장음표시 사용
71쪽
124. Videatuus nunc, hi ni0d hi qui alieno iura subiecti uti eo iure liberentur.'s 125. Ac prius de iis dispiciamus qui iupotestate sunt 126. Et quidem servi quemadmodum potestate liberentur, ex his intellegere possumus quae te servis nianuuiittendis Superius exp0SuimuS. 127. mi vero qui in potestate 'arentix sunt mortuo χω sui, iuris stunt Sed hoc distinctionem recipit. i m mortuo patre Sane omnimodo filii silli. 0vae sui iuris efficiuntur. Mortuo
vero avo non omnimodo nepote neptes-
re sui ruris fiunt, sed ita, si post mortem ari in patris sui potestatem recasuri non sunt itaque si moriente avo pater eorum et viva et in potestate patris ui uerit, tunc post obitum an iri poteState patris sui fiunt: si ero is, quo tempore Vu moritur,uu tum mortuus est, aut exiit de potestate putris, tunc hi, quia in potestatem eiu cadere non p0SSunt, ut
iuris i unt 128. Cum autem is cui si aliquod maleficiunt velut ex lege Cornelia aqua et igni interdicitur civitatem
Romai Iam amittat, ' Sequitur, ut quia eo modo ex numero civium Romanorum tollitur, proinde ac mortuo eo desinant liberi in potestate eius csge nec enim ratio patitur, ut peregrinae condicionis homo civem Romanum in potestates habeat. lari ratione ita si ei qui in potestate parentis sit aqua et igni interdictum fuerit, desinit in potestate parenti eSSe, quia aeque ratio non patitur, ut peregrinae condicionis uni in potestate sit civis Romani parentis.
dis hi qui alieno iuri subiecti
sunt eo iure liberantur. Et quidem servi quemadmodum potestate liberantur, ex his intellegere possumus quae de servis manumittendis superiuS XI OSuimu S. Hi vero qui in potestate parentis sunt mortuo eo sui iuris sunt. Sed hoc distinctionem recipit. Nam mortuo patre Sane omnimodo lilii stiliaeve sui iuris efficiuntur mortuo ero V non omnimodo nepotes neptesque Sui iuris uni, Sed ita, si post mortem avi in p0testatem patris sui recasuri non sunt itaque si ni ,-rie11te V pater eorum et vivit et in potestate patris Sui est, tunc poStibitum avi in potestate patri sui sunt; si vero is, quo temp0re aVMS moritur, aut tum mortuus est, arit exiit de poteStale patris, tunc hi, quia 4 l. qui in
potestatem eius cadere non P0SSunt,
sui iuris fiunt. Di. Cum autem is qui ob aliqu0d male sicium in
insulam deportatur civitatem amittit. Sequitur, ut qui eo modo ex numero civium Romanorum
tollitur perinde est ac si mortuo eo desinant liberi
pari ratione et si is tui in potestate parentis sit in insulam deportatus suerit, desinit in potestate parentis esse. Sed si ex indulgentia principali restituti murint, per omnia pristinum statum recipiunt. D2 ' Relegati autem patres in insulam tu potestate sua liberos retinent et ex contrario liberi relegati in potestate parentum remanent. gra.' oenae servus
a cf. Ulp. R. X. Qui in pol state manu mancipioquo sunt quemadmodum eo iure liberentur. b c maies. 146. Inst. II. 12 Ulp. r. . . de his qui uici. 1. 6 c cs Gai I. 90. 161. III. 153.
72쪽
si ierit paren S, quamvis servus ustitim sat, an ei pendet ius liberorum propter ius postliminii, qui hi qui ab
hostibus capti Sunt, Si reversi fuerint, Omnia pristina iura recipiunt itaque reversus habebit liberos in potestate. si vero illic mortuus sit, erunt quidem liberi sui iuris sed utrum ex hoc tempore quo mortuus est apud hostes parenS, an ex illo quo ab hostibus captus est, dubitari potest. Ipse quoque illius leposve Si ab lostibus captus fuerit. similiter dicemus propter ius postliminii 0 testatem quoque parentiSin suspens esse. l30. Praeterea
exeunt liberi virilis sexus de parentis potestate, si lamines Diales inaugurentur, et seminini sexus si virgines Vestales capiantur g 13 I.)
nes colonias deducebat, sui SSuparentis in coloniam Latitiam nomen dedissent, si iebunt in potestate larentis AESSe quia isticerentur alterius civitatis cives. eisqctus filius in potestate habere desinit. Servi autem poenae efficiuntur qui in metallum damnantur, et qui bestiis subiiciuntur. 4. Filiussa milias si militaverit, vel si Senator vel Consul fuerit factus, manet in patri potestate. militia enim vel consulari sal consularis dignita, de patris potestate silium non liberat. Sed ex constitutione nostra summa Patriciatus dignitas illico ab imperialibus codicillis praestitis A patria p0testate liberat quis enim patiatur patrem
tuidem posse per emancipationi modum suae potestatis nexibus silium relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximere potestate γ
5. Si ab hostibus captus fuerit
paren S, quamvis Servus hostium sat, tamen tendet ius clibet 0rum propter ius postliminii, quia hi qui ab
hostibus capti sunt, ire vel Si fuerint, omnia pristitia iura recipiunt idcirco reversus et liberos habebit in pote-Stale, quia p0stliminium fugit eum qui captus est semper in civitate fuisse si vero ibi decesserit, exinde ex quo captus est pater, Ilius sui iuris suisse videtur. Ipse quoque illius neposve si ab hostibus captus fuerit, similiter dicimus propter ius postlimini ius quoque poteStati parentis in suspenso esse. Dictum est autem postliminiun ' a limine et p0st, ut eum qui ob hostibus captus in sines
noStro postea pervenit postlimini reversum recte dicinnis. nam limina sicut
in domibus finem quendam faciunt, Sic et imperii suem limen SSe Vetor So luerunt hinc et limes dictus est, quasi suis quidam et terminus. ab eo postliminium dictum, quia eodem limini re Vertebatur quo amissus erat. Sed et qui victis hostibus recuperatur postliminio rediisse exiStimatur. 132. Praeterea emancipatione de g6. Praeterea emancipatione qui sinun t liberi in potestatem pare illum que desinunt liberi in potestate pa- esse. Sed ilius quidem tribus an rentum esse. Sed ea emancipatiocipationibus, ceteri vero liberi, sive antea quidem vel per antiquam legis id T 35 IV. 79. IElp. r. XI. r. . o. D. de iniusto 28. 3. lubi.
73쪽
masculini sexus sive sentinini, una an Dbservationem pr0cedebat, quae Percipatione exeunt de paron ut in pote 'late imaginarias venditione et interce- lex enim XII tabularum tantum in per dente manumiSSione celebrabatur,
sona filii de tribus mancipationibus i , vel ex imperiali rescripto. Nostra quitur, iis verbis: χΙ ΑΤΕ D1L1ti autem providentia et hoc in melius
TER VENUMDUIT, A PATRE FILIUS LIBER per AEunstitutionem ae formavit, mi
Esaeo. eaque re ita agitur. manci fictione pristina explosa recta via pat pater silium alicui is eum vindicta apud competentes iudices vel magi- manumittit eo acto revertitur in o Stratus parentes iitrent, et silios suos testatem patris. is eum iterum manci Vel silias, vel epote vel neptes, ac sat vel ident vel alii sed in usu est deinceps, Sua manu dimitterent , et eidem mancipali: ci,que tum postea tunc ex edicto Praetoris in huius silii similiter vindicta maniimittis quo facto vel filiae, nepotis vel neptis bonis, cum rumsus in potestatem patri fuerit qui vel quae a parunte manumissus vel reversus tertio later tum mancipat maimmissa fuerit, eadem iura prae- vel eidem vel alii sed lim in usu est, tantur parenti quae tribuuntur aut iidem ranariclpetur' eaque Manci trono in bonis therii et praeterea iratione sesinit m potestate patris esse, si impubes sit lilius vel filia vel ce- etiamsi nondum manumissus sit. Sed turi, ii Se parens ex malium iSSione adhuc in causa mancipii duret lin. 24 ' tutel3m eius nanciscitur.
133. Liberum autem arbitrium Di Admonendi autem sumus libe-
' in pag. Cod. Ver quae equitur soro nihil legi potest. Prioris partis argumentum tamen colligi potest ex Epit. I. 6. gra Tamen cum tertio mancipatus fuerit . . . . Succedit quae Verba instet not. a. signis incluSimus. - OSturior
pars eiusdem paginae, quod etiam sit indicat, haud dubio a continebat quae leguntur in se. 28. i. de adoptionibus e Gai libro L), quae verba 133 inseruimus. a Gai Epit. I. 6. m. h. l. notatu digna haec do emancipationi filii xhibet:
ancipatio autem, hoc est manus truditio, quaedam similitudo venditionis est: qui αin emancipationibus praetem illum, hoc 3 certum patrem, alius Mer adhibetur, qui fidiιciarius nominatur. Ergo ipse naturalis pater filium suum fiduciari putri mancipat, hoc est manu tradite a quo fulticiario patre naturalis pater unum aut duoS nummos, quasi in similitudinem pretii accipit, et iterum eum acceptis nummis fiducturio patri tradit. Hoc secundo et tertio fit, et tertio eum fiduciario patri mau-cipat et tradit, et sic de patris potestate eaeit. Quae tamen emancipatis olebat ante Praesidem feri, modo ante curiam facienda est ubi quinque testes cives Itomani in praesenti erunt, et pro illo qui libripens adpellatur id est stateram tenens et qui antestatus adpellatur illi duo, ut septem testium numerus impleretur. Tamen cum tertio mancipatus fuerit fidius a patre naturaἰi duciario putri, hoc agere debet naturalis pater, ut ei a fiduciαrio patre remancipetur, et α Maturali patre mmmmittatur ut, si lius Ne mortuus fuerit, ei in hereditate naturalis pater, non duciariuS, Succedat. Feminae, vel nepotes masculi ea filio, una e nuncipatimie de patris τε avi eaeeunt potestate et sui iuris effetuntur. Et hi ipsi quam ibet una mancipalione de patris et avi eaeeunt, nisi a patre fiduciario remancipati fuerint et a naturali patre manumissi, succedere eis naturabis pater non pote8t, nisi fiduciarius quo manumissi sunt. Nam si remancipatum eum ibi naturalis pater τε avus manumiserit, isse eis in hereditate succedit. Quodsi habeat quis filium, et eae eo nepotes, et voluerit filium in ancipare, et nepotes in sua potestate retinere, in arbitrio eius est aut si oluerit nepotes emancipare, et Alium in ua poteState retinere, et hoc ei pro iuris ordίne licere manifestum est. Quod Mon Solum de Nepotibus, sed et de pronepotibus similiter facere potest. - ante stato, cuius hic quasi septim personae mentio fit f. et Irascr. Rom. r. 1779. 1780. 1785. uselike, Flavii Syntrophi instrumentum donationis pag. 6. 7. 43 sqq. - De si duci vide citi ad
74쪽
est ei qui lium et ex eo nepotem in potestate habebit, lium quidem potestate dimittere, nepotem vero in potestate retinere vel ex severso lium quidem in potestate
retinere, nepotem vero manumittere vel omnes sui iuris emcere. eudem et de pronepote dicta esse intellessemuS. 134. Praetere parentes liberis in adoptionem datis in sotinate eos habere desinunt; et in filio quidem, si in adoptionem datur, tres mancipationes et
ditae intercedentes manumissiones proinde fiunt, ac fieri solent cum ita eum pater de potestate dimittit, ut sui iuris efficiatur deinde aut patri remancipatur, et ab eo is qui adoptat vindicat apud Praetorem silium suum esse, et illo contralion vindicante a Praetore vitidicanti filius addicitur aut non remancipatur patri, Sed ab eo vindicat is qui adoptat, opud quem in tertia mancipatione est sed sane commodius est patri c- mancipari in ceteris vero liberorum personis, Seu masculini seu seminini sexus, una scilicet mancipatio sussicit, et aut remancipantur parenti aut non remanciparitur. Eadem et ira provinciis apud
Praesidem provinciae solent fieri. g 135. Qui exsili semel iteruinue mancipato conceptus eSi licet post tertiam mancipationem latris Sui nascatur, tamen in avi potestate est, et ideo ab eo et emancipari et in adoptionem dari potest fit is qui ex eo silio conceptus est qui in tertia mancipatione St, non naScitur in avi potestate sed eum Labeo quidem existimat in eiusdem mancipio esse cuius et pater sit utimur autem hoc iure, ut quamdiu pater eius in mancipio Sit, pendeatius eius; et si quidem pater eius e mancipatione manumissu erit, cadat in eius potestati in si vero is, dum in mancipio Sit, decesSerit,
sui iuris fiat. si 135a. Eadem scilicet dicemus
de eo qui eae nepote semel mancipαt necdum mariu- misso conceptu fuerit num ut supra diximus,
quod in illi faciunt tres mancipationes, h0c facit una mancipatio in nep0te.
2 emarciani str. 31. D. M adopti
rum esse arbitrium ei qui silium et ex eo nepotem vel neptem in potestate habebit filium quidem de potestate dimittere, nepotent vero vel ieptem retinere; ita ex diverso filium quidem iii potestate Tetinere, mepolem vero vel neptem manumittere eadem et de pronepote vel pronepte dicta esse intellegantur), vel omnes sui iuris efficere.
habet avo vel proavo maturali. Secundum moStras
constitutiones V super lis habitas, in adoptionem dederit, id est si hoc ipsiunactis intervenientibus apud competentem iudicem manifestavit, prae 8ente eo qui adoptatur, ei non contr3- dicentc nec non e qui ad 0ptat, solvitur quidem ius potestatis patris naturalis, transit aulem in huiusmodi parentem adoptivum, in cuiuS perSona adopti0nem plenissimam
esse antea diximus 9.)Illud autem scire oportet quod si nurus tua ex filio tuo conceperit, it filium
1 sunt o 10 et 11. C. de adoptionibus cf. r. 5. 25. . eodem.
in adoptionem dederis, praegnante nuru tua, nihilominus quod ex ea nascitur in potestate tua scitur; quod si post emancipationem vel adoptionenisuerit conceptus, patri sui
emancipati vel lavi ad 0-ptivi potestati subiicitur; g 10.) et quod neque naturales liberi, neque
adoptivi ullo paene modo pomunt cogere parentem de potestate sua eos dimittere.' ita fere ex coniectura orich uti CL ad hunc uiticuluin Gellius V. 19. Cic. de sin. I. I. g 24. r. I. s . . de rei vind. 6. i. Gai II. 141. III. 6. IV. 79.
75쪽
136. Praeterea mulseres luci in manum conveniunt, in patris pol tate rase desinimi sed in confarreatis nuptiis de Flaminica Diali Senatusconsulto eae relatione Maximi et Tuberonis cautum est, ut haec quod ad sacra tantum videatur in m3nu SSe, quod ero ad ceteras causas perinde habeatur, atque si in manum non convenisset. Coemptione autem facta mulieres omni modo potestate parentis liberantur nec interest, an in viri sui manu Sint, an extranei quamvis hae solae loco siliarum habeantur quae in viri manu sunt. 137. In manu autem mulieres esse deSinunt iisdem modis quibus fili familias potestate patris liberantur; sicut igitur filiae iamilia una mancipationem potestate patris emisia, ita eae quae in manu Sunt
una an isatione' desinunt in manu esSe, etsi ex ea mancipatione manumissae suerint, sui
iuris eliaciuntur. Inter eam vero qu3 cum eatraneo, et eam quae cum viro Suo eoemptionem fecerit, hoc in
terest, quod illa quidem cogere coemptionatorem potest, ut se remancipe cui ipsa velit, haec autemrirum suum nihilomagis potest cogere, quam et silia patrem sed filia quidem nullo modo pati enip0test cogere, etiamsi adoptiva sit haec auteni virum repudio misso proinde compellere pote St, atque si ei numquam nupta suisset.
138. Ii qui in causa mancipii Sunt, quia
servorum loco habentur, vindicta, censu, teSt3mento manumissi sui iuris fiunt. g 139. Nec tamen in hoc casu ex Aelia Sentia locum habet. itaque nihil requirimus, cuius aetatis sit is qui manumittit, et qui manumittitur: ac ne illud quidem, an patronum creditoremve manumissor habeat. Ac ne numerus quidem lege Fusa Caninia
s nitus in his personis locum habet. g 140. Quin
etiam invito quoque eo cuius in mancipio sunt censu libertatem consequi possunt, excepto eis quem pater ea lege mancipio dedit, ut sibi rematicipetur: nam quodammodo tum pater potestatem propriam reservare sibi videtur eo ipso, quio mancipio recipit. Ac ne is quidem dicitur invito eo cuius in mancipio est censu libertatem conSequi, quem pater ex noxali causa mancipiodsidit, veluti quod furti eius nomine damnatus
76쪽
GADI. 4 141 - 145. IUST H. 13. pr. I 1 3. est, ct cum mancipio actori dedit: nam hunc actor
pro pecunia habet. Da 41. In ultima admonendi Sumus, adversus eos quos in mancipio habemus nihil nobis contumeliose lacere licere: alioquin iniuriarum tenebimur. Ac ne diu quidem in eo iure detinentur homines, sed plerumque hoc fit dicis gratia uno mι0mento nisi Scilicet ex noxali causa mancipantur. Q 4 l. Trans stamus nunc ad aliam divisionem.' nam ex his perSOritS. tide neque in potestate neque in manu eque in mancipio sunt, quaedam vel in tutela sunt vel in curatione, quaedam neutro iure tenentur videamus igitur quae tu tutela vel in curatione Sint: ita enim intellegemus cetera perSODIS quae neutro iure tenentUr.
143. Ac prius dispiciamus de his
144. I iri uissum est itaque parentibus liberis quos in potestate sua habent testamento tutores dare masculini quidem sexus tu beribus, feminini
autem sexu cuiuscumque aetatis sint, et tum quo-ilue cum nuptae Sint veteres enim voluerunt
seminas, etiamsi persectae aetatis sint, pr0pter animi levitatem in tutela esse. g 145. Itaque si quis filio filiaeque testamento tutorem dederit, et ambo ad pubertatem pervenerint, filius quidem desiuit habere tut0rem, silia vero nihilominus in tutela permanet tantum enim ex lege Iulia et Papia Poppaea iure liberorum tutela liberantur seminae. loquimur autem excepti. Virginibus Vestalibus
Tit. IIII. DE TUTELIS. I ranseamus nunc ad aliam divi-Sionem pursonarum nam e hi personis quae in poteState non Sunt, quaedam vel in tutela sunt vel iucuratione, quaedam neutro iure tenentur videamus igitur de his tuae in tutela vel in curatione sunt: ita enim intellegemus cetera PerSυ- illis piae neutro iure tenentur.
Ac prius dispiciamus de his quae
1. Est autem tutela, ut Servius desinit, iuS 3l vis ac potestas in capite libero, ad tuendum eum qui propter aetatem se defendere nequii, iure civili data ac permissa. g A Tutores autem sunt qui eam vim ac potestatem habent, Ex qua re ipSa nomen celierunt itaque appellantur tutores, quasi tu itores atque defensores, Sicut auditui dicuntur qui aedes tuentUr.
3. Permissum Stitaque parentibus liberis impuberibus quos in
potestate habent testamento tutore dare et
omnimodo procedit; nepotibus tamen neptibusque ita demum pareitteSpossunt teStamento tutores dare, Si post mur-t m eorum iu patris sui p0 testatem D0u Sint re' ita ex coni. ruegeri De re ipsa cf. Ilp. XI. 1 Gai se. 1. . de testam. tui. 26. 2. Paul in fragm. Vnt g 229. a cf. ni. I. 115 118 a. 132. 134 de noxali causa V. 78. 79.b haec divisio complectitur si 142-200. cf. supta l. st 48. I. g .hilp. it. XI. do tutelis XII de curationibus.c ci Gai I. 194. Ulp. XL .
77쪽
GAPQ a 146--153. IUST. I. 13 4 4. 43 quas etiam vetere in honorem sacerdotii tutela casuri itaque si filius liberas esse voluerunt itaque etiam lege Π ta tuu mortis tuae tem-bularum cautum est si 146. Nepotibus autem pore in potestate tua sit,
neptibusque ita demum possumus testamento tuto neliote ex eo non Ore dare, si post mortem nostram in patris sui terunt testamento tuo potestatem iure recasuri 0ri sint itaque si filius tutorem habere, quamvis meus mortis meae tempore in potestate mea sit, in potestate tua suerisit; nepotes X e non poterunt ex testamento meo Scilicet quia mortuo habere tutorem, quamvis in potestate mea suerint te, in patris sui pute- scilicet quia mortuo me in patris sui potestate suturi Statem recasuri Sulit.
sunt 147. Cum tamen in cum 4. Cum autem iii compluribus aliis
pluribus aliis causis postumi pro iam causis postumi pro iam natis habentiatis habeantur, et in hac causa tur, et in hac causa placuit non mi- placuit non minus OStumis, quam nus poStumis, quan iam natis testa- iam natis testamento tutores ali mento tutores dari posse, si modo posse: Si 0d in ea cait Sa sint, ut in ea 3uSa sint, ut si vivis parentis vivis n0bis nascantur, in potes tutu bus nascerentur, sui et in p0 testate nostra stant hos enim etiam eorum ierent. 5. Sed si emancipato heredes instituere possumus, sui tutor a patre es lamento datus surrit, cum X tr3neo p08tumos herede confirmandus est ex sententia Praesidis instituere permissum non sit omni modo, id est sine in istisitione. q
148. Uxori quae in manu est proinde ac filiae, item nurui quae in silii manu est proinde ac nepti tutor dari potest. φ 149. Rectissime
ESTO, recte datus intellegitur. g 150. In persona tamen uxoris quae in manu .eSi recepta est
etiam tutoris optio, id est, ut liceat ei permit- mittere quem velit ipsa tutorem sibi optare, hoc
quo casu licet ux0ri eligere tutorem vel in omnes
res vel in unam sorte aut duas. si 151. Ceterum aut plena optio datur ahit angusta. g 152.)Plena ita dari solet, ut pruximo Supra diximus.
mum inter se disserunt. nam quae plenam piis)' ita Boching, ut apud Isidorum optare, eligere St. rueger: ta testati, ιι tutorem optare liceat. A cs Gai I. 127. D. 1. . . de legit testam tui. 26. 2.)b ef Gai I. 114. 115. III. 3.e De tutore optivo si 150-54 vid. IJlp. XXIV. 14. Aes Salpens. c. 22. iS, ea - tutoris istandi habeto Liv. XXXIX. 19 qiιasi si vir testamento disdci 8c optioncm tutoris).d os D. 2. r. 8. 10. . de confirmando tui. 26. 3.
78쪽
44 GAI I. 4 15 - 156. IUST. I. 14. pr. εἰ - Ο 15. r. Q. nem habet potest senae et bis et ter et saepius tutorem Optare quae ver angustam liabet optionem, Si clum taxat semel data est optio, ampliusquam Semel optare non potest Si cumtaxo his,
amplius quam bis Optandi facultatem non habet. si 154. Vocantur autem hi qui nominatim lestamento tutores dantur, dativi; qui ex optione
Dari autem potest tutor flcstumento 4 31 8D-
Sed et servus proprius testamento cum libertate recte tutor dari potest. Sed sciendum S eum et siue libertate tutorem datum tacite libertatem directam accepisse Videri, et per hoc recte tutorem SSe plane Si per errorem quasi liber tutor datus sit, aliud dicundum St. Servus autem alienus pure inutiliter testamento datur tutor sed ita, cum liber erit, utiliter datur. Proprius 9utem servus inutiliter eo modo tutor datur. Furiosus vel minor vigintiquinque anniStutor testa uterito 3tuS, tunc tutor erit, cum compo menti aut maior vigintiquinque annis factus uerit. 3 cI. Ulp. D. D cod Gai I1. di. Q. Ad certum tenipus vel ex certo temp0re, vel sub condicione. vel ante heredis institutio-4 B D. 2-l D. eod. nem, posse dari tutorem non dubitatur gQ. )certae autem rei vel causae tutor dari non potest, qUid personae, non cauSae vel rei datur.5 ex Ip. i. 5. 6. 6. . eod. 5. Si quis filiabus suis vel sillis tutores dederit, etiam postumae vel postumo videtur dedisse, quia filii vel filiae appellatione et pus tuuius et postuma continentur. Quid Si nep0te Sini, an appellati0ue filiorum et ipsis tutores dati su ut γdicendum est ut ipsis quoque dati videantur, Sim0do liberos dixit ceterum, si filios, nou continebuntur aliter enim silii, aliter nepote appellantur. Plane Si postumis dederit, tam lilii postumi, quam ceteri liberi continebuntur.
155. Nuibus testamento quidem Quibus autem testamento tutor da- tutor datus non sit, iis ex lege i tu non sit, lis ex leges duodecim tabulamim agnati sunt tutores qui tabularum agnati sunt ut inres qui
vocantur legitimi 156. Sunt autem vocantur legitimi l. Sunt autem
79쪽
agnati per virilis Sexus perSonas cognatione tincti, quasi a patre ο- gnati veItili rater eodem patre natuS, fratris filius neposve ex eo, item patruus et patrui ilius et nepos ex eo.
At hi qui per seminini sexu personas Cogudtione coniunguntii non
sunt agnati, sed alias naturali iure cognati itaque inter avunculum et sororis silium non agnatio est, sed cognatio item amitae, materterae filius non est mihi gnatuS, Sed cognatus, et invicem scilicet ego illi eodem iure coniungor quia qui n3Scun-
agnati per virilis sexus personasJcognatione coniuncti, quasi a patre cognati veluti frater eodem patre natus, si atris illius nepoSVe e eo, item patruus et patrui illius neposve ex eo. At qui per seminini sexus personas cognatione iunguntur non Sunt agnati, sed alias naturali iure cognati itaque amitae tuae filius non est tibi agnatus, Sed cognatus, et invicem scilicet tu illi eodem iure coniungeris; quia qui nascuntii patriS, tu patris, non matris lamiliam Sequuntur non matris familiam sequuntur.
I 57. Sed lim quidem, quantum g 2. 0u0 autem ex ab intestato
ad legem XII tabularum attinet, etiam Vocat ad tutelam agnatos, non hanc seminae agnatos habebant tutores.' habet ignificationem, si omnino non sed postea ex Claudia lata est quae, secerit testamentum is qui poterat quod ad seminas attinet, tutela tutore dare, sed Si quantum ad tu- regnatorim sustulit itaque masculus telam pertinet, intestatus decesserit. quidem inpubes fratrem puberem aut quod tunc quoque accidere intellegi- patruum habet ut 'rem semina vero tur, cum is qui datus est tutor vivo talem habere tutorem non potest testatore deceSserit.
Di 58. Sed agnationis quidem gra Sed agnationis quidem ius omnibus
ius capitis diminutione perimi modi capiti deminutione plerumque eritur, cognationis vero ius eo mitur: nam agnatio iuris civilis est no- modi non commutatur: quia men cogn3tionis vero ius non omnibus civilis ratio civilia quidem iura modis commutatur, quia civili ratio civilia corrumpere iotest naturalia quidem iura corrumpere potest, naturalia
Vero non potest. ver non utique.'
159. Est autem capitis diminutio
prioris status' permutatio eaque tribus modis accidit: nam aut maxima est capitis diminutio, aut minor quam quidam mediam Iocant, aut minina. '
Est autem capitis deminutio prioris status commutatio eaque tribus modis accidit: nam aut maxima est capitis deminutio, ut minor qu3m quidam mediam vocant, aut minima.' haec orba i 156. repetuntur in Gai D. I. D. do legit tui. 26 4 cs Gai III. 10. Ulp. XI. 4. XXVI. 1.'' in Cod. est capitis. AEdchin status, ut in Inst. et in Gai r. 1. D. h. t. a cf. Gai 1 171. Ulp. XI. . eo . . . de legit tui. 5. 30.)b cf. Paul. h. . . de legit tut. 26 4.ὶc cf. Gai III. 27. h. . . de R. I. 50. 17. Inst. III. 1. g 11 Gai. D. 25.
D. de usula ear rer. 7. 4. Gai D. . . de cap. minut. 4. . d iure novissimo tutela legitima ad cognato translata est novella 118. . .e de cap. deminut. vid. Ulp. XI. 9-13. Aul. r. 11. h. t. 4. . et Boeth. ad opto. 4 9 18. Oroll. p. 302.3 Capitis deminutio est prioris status permutiato. Id multis modis fieri solet, fel, ima vel media vel minima. Maxima St, cum et libertus 1 cioitus amittitur; velut deportatio media vero, in qua civitas amittitur,
80쪽
160. Maxima est capitis diminutio,
cum aliquis simul et civitatem et libertatem amittit; quae accidit incensis, qui ex forma censuali venire iubentur, quod ius 1 lim ex Lege - qui contra eam legem in
Urbes Roma domicilium tabuerint, item 1. Maxima est capitis
deminutio eum aliquis simul et civitatem et libertatem amittit quod accidit in his qui servi poenae issiciuntur atrOcitate sententiae, stl liberti
seminae quae ex senatusconsulto Claudiano ancillae fiunt eorum dominorum, quibuSinvitis et deni intiantibus cum servi eorum coierint.
161. Minor sive media Stcapitis immutio, cum civitas amittitur, libertas retinetur. Uod accidit i cui aqua et igni interdictum uerit. 162. Minima capitis diminutio est, cum et civitas et libertas retinetur, sed status hominis commutatur.' quod accidit in his qui adoptau-tur, item in his qui coemptionem faciunt, et in his qui mancipio dantur, quique e mancipatione manumittuntur adeo quidem, ut qu0tien quisque mancipetur, aut manumitt3tur, totiens capite dim riuatur. g 163. Nec s0lum maioribus diminutionibus ius adgnati0nis corrumpitur, Sed etiam minima. et de si ex duobus liberis alterum pater emancipaVerit, p0Stobitum eius neuter alteri agnationis iure tut0resse poterit. ut ingrati circa patrono condemnati, vel qui ad pretium participandum s venundari passi Sunt. Minor sive media est capitis deminutio, cum civitas quidem amittitur, libertas vero retinetur quod accidit ei cui aqua et igni interdictum fuerit, vel ei qui in insulam deportatus est.
3. Minima capitis deminutio est, cum et civitas et libertas retinetur, Sed status hominis commut3tur.
cum sui iuris suerunt, Oeperunt alieno iuri subiecti eSSe, Vel contra veluti siflius emancipatus fuerit a putre, est capite deminu
1 cf. r. 3. n. . Od. 2 ct Iiist. I. 15, I 3 fr. 7. D. unde cognati.
nullum caput habuit. Ora. 0uibus autem dignitas magis quam Statu permutatur, capite non minuuntur: et ideo senatu motos capite non minui constat. 6. Quod autem dictum est manere cognationis ius et post capitis deminutionem, hoc ita est, si minima capitis deminutio interveniat manet enim cognatio. nam si maxima capitis deminutio incurrat, ius quoque e0gnationi perit, ut
retinetiι libertus, ut in Latinas colonias transmigratio minima, cum re civitas nec libertas amittitur, sed status prioris qualitatis immutatur, veti l adoptio etc. Paul. Diae ex Festo Mueller pag. 70): Deminutus capite appellaba tur qui civitate mutatus est: et eae ali famillia in taliam adoptatus; et qui liber alteri mancipio datus est et qui in hostium potestatem venit; et cui aqua ignique interdictum e8t. De Servitute poena vid Inst. I. 12.4 3. de C. Claudiano Gai I. 4. 1. de his qui se emimdari passi sunt Inst. I. 3. M.' qui Cod habet quod ferri potest ut apud Gai II. 98. Ulp. IX. rubr. et alias. u os Gai III 82-84. IV. 38. de coeniptione I. 110 sqq. de mancipio datis . 116 sqq. de manumissis e mune. I. 132 sqq. b cf. Inst. I. 5. ora Palu si . . r. 7. r. . de cap. minuti 4 5. sr. . .