , quae non imputabatur cit lex no esset. Io. AVGusT. In eos non pecciauerunt ) Id in peee est, qui nondum sua & propria voluntate, sicut ille, peccauerunt; sed ab illo origine mi c. deque
ai. I ANFR. militudinem Id est , ita j '' 'qui praeuaricati sunt praecepta Dei, sicut
ii. Cui es forma futuri Adam forma
Christi fuit. Quia sicut ille pater omnium secundum carnem: sic Christus pater fide lium uecundum fidem. Et sicut ex latere Adae, formata est Eua; sic ex latere Christi
profluXerunt Sacramenta, per quae saluatur Ecclesia.
85쪽
i8 B. Lansranci Archiepiscopi Cantuar.
illo constructa est forma condemnationis futuris posteris , qui eiuS progenie crea
catum est: sicut in Apocalypsi Ioannes inquit: Agnus qui occisus estis constitutione mussi.
14. Sed non sicut delictum ) Hoc dixit,
quia formam unius Christi dixit unum
11. LAM pK. Sed non sicut detictum) ordo. Quasi diceret: Quamuis Adam forma fuit
Christi, maiorem tamen vim habet donum Christi. Plus enim est vivificare, quam occidere.
num : si enim unius delicto multi mortui sunt: I6. Multo magis gratia Dei& donum i . in gratia unius hominis Iesu Christi 18. in plures abundauit.
I'. Et non zo. Sicut per unum peccatum, ita & donum: nam iudicium quidem ex uno in condemnationem : H. gratia autem ex multis delictis in iustificationem. Si enim unius delicto mors regnauit per unum: multo magis 11. abundantiam gratiae,& donationis ,&Iustitiae accipientes, Σ3. In Vita regnabunt per unum Iesum Christum. Igitur sicut per unius delictum, in omnes homines in condemnationem: sic & Σ . per unius iustitiam, in omnes homines in iustificationem vitae. Ita misericordia Deiperinius iustitiam in omnes homines processit. 13. Sicut enim per inobedientiam unius hominis , peccatores constituti sunt multi: ita & L c. per unius Obeditionem , iusti constituentur multi. 27. 28. Lex autem subintrauit, Vt abundaret delictum. Vbi autem abundauit delictum, ΣΡ. superabundauit gratia . 3O. ut sicut regnauit peccatum in mortem: lta 31. 32. & gratia regnet 33. per iustatiam in vitam ae ternam , per Iesum Christum Dominum nostrum. ibuEm AUGUST. Multo magis gratia ) Non
magis multos , & multo plures homines. Neque enim plures iustificantur , quam condemnantur. Adam quippe ex suo delicto reos genuit. Christus autem etiam qui homines delicta propriae voluntatis ad ori-al. ' nati ginale in quo' peccauerunt, addiderunt ; - gratia sua soluit atque donauit.
17. L AN Ingratia υnius hominis Ingratia, id est, propter gratiam. Gratiam
autem hic vocat perfectionem virtutum,
quam homo ille a verbo Patris assi impius, per gratiam Dei habuit. 18. In plures Plures dicit, non ad nu. merum , sed quia in vitiis plures. Adam enim per originale dedit mortem, Christus vero de actualibus ec originalibus libe
Cap. 11. Adam, in quo omnes peccauimua, non omnia
nostra peccata, sed tantum originale traduximus. A Christo vero in quo omnes iustificamur, non illius tantum originalis; sed etiam caeterorum , quae ipsi addidimus, remissionem consequimur. Ideo non sicut per unum peccantem ; ita Sc donum. Nam .l. quidῆ. iudicium' quod ex uno delicto si non re mittatur) id est, originali, in condemnationem i1 potest ducere. Gratia vero ex mul tis delictis remissis ; hoc est, non solum ori ginali, verum etiam omnibuS caeteris, ad 1ustificationem perducit. 2O. LAN p R. Et nonsicut Aliter. Etsi sicut peccatum, ita Sc sionum: id est, utraque paria non sunt. 2I. Gratia autem ex multu Ordo est. Gratia autem in iustificationem ex multis delictis. 22. AVGvsΤ. Abundantiam gratiae) Quid est autem abundantiam gratiar & iustificatationis dc iustitiae ) accipiunt; nisi quod
non eis tantum peccatum, In quo omneSpeccauerunt; Sea etiam quod addiderunt, gratia remissonis datur λα3. Invita regnabunt) Et quid est, multo magis in vita regnabunt , cum mortis regnum multo plures in aeternam poenam trahat 3 Nisi intelligamus eos in ipsis in utroque dici , qui transeunt ab Adam ad Christum, id est, a morte ad vitam: quia in vita aeterna sine fine regnabunt: magis quam in eis mors temporaliter , & cum fine regnabit.
iustitiam de obe)ientiam Christi, vita omnium credentium iustificata est. Quia inde factus est hostia acceptabilis Deo pro peccatis omnium. Quia iustus bd immaculatus sine peccato , dc Dbediens fuit usque
23. Comprobatio δc expositio superioris versus. Omnis enim inobedientia si tantum mala est, delictum. Et omnis obedientia si tantum bona est, iustitia.
86쪽
Commentarius in Epist. ad Roman m. l0
16. Peruvius obedientiam 2 Per obedien tiam Christi: iusti sunt multi; vel quia obedientia hostiam commendauit. Vel quia obedientia ad mortem Christum perduXit. Fides autem mortis eius, iustificauit. 27. Lex autem subintrauit )Moris est di
uinarum literarum, ubi plures causae sunt, unam tantum saepe enumerare: sicut in hoc loco data est enim lex, ut praedestinati ad vitam per legales obseruantias saluarentur. Praedestinati autem ad mortem, perlegis praeuaricationem magis punirentur. Sed illius causis hic tantum mentionem facit, per quam Iudaeos ex accepta lege superbientes humiliare possit.
postolus ostendit quid pro uererit , data lege; non quid lex fecerit. 29. L A N F R. Superabaxι bit 'ratia. Quasi diceret. O Iudae vos putatis quod Christus gentibus plus dimiterit: sed illii
busdam vestrum plus dimisit, quo S pra uaricatores legis inuenit.
. Uid ergo dicemus t Permanebimus in pςccato, ut gratia abundet ' A b- sit. Qui 1. enim mortui sumus peccato, quomodo adhuc vivemus in illo An ignoratis, quia quicumque baptizati sumus in Christo Ictu, a. 3. in morte ipsius baptizati sumus f η. Consepulti enim sumus cum illo per baptis .mum in mortem: ut quomodo Christus surr it a mortuis per gloriam Pa tris, ita & nos s. in nouitate Vitae ambulemus. 6. . bi enim complantati facti sumus 8. simili tuaini mortis eius: s. simul & resurrectionis erimus. Hoc scientes, io . quia Vetus homo noster simul crucifixus est, D. ut destruatur 11. corpus peccati, & Vltra non serviamus peccato. 13. Qui enim mortuus est, iustificatus est a peccato. I . Si autem mortui sumus cum Chri Ilo , credimus quia simul etiam vivemus cum Christo scientes quod Christus resurgens ex mortuis iam non moritur, mors illi Vltra non dominabitur. 11. Quod
ito ) Scilicet, in baptismo. In Chr. Iesu. Id est, in fide Christi Iesu. . In morte ipsisti J Id est, sicut ille moria
tuus est semel, & semper vivit: ita & nos semel peccato moriamur, de in bene factis
3. AMBRO s. In morte ipsius Cum baptiZamur, commorimur Christo: hoc est in morte eius baptizari. Illic enim peccata
. I, A NIF R. Consepulti enim J Designatio, quando, dc cur ia morte Christi bap
3 in nouitate ) Id est , a vitiis resurga-
6. A MBRos. Si enim complantati J Tunc nos feliciter dicit posse resurgere; Si simil1tudini mortis eius fuerimus complantati Id est: si in baptismo omnia vitia deponen tes, in nouam vitam translati, de caetero
tio cur in morte ipsius baptizemur: Con2- plantati; id est, affixi, vel adhaerentes.
8 Similitudini) Id est, si semel peccato
morimur: similem resurrectionem habitu ri sumuS.
militudini eius. Quia vetus homo ) Id est, nos in eo
quod more veteri S hominis peccam US.
it. Vt destruatur corpas peccisti Id est ,
corpus nostrum in eo quod peccar. Ir. Corpus peccati) Omnia peccata simul appellat, corpVspectati. 13. Cur enim mortuus est Ratio cur non seruiendum sit peccato. Peccato enim iustificatio perit. 1 . Si autem morinisumus) Id est, sire u ra Christus secundum carnem mortuus est:
nos peccatis Omnibus mortui sumus, credImus, sec.
87쪽
1o B. Lan franci Archiepiscopi Cantuar.
enim mortuus est, peccato , mortuus est semel: quod autem vivit, vivit Deo. 16. Ita & vos existimate, vos mortuos quidem esse peccato , viventes autem Deo, in Christo Iesu Domino nostro. 17. 18. Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis concupiscentiis eius. Sed 19. neque exhibeatis membra Vestra zo. arma iniquitatis peccato : sed exhibete Vos Deo, tamquam ex mortuis Viventes, & membra vestra arma iustitiae Deo. Peccatum enim vobis non dominabitur: Σi. 22. non enim sub lege estis, sed
sub gratia. Quid ergo Peccabimus, quoniam non sumus sub lege, sed sub
gratia 3 Absit . Nescitis quoniam cui exhibetis vos seruos ad obediendum, serui estis eius, cui ob editis, siue peccati ad mortem, siue obeditionis adiustitiam 3 Gratias autem Deo, quod fuistis serui peccati, obedistis autem excorde in eam formam doctri me , 13. in quam traditi estis. Liberati autem a peccato, serui facti estis iustitia . a . 11. Humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae : 16. Sicut enim exhibuistis membra vestra seruire immunditiae, & iniquitati, ad iniquitatem , scilicet implendam: ita nunc exhibete membra vestra seruire iustitiae, in sanistificationem, id est anctificarisitis. Cum L . enim serui essetis peccati, liberi, id est , expertes fuistis iustitiae. Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis a Nam finis illorum mors est. Nunc vero liberati a peccato, serui autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, id est uectus mestriveris est sancitis cario, finem vero vitam aeternam. 28. Stipendia enim peccati, morS. 29. 3o. Gratia autem Dei, vita aeternam Christo Iesu Domino nostro. io) Subaudis, humani generis delendo. 16. Ita vos Pro itaque. 17. Non ergo regnet peccatum Id est, concupiscentia peccati. 18. AMBRos. Non ergo regnet) Mortale corpus dicens , totum hominem si1gnat: quia qui obediunt peccato mortales dicuntur. Anima enim quae peccat, ipsa morietur; id est, totus homo. 19. Neque exhibeatis θ Non dicit corpo xa, sed membra. Membris enim ministra
et O. LANFR. Arma iniquitatis ) Id est,
concupiscentiae.11 Non enim sub lege sis Euidenter ostendit, quod concupiscen tiς peccatorum, maiorem vim habebant in Iudatis, quam in Christiani S. Lib. AvGVST. Non enim sub lege sis)Grat relib. Non quia lex mala: sed quia sub illa sunt, in RP, quos reos facit iubendo, non adiuuando. 23. LANFR. In quam traditi estis Id est in qua tradidistis vos Deo, in die conuerta sationis vestrae.
24. Humanum dico) Id est, vile quiddam
vobis praecipio, quod vim humanitatis nostrae non excedit. AMBRO s. Hamanum dira Dum infirmitatem carnis memorat; minus se signita ficat exigere ab homine, quam dignum est circa Dei culturam.
Et e=isiad 2J. AUGUST. Numanum dico Quia plus dicendum aliquid fuit, si iam illi ' facere Au sti potuissent. Plus quippe seruitutis debetur nire.
iustitiae, quam peccato. Nam poenae corporis, reuocant ab opere peccati. Iusitia vero sic amanda est , ut ab eius operibus etiam poenae corporis, nos cohibere non debeant. Ibidem
26. Sicut enim exhibuistis ὶ Quid est, sicut illud, ita & hoc ' Nisi quemadmodum ad peccandum, nullus ' cogebat timor; sed ipsius libido , voluptasque peccati. Sic ad iuste vivendum, non vos supplicij metus urgeat; sed delectatio iustitiae urgeat. χ7. I ANFR. meni erui ) Ratio cur
seruire iustitiae eos oporteat. Aut enim iustitiae, aut peccato seruire necesseest Sed cu seruitur peccato, abest iustitia. Acquiritur fructus, unde erubescitur. Quod est inco ueniens. Iustitiae igitur seruiendu est.
18. Stipendia ) Causa cur liberati sinta peccato. Et cur serui facti Deo. Et est sensius: peccatum hoc stipendium, id est, hanc retributionem dat, mortem scilicet. 19. Gratia autem Dei Id est, virtus que per gratiam Dei datur, vita aeterna est, id est, vitam aeternam dat. 3o. AMBRos. Gratia autem Dei) Hoc rationibus his Apostolus demonstrare vi detur. Aut est in Christo, aut in lege. Mortificata est enim lex per corpus Christi, ut illius sitis, qui a mortuis resurrexit. Nam in aliis legibus idem videtur. Moritur enim
88쪽
Commentarius in Epist. ad Romanos. 21
homo alicui legi, ut iam aliqvivat. Nam est enim viro suo. Nam si moriatur legi quamdiu vivit priori, alij viuere non po- prioris viri; alterius potest vivere legi. Ι-test. Prior enim adhuc dominatur. Mu- gitur vivens maritali legi scilicet viventelier enim vivens maritali lege viri sui, non viro non potest alterius legi viri. Si enim potest vivere legi alterius viri. Alligata tunc fuerit cit alio viro; vocabitur adultera.
AN i. ignoratis fratres, scientibus enim legem loquor quia lex inlio
mine dominatur, quanto tempore vivit Z Nam quae sub viro est mutalier; vivente viro, alligata est legi: Si autem mortuus fuerit vir eius, soluta est a lege viri. Igitur , vivente viro , vocabitur adultera si fuerit cum alio viro: si autem mortuus fuerit Vir eius, liberata est a lege viri: ut non sit adultera, si fuerit cum alio viro. Itaque, fratres mei, & vos a. mortificati I. estis legi per corpus Christi , ut sitis alterius, qui ex mortuis resurrexit , ut fructificemus Deo. 4. Cum enim estemus In carne , passioneS peccatorum, quae per legem erant, Operabantur in membris nostris, ut fructificarent mor ti. Nunc autem soluti sumus a lege mortis, in qua detinebamur , ita ut serviamus in nouitate Spiritus, id est, innovandospiritum me, m operibus konis,&non in vetustate literae , Id est, carnali obseruatione. Quid ergo dicemus es lex
peccatum est 3 scilicet quia superius dixit a lege mortis, Tel passiones peccatorum,
quae per legem erant. Absit Sed 6. peccatum non cognoui, nisi per legem: nam concupiscentiam , scilicet esse peccatum, nesciebam, mel non eram expertus nisi lex diceret: non concupisces. Occasione , id est, opportunitate, autem accepta, peccatum , id est, fomes peccati, per mandatum 7. Operatum est in
me omnem concupiscentiam. 8. Sine lege enim peccatum mortuum erat. 9.Εgo autem vivebam sine lege aliquando. Io. Sed cum venisset mandatum, peccatum reuixit. II. Ego autem mortuus sum; &inuentum est mihi man-
1.T ANFR. sy n ignoratis fratres. Prota ,bare videtur , quod lex Iudaeorum fidelibus non est obseruanda. Non est enim data nisi ad aduentum Christi. Et est responsio. Quas aliquis diceret. Cur dixisti in Christo Iesu, & non in obseruantia legis i. Mori cati estis legi) Quasi diceret. Nihil debetis legi. Lex enim data est usque adaduentum Christi. 3. AMBRos. Mortificati estis legi) Quoniam Saluator corpus suum diabolo cruci figere permisit. Id circo per corpus Christi, saluos nos dicit factos. q. LAN R. Ckm enim essemuae in curae Quasi aliquis diceret. Cur dixisti, ut seu
chi ficemus Deo: quasi non fructificaremus, cum legem carnaliter obseruaremus. Ita, inquit, cum essemus in carne, id est, in carnali obseruantia, Scc. 3. A lege mortis j Id est, quae sine ulla mi. seratione , peccantes interfici iubebat. Vel, quae passiones peccatorum, qua mors animae sunt, prohibitionem augebat. 6. Peccatum non cognoui J Id est, tantam vim concupiscenti antea non eram ex peratus; quantam postea; quod cognoui esse prohibitum. Vel, nesciebam concupiscentiam esse peccatum. 7. AMBRos. eratum sin me quae dc legem transcendit. 8. AvGus T. Sine lege enim j Peccatum Cotta duas
mortuum est, non intelligamus nisi tam ' i'ς- quam non sit: latet, non apparet, penItus nilae lib. t. ignoratur, tamqua innescio quibus igno- ςv ν. O. T. rantiae tenebris sepultum.
9. AMBROI. Ego autem visebam ) Sine timore securus, quod non esset Deus iudi
reuiXit peccatum λ apparere coepit,rebella b.Apost. re aduersus me coepit. - 7 xψ'
II. Ego autem mortuus Id est, praeuari- Ibidem. cator factus sum.
89쪽
11 B. anfranci Archiepiscopi Cantuar.
datum, id est, cognitio mandati, quod erat ad vitam, scilicet seruati, hoc esse ad mortem, scilicet non seruati. 11. Nam peccatum, id est, fomes peccati, etet diabolus , 13. occasione accepta per mandatum, seduxit me, & per illud occidit. Itaque lex quidem sancta , de mandatum sanctum , & iustum , & bonum. Quod ergo bonum est, mihi factum est mors Θ Absit. Sed peccatum , ut appareat , Icilicet in opere, etet qhia diabolus es, peccatum , per bonum operatum est mihi mortem: ut fiat i 4. lue. supra modum peccans peccatum, id est, per
praeuaricationem peccati, per mandatum. 16. Scimus enim, quia lex spiritualis est: id es , stiritum nutriens. Ego causa cur peccatum operatum sit in eo mortem)autem carnalis sum , 17. venundatus sub peccato. 18. Quod enim Operor, 19. non intelligo : 1 o non enim, expost O superioris eterius, quod volo bonum, hoc ago sed quod odi malum, illud facio. Si autem 1 i. quod nolo, illud facio : consentio legi, quoniam bona est. Nunc autem iam Don ego operor illud, sed quod habitat, in separabiliter inhaeret, in me peccatum , id est, concupistentia peccati. 21. Scio enim quia non habitat in 1ne, hoc est, in carne mea, bonum. 13. Nam velle, adiacet mihi: perficere autem bonum , noli inuenio. Non enim quod volo bonum, hoc facio : sed quod nolo malum , hoc ago. 14. Si autem quod nolo, illud facio : 'iam non ego operor illud, as . sed quod habitat in me, peccatum. 26. Inuenio igitur Σῖ. legem ,
Qtiaest si bar Nam peccatum Quod autem ait lib. quaest. fellit me peccatum, occasione accepta per 66. to mandatum: siue quia suasio delectationis
ad peccatum vehementior est cum adest prohibitio siue quia etiam siquid homo secerit secundum iussa legis, si adhuc non sit fides , quae integra est, vult si hi retri buere , non Deos superbiendo plus pec
13. AMBRos. Octissione iacceptis Peccatum dicit diabolum qui inuidens homini, quem habebat prouisum per legem exarsit: ut illi legem in uerteret, qui ante legem
quasi mortuus erat, quia ab illusione cessabar. Bega inca. Aucius T. Supris motam pete. s. in Quia .ad Rotv- etiam praeuaricatio. Quando enim delinquebat sine mandato minus erat. Quando deliquit per mandatu, excedit modum. 13. I ANFR. Supra moatim id est, valde. ordo. Vt peccatum, scilicet, auctum per peccatu fiat supra modii. Peccans, id est peccans ei, locutionis modo , quo qualitas vocatur quale; eo quod faciat quale.
16. Scimus enim J Probatio quod les bo num est. Omne enim spirituale , id est
spiritum nutriens bonum est. II. AVGvST. Ventiniatus Id est,pee qua si sue. canS pretio temporalium voluptatum to M. . 18. LANFR. Guod enim operor) Proba tio quod venundatus est sub peccato. In tantum enim peccatum dominatui, vio-peretur quod non vul t.
19. Non intestigo o Acceptum non ha beo , sicut in Psalmo. In utile clamorem
a C. AvcivsΥ. Non enim quod οἱο) Id est, Dolo concupiscere, de concupisco. 21. LANpλ Otiod noti J De concupiscentia hoc intelligendum est. Quasi diceret vellem cauere concupiscentiam, non possum. 21. Scio enim ) Per ablationem unius contrarsi , more suo probat adulterum. Quja in religione Christiana , imme lata sunt bonum & malum. Omnis enim homo secundum religionem Christianam , aut
23. Nom velle adiacet ) Probatio quod
bonum non habitet in carne sua. Omne enim bonum, quod in homine est , aut bona voluntas , aut bona operatio. Sed vel tale, inquit, bonum non est in carne mea ..EX vicinitate enim animae a liacet id est, vi tium sibi est. Persicere autem bonum id est, operationem bonam non inuenio in ea
habitare. Non igitur bonum mihi, id est carni meae : non enim quod volo : quasi diceret, bonum non inuenio habitare, sed malum quod ago. et . AvCvST. Si astem quod nolo ) Ideo consentio legi, quod non vult.
enim peccati corruptio, per conditionem offensionis manet in corpore.
26. I ANFR. Intienio ergo ) Concludit quod superius quaerebatur 1 probatum est legem esse bonum, si tamen bonu velit. ΣΠ. Te em) ordo. Inuenio legem bota Dum, mihi volenti facere bonum. Quasii dicerer. Si bona ago, lex mihi bona est. Si vero mala, lex mihi mors est.
Lib. serna de temp. Serm. 4s cap. 6. Lib. conti a
duas episti petat. ad Bonis q. I.
90쪽
Commentarius in Epist. ad Romanos. 23
18. volenti mihi facere bonum, causa cur dixerit volenti,) quoniam mihi ma Ium adiacet: Σ'. condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem video autem 3 o. aliam legem in membris meis, repugnantem 31. legi mentatis meae, & captiuantem me in lege peccati, quae est in membris meis. 31. In talix ego homo , quis me liberabit de corpore mortis huius 3 Gratia Dei per Iesum Christum Dominum nostrum. Igitur ego ipse mente seruio legi Dei; carne autem, legi peccati.
et 8. Volenti mihi ) Voluntas animae est, quae in Deo bonum vult facere, ut malum expellat; quod sibi adiacet ex vicinitate
29. Condelector Hic aperte exponit, quae superilis multis modis obscure dixit, de maxime superiorem versum. 3o. Aliam legem J Aliam legem h c vota cat, hortamenta concupiscentiae; quae qua-
CAPUT OCTAVUM. NIhil ergo nunc, id est, in hoc tempore gratiae, damnationis est iis, qui sunt
in Christo Iesu, id est, in fide, oe memoria eius, qui non secundum carnem ambulant. 1. 2. Lex enim Spiritus vitae in Christo Iesu, id est, in gratia Christi Iesu, o memoria eius, liberauit a lege, id est, suasione, peccati & mortis. 3. Nam quod impossibile erat legi, in quo infirmabatur per carnem: Deus Filium suum mittens in similitudinem carnis peccati, 4. 1 5 de peccato daria nauit peccatum, id est, vim concupiscentia , in carne, JG licet fidelium , ut iusti ficatio legis impleretur in nobis, id est, quia lex promittebat, qui non secundum carnem id est, carnales obseruantias, vel desiieria carnis, ambulamus, sed secundum spiritum, id ess, stiritualem intelligentiam, Tel opera Piritus. 6. Qui enim secundum carnem sunt, quae carni, sunt, sapiunt: qui vero I. secundum spiritum sunt . quae sunt spiritus sentiunt. ratio cur non ambulent secundum carnem ,sed secundum spiritu Nam prudentia carnis, mors est: prudentia autem
si imperat homini peccare. 31. Legi mentis me.eὶ Mens iubet a malis discedere , & bona facere : & haec est lex
31. AvavsTi Nus. Infelix ego homo ) Sic De Vesb.A sic liberaberis a corpore mortis huius , p0st ssexm Vt mortale hoc induat immortalitatem, 'f' 'A corruptibile hoc induat incorruptio
I. A Minos. Lex enim spiritus J Quia
ut 1 prior lex ab errore malo imbuit. Haec aurem cum nec in corde peccare dicit debere, lex spiritus vocetur, ut totum faciat hominem spiritualem. 2. LANFR. t Lex enim spiritus in Causa cur non secundiim carnem ambulant. Memoria enim legis Dei quae est Spiritus vitae, per gratiam Iesu Christi, dc per memoriam eius, liberabit eos a lege peccati & mortis. Id est, ne secundum carnem ambulent. . 3 Nam quod impessibilet Ratio cur dixe rit in Christo Iesu. Quasi diceret : Impossibile erat legi per carnales obseruationes liberare a suasione peccati Jc mortis: sed misit Deus Filium suum in similitudinem humanae carnis, quae peccati concupiscentiis saepe vexatur; ut memoria inca nationis eius, suasiones peccati fidelium
De peccato damnauit in Peccatum h1c vocat corpus Christi, quod fuit hostia pro peccato , pcut alias eum qui non nouerat peccatum , peccatum pro nobis fecit. s. AMBaos. De peccato Christus cum a peccato, quod est Sathanas, crucifigitur peccauit in carne Saluatoris, quo peccato
damnatus est, amisso dominio retentarum animarum. 6. AvavsΤ. Gui en secundiim carnem se- Deverb.A cundum carnem ambulare , est carnalibus post. tam. concupiscentiis consentire. 7 ς '
V. Secundum stiritum ) Secundum spIΠ- Ibidera. tum ambulare, est adiuuari in mente spiri