장음표시 사용
531쪽
smde putatur. Dicam vestro hortatu non solum thesaurum deprompturus , nita thi sed edocturus, quam vere subsistat. Lapis si huima philosophicus, Elixi r Arab: bus, gigne diri ' propagandique auri verum semel , non e sulphure,argento vivo, alio; sed solo ex auro coque purissimo quaerendus. Hordea cui cordi, demumserit hordea,
Nunc aliunde pares auri,primordia, in
uret M. Semina sunt a ri quamvis abstrusa recedant Longius, O multo nobis quareda labore.
Maxima vis seminis oleo quodam in haerescit, atque id quidem in caeteris inflammari cremarique potest: qua ex caussa id nullius ignis ardore torreri absumiq; potes , & omnem artis vim to terat: -uns quoniam nil deperit auro ne, velut soli; consim; it nulla vetustas, Ac neque rubigo, aut arugo conticit ulla.
CunEta adeo mis illic coratibus haeret. Fecundum autem id semen sic eruito. Auri purissimi uncias duaa, argenti vivi magno artis studio praeparati decuplo permisce, igneq; languido diu olve, dum argentum vivitna prorsus exspiret, pristinumque auri pondus subsideat, in atrum pulverem redactum et qui tamen liquatus possit in propriam auri naturam redire. Ex hocdein pulvere igne acerrimo Vaporarii aquam continenter elicies, dum pulvis totus in cinerem candidissisnum, &in calcem devergat. Calcem septies aqua resperge, quae & toties exspiratione inde prolecta iit: omniq; arte elabora,ut haec impulsione&incursione crebra sese extenuent, & ab omni sorde fcccque puris
sma reddant,vires consecuta summaS. Haec duo sunt totius artis operisque conficiendi primordia, & c. iam aenigmate
haec contexerunt , hanc aquam appcllant Argentum vιvum, Calcem, verum l-VII. I 47phur. quorum peri nistione pis sit, ut ex aqua Ruinaque panis. Opus aut m p
stremiam ut compleas,calcem puram, Obturato vase, reconde equino timo calcia-
te,diebus o .dum in humorem album lia quescat. In hunc jusis dierum intervallis aquam sensim infunde, ea quidem via &ratione, quam artis periti abunde explicarunt,ut Calx aquam suam omnem 1ensim combibens, quasi illic enutrita in lapidem verum concrescat. Hic thesarus immensus: hoc verum Eoxii, hoc frugis Grum auri semen, cujus drachma si in ducentas quinquaginta liquari plumbi aut stanni drachmas infundatur, id universum in aurum purissimum converteret et Ιmo etiam,ut cum Augurelio loquar; fu ut tenui projecta Parte per undas zquoris, argentum si vivum in m stret
aequor, Omne vel immensum verti mare possct
Haec Fernelius. quae ut vera non sint de Universali lapide; latis tamen, si de particulari. Recentissima exempla si dc si de ras,pete ex Emaldi de Hoghelande histoxijs nuper Coloniae excusis , Annal6o4. Adco autem clara vcritatis hujus lux cst, ut ex ipsis adversi rijs aliqui eam
non distiteantur. Narrot Cardanus h br. s. de Subtitit. coram Principe N Senatu Urbis aVenetae argentum vivum in Iurum fui se converi sum a pharma copo Ter vi-
sino. Et cur tot praeliantcs Viri civeriarum tu riptores. gentium,tot lainque praeci rade hac ai te edidissent volumina : an in nugs suae
finiae & gloriae praesidium pud posteros quaerebant Sunt 8 AEgyptii, sunt Arabes, sunt Chaldaei, Cc aui, spini, Angli:
quos quis enumerci; Agricola certe eorum& numerum & studium admitatur, quamuis transmutationis a luci sarius. Sic enim in praefat. Rertam Metast car&m: Qtibna ins si lii sunt, aut, qui de re rue et a rast ca
532쪽
xallica scripserunt,ed magis mihi mirum videtur, tot exstitiste Chymistas, qui composuerunt artificiu demetallis aliis in alia mutandis. Multos Hermolaus Barbarus, homo dignitate generis & gradus,& Omni doctrinarum genere ornatUS,nomi
natim protulit. Ego plures proferam, sed in signiores tantum. Delectum enim servabo. Itaque χwGi μή scripsit Osthanes, Heimes, Chanes R imus Alexandrinus ad sororem Theo sebiam, Olympiado ius
Alexandrinus, Agathodaemon, Democri tus, Orus, Chlylotichius, Peb Ichius, C
merius Ohannes, Aput ejus, Petalius, Pelagius, Africanus, Theophilus, Synesus, Stephantis ad Heraclium Caesarem, Heliodorus, ad Theodosium, Geberus, Callides Rhachaidibus,Veradianus, Rhodianus, Canides, Merlinus, Lullius, At nold.
Villianovanus, AtlgustinusPanthesVenetus curuinae tres, Cleopatra, Virgo Taphuntia, MariaJudaea. Atque hi Chimiliae
omnes orationem solutam usurparunt, praeter Joh. Aurelium Augurelium Ariminensem. ibus si annumerarem Recentiores, D cum immortalium, quantus exstiturus est i testium numerus;Laurentius Ventura libr. ae Arte C mua gloriatur, se O. volumina in nobilem BibliothecamIllustii sit mi Comitis Palatini intulisse,& praeter illa, quinquaginta adhuc Mlia habere. In judiciis, ubi de censu, capite, fama agitur,duobus aut tribus leuibus,tam lege divina, quam civili creden-dUm cst, & ita dissiciles sumus erga virosicit doctissimos, Sintegerrimos, quorum scripta prostant, propter paucorum ratiunculas, quibus toties responsum est: univcrs e quidcm ii Gebro, Ventura,Pctro eor- Pona Ferrariensi : Nominatim autemr H fcn orcs Q, ercetarius eruditissime rc spondit Au-
sis Niseruensis, in doctissimo libello, qui inscribitur A pologia Chrysopoeiae & Ar
gyropoeiae: Omnibus Libavius in Syrraxilua Metallica altera; Alexandro Carrerio Patavino Thesi 46. Erasto Thesi sis. Fenetio Thesi 98. Scaligero Thesii Ios. Au-berto cum Fenetio Thesta 7. MOguntinis Baccalaureis Thesi II 6. Cardano II9. Solus restat Thomas Moresinus Scotus, qui nuperrime ausus est resumere causam Auberti adversus Quercetanum libro de Metasiorum caussas transmu/at. Sed qui& hunc compescat, forsam in mundo erit.
Omnes certe i R eo conveniunt, nihil contra re nam ratione committi, sit ea, quam dixi, statuatur, transmutatio:pro qua confirmanda, infinita prope ab illis adducui tur, sed quae hujus loci non sunt. Caeterum etsi ex iis, quae diximus, satis probabile sit, ne indvb1tatum dicam, Artem illam certa esse : Aurum enim, quod
sic paratur, omnes in quovis exanime retinet proprietates, colorem, caeteraque
accidentia substantiam auri sequentia )non ideo tamen & consultum videllar, ut nos Mari huic adeo impetuoso committamus. Hoc enim testat ad Pancirollum annotandum : qui Artem istam vix uni compertam aIbitratur ; plurimos ea ad paupertatem redactos affirmat.Nimirum
adeo difficilis est acquisitio tanti boni,&cst Lapis Philosophorum, non Cerdo
num aut Rusticorum Praeclare Rogerius Baccho:In quib. Deus magnam virtutem Di ilia posuit, in iisdem etiam magnam difficul. quἀpukώrcltate collocavit. Dissicultates istas Alchy
miae singulari libro exposuit Theobaldus sis.,ti
Hoghelande, quam Nanica laudavi. Sunt a. hae tum in discendo,tum inexercedo. In discedo alite a discete, aliae a docentibus il-bris. Disces a Deo donii hoc petedo impetret oportct:&ut possit,ipse sese praebeat timente Dei: a peccatis abhorreat: humilis sit: prudes: doctus: Latini sermonis peritus: Philosophus: Naturae principia sciens
533쪽
sciens: laboriosus & industrius: constans:
ris: secreti tenax: abstinens a Sophistis no prodigus: non avarus: cautus in declinandis Diaboli illussionibus: sussicienter locuples: librorum copiam habens: studio sus: faciat experimentum: sanus, hoc est, corporis, animi & fortunae bonis instructus. quos raros esse suo damno, docet parte prima. At major est, quae sequitur, propter I bros, ex quibus petenda ars, in tellectit dissiciles. Vc lenim ars in ijs dispersa cst: vel involuta aenigmatibus, allegoriis, &similitudinibus,turn ab Elemcntatis, homine, animalibus, eorumq; partibus vegetabilibus, figuris, gumini S, metalli, oc metallicis. tum ab Elementis, dissimilitudinibus,aequi vocationibu S, contradictionibus, nomiA1bus inusitatis, charaeteribus , lit arum transpositionibus, pravis trans riptionibus, styli varictate Impossi, libus. Parte tertia explicatur difficultas , quae oritur in exercitatione, tum ex parte matCriae , quae ut fundamentum operis assumenda : tum cx parte regiminis, quibus instrumentis tr.etanda. Ubique incredibilis obscuritas& perplexitas, ut dictum etiam parte secunda. Haec haec illa, non autem ut putatur) artis incertitudo, causa est, quod adeo multi, & tantum non omnes, qui huic arti indulgent nimium; non solitin oleum &ωperam; sed& divitias, imo valetudinem & famam perdant: ut merito dicere possimus cum Hieron. Ramco,ub.de Distillat II. cap. a. Eos in se mirabilem, quam in Metallis non esiiciunt, experiri ; &cum Ddmocrito Phalerco, quod capiendum illis crat. mini Inc hos capere: amittere, quod pondebant. Hae dissicultates sunt acquisitionis & in commoda: At longe d fficilior est adeptae forte possessio :nunquam certe tuta proicissio: quae fere Sophistarum, nunquam Sapientum est. VII. I 49 Praesto enim ab aliis sint insidiae, &mille
pericula, quae cxpertus est a Toparcha Pi-colomineo Braga linus; dcteriori tamen hinc conditioni reservatus, ut ait, parte .hic auctor. Possent Bragadino accenseri exempla recentiora fortunae non dissimilis ejusmodi Sophistis dignae,praesertim quae dedit illustr. Dux . irtenbergicus. sed qui a ea in ore omnium sunt,ad autorem illum redeo: &ex eo colophonis loco adiicio carmen non inelegans,quando eo haec omnia summatim , statim a principio complecti voluit ad lectorem. Ita enim de suo li bro eum compellat: Non tibi, Lector, opes Croi, non vestera
Ponti Aurea promitto, nec verbis fallare que-qμam
Fucatis quaero, potivi sed vera prosari. Sic postea su ui 1git:
Chemiam vita ,si mentis cura quita
Eo tibi. Namque parum lucri, sed dam
que senes tam Accelerat triste; nec fama parcit honesta cultores suos sit b inani nomine adestuarendae ludit miseros, sanabile nungissi ens vulnin, quo tisus, pes toris imo spiranssuxas deplorat teporis horaS.
Artu at haec mim me, qua non praestantior ulla
Culpa,sed artificum est, hac qsi mysteria
Praedams clausas natura irrupere portas. Qualis sacrilegu , iuris conteptor 2 aequi,
Stultus Ur imprudes, oe quos Ecclesia telo Sancta petit crimen propter, scelm ait ne- fanisum, Fur, rastiens res alterius, que caeca fatigrit Ambitio, cog/lli omnes ducere no Jes, Et sua profundens nimium, vulgusi, profanΠma
534쪽
IIo fles Natura cuncti, quos odit cr arcet tur, hic recensere.Miror tamen ipsum et Haec ars non fac ilis, quamvis per vota vocetur
Ouin etiEblandeseductos ridet, ct auro Privat,quo poterant silicem ducere vita, Contenti tantum propria si sortemssent Foedosubstituens umos, retro que vasores
Aroenti vivi, Carbonumst Sulphuris oti, si eis inimica luant condignabicorfora poen sIllorum, temerare manu qui sacra paretis Audent Natura turpi, digitisfinessuris. Nec tamen his contenta malu seu 2 insis per addit Pauper sim, cunctis vitatam, avrmsque dolores Ferpetuos, stulta nec non ludibria plebis. Doctos atque pios haec contra amplectitur ultro
re mandans QuanItimcunque beunt, ceu praemiagraia laborum,
E sinctu studiis meritos ista Demque
Annuerint.si non, ulvos permittit abire
Corpore mec rebim iasis, animii potentes Gaudetes Christogrates festver e duraου , Qui bonus avertit, peterant qua frIe no
Quippe cum toti cs & tam anxie a tam multis ingens illud Bonum, quod Ars ista pollicetur, fuerit indagatur at rarissime aquam paucissimis invetum: ut non desint,
qui Chimistas subiiciendos esse existimet acerbae illi Agenoris Sidoniorum Regis ko qualem Cadmo filio ipse pra scripserat, ne nisi inventa sorore, unquam rediret: Itaque aut inveniendam, aut percuri
dum esse. Nec vero animus mihi est, sin-- gula, quae in Artis hujus cultores ind1i renter quidem, jure tameia in circulatores illos, aliosque ejus farinae passim evomuniam Jul. Caes. Scalig. amrmare non dubitasse, Exercit.ay ad Bardan se Chymistas In νη ubi odio odisse plus quam Vatiniano. Sunt enim inquid) Noctuae ad aucupia crumenarum, a quibus aurum, quod postea pollicentur aliis, stibi captent prius. Hinc Alchymiam Philipp. M clanch. Sophisticam
quandam impostiiram nominabat in explic. Evangelii in o Than. Petrarcha, menti edi & fallendi artem,tib. I. de remed. utrius, fortuna. Hahi M. PeUCerVS eo amplius, etiam Daemonis praestigias diccbat
demPetrarcha credimus, ex Alchymia ulli alii successus sperandi sunt, praeter fumu, cinerem, sudorem, suspiria, verba, dolos, ignominiam: qui b. inopem nunquam ad divitias evectum, militos adivitiis ad ino piam redactos saepe vidimus. Notatumq; est, aliquos carieroquin prudentes,hac ii fama laborare: quosdam opulentiis mos
hac vanitate consit natos, dumq; opulentiores fieri student, & foedo qua stui inhiant , bene parta prodigere, cetis q; omni in supervacuis cffuso, tandem necessariis ctiam sis sse destitutos: nonnullos deniq; amissis primum animi luminibus, in hoc
cxcrcitio corporCOS in luper oculos amisisse. Magna quidem promit: unt Alchymistae: sed ea sibi praestare debebant, quae promittunt aliis, primamque suam pellere inopiam. Est cnim fere mendicum genus hominum: cuinq; se paupercs fateantur, ditare alios volui: q. aliena illis, quam propria molestior sit paupertas. Adversus has fuliginosas Chymicoru fallacias exstat Natalis Comitis versus non ineruditi lib. a. mythol.c. quos ut apponere, ips e mihi Cynthus aurem vellit,&admonuit: Ars lanx, invisa bonis,dulcedine captos
535쪽
T IT. Stulta,quid insanis' te is is passibus ista
Deserat,ac tandem ntlpescis, ista coloruTe fastit, rerum te fodit mille figuris Sic fertur Protheimse in multas vertere formina Cumferet serpens dirus, cumque unda, mel lenis. Vris opes, properans quas fumus portat
Inde ardens miseris torquet praecordia virm , Exitratu amorque auri. savii dolores, O uos; mel insanastillacia ceperat arti . Occupat haec nulli misero vesama mente, peccatis hominiου Sator ati Deoru. Supplicia, ingentesque paret mo umere poenis . Mendi sunt,semper calloine barba ualet, σ immodico tu antur palliasimo Eι noua quaerentessemper mendacia, ianiant.bscisse sibi vires, ubi nova reperta est Mercursum raιιο qua possim sistere in
Adnotos homines inde haec cotagia serput. Si quenquam arripiant,quι stultas praebci
Non pritu effugiet, quam perpessus
eandem Fortunam , seFuloque ratem confregerit uno.
his accinunt de Alchimite obscuritate sive futilitate concepti rythmi Germanici antiqui, sive receptum quod Med rei vocant, exhibitu nobis a Domino Georgio Remo
Nec possum non apponere hoc loco illud Italicum Sonosticose; che atqui stalipat et o cr matto Alchemista Fatti che, fimo fame, Fetore sit o me, Ab Hippolyto Guari nonio reeitatum, atque ita Germanice redditum tib. 6. de abominatioe desilataonis enerishumani.c ult.
Sed quid de his statuendum sit, aequus aestimabit Lector. Equidem ne litem hanc meam faciam , censoriam hic virgulam adhibere nolo: sed ad subsequens caput progredior,amantissimum interim lecto rem & artis auri factoriae cupidum , ad Martinum del-Rio Iesu itam, qui libro r. di γ sit. Magicar. cap. I. rem omnem per quaestiones aliquot breviter & dilucide
Gi Pitio inmnia esἱ Imperio Romano jam constituto. Credibilee Leam DUAni;ui o Alch iae exercitiosi mulexcogitatam. Sunt quid tant, Medicum - ρ Est quendam, cum io me apatinam caulibus plen m haberet, subito vocatum
ad aegrotum invsendum , patinam istam alia cooperuris, deiuri abi isse :repcrsum vero perior empatinam hum GaIamreperis=atque hinc anim
536쪽
adserientemfacile ore humorum extracItonem, eo ingenium intendisse, ui Destiliationis initium inde fecerit. Hunc alios se quutos, artem istam fxcolendo perfectam reddidisse. E I vero ars ea in primis utilis: ex qua etiam Λ- qua vitae promanavit, oleum Cinnamomi, o alii liquores innumerabiles, o maximi esse Iin. Sic evenit; ut omnes isti aquae cichorea, Cappari, o herbis alus, qua aegrotis propinari solent, hodie destidentur: cum antehac coqui saltem, se decoritae aegris darι consueverint.
Uid destilliationis nomine alias in
telligatur, supra vidimus ex Ruben. tib. de De filios t.... in pretem. Nunc adhuc pressius accipitur,p ea Chemiae parte, quaele vati halitus &vapores resoluti in aquas aut olea, quorum usus est in Medicina hω- die frequentissimus. Hujus artis paulo la- esicri tius sumtae ambitum,& rationem hiSve ' L bis eleganter descmbit Fernelius lιbria. δε 'i'' addit.rer. causso. 3. Fusilis, inquit inpersona Bruti,& mctallicae illius philosophiae
τλ υμάας beneficio eX unoquoque tum
stirpium, tum viventium genere substan-' tias elicui plane varias: primum quidem a quam, eamq; uberiorem, sit stirps virebat; Ρarciorem, si arescebat. Deinde oleum,
non id quidem pingue ac sordidum, quale pressu ex amygdalis N ex plei isq; seminibus trahitur ; sed artis praestantioris opus, quod tempore nec rancescat nec facile corrumpatur.Id autem duplex; Unum tenue & albicans : Alterum siccius atque rubens.Postremo fecem terrenamq; Dbstantiam, subsidentem instar cini ris atri& exusti. Hac dissolutione conabamur miris artibus ex unoquoq; corpore quatuor illa rerum primordia , quae ortu Natura permiscuerat, se jungere: Aquam in
concreto vapore, Aerem in albic/nte oleo; in rubenteΙgnem; in fece Terram.Cq-terum neutiquam praestare licuit, ni ex iis quicquam prorsus simplex purumque se- cemeretur; quod, ut inquit Augurelius,
'e misce Natura potens, cUundit eodem Haud ars ulla potestprorsus ob;isuere.--. Quanquam autem secreta haec simplicia non sunt: puriora tamen, qVam in permistione elucent, iisque ignis beneficio non parum sordidae materiar ab Elementis c5- tradiae decessit. Quocirca si quae densandi, astringe di, corrob radi, detergedi, aut aliae amateria vires in crat i compotiti', ae in secretis illis minore sunt cssicatio. Ja vero totius substantiae proprietatem nusquaseorsim puram coiisl ere deprehendimus: sed in singula illa etiamnum secreta penitus immorgi: Infirmiorem in aqua,
puae praesertim estirpe viridi prolicieb-tur: ea 'tilppe humor exuberat alimentarius, non dii stirpis vim omnem ac proprIetatem ad pius. Efficaciorem in oleo,
imalioq; in rubente quam albo: tituli si quidern &odore & sipore totius stil,st tia rcferens , propria sedes dii gnoscitur insiti spiritus &caloris, in quibus proprietas tota subsistit, foveturque.Aiace terrena, & ab aquoso humore, quasi ab impu
rorum Elementorum vinculis vindica-
tunn oleum,purius quidem evadit: perinde atque venarii sanguis ab alvi fece nonnihil etiam occultam virium manet, q od& arte eximi potest. Fc X Uritur,dum pro sus albescat,&in calcem redigatur, quae
certe proprio humore dissoluta eximiis virib.prq cellit. Ad vero qui neglecto quatuor substantiarii direptu quidpia secernere student, in quomaxima sit proprietari. esticacitas,& illa,quae multis dici solet
537쪽
T IT. let Quinta Essentia primum e re subjecta
aquam lento vaporario prolectant : hac deinde seces respergunt, ni secundo humorem eliciant: sicque septena respersione&exspiratione feces torrcri non sinunt,&ex his vim facultatemque omnem eX- hauriunt ,aquae maximeq; assidenti oleo innixam, quae ad multa utilis accommodataque sit. Quin etiam exceptas aquas vale Pelicani emgie,multa agitatione a fractuque longo circulantur,quo hae vires sortitae . cacissimas ,in Quintae illius ELsent i ae naturam vix ulli corruptelae obusti an noxiam facessant. Haec Fernelius. Quae si si iis nondum satis praestantiam & rationem hujus artis ostendunt, eam cognoscas licet e oh.Baptista Porta Magia Natura lib.Ιo .in cujus proaemio Destillationem&Neotericorum appellat inventum, &rem miram , ultra mortalem sortem laudandam. Docet enim ait haec ars admirabilis,ut gravia corpora fiant Spiritus,& subliment,& Spiritus crassescant , &corpora evadant. Rerum vires, quae mole obrutae, conculcatae, suis veluti in loculis delitescentes, puriores, tenuioreS, &absque ulla impurioris materiae accessione e plantis, metallicis, lapidibus, &gemmis elicere,easque veluti non sua sorte contentas , nobiliores in sublime educere, ac veluti in coelum sustollere poterimus, itemq; Chymisticis organis plantarum virtutes investigare, & melius quam veteres gustu. Quid igitur majus poterit excogitari Z Naturae est res producere, ac viribus dotare: artis est, producitas nobilitare,ac multiplicibus viribus ditare. Potest haecDestillangi ars aquas Noleum extrahere: item Esse,Tincturas, Elix ires,Sales, & ejusmodi similia. Item Mistum quodammodo in elementa dissolvere, ac singula puriora reddere: varias&adversantes suas facultates separare, & elicere,
ut ex v*to uti possimus. Haec ille. Quae PMycirotatb.δ. VIII. . III autem ad Artem istam Universam pertinent,Ron tantum apud eundem Portam,
sed ab aliis infinitis habentur exposita: a Recentiori b. quidem, Gelacro, Rubeo, Andemaco, Quercetano, Severino. Ue-kei o, Langio, Dornaeo, Aragosio, Libavio, Musetto, Medulla destillatoria, Epistolis Cratonis &Z mingeri, Carolo ittenstein,&c.postVeteres,s ullum, Philippum, Ut stadium, Paracelsum, Arnaldum de Villa nova, Hi enim non tantum Aquarum & Oleorum; sed Essentiarum, Sali cm, Tinturarum, Magisteriorum, Elix rium, aliorumque infinitorum, non sola
Destillatione, pressissime si a dicta Panci-rollo nostro de aquis & oleis; sed & pluribus aliis modis qui omnes tamen ad solutionem & coagulationem, ut in transmutatione referri possunt artiseiose fictorum. In primis vero diligenter eos videbis expositos apud Dornaeum in Calve, libr. a. cap. I. apud Libavium in Epistoluci m. lib. t. Aschymia 2 Com.yart. f. a Ly. Qui ad praeparationes Medicamentorum accommodant omnia, variant. Alij enim, in quibus primas facile tenet Caesalpinus .
b.2.de Med. lac.a c. I.prima genera faci-., unt: Separationem solam, & Alterationem quoque, sub qua Destillatio proprie
dicta, ad differentiam non solum etiam sublationis, in qua ex halatio in loco refrigerij non convertitur in liquorem, sed adhaerct sicca, ut fuligo in caminis, Iacob.
Alterationem & Corruptionem, sub qua Destillatio. Ad rem.
Nee vero summe delectatione caret Destillatio. Nam ut Hier. Rubeus ait in Destillat. Epist.Dedicat. lib. de de tillat. Artis istius obterest ..cum Natura ludentis, ac potius, ut Zeno dicere consuevcrat , Naturae artificio leambulantis miracula conspici jucundissime a nobis possiunt, dum varij ex aridissimis quandoque rcbus destillantis humo-
538쪽
tis, halituumque colores prodeunt, perinde ac riparum vestitus viridissimi,ac pra ta uorib. distincta, coelumq; ipsum versicolore, sub Auroram, facie: praeter quam ε; .iod hinc quandoq; late dimisam planiciem, quandoq; montes in ipsis vasibus videre videamur : sepe liquores perlucidos animum, saepe lacus, saepe fontes. Species etiam se nobis objiciunt frugum, species arborum, quae & fruetus ferant: quarum praeterea inductionibus Terris quandam
quasi foecunditatem damus, sic ut artis ope in rei um Natura sere alteram Naturam cssicere videamur.
Cum itaque tanta sit Artis hujus praestantia & su avitas : non immerito de Amisuit M. Antiquitate & origine ipsus dubitatum video. Verum si ad nobilissimum phi-Iosophorum lapidcm praeparandum opus est iisdem operationibus: id quod omnes
uno ore clamant : ADtiquitatis jam comsecta res est in superio ibus ; nec rcp to. Sin aq: as & olea hoc modo praeparata considcro ; plus controversiae invenio, Rubeus ait tib. de Destitatio.sι . I.
c. hanc artem ad sexcentos amplius annos durasse, eum Rasis& Albuchasis de ea perinde ac de recepto jam & fatis noto modo verba faciant, viri in arte medica celeberrimi circiter Annum Christi Io8α sunt tamen inquit idem inquibus Hemmolaus Barbal us est, qui velit eam multo antiquiorem esse, ad ducti area quandam Atestino in agro reperta; in qua elementa a Maximo Oly bio jecreta, Plutoni sacratum munus visa sunt. Sed quoniam verumne sit an fetum ab aliquo,qui vasit in amca illa locatis,fidem hinc arti facere voluerit,nescio: neq; si destillatione aliave arte aut methodo fuerit elaboratum : idcireo nec rejicio, neq; assirino : quanil carmina illic rcperta, antiquitatem sapere videmur.
Prastat autem ex Petri Appiani Antiquitatibus. huc referre Patavii ante aliquot annos mirabile artis Alchimicar a gumentum inventum est Urna fictilis arachis versibus notata: Plutoni l crum muΝm ne attingite fures: Ignotum est vobis hoc quod in orbe latet. I iam' elementa gravi clausit digesta laborense seb hoe modico Maximus Obbius. AUsecundo cupos sibi copia cornu;
procium tanti depereat laticis. Intra hanc Urnam reperta est minor alia: qua aperta quq ampulis inventae sunt ast bre elaboratae, altera ex argento, altera ex auro, purissimo quodam liquore plenae, quo lucerna adhuc ardens per multa secula conservata putatur. Urnulae inscripti erant hi versus.
Vos quid vultu vestris cum oculis emissiuiis. Abile bine vestro eum Mercurio petasa
Maximus Mammo donum Plutoni boc sacrum ficu. Haec P. Appianus. Langius L . f. Medu. assirmat, usam
stillatiiij liquoris de hoc enim praecipuet
hic sermo Graecorum & Arabum Medicis esse acceptum:quippe exGrscis Actu rium fere postremum, primum tamen aquae rosarum meminisse hisce verbis: Stiti latitii rosarum liquoris, que Rhodostagma nominant, libra una cum Saccharo ferveat, donec evanescat. Ac inter Arabes
Melae qui vixit anno Christi ii 6o. teste Buchol Zero ex Gassaro) sublimationis aquarum absinthi j& rosarum meminit primus : Aqua, inquiens, sublimationis a sinthii,st sicut aqua rosata& similia, quae sunt in vasis sublimationum. Sunt tamen qui Hipprocrati,Aristoteli & Galeno cognitam fuisse hanc artem censeant. Rubens loco allegato sententia illam tribuit
539쪽
no : quam ibi refutat: ut & R. Lulli, qui ad Hippocratem argumentatur ex illo divino,quod fit in morbis, /.Prognostic. quod& de principiis & tota Medicina Chymica conatus est ostendere Petrus Severinus Danus, in nobili sua Idea philosophica, potissimum ex lib. Hippocr. de veteri Medicina. Hinc sese opposuit Erastus par s. suar. desputat. adversuParacelsum quam feliciter, alij judicent. De Aristotele Melchior Guilandinus demonstrare conatur in tractat.depanro,membro o. ex quodam problemate. Prope affirmare ausim inquit studium artis Chymicae apud Barbaras gentis antiquissimum fuisse, ad Romanos vero & Graecos derivatum tardius, praesertim cum Aristoteles quoque ejus meminisse videatur. Nam 23. Problem. 3. quaerens, cur mare potis sit flammam emittere; aqua potabilis non item p caus iam reddit, quia oleum arte ex sale extrahi possit. Quod quidem oleum nemo nisi
Chymica arte eliciet, ctiamsi salem mille torcularibus quam aristissime comprimat. At Rubens in dedic.cisDestillatione, extenuat hoc argumentum prae illo, quod de aqua ardente, seu Spiritu vini conjicit ex 2. Meteorologic qua de mari. Sed &de caeteris, qui volet, consulat Rubeum dicto loco, & Libavium lib. r. a. Epist. 'mie. Hic enim sparsim multa de hac disserit quaestione. Restat origo, seu Artis occasio, quam profectd ex ipsa natura magni & parvi
Mundi haustam esse,evidentia ipsa docet: ut praeclare observavit idem Rubens libr. de Destillat. Se f.tπ.I. NubeS, pluviae, venti, sic fiunt in Magno mundo: Catarrhi in homine , Parvo nundo; ut Destillationes artificiosae. In re familiari, culina prae se tim, nihil est motius. At Panciroilus mavult petere ex furtuito illo Medici exem
plo de patella. Cujus, ut di operculi cum VIII. I s
mentio hoc loco seret, venit mihi in mentem frequentissimi illius Addgij, quo simile simili obligisse innuere Volcu es , Dignum pa-
Dignum paresta operculum accessisse di- testa opercu.cere solemus. Atque eo quidem ipse nisum. etiam M. Varronem usum in Satyra, cui
: id est Reperit olla operculum donuptiis. Ita enim practantissimus Philoso- gus& Medicus H idrianus Junius ob o Animadvers cap s. Titulum illum resti tuit: qui, ut & alii in vulgus eo usque de formati alioquin circumscruntur, ut plus vulnerum vel unus Varronis liber, quam Scoevae apud Caesarem clypeus tela pra tulerit ; plus es sordes contraxerit, quam si aetatem in Camarina palude jacuisset. Ca-jum igitur Caiae obvenisse gratulantes, aut mordaci sale Cascam Casco nupsisse insimulantes, Dignum patellae operculum obtigisse dicimus. Sic cum iaciandae Veneris de puerilis amoris se statorcs,non
secus atquc Cinodi ipsi & pathici, plerumque calamistrati essent , & alendae
Comae studiosissimi: tufactum inde est, ut
Comati per opprobrium dicerentur: tan- Comati, pro
quam huic istorum mollitiei coma, di-mo 2bu gnum scilicet patella operculum accessi cset. Hinc videlicet Synesus Soph sta scripsit, Cincedos ei te pucros omnes, qhri alerent comam. Et apud Suicam est υ-
Capillatus, qu .n Νιbigainr. Uinde Marintialis inter caetera, quae ad pueri puLhritudinem faciunt, exigit, ut molles ei colla flagellent comae. Quo spectat illa apud
Horatium commendatio: tereti, Pueri, longam enodantis coma.
Pueris autem istas C Omae tondebantur,il-xores ducentibus Dominis, aut alioqiiic um ipsi jam exoles eroni.quod interdum munus novae Nuptae obibant. Mortialis: Flammea texuntur Sponsa: iam rada
540쪽
Tondebit pueros iam nova Nupta tuos. Este procul vitta tenues, insigne pudoris, Interdum Tonsores ad hoc peculiariter Gaessi regis medios instita longe pedes. conducti: qui Cmerari' dicebantur, quod De meritorio vero puero, illud Plauti in Mis,isistisi
uel A. Pseudosi: pro moltibu/. Manuleatam tunicam habere hominem decetsJustus Lipsius rei te interpretatur libro 4.
Antiq.lect. c. I.motus altero illoPlauti loco in Poenulo:
Quis hic est cum tunicis longis quasipuer Cauponius '& ills Scipionis Africani in Sulpicium :Qui in convivijs cum amatore cum Chi- Chirodota redola tunica accubuerit; eumne quis- μη---
quam dubitet quin fecerit, quod Cincediuxtim de Ministeriis eorum esse , calafactis in C inere Calamistris torrere ac vibrarc crine : scuti ad illum Catulli locum,
- nunc tuum cinerarius zondet os,
Muretus recte annotavit Onerar' illi dicti e&Cinsones, ab eo, quod in cinerem flabant, ad cinerem calcfaciendum, quo capillos crispabant. Calefactos enim acus& veruta subministabant Ornatricibus.
Ornatrices a.puellae mulieribus comas exornabant , & crines disponebant, edo artis Magistris ad hoc artifieium,ut colligitur ex Llegatis servis. sis. f. ornatricibis solent λ Chirodotis enim tunicis, quarta- de legat.& pulchre explicat Taubmannus tinis vel manicatae, vel manulatae dictae inMostellaria Plauti act.I.sen.3.adverb. sunt, manicarum longitudo nomen dedit. Aem coma- Capillum satis compositum; Acus autem Quod vestimenti genus probrosum fui L ρ - crμώ qua ornatrix, utitur comator/a Petronio, se, etiam Coelius Calcagnin.notat. l.3F.I. crinalis Apuldo dicitur, ut notat Titus stl. M. Popena de operis fruom. verb. ornatrices. Par miam porro istam in illum,quem iam iiij uis Plautus Curculione, C alamistrum vocat, dixi,sensum etiam usurpavit D. Ambro- quo crispatur in annulos capillitium.Sice- sus: Habeat quoque Jupiter ait comam, Calamis . nim calamistro crispare coma Iuvenalis; dignum videlicet patella operculum,cgre & comam in gradus frangere Plinius di- gius ille stupri artifex; & prodigiosus luxit;vibrare ferro crinis,-; &ustu- parum omnium insessor. Idem privile-lare candente ferro crinis Pacuvius. Sed gium cedat Apollini, amatori non minus Apollina.& pueri illi meritorij, sive Cincedi, ut in- strenuo, & in pathicos furiato. Neque ternosci po ssent, etiam tunicas cum ma- abeat hinc asy mbolus Neptunus, cujus Neptuno. nicis gestabant, more mulierum: quae si libidinum fervorem marinae undae nullae honesi erant; in stipera meretricibus vit- exstinguere potuerunt , quin in omneta, stola&in stira discernebantur. Docet Nympharum genus estervesceret. Ba Baccho. hoc Teitullianus libri de Cultu Mulier. cho deliciis dissilienti, semperque puero, Quid minus hubent infelicissimae illae pu- &assidue praeter pocula aliud non tractan-blicarum libidinum victimae, quas si quae ti, ocium non suppetijsse tollendae comae leges a matronis 'c matronalibus decora- verisimile sit, propterea intonso sem- mentis coercebant, jam certe seculi im- per. Egregiam vero laudem & encomia probitas honastissiniis quibusque foemi- um hinc reportent, Tyanaens, impostonis usq; ad errorem dignoscendi coaequa- rum columen,&, si Diis placet, medicus
Mironada vit. Quid enim aliud sunt matronalia de-y H coramcnta, quam stola, instita & vittar ρ quas Ovid. pudoris insigne appellat, eum castam a scripto parum casto arcet: aEsculapius, circulator & lucripeta sum- iEsculapis.
mus: talis enim a Cyrillo S: Pindaro destri bituro quem auri sitis & intolerandus fastus, quo supra hominem se gessit, excusent