장음표시 사용
41쪽
ntinentem ipsum sibique amicum undiquefariente nam ficut artisti sima omnium di Ositio simul, motiori ter e ci Opotest quam diuinaes iraculo menti ita, anis
maliumsimili quadam ratione naturae vosuperiora tantu sed etiam infima membrasiunt, atque reguntur: male ergo merus , qui This o rixas, imprudentiam, G invia
diam, inatis huismodi affectus aliquando attrituit, qui
naturae diuina omnino repugnant nisi ortasse dicamus, periens, eosque intestigere Homerum rartutem illam diuinam, quae a Fallade,aut at ipsa Minerua, aut ab aliis Diis e caelo in Heroibus infusa erat e unde cum eroes sint semidei sicut eis sistente Virtute eroica Pada praeclara agebant ita etiam eiusdem Teae absentia, ut terre es homines malaperpetrabant cultaque videamus nonsolum
que adhomines diuinam prouidentiaprouenire sedetia, ν inquit Plotinus, infra hominem ad minima quaeque δε- Icendere,'existimandum certe est communem hunc oranem γniuersum non esse diuinitatis , iussitiaeque expertem,sed exactissima quadam ratione, quod conuenit unicuique revidere causas tamen in se latentes habere sicut igitur habenas uia lineae, quae uni in circulo suum in cetrofrincipium:
ita nos quoque diuinum agimus, congredimur, copulamur:
quatenus no .i huc intelligeri conferamus. quapropter demniti iustitia tradita dicetur analogice de iustitia humana atque diuina; unde perpoluntatem explicata fuit:. ipsa enim voluntas, ut inquit Plotinus ipsa inte gentia est: edes ap- pedata voluntas quoniam pecundum inte ectum videtur exissere etenim quae poluntas dicitur ipsum quod secundum
42쪽
scientia est enim initimi tale enim est quod ob actionem cadit, . sic intellictu on ita est illi enim est terminorum uniuersalium , quorum nuta ratio est,haeexstima,cuius non est sciemis se sensus quo pacto iuris prudentia erit iusti, e iniusti scientias estondetur eiuspr
dentiae, quae circa ciuitatem versatur,alteram esse, ehitectonicam, quae est legi atrix alteram autemparticularem, quae communi nomine ciuilis a peliatur, atque actiaua OUultativa decretum enim PFote extremum ageda res 17. cum veropotentia rationalis, ut inquit Aris.
Ait eadem contrariorum, dictum fuit iusti, si iniusti solentia: dicitur vero cientia esse eadem contrariorum non quod a1ualiter sit scientia de ambobur contrariis: quoniam veisquis
43쪽
Ivit Aphrodi lexander semper ess eius contrari' quod perfectius en cur eis ilia quod habet rationem habitus sed quoniam cognit habitu cognoscitur etiam priuari . quae est absentia habitus iis dicitur eamdem esse ο-gnitionem contrariorum: sicut idem est sensus luminis, mrenebrae; oni, .mali ita etiam cognitio est i ius iussi:γnde ilia quod non cognostitu ratione iusti dicitur es
iniustum: nam cum iustum. iniustum ποnantur νι habitus, o priuatio, in eodem sibiecto habent rationem contra ctionis ideo per cognitionem habitus cognoscitur priauatior recte itaque dictum fuit, iusti atque iniuctifcientia, cum cognitio luctisit cognitio iniussi non quidem adcons
cutionem sicut est de ipse iusto se potius ad fugama nulla
enim aculta estgratia mali: cum vero,ut supra expositum es iustitia niuersalis comprehendat omnes virtutes,quae in medio semper consistunt iniustitia etiam omnia comprehendet delicta, atque vitia quae in extremis circa excessum, et
defectumsemper consistunt: sicut in ipsa iustitia particumri est pluris, elminoris surpator: quamobrem, loni reddantur homines , discernente legislatore licitum ab illicit . diei fuit ex commune praeceptum,irorum prudentium consitum delictorum , quaesonte vel ignorantia contrahuntur coerctio. β.de P. i.vnde, inquit Arist. in arte diacendi ad Theodectem; pacta cum legitima sunt a legitus ο-
probantur: leges vero non Vprobantur a pacti Desss ergo lex commune fraceptum, quo fraecipitur nolis honesti,tuere, alterum non dere iussuum unicuique tribuere ideo
dicta ui legem esse orationem quandam, quae communi
44쪽
ciuitatis con sensu definita iubet, quo acto unum quod e agendum sit cum vero eius prudentiae, quae circa ciuitatem versatur, alterasit, ut diximus, praeses, quae est legislatrix: Ob id prudentiam hoc pacto accipiendo dictum fuit delegees communepraeceptumvirorum rudentium consultum; nam cum homo sit uarum actionumprincipium confultaris est de his quae ab ipse homine agi queunt actiones autem aliorum an sunt non es enim consultabilis finis, uadoquidem legi lator non consultat an bene legibus innituta patriam reddere debeat, ed hocpraehabito, ea in conclutatationem veniunt , quae ad ipsum nems ectant: haec autem particularia e se nequeunt cum ad enclum sectent:
nam si semper rim utraret uis iam in infinitum progrederetur de aeterm etiam nemo consevitat, neque de his quae aliter euenire nonposunt i desoliffitiis, atque ortibus, neque etiam de his, quae fortuna contingunt, ut de inuentione
thesauri se neque de humanis omnibus consultamus it puta quomodo Scytae optime administrare Rem u.ρ int,nullus ex Lacedemoniis constultat, nihilota ex his huiusmodi sit agi per nos ipsos valeat con ultamus autem de age is xebus atque his, quae in nostrasita sunt potestate haec enim restant quippe cum causae nuda aliae esse videantu qu
natura . nec itas, fortuna mensρraeterea atque omne id, quo per hominem agitur: unu qui que autem de his qua per imum agi possunt consultat consultatis ergo de issis est, quae ut plurimum quidem nt incerta tamen uni quomodo evadunt, in quibus indeterminatio exi Pit imile circa exquisitas, incerta scientia non es constultatis non enim
45쪽
enim dubitamis quomodo scribendum sit, at si neque de Glis aeternis, indiuinis, neque etiam de humanis omnitus. Hsunt ea, quae aliter se muto sunt , non est constultatis: quo pacto ergo dictu uis iuris prudentiam , quae versatur circa Multationem esse rerum diuinarum . humanarunotitiam An rei ruinae, ut finis voluntate a petibiles sui: consultabita vero, agibilia , quae ad finem sectant, is sunt actiones, res humanae,si iustae fiant,faciunt adcomparandam diuinitatem 'sam, in qua e F eorum finis atque nostrafelicitas ' considerantur ergo res quarum notitia ectiaris prudentia , ut sub iustitiam veniunt eadem etiam ratione non ob stat dicere iustitiam esse voluntatem, quae eis ipsi immortalitatis, m ipsius finis, ut inquit Arimi qui non esico uitabilis quastiustitia non esset eorum quaesunt adfinem, quae tantumsunt ita in nostrapotestate: sed de ipsis bus sciendum itaque est in quibus in nostra potuestate situm agere situm eis etiam non agere, in quilis non ageresimili modo etiam agere quapropter si agere cuhonestum sit in noctra se potestate, non agere quoque, cum turpe sit in nolis erit collocatum m nulti enim alia principia iii Eth referre actiones nostrasto sumψ, quam in ea, quae in nobis uni, quorum aut miris Ela in nolis stit, etiam ipsa in nobis esse, insontanea nec si est: ο i non immerit dictum fuit in definitione legis, delictorum, quaestonte, aut ignorantia. c. nam ut inquit Arist. iii Lib.
legumlatores eo , qui malaterpetransigamgant, γρuniunt: si tamen neque ui coacti, ea agant neque ex ignor
tisne , cui ipsi sibi causam no exhibuerint: nam ob igno-
46쪽
rationem etiam puniunt si sibi me ignorationis causa quis
piam fulse ideretur 4bi ratione ebrietatisdonte flerZ tratae .in imo enim, qui inebriatur,principium est: causa, ut non inebrietur m ratione erroris ob ebrietatem fecuti, duplexpoena iam a Pictaco A tileneo, ut inquit Arist. nou immerito instituta fuit eos quoque,ut idem drist. -- quis eges uniunt, qui ab ruideorum ignorant quae ad leges pertinent, quae quidem sciri debeant, mus ciba nous,t: simili modo etiam in aliis quae '' ignorarefer negligentiam videntur eo quod in sis sit non ignorare. quamobrem cum virtus circa affectus actionesque versetur, cumque in dontaneis laudes, m imperariones in inuitis, autui, aut ignorantia, exicta venia: interdum etiam misericordia fide dictu uit deuctorum quae s Onte, vel ignorantia flerpetrantur, c cum vero malum sit infinitum, peccare multismodi contingit, at cum determinatum siti bonum , recte agere eis tantum unico modo ob id numero;vitatis dictum fuit bonwm in ratione iuris at nomine multitudinis appellata fuerunt delicta indesinitione legis, diuersum autem est ex ignoratione , m ignorantem agere: qui enim vel ebrius se , vel iratus non videtur ex ignoratione agere, sed ob aliud quidpiam quippe cum non siciens, sed eo tempore norans: cum igitur in sita ea si in iii Eth. quae aut rit, aut ignoratione, cuius ipse causa non fuerit. Miuntur: vis lentum nimiae 3 cuiusprincipium ea trinsecum huiu modi est, ut ei neque qui abit, neque qui patitur quidpiam conferat, sontanea a se videbuntur, quorum tri e tum est meo, qui sit particularia cognoscente, inquibus
47쪽
ίus actis consissit quandocumque verytimore maiorum malorum mala committuntur ut in iacturis contingit; quae in tempectatibus fieri consseuerunt nemo enim sonte sua abiecit: sed ob salutem, tu uam, tum aliorum omnes modo metis compotes sint acere identur mixtae huiusmodi actionessunt, Pontaneis tamen magis agimilantur; qui se cum eligendae sint; sed cum legumlatores eos, qui mala Ierpetraui, augent, eos autem qui honesta agunt, honoribuspersequantur, ut ininuitent, mi Osprohibeant, praestantius, ac igibiliinsiit honore a ci cur ergo non definitafuit ex apraectantiori ratione rues ondetur hoc actum se, quoniam leges, non pro terprobo actae sunt: si
enim Omnes homines sent iacti, fortes, temperantes,
liberales, non opus esset legibus esse quonia rari tales sunt: ob id ut sint, a Sant leges laiafuerunt, . sic ob transgreses res hocpacto explicata fuit ex amplius sit quo principi placuit legis habet vigore f. de constitutione ρrincipum l. i.
cur ultimo loco dictum fuit in definitione legis communis Reipublicaesonsio ut autemsolutio clarior elucescat sciendum ess quod cum lex nuda alia ex causa teneat, quam quod iudiciopopuli praecepta sit idcirco cumpopulus et in euomne suum imperium . foteseatem conferat . adducta eiusdem. τ' quo principi placuit legis habet vigorem quae ob rem sicut princeps ut princeps est iustus, atque visa lex :itu etiam respublica cum sit inctitutio gubernatorum quari Fotis .eu iussa: nam e legibus non ex quercu conis
fatur, quouis sint steries reipublicae plures 444. Folit. consideratio tamen nostra est de optima Repub ea γero e triti.
48쪽
νι i. Folit.per quam ciuita esset maxim elixfelicita vero sine virtute exissere non potest e deo cum tria sint, qua circa aequalitatem Reipub contendant, libertas, diuitiae , virtus: nam nobilitas cum antipis diuitiae, tinus duobus consequens en i ii . Folit ni optimatum sinus e D mcut paucorum diuitiae est populans libertas cum itaque tres sint, teste Arist.in Fobi. Reipubd ecies rectae. Regnum, optimatum, mea quae appellatur es ac raraque istarum se Virtutem consistat idcirco eadem forma gubernandi exictente secundum virtutem, eadem videtur esse ciuitas , regnum unde variata Zeipub gubernandi forma, alia effecta, necessarium utique videretur ciuitatem quoque non eadem ermanere sicut chorum alium esse dicimus dum Thragicus est, quam dum Comicus, licet irim sint ho
mines eodem etiam modo omnem aliamsocietatem, com
positionem, sisteries compositionis alias at, ceu Armonia earumdem vocum, aliam esse dicimus, Modo Noricam, mori Hr viam vocitamus scut ergo eaedem seunt lineae quae in circumferentia in plures diuiduntur in centro uniuntur: ita etiam iustagubernatio aut in ege colligatur aut Zeip. sit impartita eadem tamen secundum formamesomnium consensi. unde dubitatio adducta evanescit.
quapropter cumsupremus sol iussit γn que radiis diffusis, quia hominibus solum recipiuntur , praebeat esse his quidem obsecurius, aliis vero Pusirius inteflectus humanus
lumine diuis Hustratus atque eidem prouidentia coniunctus, omnia etiam humana atque diuina idendo, haurire
poterit iusti, iniusti notitiam atque prudentiam synde ob
49쪽
hanc tu stitiam, quam in concilium vocare Deo ecit Homet Q cogita inquit Floriontem principium aliud non habentem suminibus verose totum tradentem, nec tamen umianibus exhaustum sed in se quiete manentem umina vero ab ipse entia atque anuiali uat adeo una manentia
sequasi iam cognoscentia, qui ab Uisuxuri sint riguli.
hinc itaque ex bono humano adipiscitur diuinum bonum quod cum institimis, tunc denique nobis finis optatus, roquie rue contingit diuinumque reuera chorum agimus circa Pud cum enim, inquit Plato libγο de legum latione d licia bona . alia humana diu:na alia,dependeants Aduinu humanaci prudentia diuinorum bonorum prima exictit deinde quoad mentem temperatus animi habitus :ex his duobus cumfortitudine iustitia tertio emergit fortitudo quartum tenet locum unde cum ob conuersionem animae humanae ad se remum solem tamquam ex Hirpe ma-oma Neorum, ut Actu fultae Hectore , Oriantur in mundo morti leniadae inirtutes, ideo ob consillium arma: fortitudinem e caelo a latam, Achi is caput, asissente ianeruari s lendorem undique supra omnes emis it in aerem γnde dictum de eo fuit. A sei V ρτο Δυχυλορ, sues δ' 'θόωκ
50쪽
ortet itaque at legum quoque lator, O ipse hunc ordinemsequatur, mandet omnibus ut sempera haec inarsicientes in singulis operentur: humana enim ad diuina, diuina vero a mentem principem referendam: nam ratione ipsi s Optimi leges semperferendae sunt quapropter logum optimarum officium esse dicimus inquit Plato ta animos hominum instituere ut oderint iniustitiam e nolis enim legum hunc finem sanctis resticis, ut felicissimi ciues sint. ac maxime inter se amici . cum ergo sinis ciuilis facultatis Optimum quiddam sit: rerum vero omnium humanarum felicita optima est ex diuini mi enim rebus felicita eE: quippe cumpraemium virtutis quoddam mutuinum beatumque esse videatur et idcirco adomnemi tam opus est lesias, per leges enim curae tunc , atque hone 'per senecta fieri commerunt x. Eith.ut autem afueritia qui institutisne recte ad virtutem instruatur, difficile eis nisi ub talibus legibus fuerit educatus oportet enim mores prius virtuti esse accommodatos ut honestam taleant, G abhorreant turpitudinem: hoc enim pacto euader elixeiuitas otect ac sola mente mendo ex intestem duim 3πο rerum omniumprincipio atques nependere cuenim beata vita, quae solum sita ess, in i aprimi diuinique Anipo se oneponatur, ορε tu intellictu elix erit,quam diuinus inte rectus: quae nostr elicitas est, noli coniunctus fura