Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

611쪽

Abducite istum actutum ad Up- politum fabrum: Iubete huic crassas compedes impingier. Inde extra portam ad meum Libe tum Cordalum

In lapidicinas facite deductus siet.

Et quidem ' Athenaeus narrat, Nuciam Nicerati mille servos locasse ad fodinas argentarias. CaesareScerte, ad quos vectigalia, & pori ria lapidicinarum ε pertinebant, constituerant peculiares ministros, qui haec procurarent. Ideo in elogiis sepulcralibus leguntur, M. V L-

Z item

612쪽

quidem metalla habitacula piorum Crant. Clemens enim Pontifex &martyr Chersonam deportatus, duo

millia Christianorum & amplius sui in ejusdem ' actis legitur ) ibi r

perit damnatorum ad secanda marmora. Et haec fuit familiaris &frequens nostrorum damnatio ; in metallum videlicet , quae & libertatem si adimebat : cujus non semel acta martyrum meminerunt. Hujus poenae appendix fuit ferri candentis inustio , vel in f pede, vel in facie, vel in alia parte corporis. At quoniam plerumque Ergastulorum domini liberos & servos promiscue supprimebant, ideo con- siue verunt Principes Ergastula recognoscere , ut fecit Augustus:

613쪽

DE SERvIS- FIL repurgare ut ' Tiberius , tollere u h Hadrianus. Horum, qui in ergastulis vel detinebantur, vel supprime bantur, solemnis & legitima nota fuit inscriptio illa, quae in fronte per inustionem imprimebatur. Scribonius Largus Scriboniae gentis Libertus , Claudianorum temporum scriptor hoc prodit, verbiS tamen corruptisinis, quae nos emendare conabimur. auatenus inquit acrium,

Ur exulcerantium medicameutorum

habita est mentio, ponemus qua stigmata tolluntur indignis 2 iu multis. haec

calamitas ex transverso accidit, ut diaspensatori Sabini Calvi naufragio iue astuto deprehenso , quem Trypbommultis delusum , ct ne casu quidem

litteras confusas ullo messicamento babentem liberavit. Stigmosa haec, de quae Tryphonis alicujuS manuS requirant. Tentemus igitur , & legamus : quatenus acrium ct exulceran tium medicamentorum habita est men-Z a tio,

614쪽

13a LAVR. PIGNOR Iustio, ponemus quo stigmata tolluntuν im

dignis. etenim multis haec calamitas ex

transverso accidit , ut dispensatori Sabini Calvisui naufrago in ergastulo deprehensio , quem Tryphon a multis δε-

fum , ct ne casu quidem litteras confusas ullo medicamento habentem, Dicit autem, calamitatem ex transverso accidere, ut multo ante

a Cicero ; sed in te intuens Trute doleo , , in adolescentiam per medias laudes quasi auadrigis vehentem , transversa incurrit mis 'ra fortuna Reipublicae Ita auctor ad He-Xennium; deinde ubi visum est ut in alveum descenderet , ecce tibi iste de transversi, , heus, inquit, adolesrens, pueri tui modo me pulsarunt, satisfacias oportet. Ita Petronius : quod non expetias ex transver1s sit. Quod autem Scribonius auxilio esse velit illis tantum , quibus per injuriam inusta fuisset frons, id vero summam rationem habet: Inscripti enim ob

615쪽

perversitatem ingenii contumacis, ob noxam, digni utique videbantur illa oris contumelia. Sabini autem Calvisit ' Tacitus & h Seneca meminerunt. Hunc ritum insipiciens ε Juvenalis cecinit; luem mire a ciunt in scripta ergastula Petronius etiam , sive apud Petronium Triphaena, decepta specie stigmatum atramentariorum , si is est ri submissius carpit, , quod ergastulum intercepisset errantes. Lepidium autem, allium, cantharides Alexandrinae , sulphur vivum, & alia quaedam E Scribonio adhibebantur inducendis cauteriorum signis in fronte ein tantibus . in quo artificio Cynnamus quidam , illene tonsor, an aliuS qu id spiam incertum est, videtur eXceΙ luisse Martialis;

At si quid nostra tibi bilis Husseris

616쪽

orbe.

Stigmata nec vafra delebit Cynna

mus arte:

Cretam effossam tractabant FΙ-GvO , C corpore servorum ; in usum videlicet fundi vasa parantes, quibus exportarentur fructuS, velut amphoras, & dolia ; & in villae sedificationem , tegulas; mercis etiam gratia, ut vasa venirent. Figlinas autem in agro quomodo exerceri oporteret, Hostilii Sasernae pater dc filius libris editis monstraverunt, ut testatur ' Varro; qui etiam ε affirmat , se in Gallia transalpina, intus ad Rhenum, regiones aliquot accessisse, ubi agros stercorarent candida iusicia creta. Hujus loci fornax est, cujus Cato meminit, & servuS FORNACARI V S , quem nominat Vlpianus. Ergastulo succedunt pecudum stabula

a Leg. as . f. I. U. do instru I. vel instrum. legat.b lib. i. de re. v cap. 2. C cap. 7. d Tιt,

617쪽

lia ; quae omnia Columella in unum coegit, licet Vitruvius alio ordine collocaverit. Bubilia instruuntur homine 'ARATORE sive I v G A-R1o. Et illum quidem vetuit Imperator h Constantinus pignoris causa de possessionibus abstrahi, ne tributorum illatio retardaretur. Jugarii meminit Columella ; qui &ejusdem operam recenset. Non alius ab his V B v B v L C v S seu B V B-S E Q V A , quorum munera apud rei rusticae scriptores late CXtant. Bubulci imago extat apud Ovidium, Saepe manu stimulos ridiga portabat,

Iurasses fessos modo disjunxisse Μ-

Ovilium mancipia invenimuS TON-Z SORES

618쪽

grex dicatur / Equitium : adstipulatur Festus , licet usurpet latius Acron ad illud ' Horatiauum, si patinam pede lapsus frangat Agaso. Agagio proprie dicitur servus, qui j

menta curat. hic autem Satyrice escarum mnistrum Agasonem appellavit, quem

619쪽

DE SERVI S. yJZquem Nulgo dicunt inferiorem. Cum Festo tamen stat Servius ad illa ' Vir

gilii,

Impendunt curas denso distendere

Circumstant pro eri auri , maniabusque lacessunt. ubi aurigas improprie pro agasonibus dici notat, & eorumdem fraudes recenset. . Quamquam & equos jumentorum nomine venire non estuSquequaque novum. S VPERJ V-MENTARI T mentionem facite Suetonius , seu apud Suetonium Claudius Caesar, qui & conquerittit hujusmodi sibi paedagogum obtigisse : concinne sane ad sententiam Aristidis , cujus verba jam ex scripssimus. Ab asinis dicti sunt servi ASINARII, vel quod agerent, vel quod curarent. dc meminerunt Z s ' Cato

620쪽

yy6 LAVR. PIGNOR Ius' Cato &-- Varro. ServiuS in I. Georg. Saepe oleo tardi costas agitator astuli, AGITAΤOR verberator dictus ab vendo , ac per hoc asinarius dicitur. Appuleius autem agasonem & asinarium promiscue vocavit. Mulos regebant, curabant, agebant ψ Mv-LIONES, quoS Luciatam appellat. . SuBvLcΙ, siues. I Martialis ;

Praesta de grege jordidaque villa Tonsos, horridulos, rudes, pusillos

Hircosi mihi silios subulci.

PORCULATOR Is & subulci diversia fuit professio, scribit o Columella. 8 ille namque observabat lactentes , L hic pascebat adultos, ut

PORCAR1vs. Porculatio enim