Lilii Gregorii Gyraldi De annis et mensibvs caeterisqve temporum partibus, difficili hactenus & impedita materia, dissertatio facilis & expedita. Eivsdem calendarium et romanorum et graecum, gentis utriusque solennia. Ac rerum insigniter gestaru temp

발행: 1541년

분량: 251페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

mma X dies habet, imperfectus est,ec an in dies per ficii cra Vati Quintus mensis est Gemedi primus,qui X XX dies habet, Sperfectus est,&anni dies complet CXLVIII. Sextus est Gemedi fecitndus, XXIX. dierum

est, cim perseetiis, Manni dies constituit CLXX M. Septimus mensis est Rage, quita XX. lieri est, et perfect iis, anni uero dies CC VIa concit. Octauus mensis estSahaben, qui est XXIX. dierum,imperfectus, Sanni

dies c Ut perficit. Noniis Ramadan NXX. dierum est,ac perfectus,ac anni dies cc LXUI.exigit. Decimus mensis est Sauel, qui XX X. est.dierum, imperfect iis Ze anni dies completi cmc V. Undecimus messis est Dulchida,XXX. diera, perfectus, anni dies CCC XX V explet. Duodecimus Dulchevamen sis est, MX Xam dies h ab et 8 iis per se O us est,&totius anni numerii cons cit, hoc est caesi IIII. Porro nec illud ignorandum est, primam horam nascentis lune mensis eorum initium haberi.

Postqua in haec barbara diuertimus, cur non Persarii menses, uocabula nume Persintvi menstri ruitis dierum subiungimus Eorum qui uocabula dierum, dem annus cc&LX dies continet dynum Aa Septembri sumit exordiu Singuli menses XXX. sunt dieru. Primus est Phordi mechus Secundus Ardat mechus. Tertius Cardaimechus. Quartus irmechus. Quintus aris

142쪽

daynus. Sextus Sarembenaechus Septimus Mahera mechus . Os tuus Ebennacchus Nonus Idramechus Decimus Dinacchus. Undecimus Belimemechus Duodecimus Az fir lamech HS.Iussorum me, Indorum uero mensum annorum rasci Gustinus rionem hanc in Curtius prodidit Menses, inquit, in quinos denos descripserunt dies. Aniri plena paci seruantur, luna cursu notant tempora, non ut pleri licum orbem si diis impleuit sed a se curuare coepit in cor mi a d idcirco breuiores habent menses,qui

spacium eorum ad hunc lunae modum diri gunt. Haec Curtius. At Bedas ita de Iudis: Apud Indos, inquit, ubi est alia coeli facies, alii sunt ortus sidera, binas aestates in anno binasci messes habere perhibent, media in tu illos hyeme Etesiarum flatu, nostra uero brumali lenes ibi auras, mare nauigabilenam ni Traduntur dc his ferme similia hoc demum tempore a Lusitanis nautis, qui

in nouum, ut dicunt, orbem nauigant. Sane par etiam est credere alias nationes, alia&habuisse Mnunc habere mensium uoca

bula. Scribit enim Strabo lib. xij. a Pharnace rege mensem denominat si cuia templum costructa fuit in Ponticis regionibus Idem Arcae mensis sacerdotia comemorar, his

sdem mensis Caci remphim ait magna ueneratio

143쪽

neratione cultum apud Laodiceam Caruros populos scribunt in Nemeon Pindati expositores, apud Aeginetas Delphinua A pollinem cultium,&ab eo Delphinium mentem cognominatu, in quo Hydrophoria ludi celebi abatur Ex recitatis his colligimus sacros etiam fuisse menses aliquos. Atq; ha ctenus de uaria mensiu appellatione, nunc de mensium diuisione subiungar Menses, ut a nostris incipiamus, in tres siensium partes diuiduntur, in Calendas, Nonas, d diui io. Idus idq; luna ratione fieri autor est Plutarchus nam singulis mensib. omnino tres lunae mutationes fiui. Prima cum penitus occultatur soli cogressa. Dein cum Q lis radios actum caelapsa ab occasu incipit apparere. Postremo cum solaribus ad as illustrata, plenilunium eisicit. Haec iudem dc alia Plutarchus in caulis Sed alia est exquisitio lunae undedi diuisio quae etsi huic rei parum cogruit, cO- ζro. gnitioni tamen no digna est. Est ergo qua in , hoc est, cotariculatas, dii iidua gibbe rosa, G plena, quae a Pindaro in Olymp. g

μ ι μί- dicitur Sedra ab hac mutatione Graeci lunam μυλ nuncupata uolui, quod in una figura nunquam permaneat, hoc est, ut illi scribu μὰ rex μ ovi H G Alii quod minuatur,et abo μειγQoci, quod Socrati pia cet apud Platonem: nam 5 interdum μισμα

144쪽

dicitur Alii rapa, suae. - ω,δ per syncopen mensem uocant. Quare uero reo

dicatur a se , in Cratylo Plato docςt. Porro plenilunium magna superstitione antiquis colebatur, unde& prouerbium . κας. ελία ride cunctantibus4 procrastinan

tibus Scribit Plutarchus S mulieres parta facilius m plenilunio leuari Lucianus in i bello de astrologia, Lycurgum ait Lacedae mon is legem tulisi e, in plenilunio ne praeliuinirent. Sed haec fere praeter institutum, ad

nostra redeo. Primus igitur mensis dies a nostris calendae dicuntur de Iunoni sacer erat, ut Festus ait, Miniastis canit Ouidius:

Vendicat Ausonesis Iunonis cura calendas.

Et ideo, ut Varro docet Lauretes Iunonem appellabant calendare Plutarchus in quae stionibus, mensem quidem Iunoni sacrum, anni autem Ioui,suis quibusda argumentisai firmat. Sed no modo a Romanis calendae colebantui, sed iumeniae a Graecis Mebraeis ut Isidorus obseruat. Dicuntur uero calendae, aax, quod est uoco, ueli

lius quod antiqui, ut in primo de Vitis p trum ait Varro, calendis calabatur, id est, uocabantur etsi aliter perperam apud Non ualegitur. Nam priscis temporibus antequam fasti a Cn. Flauio scriba inuitis patribus in omnium notitiam oderentur, Porifici minori haec prouincia delegabatur, ut noue lu

145쪽

DE ANNIM ET MENSIB LIB. 21na prima obseruaret aspectum, tisiam pregi sacrorum nunciaret: ita lis ac ilicio a rege et minore pontifice celebrato, idem Pontifex

calabar, id est, uocabat in Capitoliu plebem iuxta curia Calabram S quot numero dies a calendis ad nonas superessient, pronunciabat qti in tanas quidem dicto quinquies uerbo , Cato Iuno nouella: septimanas easdem, repetito septies eo de uello, Cato Iuno nouella, ut ait Varro atq; ideo, quod eo

die calarentur, calende nuncupatae, Scuria

ipsa Calabra locus nucupatus ubi id fieret. Plutarchus tamen in quas no a uerbo calendas ait uocatas, sed a particula latinaque est clam, quod tum luna clam esset, id est lateat qua in re Theodorus Gaza est eum secutus. Sane idem Plutarcinis in libello, qd

non porteat foenerari Numeniae uel calend tametsi dies sacratissimi existunt, nefari di tamen & execrandi ab usurarius redduntur&c. Sed quod usurae calendis N in noua luna persoluerentui &poctae lanuunt, ut Aristophanc. Hesiodus, re noster Hora tius. Porro cum Grec calendis calli erat, Augustus Caesar cum multatim nunquam reddituros significare uellet, ad calendas gra cas bluturos dicere solitus erat, ut tradit Suetonius, id quod post ad alia prouerbη loco uiui p tu,st. Atq; de caudis hactenus. Nonar nulli deo dicata faciasue fuere, ita Nome.

146쪽

in Fastis canente podia: Nonarii tutela deo caret. Dicta uero one quod, esset luna, hoc est,noua Sedenim nostra Nonas dictas uolunt quasi nouae mitium obseruationis,

quod scilicet post uisam nouam lunam Non ip pronunciarentur. Et ideo quidem minor pontifex dierum numerii qui ad Nonas superessent calando prodebat. id post nouam lunam oportebat Nonarum die populares qui in agris essent ad urbem conue

re,accepturos feriarum causas a rege sacro xum,ut quid eo mense faciendii esset scirent. Ain t Varro scribit, Nonas dictas arbitrantur,quod a Nonis noue dies essent ad Idus. SedTuscos tamen legimus Nonas plures habuisse nono etenim quo die Tusci regem suum salutabant de proprin negocias a sulebant.Et de Nonis hactenus. Iduum porro nome ab nsdein Tuscis ac ceptum quoq; legimus Itis enim,ut Macrobius ut Varro Ilus illi dicebant Itum uero Iouis fiduciam interpretabantur: quam Opinionem paru receptam uideo. Alii uiden do derivant quod eo die plenior luna uide

xi soleat, Aia iba A quod uidere significat: Me quod plenam speciem una de

mortiiret quam sententiam Plutarchus se quitur. Sunt etia qui existiment Idus ab ove

Iduli uocitaras, quae omnibus Idibus apud Hetruscos inamine immolabatastius certe

Idulis

147쪽

1dulis Festus et Macrobius meminere. ipsi tamen Macrobio magis placet, quod idus ab duando uerbo deducamur. Est autem Iduare apud Hetruscos idem quod duli de re is enim dies mensem diuidere uidetur unde α uidua mulier dicitur, quasi a uiro druisa Idus quidem omnes Ioui dicata fuere, Dicalendae Iunoni, ut diximus. Hinc poeta in Fastis:

Idibus alba Iouigrandio agna cadit Quot uero dies, quot Nonas Idus quili het messis habeat, etsi planius, dii dicemus, hoc loco tamen inconditos hos uersus pro

canone adscribam: Tre denos September habet, totidem Novcmber, Iulius Aprilis reliquis superadditur unus. Sit nisi bissextus, inccnos Februus octo. Prima dies mensis cuius teli dicta calanda .

Sex aius nonas, Oftober, Iulius er Mars: Quatuor at circlut tenet Idus stilibet octo. Inde dic alios omneas dic esse calendus, ta retro num rans dices amensis reti Atque hec quidem de Latmotum mentium diuisione nunc Graecorum addamuS.

Graeci utique alio modo os menses dis uidunt quaquam enim S ipsi in tres partes

disti ibuatu, non nostro tamen more. Nam cum una sequant, messem in tres decades diducunt, Sprima quidem appellant mensem

consistentem iecundam uero, ad decem,

148쪽

uel medium tertiam deficientem uel terminantem. Sic enim sui. - -- δεκα. MeliuiHν-,tum demum Eoo uel λίγ' mo/ι Has quidem tres mensis partes Philo chorusin Proclus ineruae sacratas fuisse prodiderunt. Prima mensis dies dicitur his

nominibus, νυ Lis,uelaim a uel Ap M a nostris noviluniit et calendae.Secunda uero dies usi addecima,anumero nuncupatur, Θαμ ν addito,ur, r. Decima at temo is dicitur. Vndecima quidem dies πρωτη ἐπ A κα,uel ορ- μεσῆ,τor Vos, iis p ad

Ni X.diem addito numero dicitur ipsa, rodecimanona o uel re κατὰ dicta est. Tum sequitur rertia decas, id est, vigesima dies quae a se dicitur uel o ri post quam sequitur, Xa dies, quae πρωτη πή κακι uel κατα ιν ντ . Qui modus numerandi in Solonem philosophum resertur a quibusdam qui ut luna sensim minuitur, ita et numerii desinentis mensis minuebat. Vnde et Macrobius cum de antiquorum Lati

norum numerandi consuetudine ageret: Latin,inquit, ueteres incole,quia nihil iam tum discere ab AegYptris licebat, ad quos nullus

illis comeatus patebat more Greciae inmensium numerandis diebus secuti sunt, ut re troue sum cedente numero ab augmento in diminutionem computatio resoluta des neret: ita enim nos decimii diem,deinde no

149쪽

num, et postea octauu dicimus,ut Athenienses fri pG ντ bulbis soliti sunt dicere. et reliqua, id quod videmus obseruari abAristophane in Nubib. Et ut proposituno deseram, numerant Giaec uti opina Odo, ut dicebamus, usq; ad N Nam diem mensis, qllaei ννάτη ηιεικα Aia, uel pn odiri ilicis tur Porro trigesimus die frix ἰς Uies ν -

ν, ab Atticis uocatur, hoc est uetus io ita scilicet luna. Verii ab hoc numera di mo dolo nihil euariat Pollux. In hac autem ταυ ν, exactiones debitorii et usura indie xi solebant, ut ante docuimus. Nec illud praetereundu hac eadem die, uidesides, νώ,

antiquitus NX. pretereuntis mensis diem

sequentis primam uocitatas uiise, hoc est, tempus illud quo delitescit luna, quod Latinitum silentem lunam, tum intermestrem, tum interlunis, uel inici mensem, uel inter menstruum 3 coitum luna dixere Graeci astrologi M uocant, ut Ptolemaeus, alij. Varro Inter mensis quidem dictus, quod putabant inter prioris mensis senescentis diem&noriam lunam esse diem, quem diligentius Attici appellarum ab eo quod ea die potest uideri extrema cuprima luna Gaza Cum, inquit, hoc tempore exoleverit ut ad luna rationem menses dirigantur, ni hil nos prohibet dicere ultima mensis diem .,cum primam, rei ta novilunium dic

150쪽

et: ILII Ryc. YRALDImus Picthon philosophus patrum memo ita celebratus - X Xam mensis uero υν- XXX putauit, id quod non esse disi num suo instituto ait Gaza qui illud scribit Athenieses in lunae ratione pari rectem numeris couenire. Vnde Niocta Comicus

ipsam luna ideo Atheniensib.irasci in fabula itiducit, d ad suum ipsius cursum no recte dies metirent, Missi deq; cofunderent Scribi ad haec Polemon,quod hanc ipsam diem

Graeci aliquando uocauere Demetriada,0b memoriam scilicet Demetrii regis. Meminit S Harpocration Vlpianus rhetor in quada Demosthenis oratione ait Athenientes soli ros numerare usq; ad X ii mensis diem, hoc

tota deinceps minorem numeruptaeponentes maiori ad X X usq; id tamentio usqueadeo seruatisi videmus Ipsam pXX ut dictum est,uocari iti post quam προ ηὐκ caetera, ut ante propositu est, ut pad XXX. diem. Sane animaduertendum a

pud poetas, inprimis Hesiodum, non plane obseruaras has numerandi figuras qui pe quod in media secunda decate ita sit soli tus numerare Hesiodus, κτηρ hoc est,mediam quartam S sexta media pro eo quod est, decim aquarta luna dc sextadecima id quod etia Pollux. in D sum poetam uulgata comentaria obseruat.

SEARCH

MENU NAVIGATION