장음표시 사용
351쪽
penes maritum remanet, praeterquam si is qui dedit, ut sibi redderetur stipulatus suit quae dos specialiter recepticia dicitur. 6. Divorti sacto si quidem sui iuris sit mulier, ipsa habet actionem, id est dolis repetitionem; quod si in potestate patris sit, pater adiuncta filiae persona habet actionem rei uxoriae; nec interest adventilia sit os, an prosecticia. si T. Post divortium deiuncta muliere, heredi ius actio non aliter datur, quam si moram in dote mulieri reddenda maritus secerit.
8. Dos si pondere numero mensura contineatur, annua ima trima die redditur nisi ut praesens reddatur, convenerit reliquae dotes statim redduntur. 9. Retentiones ex dote fiunt aut propter liberos, aut propter mores, aut pr0pter inpensas, aut propter res donatas, Ut propter res amot3S.
10. 1 0pter liber0s retentio fit, si culpa mulieris aut patris cuius in
potestate est divortium actum sit tunc enim singulorum liberorum n0mine sextae retinentur ex dote non blare tamen U3m tres. Sextae in relentione sunt, non in petitione. g 11. Dos quae semel uncta est amplius langi non potest, nisi aliud matrimonium sit.
12. 0rum nomine, graviorum quidem sexta retinetur leviorum autem octava graviores more Sunt adulteria tantum leviores omnes reliqxii.
g 13. Mariti mores puniuntur in ea quidem dote quae a die δ reddi debet
ita, ut propter maiores mores praesentem dotem reddat, propter minores senum mensum die in ea autem quae praesens reddi solet, tant in exfructibus iubetur reddere, quantum in illa dote quae mennio redditur, repensati0 lacit. 14. Impensarum species sunt tres aut enim necessariae dicuntur, aut utiles, aut voluptuosae. Di 5. Necessariae sunt inpenSae, quibus non factis dos deterio sutura est, velut si quis ruinosas aedes resecerit. g 16.)Utiles sunt, quibus non lactis quidem deterior os non fuerit, actis autem fructuosior essecta est, Veluti si vineta et liveta secerit. g 17. Voluptu0Sae sunt, quibus neque omissis deterior os sieret, neque lactis fructuosior essecta est; qu0d evenit in viridiariis et picturis similibusque rebus.
Tit. VII. DE TURE DONATIONUM INTER UTRUM AET UXOREM.
1. Inter virum et uxorem donatio non valet, nisi certis ex cauSi S, id est mortis causa, divortii causa, servi manumittendi gratia. Hoc amplius principalibus constitutionibus concessum est mulieri in hoc donare viro suo, ut is ab Imperatore lato clavo vel equo publico similive honore honoretur.
visse. Boching 1 ita ex coni. Cui si Cod. Vat. revera Librarius enim iusi glis R. V. errasse videtur. 2 haec addenda esse, ex o 10. apparet. 3 sidCodd. Cuiueius annua bim trima die. 4 eod. Vat. quadriennio sed litteras et in quaetriennio pro a sumpsias librarium Hugo vidit 5 Culac repraesentatio. D. de mori. c. don. 39. 6. cf. Fgm. Val. 6 116 119. Ulp. h. . . Ol. mair. 24. 3. Paul. r. 3. ibid. cs infra 13. D. 14-16. D. de pstct dot. 23. 4. h. 1 g . . de dote praeleg. 33. 4. Aliter Iust. c. 1. o. C. de R. . A. 5. 13. s. f. Vat Fgm g 120. Institi. c. 1. φ . . de . . . 5. 13.,
352쪽
316 LLPIAΝ. ΤΙΤ. II a 2-4. IT. VIII. IIT. X. IT X a 1. 2. Si maritus mutierr divortii causa res moverit, rerum quoque cunota ruin actioii tenebitur. 3. Si maritus pro muliere se obligaverit vel in rem eius inpenderit, divortio acto eo nomine cis vere sibi solet stipulatione tribunicia. 4. In potestate parentum sunt etiam hi liberi quorum causa probata est, per errorem contracto matrimonio inter disparis condicionis personas: nam sive civis Romanus Latinam aut peregrinam vel epita quae duditiciorum numero est qu3Si civem Romanaan per ignorantiam uxorem duxerit, Sive civis Romana per errorem peregrino vel ei qui deditici0rum numero est, quasicini Romanes aut etiam quasi Latino ex lege Aelia Sentia nupta suerit, causa probata civitas Romana datur tam liberis quam parentibus, praeter eos qui dediticiorum numero sunt; et ex cu fiunt in potestate parentum liberi.
1. Non tantum naturales liberi in potestate parentum sitiat, sed etiam adoptivi. Adoptio iit aut per populum, aut per Praetorem vel Praesidem pr0 vinciae. Illa adoptio quae per populum sit specialiter adrogatio dicitur. O . Per populum qui sui iuris sunt adrogantur per Praet 0rem autem filii familiae a parentibus dantur in adoptionem. D4. Adrogatio Romae dumtaxat sit adoptio autem etiam in provincire apud Praesides.sgi. Per Praetorem vel Praesidem provinciae adoptari tam masculi quam
seminae, et tam puberes quam inpuberes possunt per populum ero Romanum seminae non adrogantur pupilli autem quondam' non poterant adrogari: nunc autem possunt ex constitutione divi Antonini. Hi qui generare non pos-8unt, velut pad0, utroque modo possunt adoptare idem iuris est in persona
caelibis. O . Item is qui ilium non habet, tu locum nepotis adoptare potest. φ . Si pater familiae adrogandum se dederit, liberi quoque eius quasi nepotes in potestate fiunt adrogatoris. g a. Feminae vero neutro
in o posSunt adoptare, quoniam nec naturales libero in potestate habent. I it. IX in HIS MUL IN AEANU SUNT M Farreo convenit uxor in manum certis verbis et testibus X praesentibus et sollemni sacrificio acto, in quo panis quoque arreus adhibetur. -
1. Liberi parentum potestate liberantur emancipatione, id est si post 33- quam mancipati fuerint, manumissi sint. sed lius quidem ter mancipatus, 1 ita Hollw0g, Lachmanni dehingi coli. Gai L 68.
2 Cod. Vat. data quas litteras codicis ex sigi d enatas esse Lachmanti iudicat. -- lii tantum. 3 Cod. Vat. quidem Boching quondam eod. Gai l. 63 14 Mommsen feminae non arrostantur pupili antea quidem ιο P. R. 4 quae de manu mancipioque Ulpianus habuit - Gai L 116-123 brevia tor consulto resecuisse ridetur, excepta confarreatione. Gai I. 40. 112. 36)
353쪽
ULFIAN. IIT X. 6 2-5 Ir XI. DE TUTELIS. I 1 - 7. 317 ter manumissus sui iuris sit id enim lex duodecim tabularum iubet his ver
autem liberi praeter lium, sin masculi quam seminae, una mancipatione manumissioneque sui iuris iunt. O . Morte patris silius et silia sui iuris sunt inor te autem avi nepotes ita demum sui ruris sunt, si post 0rtem 9 vi in potestate patris suturi non sunt, velut si moriente avo 3ter eorum aut iam decessit aut δε potestate dimissus est: nam si m0rtis avi tempore pater e0rum in potest 3 te eius it mortuo avo in patris sui potestate fiunt. 3. Si patri vel illi aqua et igni interdictum sit patria potestas tollitur, quia ieregrinus sit is cui aqua et igni interdictum est: neque autem peregritius civem Roniatiusti, neque civis Romanus peregrinum in potestate habere potest. si . Si pater ab hostibus captus sit, qua nivis servus hostium itat, tamen cum revergus uerit, omnia pristina iura recipit iure obili minii Sed qu3mdiu apud hostes est, patria potestas in silio eius interim peridebit; et cum reversus fuerit ab h0stibus in potestate silium habebit si vero ibi decesserit, sui iuris filius erit. Filius quoque si captus suerit ab hostibus, similiter propter ius postlimini patria potestas interim pendebit 5. In potestate parentum esse desinunt et hi qui lamine Diales inaugurantur, et quae virgines Vestae capiuntur. Tit M. DE TUTELIS. δ l. Tutores constituuntur tam masculis quam seminis sed masculis quidem impuberibus dumtaxat, propter aetatis infirmitatem seminis autem tam impuberibus quam puberibus, et propter exus infirmitatem et propter sorensium rerum ignorantiam. 2. Tutore aut legitimi sunt, aut senatusconsulti constituit, aut 0ribus introducti. 3. Legitimi tutores sunt qui ex lege aliqua descendunt per eminentiam autem legitimi dicuntur qui ex lege duodecim tabula ruin introdui'untur, Seu palam, quales Unt agitati, Seu per consequentiam, quale Sunt patroni.
4. Agnati sunt a patre cognati virilis sexus, per Virilem sexum deScendentes, eiusdem lamiliae, veluti patrui, fratres, silii fratris, patrueles. φ .)0ui liberum caput mancipatum sibi vel a parente vel a coemptionatore manumisit, per Similitudinem patroni tutor efficitur, qui duciarius tut0r appellatur φ . Legitimi tutores alii tutelam in iure cedere possunt. φ . Is cui tutela in iure cessa est, cessicius tutor appellatur; qui sive mortuus fuerit, Sive capite minutus, sive alii tutelam in iure cesserit, redit ad legit venundavit Cod. et ui 1586 Schoet venunduvit Hugo venumdanit alii: VI A Nu DABIT. 2 articulus de his qui in mancipio sunt, Gai L 116-123. et citi. omnino desideratur.3 sequitur ultima divigio personarum Gainna de his personis quae vel in tu
354쪽
ti iniim tutorem tutela, sed et si legitimus decesserit aut capit minutus fuerit, cessicia quoque tutela extinguitur. φ . Quantum ad agnatos pertinet, hodie cessicia tutela non procedit, quoniam permissum erat in iure cedere tutelam seminarum tantum, non etiam mascul0rum seminarum autem legitimas tutelas ex Claudia sustulit, excepta tutela patronorum.
9. Legitima tutela capitis liminutione amittitur. φ 10. Capitis minutionis Specie sunt treS, maxima, media, minima. g 11. Maxima capitis diminutio est per quam et civitas et libertas amittitur veluti cum incensus ali litis venierit, aut quod mulier alieno servo se iunxerit denuntiante domino et ancilla facta suerit ex senatusconsulto Claudiano. 12. Media capitis diminutio dicitur per quam sola civitate amissa, libertas retinetim' quod sit
in eo cui aqua et igni interdicitur. g 13. Minima capitis diminutio est
per quam, et civitate et libertate salva statu dumtaxat hominis mutatur; quod sit adoptione et in manum OnIetitione. 14. Testamento quoque nominatim tutores dati confirmantur eadem
lege duodecim tabularum his verbis: UT LEGASS1T SUPER PECUNIA TUTELA VESUAE REI, ITA IUS ESTO: qu tutores dat i appellantur. g 15. Dari iustamento tutores possunt liberis qui in potestate sunt. si 16. Τestamento tutores dari possunt hi cum quibus testamenti faciendi ius est, praeter Latinum Iunianum nam Latinus habet quidem testamenti actionem sed tamen
tutor dari n0n potest id enim lex Iunia prohibet. Dii. Si capite dimi-ntitus suerit tutor testamento datus, non amittit tutelam; sed si abdicaverit se tutela desinit esse tutor abdicare autem est dicere nolle se tutorem esse in iure cedere autem tutel3m testamento datus non potest; nam et legitimus in iure cedere poteSt. abdifare Se non poteSt.
18. Lex tilia iubet mulieribus pupillisve nou habentibus tutores dari a raetore et maiore parte Tribun0rum plebis, quos tutores tilianos appellamus sed quia lex tilia Boniae tantum locum habet, lege Iulia et Titia prospectum est, ut in provinciis quoque similiter a Praesidibus earum dentur tutores. g 19. Lex Iunia tutorem fieri iubet Latinae vel Latini
inpuberis eum cuius etiam ante manumissionem ex iure uiritium fuit.
φ 20. Ex lege Iulia de maritandis ordinibus utor datur a Praetore urbis
ei mulieri virginive quam ex hac ipsa lege nubere oportet, ad dotem dandam, dicendam promittendamve si legitimum tutorem pupillum habeat sed pDStea senatus censuit, ut etiam in provinciis quoque similiter a Praesidibus earum ex eadem causa tutores dentur. g 1. Praeterea etiam in locum muti suriosive tutoris alterum dandum esse tutorem ad dotem constituendam senatus censuit. φ 22. Item ex senatusconsulto ultor datur mulieri ei cuius tutor abest, praeterquam si patronia sit qui abest: nam in locum patroni
355쪽
ULPIAN TIT M. 43-28. IT XII. DE CURATORIBUS. IT XIII. Q. 319 absentis aliter peti non potest, nisi ad hereditatem adeundam et nuptias con
trahendas idemque permisit in pupillo patroni filio. 23. IIoc amplius
senatus censuit, ut si tutor pupilli pupillaeve suspectus a tutela submotus fuerit, vel etiam iusta de causa excusatus, in locum eius tutor alius detur. 24. Moribus tutor datur mulieri pupillove qui cum tutore suo lege aut legitim iudicio agere vult, ut auctore eo agat ipse enim tutor in rem suam auctor fieri non potest): qui praetorianus tutor dicitur, quia a Praetore urbis dari consuevit. 25. Pupillorum pupillarumque tutores et negotia gerunt et auctoritatem interponunt mulierum autem tutores auctoritatem dumtaxat interponunt. 26. Si plures sunt tutores, omnes in omni re debent auctoritatem accomm0dare, praeter eos qui testamento dati sunt, nam ex his vel unius auctoritas sufficit. 27. Tuioris auctoritas necessaria est mulieribus quidem in his rebus, si lege aut legitimo iudicio agant, si se obligent, Si civile negotium gerant, si libertae suae permittant in contubernio alieni servi morari, Si rem mancipi alienent pupillis autem hoc amplius etiam in rerum nec mancipi alienatione tutoris auctoritate pu e St.
28 Liberantur tutela masculi quidem pubertate puberem autem Cassiani quidem eum esse dicunt, qui habitu corporis pubes app3ret, id
est qui generare possit Proculeiani autem eum qui quattuordecim annos explevit; verum riscus eum puberem esse in quem litrumque concurrit,
et habitus corporis, et numerus annorum. O 284. Feminae autem tutela
sit XII DE MURATORIBUS. 1. Curat0res aut legitimi sunt, id est qui ex lege duodecini tabularum dantur, aut honorarii, id est qui a Praetore constituuntur. D2. Lex du0decipi tabularum furiosum, itemque prodigum cui bonis interdictum est, in curatione iubet esse agnatorum s 3. A raetore constituitur curatorquem ipse Praetor voluerit libertinis prodigis, itemque ingenuis qui ex testamento parentis heredes acti male dissipant bona his enim ex lege curator dari non poterat, cum ingenuus quidem non ab intestato, sed ex testamento heres actus sit patri liberiiuus autem nullo modo patri heres seri possit, qui nec patrem habuisse videtur, cum servilis cognati nulla sit. si .)Praetere dat curatorem etiam ei qui nuper pubes actus idonee negotia
L Lege Iulia prohibentur uxores ducere senatores quidem liberique eorum libertinas et quae ipsae quarumve later materve artem ludicram
' haec consulto ab epitomator omisga censet Morumgen. D re f. Gai I. 94 95 Ulp. XXIX. 3. '' Exposita divisione de iis personis quae vis in tutela vel curatione sunt, addit novam quandam divisionum de caelibe orbo et solitario patre secundum Le-
356쪽
320 ULPIAN. TIT. XIII a TIT. XIV. TIT XV TIT XVI I. 1 a. secerit. 2. Ceteri autem ingenui prohibentur ducere corpore quaeStum facientem, item lenam et a lenone enave manumissam, et in adulterio deprehensam, et iudicio publico damnatam, et quae artem ludicram secerit: adicit Mauriciarm et a Senatu damnat3m.
Feminis lex Iulia a m0rte viri uni tribuit vacationem, a divortio ex mensum lex autem Papia a morte viri bienii, a repudi anni et sex mensum.
1. Vir et uxor inter Se matrimonii nomiii decim9m capere OSSunt. quod si ex alii, iatrimonio libero Superstites habeant, praeter decimam quam matrimonii nomine capiunt totidem decimas pro uniero liberorum accipiunt.
6 2. Item conmiunis ilius filiave post nominum diem amissus amissave unam decimam adicit duo autem post omnium diem amissi duas decimas adiciunt. 3. Praeter decimam etiam usum tructum tertiae parti bonorum coniuges' capere possunt; et quandoque liberos habuerint, eiusdem partis proprietatem; 0 amplius mulier, praeter decimam dotem eapere potest legatam sibi.
I it. XVI. D SOLIDI CAPACITATE INTER VIRU ET UXOREM.
I. Aliquando vir et ux0r inter se solidum capere posSunt, velut Si uterque vel Iter uter eorum nondum eius aetatis sint a qua lex liberos exigit, id est si ut vir minor annorum XXV sit, aut uxor annorum XX minor item si utrique lege Papia vitos annos in matrimonio excesserint, ii est vir LX ann0s, uxor L item si cognati inter se coierint usque ad sextum gradum aut Si vir absit, et donec abest, et intra annum postquam
abesse desierit la. Libera inter eos testamenti actio est, si ius libe-gem Iuliam et apiam Poppaeam. Non tamen int0grum Ulpiani locum habemus. Nam cum interim Cotistantinus a. 20. Poenas uelibum et orborum sustulisset Theod. Cod. VIII 16), breviator LAS I Sas poenas ex Ulpiani libro expunΣit, ita ut iam arguini ntum deait, quo inscriptione tit. XIII et XIV. referantur. Quae in his titulis sup ors sint certe quasi reliquiae plenioris cuiusdam argumenti apparent,n qua Constant; ni legem non pertinere epitomator putaverat. lura de hac re exposuit omnisen in epistola de Ulpiani regulis in Ulp. fragm. d. dehing. 1 sic aliter eo l. h. 43. 44. cit transpositione trium Verborum. 2 ita Sehilling. Cod. Vat. et . Eusehhe prop. vir et uaeor. 3 iri Schillitigio suadente dehing. OD aetates sunt aut quales libe3 os Gesti id est si vir minor rel.
p. 120): Lustrici die trifaritium appelluntur, puellarum octaΓώ8, Pu r0rum nurius, quia his lustrantur et iis nomina imponi ritur.
357쪽
ULPIAN IT. XVI. 42-4 UT XVII. DE CADUOI8 TIT. XVIII. 321 rorum a rincipe impetraverint aut si silium filiamve communem habeant, aut quattuordecim annorum silium vel filiam duodecim miserint vel si duos trimus, vel tres post nominum diem amiserint, ut intra annum tamen et se men8e etiam unus cuiuscumque aetatis impubes amissus solidi capiendi ius praestet item si post mortem viri intra decem menses uxor ex eo pepererit, solidum ex bonis eius capit.
2. Aliquando nihil inter se capiunt, id est si contra legem Iuliam
Ρapiamque oppaeam contraxerint matrimonium, verbi gratia si famosam quis uxorem duxerit, aut libertinam senator. 3. Qui intra sexagesinium vel quae intra quinquagesimum annum neutri legi paruerit, licet ipsis legibus post hanc aetatem liberatus esset, perpetuis tamen poenis tenebitur ex senatusconsulto Perniciano sed Claudiano senatusconsulto maior sexagenario si minorem quinquagenaria duxerit, perinde habebitur, c Si minor sexaginta annorum duxisset uxorem. 4. Quod si maior quinquagenaria minori sexagenario nupserit, impar matrimonium appellatur, et senatusconsulto Calvisiano iubetur non proficere ad capiendas hereditates et legata aut dotes itaque mortua muliere os caduca erit.
1. uod quis sibi testamento relictum, ita ut iure civili capere pos- Sit, aliqua ex causa non ceperit, caducum appellatur, veluti ceciderit ab eo, verbi gratia si caelibi vel Latino Iuniano legatum fuerit, nec intra dies centum vel caelebs legi paruerit, vel Latinus ius uiritium consecutus sit aut si ex parte heres scriptus vel legatarius ante apertas tabulas decesserit vel peregrinus factus sit. D2. Hodie ex constitutione Imperatoris Antonini omnia caduca fisco vindicantur; sed servato iure antiquo liberis et parentibus. g 3. Caduca cum suo onere fiunt ideoque libertates et legata et fideicommissa ab eo data ex cuius persona hereditas caduca acta est salva sunt: scilicet et legata et fideicommissa cum suo onere fiunt caduca.
Item liberis et parentibus testatoris usque a tertium gradum ex Papia ius antiquum dedit, ut heredibus illis institutis, quod quis ex eo testamento
non capit, ad hos pertineat aut totum aut ex parte, prout pertinere p0SSit. 1 eod. pereger I Schnoider AnWachsungsrech pag. 18 sq. vult: Mn-
dicantur 6 3. sed, ervato. . . parenti uri caduca istis. ε 3. 4. haec Constantini lege sublata a breviatore negligenter retenta esse censet Ommson. Cf. citi ad gQ.
Tii. XVIL Q. Vid. Ulp. XXVIII. 7. XIX. 17. XXII. 3. Gai II. 111. M.
358쪽
322 ULPIAN TIT. XIX. DE DOMINIO ET ADQUISIT. RERUM. 6 1 - 15. Tit. XIX. DE GOΜINIO in iv ADQUISITIONIBUS RERUM. 1. Omnes res aut mancipi sim aut nec mancipi mancipi res sunt praedia in Italico solo, tum rustica, qualis 3 sundus, quam urbana, qualis domus item iura praediorum rusticumina, velut via, iter, actus, aquae ductus; item servi et quadrupedes quae dorso collove domantur, velut boves, muli, e Illi, Sini ceterae re nec mancipi sunt elefanti et cameli, quamvis collo dorsove domentur, nec mancipi sunt, quoniam bestiarum numero sunt.
2. Singillarum rerum dominium nobis adquiritur mancipatione, traditione, usucapione, in iure ceSsione, adiudicatione, lege. 3. Mancipati propria species alienationis est rerum mancipi eaque sit certis verbis, libripende et quinque test/bus praesentibus. φ . Mancipatio locum habet inter cives Romanos et Latinos colonarios Latinosque Iunianos eosque peregrinos quibus commercium datum est Commercium est emendi vendendique invicem ius. ra. Res mobiles non nisi praesentes mancipari possunt, et non plures quam quot mauu eapi possunt; immobiles autem etiam plures simul, et quae diversis locis sunt, mancipari possunt. 7. raditio propria est alienatio rerum nec mancipi harum enim rerum dominia ipsa traditione adprehendimus, scilicet si ex iusta causa traditae sunt nobis. 8. Usucapione dominium adipiscimur tam mancipi rerum quam nec mancipi usti capio Si autem domini adeptio per continuationem p0SSessionis anni vel biennii rerum mobilium anni inmobilium biennii. In iure cessio quoque communis alienatio est et mancipi rerum et nec mancipi quae sit per tres pers0nas, in iure cedentis, vindicaniis,
addicentis. g 10. in iure cedit dominus vindicat is cui ceditur addicit
Praetor l. In iure cedi res etiam incorporales possunt, velut SNS- fructus et hereditas et tutela legitima libertae. 12. Hereditas in iure ceditur vel antequam adeatur vel posteaquam adita fuerit. g 13. antequam adeatur, in iure cedi potest a legitimo herede posteaquam adita est, tam a legitimo quam ab eo qui testamento heres scriptus est. g 14. si antequam adeatur hereditas in iure cessa sit, proinde heres sit cui cessa est,acsi ipse heres legitimus esset quod si posteaquam adita fuerit, in iure ceS8 Sit, is qui cessit permanet heres, et ob id creditoribus destincti manet
obligatus debita vero pereunt, id est debitores destincti liberantur l 5.)
1 sic Boching. DOM1N11 Cod. s. inhaa 2 7 8. 16. Incipit hoc titulo altera pars Regularum quiue est D REBus, Ulp. XVIII XXIX. Gai libro II. III. 2 Cod. Vati dominia nobis adquisitur. Ita et infra 7. 8. 16. I it. XIX. 4 1. Gai II 15 17. Gai I. 120. de iuribus praediorum Gai II. 29 33 et citi l. Gai II 65. et citi. Desideratur summa divisio acquisitionum Gai ΙΙ. 7. Sed simili ordino etiam Ulpianus primo loco agit de acquisitionibus
rerum singularum tis. XIX., deinde de aequisitione per universitatem tit. XXXXIX. - Singulae res nequiruntur I mancipatione a. t. 6 3-6. - Gai II. 22-37. traditione h. t. 4 Gai II. 19-21. 4. usucapione a. t. l . ma II. 40-60. A. in iure cessione . t. - 15 - Gai IL 22-37. I. ad iudicatione . t. si 16 cf. Gai V. 42. 6 lego'. t. φ 17. cf. Gai I. 7.
359쪽
ULPIAN. TIT. XIX. 6 16 - 21. TIT. XX. DE TESTAMENTIS. I 1 - 5 323es alitem corporales, quasi singulae in iure cessae essent, transeunt ad iam cui cessa est hereditas.
16. Ad iudicatione dominium nancisci Daur per formulam samiliae her-iscundae quae totum habet inter coheredes et per sormulam communi divi-lundo cui locus est inter soci0s; et per Drmulam sinium regundorum quaest inter vicinos nam si iudex uni ex heredibus aut sociis aut vicinis rem liquam adiudicaverit, statim illi adquiritur, sive mancipi sive nec mancipi sit. 17. Lege nobis adquiritur velut caducum vel ereptorium ex Hge apia Poppaea, item legatum ex lege duodecim tabularum, sive mancipi resint sive nec 3Ηcipi. 18. Adquiritur autem nobis etiam per ea personas qua in potestate nanu mancipio ve habemus. itaque si quid mancipio puta acceperi=it, aut
raditum eis sit, vel stipulati fuerint ad nos pertinet. g 19. item si he-edes instituti sint, legatumve eis sit, et hereditatem iussu nostro adeuntes obis adquirunt, et legatum ad nos pertinet. φ 20. Si servus alterius in ionis, alterius ex iure uiritium sit, ex omnibus causis adquirit ei cuius si bonis est. φ 21. Is quem bona e possidemus, sive liber sive alienus
ervus sit, nobis adquirit ex duabus causis tantum, id est quod ex re n0strat quod ex operis suis adquirit extra has autem causas aut sibi adquirit. liber sit, aut 0mino, si alienus servus Sit eaden Sunt et in e Servo
1. Testamentum est mentis nostrae iusta c0ntestatio, in id sollemni-er factum, ut post mortem nostram valeat s 2. Τestamentorum gerierauerunt tria, unum quod calatis comitiis, alterum quod in procinctu, tertium uod per aes et libram appellatum est. Sed illis duobus testamentis aboli ligodie solum in usu est quod per aes et libram fit, id est per 3ncipali0em imaginariam in quo testamento libripens adhibetur, et familiae emptor, non minus quam quiliqile testes cum quibus te flamenti factio est ra. tui in potestate testatoris est aut familiae emptoris, testis aut libri pens adiberi non potest, quoniam familiae mancipatio inter testatorem et familiaemptorem sit, et ob id domestici testes adhibendi non sunt Filio miliam emente pater eius testis esse non potest Ex ducibus fratri-
Cod. Vat. quoties ... esse cessae sunt. Cf. Gai II. 35. 2 Cod. rurusturium..d princ. Cui 1566. Aliique restitium. 3 Cod operibus cf. Gai II. 1. III. 164.
omissis articulis illis quibus Gai II. 97 100 fransit ad acquisitiones rerum uae per universitatem fiunt Ulpianias de heroditatibus fit. XX XXVII et 6 6-orum posAessionibus it. XVIII. XXIX. agit Hereditates sunt aut ex testamento XX XXV. aut legitima XXVI. XXVII.) s. Tabulam Syn0pt. III in sitis huius ditioniq16 cf. Gai IV. 39. 42. Inst. IV. 17. 4-7. IV. 6 6 20. 3 17. cf. Ulp. I. 1. XVI. 4. XVII. XXII. 3. XXIV. 1. 12. 13. XXV. 17. XXVIIl. 7. r. 130. D. V. 8. 50. 16. - leges es. Ulp. XI. 14. Gai II. 97. 3 18. s. Gai ΙΙ.6-90 citi. cf. Ulp. XX. 5. 20 Gai IJ. 88. et supra I. 16. 21. cf. Gai
360쪽
bus qui in eiusdem patris potestate sunt, alter samiliae emptor, alter testis esse non potest, quoniam quod unus ex his mancipio accipit, adquirit patri, cui filius suus testis esse non debet. g 6. Pater et qui in potestate eius est, item duo fratres qui in eiusdem patris potestate sunt, testes utrique, vel alter testis, alter libripens eri possunt, alio lamiliam emente quoniam nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio adhiberi G. Mutus, surdus, furiosus, pupillus, semina neque lamiliae emptor esse, neque testis libripensve fieri potest. I. Latinus Iunianus et familiae emptor et testis et libripens fieri potest, quoniam cum eo testam eiit laetio est. 9. In testamento quod per aes et libram si duae res aguntur, familiae mancipatio et nuncupatio testamenti. micupatur testamentum in hunc modum tabulas testamenti testator tenens ita dicit: Me U IN HIS TABULIS
CERISVE SCRIPTA SUNT ITA DO, ITA LEGO, ITA TESTOR; ITAQUE VOS QUIRITES
TESTIMONIUM PERHIBITOwE quae nuncupatio et testatio vocatur.
10. Filius Tamiliae testamentum sacere non potest, quoniam nihil suum habet, ut testari de eo possit sed divus Augustus Marcu constituit, ut lius familiae miles de eo peculio quod in castris adquisivit testamentum facere possit. g 11. Qui de statu suo incertus est factus, quod
patre peregre mortuo ignorat se sui iuris esse, testamentum sacere non
potest. Di 2. Impubes licet sui iuris sit, sacere estamentum non potest, quoniam nondum plenum iudicium animi habet. g 13. Mutus, surdus,
suriosus, itemque prodigus cui lege bonis interdictum est, testamentum sacere non possunt mutus, quoniam Verba nuncupationis loqui non potest surdus, quoniam verba familiae emptoris exaudire non potest; suriosus, qu0niam mentem non habet, ut testari de sua re possit prodigus, qu0niam commercio illi interdictum est, et ob id familiam mancipare non potest fg 14.)Latinus unianus, item is qui dediticiorum numero est, testamentum sacere non potest Latinus quidem, quoniam nominatim lege Iunia prohibitus est; is autem qui dediticiorum numero est, quoniam nec quasi civis Romanus testari potest, cum sit peregrinus, nec quasi peregrinus, quoniam nullius certae civitatis sit civis, ut ecundoen leges civitatis suae testetur 15.)Feminae post duodecimum annum aetatis testamenta lacere possunt, tutore
auctore donec in tutela sunt. φ 16. Servus publicus populi Romani partis dimidia testamenti faciendi habet ius
1 BUchin inserit filius secundum se. 17. . de testibus. 2 ita ex coni Sehil- lingit s. D. 17. it. Cod institutus. Edd. constitutus. 3 Cod. bitote. - Gail. e. phictitote. id Lachmann in gelistar sur gesch. R. IX. p. 202 4 Nonnulla ad testamenta militaria pertinentia inter utrumqus nomen excidisse suspicatur Mommsen. 5 ita Cod. Hugo de ea re. 6 Cod adser8us, e male Soluta nota. f. XXVIII 1. titur in Ulp h. 17. . de testibus. 22. . cf. Inst. II. 10. Inst. II. 10. φ . 3 8. s. Ulp. XI. 16. XX. 14. et XXII Gai II. 104 149. 10. cf. Inst. II. 12 pr. Ulp. XXIIl. 10. 11. i. aut et Ulp. r. 11. 15. D. qui est. f. p. 28. 1. Ulp. r. 6. O . . de iniusto. 28 3. 3 12. a II. 12.113. au S. R. III. 4a g 1. 2. 13. Gai I. 111. nos. Inst. U. 12. Γῆ . . Hul. S. R. III. a. H 6. 7. 11. 12. cf. Ulp. XII. . . et h. t. φ . 3 14. s. Ulp. XI. 16. . 10. 11. XVII. 1. XXII. 4. Gai I. 12 22-25 IlI. 75. 3 5. f. Gai II. 113. 118. Ulp. XI. 27. Paul. . . III. a. o. g 16. - imo videor. Pomp. Modest. Ulp. r. 16 19. 20. O . . qui es f. 28. 1.3