Dipluranologia qua duo Sacrae Scripturae miracula, de regressu solis tempore Ezechiae, & immobilitate luminarium sub Iosué declarantur ab Emmanuele Porto rabbino .

31쪽

loqisi liceat piperatarque orationis structura , quantum

illis retinnimbris quas secundarum rectius sortesis dicerent nullarum intentionum scientias appellant quantum aleae, comoedijs , caeterisque otiorum oblectanientis: tantum nobis ad acquirendam nobilissimae uitis linguae cognitionem insumamus ut ita Christiana Reip. commodis consulamus: prs stantiorem illam, acteque,&melle dulciori liquore a Muciatem Pa stinam possideamus, desin, marcessibilem sutorum nostroriun fiucti Percipiamus. Dele

32쪽

Electatus sum semper In enodandis

difficilioribus locis Sacra Scribpturae diligentius tamen studium adhibui in expositione illius loci, in quo Deus Solem remeare iussit, ut Ezechiam Regem Iuda de sua

erga eum miserieordia certiorem redderet Cotinet enim historiam memoria dis ram,mapendumque 1Diraculum. Habet prae- Nirea aliquid de Motu Coelesti, robus Astrologicis,quae Cmnia oonsiderationem merentur ctsi non hoc potissi-rimm nominesquod scilicet Astrologicam materiam con- cernere vidcariuri imis persuasum habeto me constellationibus uillam adhibero voluisse fidcm, quin potius scia pcrin casuis c sic qiae ctiamnunc opinione,quod si quam vim habcnt in homines,cos inclinare solum pCssint,nου tiam cogere:ncque solum in actionibus voluntatis , verum in psa quoqi lcmperiodi lubritatessanitate, aegritudinc,

vita,morte, smilibus. idcmiis enim quod actioncs hum- minae non raro cli. dant constallationcs . Obscruo etiam quod habet Ecclosa sic iniciatillimo versiculo : Finis inquit ille tersi innis auditus es Deum time Crmandataeius cusori, quia hoc ιsi omnis homo 'Ocusauiciamqucm Xaminaturus si na, cst in cap. 2 O .lab.q. Regum, .s.lo. ii an cuius declaratione,quia mea sentcntia erit di- Dei sa ab opinionibus nostrorum RabbinorUm, ac caeterori in expositori, prius quam ad institutumnacumiacsecudam, operae pretium fore iudici 'crbitratiis hic apponc- re,praemissa eorum occasione.

AEgrotante itaque Rege Ercchii, acccssi ad cum Propheta Isaias, in sua infirmitate ipsi moriturum praenunclauit,

33쪽

ciauit quo audito Rex, compunctus eorde, deuotis precibus Deum orauit,ne hoc consilium situm exequeretur,&fuit exauditus, unde reuersus ad eum Propheta dixit haec

verba, re et anabo te die tertio a cendes templum Domi addam Hesus tuis υ --s, sede manu Regis AK syriorum liberabo te, σύ. Dixit aurem Eet chias ad II iam:

euodestsignum,et a. narum M Dominus me, o scem se us in aera tertio Domum Domini uiae xii Uaiasmo ea risisignum a Domino, quadria rus sit Domin s et e

Arbitrantur plerique Isaiam Prophetam hic proposuisse Regi duo sisna prognostica,ut eorumalterum eligeret:

huncque esse scriptur sensum Visne tu Erechia, vin-bra progrediatur decem gradibus an vero lucuertatur

totidem gradibus retrorsum Adqitae respondit Reκ, sa elle esse umbram declinare decen gradibiis, neque se hoc eligere:Verum ut ipsa regrediatur de nigra tibiis: quod postea ReAitiam consecutus est. Crterum his expositio patitur nonnullas dissicultates . Prima in te&tu dicitii Halach uacet, uti m a in praeterito tempore, non in futuro Ielech Hare Ibit -- όra . Licet autem in plerisque scriptura locis accipiatur praeteritum pro sutiiro; hic tamen eliis di en illage i cum habere non potest quandoquidem hanc figuram admittit Scriptura, quando indicare villi certitudinem rerum futurarum:vel tam iaccessario,ac infallibiliter,aut in . narum, aut promissionum euentumsuccessu una ac stiam ω incontigisset, quod in hoc temur,n deprehendimiis.

34쪽

Imo potius declinatio umbrae . quae non est subsecuta,

exprimitur in praetcrit , regressus autem , quem Deus praestiturus erat, Verbo futurietemporis iudicatur. Secunda an altera parte versiculi inqiut Propheta uem tetur rubra decem gradibus quod si per modum interrogationis prolatum sitasset, Vt auctores huius opinionis statu totique Propheta loco istorum verbonua ,si reuerte tur decem gradibus dicere debuisse u et invi reuertatur decemgradibus Tertia. Quae fuit caula,cur Regi facilius appareret declinare umbram decem gradibus,motum eius Ordinarium: quam retrocedere candem totidems adibus Non eniti video quare alterum sit altero dissicilius. Quarta Cum Ezechias hic nihil aliud intenderit nisi ut certus

fieri posset de euentu promissionis sectae per Isti iana Prophetam,non multum rc scrobat an iocon illo signo hoc as'

sequeretur .Poterat enim viro lucindicio uincienter csis des conciliari. Qui inta. Acccntus ille incisorum Usemctiuus,quem Grammatici appellant Za eph Kaeson, ob stat pes dictae sentcnti: est nim positus supra par icit

lamici, unde iuXta hanc sententiam sensus crborum Rc-- is crit iste Facile essit declinare umbram decem graibus, non quod & hic sistendum critob pra dieitim accentum, antequam cliqua verba subiungantur, quare relinquet iii summa durities tilia insensu Scripturae tum in constru-Ctione Hebraica secundum hanc cXpositionem. Ita tu existimo Prophetam hic proponere Regi unum, duntaxat signum,hoc es regressum Solis,quem postea accidis e conamcinorat Historia r loquive in hunc sensum. Ini: mbra licem gradibus ignam erat reuertetur decem gradibus Cui respondit RcX,nondum adhuc persecte vi

bram decim gradibus declinavissc , sed leue esse dcclina re,idest

35쪽

re id est partim deesse quin declinatierit decem gradibus, quia dixerat Baias Gignum erit si reuertet tu, ac si in dubium reuocasset Solis regressum S ideo subiugit Ezechiarimns , quali dicat, olo hoc cile ambiginim:In lingua enim Hebraica particula Κi, quam dixi accentu Grammatico in tari,habet liadruplicem significationem hic usurpatur pro atque adeo sensus verborum Regis est hic Tu Isai rcgressum Solis confirmaturum sanitatis me erecuperationem c proponis mihi cum dubio,dicendo, reuertetur umbra decem grassibus : at ego desidero , ut absque ullo signo ambiguitatis certo certi iis mihi promittas, Solem decem gradibus retrocessurum . Atque iuxta hanc meam Xplicationcm nulla difficultas aut duriticum scriptura relinquitur, praetor quam quod vidcatur Prphetam supcrduc adiccis cilla verba Pisae cturus,

Dominus verbis, quo locutus c, , qua poteratim: littCIC,

ac dicere:hoccst tibi lignum luit umbra dccem gradibus&c .Et quidem signum debebat cisse supci promi sone inita .Scirrcspondetur sicile:quatuor enim erant promita, Propheta Ezechiae . Primum quod RcYsanitati resti- ucrctur. Secundum quod dic etcrtio Domum Dei asceni triis es et Tortium quod supcr dies vitae eius xv adhucatini adijcerentur. Quartum denique ipsum e manu Regis Assyrioriim liberatum iri. Quia orgoboluit signtinuant uos pc duabus primis promissionibus .ideo addit Pro-plicta sequentia verba Hoc tibi gnum a Domino quod a taurus t verbum,quo locutus est quasi volit dicere signum hoc,quod Dominus cXhibiturus est,non crit solummodo in confirmationcm pro inissonis stilae circa finitatis rest mitioncm, visitationem Domus Dei, quae prcc:-bus tuis impctrauistiueveriunduobus etiam alijs beneficiis, quae

36쪽

quae tirae Deiis praeter expectationem tuam eonseret, te

potiturum argumento erit. Porro antequam accedam ad uberiorem huius loci declarationem, placet resoluere nonnulla dubia,quae ex ipso erui possunt. Qiian itur ergo Primo An etiam Sol retrocesserit simul cum umbra , an vero sola umbra sine SoleΘSiquidem imbra per absolutam Dei potentiam poterat regredi procedente Sole motu suo diurno, ac regulata. Secundo si statuatur etiam Solem una cum umbra remell-se,quaeri potest,num caeteri quoque orbes si ulli motu reuoluti uerint; an vero iis in motu ordinario perseuerantibus sphaera duntaxat Solis redierit acrito Quid intelligatur per gradus Achar,& per decem gradus, quibus,mbram recurrisse diciturλQuarto. Quo anni tempore,quo ve die hoc miraculum contigerit 3 Quinto An umbrae regressus fuerit subitaneus, inuasit, ut ita dicam, instantaneus,an ver succcssivus,& cum aliqua moraΘωsi dicatur fuisse iuccessivus, seu cum tempore, adhuc quaeri potest de mensura illui duratioras.Sexto. hora dici ciusmodi regressus sueritῖ Ad Primum dico etiam Solem una cum umbra conuersum fuisse, sicut clarissime habet Isaias cap. 8. v.8. Quare autem Propheta Isaias faciat mentionem etiam Solis,Historicus vero tantum umbrae; ratio est quia ille voltui accurate hoc miraculum lcscriber , ne torte circa illud deciperemur, umbram solam redijsse, opinantes ii autem accommodauit suam narrationem certis quibusdam circumstantiis, qua tunc temporis Ezechia acciderant.Cum ergo ille morbo lethali teneretur, ut Historia testatur,valde probabile est,cum non sub dio, tuini-ruo in cubiculo aliquo super lectulo iacuisse,atque ita mu-

quonem illam non in sole, sed in sola umbra obseruauisi se

37쪽

se,' propterea scripturetin nonnis Mitrae nac minasse.

Secundo, nos solcimis obsertiare motum Solis ex umbra, cima eum continue intueri non possin iis propterea apud Isaiam facto anuegrcssii,dicitur Solcmrcdijsse quia deprehensus est motus ille inordinatus, posteaquam fac, serat in Sole. Caeterum dum adluic eiusmodi motus erat in

suo fluxu,in quo statu resertur ab Historico,non percipie' batur, nisi mediante umbra. has de causa hic umbram

tantum rcu rsam fuisse narrat scriptura . Confirmatur, quia lactiona tir,hanc mittationem quasi momento temporis contigisse redenduin iamcn non est, homines vultus suos derepente in Solem conuertisse , sed motum subitaneum animaduertendo in umbra, postmodum oculos in coelum elevasse, imilcm mutationem etiamin Sole conspexisse. Ad Secundum dubium aduersus opinionem Reu.Patris Georgii Scemberger,assii mantis totam coelestem machinam reuollitam iusse ob summam coelorum inter se harmoniam,dico,quod in Orbe tantum Solis factus sit motus hic inordinatus ireliqui vero orbes suos cursus regi lares continuauerint alias Scriptura hortim quoque mutationcm retulisset. Confirmat hauc assertionem id quod in X.cap.Iosue, Ia habetur. Legistis ibi Iosue mandasse Soli atque Lunar,ut non mouerent rer,donec ipse ab hostibiis suis ultionem repeteret. Quod si facta mutatione in uno, oporteret consimilem feri etiam in caeteris orbibus propter consensum eorum, aut aliam quamlibet ob caiis in utique satis erat Iosue Soli dumtaxat quietem p

rare,neque requirebatur ut Lunaeqlioque seorsin eandem

praeciperet, cum ad illius quietcm hanc consstere necesse litisset. edendiam igitur est,quod Luna in suo cursu per- reviset

38쪽

nitimi uissct ligo credo,ipsum Iosue voluisse,ut durante praelio conseruarc tu aspectus qui tunc erat inter hos duos planetastiue belliginis ille esset,sue aduersus populo Israelitico vocabulo enim illo oo , quovius fuit Iosue minobilitas praxipiebatur hut si faustus esset aspectus, milites maiori cum alacritate in conflicti perseuciarent:s illeni contrari iis,manifestum fore crederet Derilia ςsse creatorem. Si Dominum caeloralm, posse eum con tra illo iam constellationes fidelibus suis auxilium praestare eorumque conatus etiam astris reluetantibus promo-

Ad Tertii mine Achaz adinvenerat genus' Iloddam horologii, quod nobis nonistinodo cognitum : Existimonihilominus iussi horologium mobile, atquc per distinctiones graduum illius obseruari potuisse motum; quem, o singulis diobus perlicere solei in ipsa ccclyptica prae

alcneficio citis cognitas fuisse horarum, ut sic dicam,cXtensiones seu duratione , quae illo tempore crant inae- qu ales , hoc si modo breuiores , Odo longiores sc cundit mire luto cm, vel longitudincm dierum semper enim diuidebant arcum diurnum in duodecim partes aequales, luc madmodum et laia, Ila ciuinum. Illi autem gradus arquales non crant; scd quidam corum maiores nostris , quidam aDinores, cons inac singulis scbus proprio Solis motui. Ego in sc trientabius calculis computabo gradus ad norma eorum qua hodie an usu sunt: quod facio me confundantur,qui an rebus Mathematicis non sunt exercitati .Erit tamen non magna diuersitas inter hos Millos gradus, praesertim cum Sol tempore illius intraculi in Aricte extiterit,sicut inferius dicetur i tui,

39쪽

d Quartum respondeo, hoc signi in aec disse duobus

e rebus ante Pascha, quod etiam ictibit Rabbi Salamon, Rassi dictus, Rabbi Dauid hunchi in commuto sup et citato loco I v. Regula . Idipssim docetit Rabbini antiqui in opere quod Miar sim appestat ut uix quo colligitur, Solis sedem tunc isse Arietem. AdQuintum dico, regressim fuisse moti illo,qito iuYta natura ordincm rapitur Solis orbis a primo mobili: hunc tamen motum fuisse contrarium motui primi mollis; luia Sol redin praedictis decem gradibus secundum si-.gnorum ordinem ob occasu vorsus ortum: Loquendo vero de mens lira huius regressiis, iuYta mensuram ordinariam temporis,Xx. scilicet gradiis aequatoris, constituentes unam horam nostrate , dico ipsum diir isse circiter duas tertias nius hor es; quia decem gradus ccclypticae corre 'sponit Maalato cmpori Praetcrea dicendo scriptiis a Maabris, sussc dii tam in gradibu'- quos, lescenderax

Circa Sextum dico hoc miraculum contigit, circa duas tertias prima hora ponacridiariae Cum cnim dic diu inter tu iret occli se umbram in gradibus, per quos Aesccnderat in cridiano videlicci versus occ sum partem orbis descondent cm praetcrea ci circles decem gradibris, sicut rc ondit Eacchia snarranifestum relii, qui tu praefataim signum circ. alligaratum C pus accidisse.

His ita dct crminati dxipotcs miraculum istud fictum i iis , ut sidcini acciret Regi circa nancri quatitor praedimetas promissionec quod iam probabo disturrcndo circa singulas.Indicauit itaque primo sanitatis recuperationcm,

quia tunc Sol erat in parte coeli defccndentes, ut dictim D est

40쪽

est quo tempore morbi solent augeri, exacerbari, infr- mosque molestius afficere Deus autem in ascensum 'lis

declinationem commutando, reduxit eum Versus circu-

Ium Meridianum, atque adeo vitreri incolumitatis domicilium,quo nitebatur status,vi vocant medici , conualescentiae,& consequenter perfecta sanitas Regis. Praemonstrauit Regem in templum Dei ascensurum Sol si quidem declinauerat a Meridiano gradibus, Debuit ergo intrare, xv. gradus Equinoctialis, pertinentes

ad nonam domum: de qua Astrologi scribunt, quod homines sub ea natos inclinet ad fidem,& actus religiosos:hinc

contra suum debitum cursum ascendit versus Meridianum circulum, partem coeli editiorciri, quo adumbratum est, Regem ascensurum in templum Domini , quod erat in sublimi loco aedificatum. Hoc ipsum ostendit etiam vitam Regis Tanitatem restituendam:quod sic deelaro.Iam probatum est Solem fui

ne tunc temporis in nono domiciliori quocirca reliquum erat, Vt iuxta ordinarium motum inde in domum octauam

descenderet , quam Astrologi appellant domum Mortis sed mediante hoc ascensu irregulari longatus est ab hac,& rccessit versi, decimam, quod sanitatem, vitam Resis futuram significauit

Insuper ostendit etiam,Ezechiam die tertio sanctam ardem ascensurum, hoc est exacta parte residua illius diei, quo fit miraculum, sequenti die integro, nocte tertiam diem antecedente Etenim factum est signum circiter duos tertios prima hora pomeridianae , ut probatum est quocirca secundu regularem caeli cursum supererant adhuc persciendς circiter horae quinque,&ina tertia,prius