Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

591쪽

tas videri ventrem, cui tot consulum regiora que vina conduntur ' a pice quot locis vertatur terra, quot millia colonorum arent , fodiant. unum putas

videri ventrem, cui ct in Sicilia 2 iu Uricaseritur ' 'idem alibi. Suamdiu sationibus implebimus magnarum urbium campos es quamdiu nobis Popul lus metet ' quamdiu unius mensae frumentum multa navigia, ct quidem nouex uno mari subvehent. Hujus familiae recensionem illa nobis expedient , quae scripta sunt a si Vitruvio& Columella , describentibus villae positionem. Et quidem hujus alterius topographiam sequi placet.

l Villa igitur erit aut urbana , aut rustica, aut fructuaria. RursuS urbana aut hyberna erit, aut aestiva. In hy-berna paterfamiliaS per hyenaem erat: in pestiva per aestatem. Hujus membra erant, cubicula, coenatio nes, balnearia, ambulationeS, & re

592쪽

sya L A V R. ΡΙ G N O R I v Surbana ; quibus non immorabimur, quoniam instruebantur ministeriis eo tran Statis , quousque dominus ibi Dermansi flet. Atriensibus exempli causa , Balneatoribus, Fornacatoribus, Diaetariis, Ostiariis, Fullonibus , Mediastinis, Scopariis, Suppellecticariis, Tonsoribus, & reliquis aliis ad domini usium, & delicias. Atrien si autem rustico illud injungit πιν Columella, ut suppellectilem exponat , ut curet ferramenta

nitidari, & liberari rubigine; quod

utique apud parcos & attentos patresfamilias obtinuisse arbitramur, qui nollent supervacuum stuppellecti' cariorum ministerium domi habere. Et hoc non rure modo , sed etiam in urbe aliquando placuit, cum Cicero Atriensi comparet illum, qui Matellionem Corinthium cupide tractabat. Villae rusticae primas Columella assignat culinae, quam in chorte constituit Vitruvius. Nos de Pistrino

593쪽

DE SERVI S. Ja strino primum agemus, quod utique oportunum fuit. Praecipit autem ' Palladius, ut si aquae copia Patiat Vr, fusuram balnearum suscipiant pistrina, ut ibi formatis aquariis molis, sine ani malium, vel hominum labore, frumenta frangantur. Quae sane verba indi-Cant , non ita recentem esse usium aquariarum molarum , ut quidam arbitrantur. Alioqui viros & mulieres in pistrinum conjectos fuisse perspicuum est, ubi nimirum non aderat aquae vis. D. h Lucas in Evangelio

, &C. meminit etiam

Theophrastus. Et hae quidem mUlieres. de viris diximus alibi : & patet ex iis , quae narrat 4 auctor historiae miscellae , de pistrino quod Imperator Theodosius Romae sustulit , mancipibus supplicio ade-etis. Culinae adscribemuS mulie

594쪽

si LAvR. PIGNORIVS rusticis coquunt , item ' eoS qui CT BuM familiae conficiunt. his adsignabimus si patinas Sc cacabos, sine quibus coqui non poterat pulmentarium. Expressit autem Cato quid Veniret nomine pulmentarii, at pa ni fallor & crudum tantum respiciens, non coctum. Sunt hujus

loci Foc ARTAE , quarum meminerunt si Pomponius, Vlpianus,& f Paulus. Focus enim fuit in co

quinis. Γ Arnobius : st quid, qu so, ut faciat praesidatum focorum Deus iste fortitus est ' per humani generis coquiia

nas currit, inspiciens 9 explorans, quia snam lignorum generibus ardor in foculis excitetur &c. - Sunt qui focarias concubinas interpretentur; δc Profecto non male, possiimus siqui

595쪽

DE SER v I S. y1s firmare, is enim de pastoritia conc

bina scribens: sedeas inquit mu

lieres esse oportet Armas , non turpes, quae tu opere, ut in multis regionibus,

non cedant viris : ut in Illyrico passimi videre licet , quod νel pasce V De Vs, vel ad F o C v M afferre signa, ac ciabum ' coquere, vel ad casas instrumentum servare possunt. Et salie F o C ARII, quos vocat h Vlpianus , ad

culinam pertinuerunt , cum COS ATRI ARTIS adjungat. CELLARII vel CELLERARII a cella

nominati , curabant aliquando ut essent salvae rationes, inquit Vlpianus. Ceterum 4 praebebant familiae potionem & cibum; eorumque diligentiam praeceptionibus instruxerunt qM Ambivius , Maenas Licinius , & C. Matius. Et hos f Varro PRO Mos videtur appellare, ut &Columella. culinae proximum sta-Y 6 tu

596쪽

yIc, LAVR. PIGNORI Us tuemuS ' VALETUDINARIUM primo, tum ' Cellas servorum solutatorum, quos in universem OPERA RIOS vocabimus , ut appellat & Varro; AGRICOLAS nimirum, S qui o P v s ruri faciebant inquit Terentianus Geta. Hic est 'MEDIAsΤΙNI lOCUS , SARRITOR Is seu S SARΤΟRIS , - ΟCCATORIS , RUNCATORIS,L MEUS ORIS , & aliorum hujusmodi , quos PER As vocat Horatius, ut & rustici nostrates. Messores corbe insignes erant. Ovidius ;

O quoties babitu duri messoris aristas Corbe tulit , verique fuit messoris

imago.

Propertilis, Arma tuli quondam , ct , memini, laudabar in illis: Cordis

a corum. lib. II. cap. I. lib. G, cap. 3. b idemiab. I. cap. 6. C lib. I. de R. cap. I p. d Thorm. 2. Sc. I. e colasM. Ab I. cap. Alt. s idem lib. a. ap. I 3. ct Varro lib. I. cap. 29. g 'Tlaurus captiυ s. h colum. lib. a. ca'. I 3. i. k columelia loco prox. Ot.

597쪽

DE 'ER VI S. SI ZCordis 2 imposito pondere messor

recensuit ' Iulius Paulus, a quibus videntur profluxisse coloni originarii , ct ad criptii glebases , quorum extat apud Juris tum Pontificii,

tum Caesarei conditores celeberrima mentio. D.= AugustinuS: umsicut appellantur Coloni,qui conditionem debent

genitab solo, propter agriculturam sub Aminio possessi rum , sed, sicut ait quia

iam Latini eloquii magnus auritor &c. Adscriptitii sunt, glebae quam incolunt adsignati, devoti aratris &rastris, ut loquitur ' Claudianus. Et horum contubernales mulieres nos utique non vexabimus, divellendo &alio transferendo. Imo & inibimus gratiam ab ipsis opinor, si ψ LANIFICAs & eLANI As cohabitaruper miserimus. Et in hunc forte Υ usum

a Leg. 24. f. Ze instruct. vel instrum. Lecrato.b lib. IO. de ciυit. V ei cap. I. c lib. 2 in Eutrop. d. e Leg. ia. di i 6.1. de instruct vel Disrum. legar.

598쪽

s 18 LAvR. PIGNORIVS usum habiti siunt aliquando in fundo TEXTORES, &instituti Hystones inquit Varro. Et sane curam vestis conditae uni villicae praescribit si Columella. & insuper ut praeparatas &pectitas lanas habeat, ex quibus sibi, actoribus, & aliis in honore, servilis vestis domi conficiatur. monet Praeterea ut ad telam accedat, ac si quid melius sciat, doceat. Textrinum &Textricem ob oculos ponit Ovidius Haud mora ; constituunt diversis Et gracili gemmas intendunt stamia

ne telas.

Tela iugo vin ita est; flamen secem

nit arundo:

Inferitur medium radiis subtemen

a uod digiti expediunt, atque inter

599쪽

DE SERVI S. y Istiner cusso feriunt inficto pectine de

Vtraque festinant , cinctaeque, ad pectora vestes, Brachia docta movent, sudio Dialente laborem. de textrino rustico haec cecinit ' SidoniuS SContinuata dehinc videas, qua con 'o Emula Palladiis textrina ducere temptis. Hac cel si quondam coujux veneran. da LeontI Sua non ulla magis nurus unquam Fontia gaudet

Illustris pro sorte viri celebrabituν

met Syrias vacuasse colus, vel Seri

ca sila

Per caunas torsisse leves, vel flamino

Praegnantis fusi mollitum nosse me-

600쪽

seto LAvR. PIGNOR Ius Nunc pergamus ad Ergastulum cunColumella. Fuit autem domiciliun FOSSORUM , qui compediti erant qJuvenalis:

Ipse focis brevibus ponebat oluscula

quae nun

Squalidus in magna fastidit compedis ostior.

Idem h alibi lus' id suadet juveni latus fridore

catenae,

auem mire sciunt inscripta Ergastula, carcer sticus ' --.ς Seneca pater : arata quondam popm Iis rura , singulorum nunc Ergastulo--m stat, latiusque nunc villici, quam Reges isnperant. Ergastulorum esse rura dixit Seneca ea ratione , qua. Plinius scripsit, coli rura Ergastulis pesmum est, id est mancipiis Ergastulo