장음표시 사용
461쪽
86i In Tit. XX. De Testibus, &c. Lib. II. Decret. 86r
cata jam sint. exeipi. & reselli posse post publicationem, Ahoe tamen addito , ut qui eos refellit non alitet audiatur, quam si prius praestiterit suramentum calumniae I puta se litkera mente non calumniae causa eos refellere rexceptis duobus casibus. quibus suramentum illud et mittitur . si ante publieationem protellati fuerint se hahere sustas causas testes excipiendi, de reprohandi : ite, si docuerint se post publicationem demum didieisse ex .ceptionum causas. quas nescierant ante . Etiam hoc additur in extremo hus. cap. ut qui post publieationem restis refellit contra se productos. non pinsit postea eos pro se ipso producere ulla in causa . ut que imadmodum tines, quos quis probavit semel, qui vulgo testes affidati dieii tur, postea reprobate noa potest, is quis teliabus i ces1sit. ita reprobatos semel. postea Drohare non posse . Quae estiententia, ut alibi docuimus. Iuriata. D.eod tit. hanc in- B constantiam ferendam non esse.
AD CAP. Iaho ra. X XXI LQUod est in hoe cap. 3 r. sumptum est ex Lia earmen,
stuli. 'eod h. ut de pars ea E . Ap. nempe hoe , productis testibus utraque ex parte impati numero non eundem serm inem afferentibus. sed diuersum, vel adversum . si omnes sint qualitatis, honestatis, dignitatis, &aestimationis eiusdem , praevalere eam partem, quae numero praeponderat; sin vero non omnes sint pates , si alii h nae rei. alii malae . eorum testimonio potius esse credendum, qui meliores sunt, etiamsi pauciores sint, dicitque tunc praeponderanda esse tellimonia. non numeranda, de ut Cait L .ia carmen . non ad multitudinem testium respiciendum esse, sed ad sinceram testimoniorum fidem.& testim
hia, quibus potius lux veritatis adsistit. tibi autem testes ab utraque parte producti, non dispari sunt numero, nee dispari qualitate. eis potius credi oportet . qui pro reo s
ciunt, cap. . si tit rex. favorabiliores sunt rei, quam
actores . Et se te aeta inter duos sine testibus, s ambo sint pates. seu honi pariter. scis mali, reo potius credendum esse censet Cato apud Gellium lib. I . cap. E.
A D C A P. Tam luerit . XXXIII. Hoe can.est de electo in Tpiscopatum Lucensem . cui obsieleuant quidam ex Capitulo tacens bigamiae i
regularitalem, quod cum vidua matrimonium contraxisset olim, qua in quaestione censet Pontifex etiam laicum . de firminas testes notae . & expertae fidei admitti contra electum . Hoe est speciale in causa tantae irregularitatis , ut ait. Laecipiuntur de alia quaedam vitia, sue crimina. Cae te tum regulariter in causa criminali laicus adversus cleri cum non auditur, ut docui in eop. i Ap. At si causa itte-sularitatis , quae per hipamiam contrahitur. per testes illos arregulares probata perspicue. de plene non fuerit, recte
censet Ponti sex . non ante absolvendum electum . quam se
pulpaverit a diffamia illa cui utar verbo D. Augustini)prinduciis septem se ilicet Sacramentalibus, ut vocantur, sive consuratoribus ex eodem crupore, sive Capitulo uel ex aliis
ece lenis ejusdem civitatis. qui jutent se credere quod ille iurat de innocentia sua esse verum . quae purgatio ea nonica Leseitur quia jure comprobata est. Alia est purgatio vulga.ris,quae improbatur ut quae fit sub incello duelli . vel quae manu prehensi de lenito vomere vel manu missa in ignem, mes in frigidami vel fervidam, cap. i.2. g. . inflae puret. vuli. Ivo Carnotensis Episcopus in epistola si . Misamathiam, id est, daeuum, inquit. O prei calidi examinationem nee eons eis itido Mesemctica in distitiendis eatim et inminet, recipit, nec eanonica ractoritas instituit. Bene in distiliendis cavisti ecclesiastitui Nam in aliis causis idem ipse avo suo temsUre eam a probandae suae innocentiae rationem admittit in epist.rsi. At eidem electo Lucensi praeter irregularitatem supradictam, quaedam alia crimina iidem aecusatores objiciebant.
suia ea non probabant testibus legitimis , vel singularibus tantum, quae testimonia non reeiti jam didicimus supra
eap.s.ves de auditione tantum. vel iama loquenti hus . quae piobationes etiam per se solae infirmissimae liunt , ut d ui. reus cap. 2 o. ' r . tip. Ideo ii accusatores exelusi sunt de ab solutus Teistopus me electus e quin de iidem accusatores, qui falsas literas quali seriptas ex consensu sanimis , de majoris partis Capituli ad Romanum pontifuem attulissent suis spenduntur liae eonditione ab omni ossicio, de beneficio tanquam saliarii. Qua de re est etiam eap.8. iv. q.
AD CAP. Cum amem. XXXIV. ACctat Archidiaecinus Mene vensis e esae, se est legendum, qtii est Ia principavie de Ga es, e enim idem est Angliaide Uvallia,sub eodem tamen rege, e est tin mire pa s. Agebat inquam. Archidiaconus Mene vensis; quae est tama Ecclesia Episcopalis in Uvallia . hodie vocatur illa ecclesia S. Davidis.ut Polydorus virgilius scribit. Unde de Petti, de S. Davidis episeopi mentio apud blatthaeum vvel monastetiensem . Illa, inquam . Archidiaconus ag hat apud Pontificem Romanum contra Archiepiscopum Cantuariensem, quod abiente Episeopo Menevens ( cuius vicem Archidiaconus petit in omnibus . cap. I. Sp. de osc archidiat e .is. p. a res sivissipol. Archiepis opus Cautuariensis, ae si ei subesset Episeoliatus Meneventa omnia ageret. 3e administraret tanquam Metropolitanus e cum ex contrario Archidiaconus contenderet Menet ensem esse
Archiepiscopum Uualliae , nee ullo modo subesse Archiepiseopo Cantuatienti, qui est in Anglia . non in Uvallia . Quam in rem datis iudieibus Pontifex Romanus mandati ut post litem contestatam testes reeipiant ab utraque parte. quos stilicet Arehiepiscopus in Anglia, de Archidiae usproduxerit in Uvallia, vel etiam ut testes recipiant ante lutem contestatam . quos produxerit Arehidiacoeus . videlicet si Archiepiscopus per contumaciam absit, nec appareat, nec proe uratorem idoneum mittat, de periculum sit, ne testes, qui sorte senio confecti, aut valetudinarii sunt, homianes este desinant, ut cap. li. Mi lite non eometra . illo lora. Senesi di vabiti inarii, cui de in hoc eap. 3 . similis hie est: Testis maxime mei, di valet inarii. Hoc quoque ostenditur in aerapiar. quemadmodum in contumaces lite non contestata prncedatur ad testium receptionem quorumcum .
que, etiam li juvenes, robusti. de valentes sint, de ad definiativam sententiam, quod Ae nos iustus ibi exposuimus i Et in casu quoque husus cap. q. sententiam definitivam serti posse. quamvis iis contestata non sit, extrema verba indi canti sententiam retrae ri, quae proculdubio de definitiva sententia accipienda sunt.
AD CAP. Ut tenore. XXXV. Species huius cap. haec est et racius Titius tum Hreretur
semprohiam taxi se in matrimonium ici as ea idem pete-ttirsutia esse maritus, contra ob sciebat, id marri movi mi quod dicebartiae eum sempronia contraxisse, iustum non fuisse. pro eis rea quod sati ante aliam Axerat Morem , quod etiam proba Mi usita, ase prolictis, qui loco . edi tempore expressa a b
mabant . eum jam aurea tam alia marrimonium congradiaste
T se, a tem prositit a Sempronia, sequnii tempore tantum. posteriore tempore dicebant ram taxasee semprondam. Inde quaerebatur . pose publieasionem vires attonum viritisque pM-tii an admittenda , ct augenda esset mulier, quae alios testes hahelai in prompeu, Pitas probaret eo tempore. quo ratis n. iii restes certo quodam loco. tempore dixeram. tim prioremtixorem si fie, Ititium Thum non eo Dei. sed alihi Sise. si eos testes Sempronia traducere velit 3 Et respondet Pontiis sex. norim Mne isticae, si te . di super arrietilo novo recte
admitti novam priauctionem resivm . etiam pos pia Parionem priorum, qui stiper aliis causis interrotari sunt. Qua de re diximus satis in rapi Aly.ri .ed ty v.
462쪽
863 Comment. Jacobi Cujacij 86
3 AD C A P. Sighiseayerxht. XXX UI LIs erat in agro Pari sensi de prioratu Argentolii. qui
propius Lutetia ahesi inter Canonicos sancti Dionysii. de Moniales de Foreelse, , hodie dicitur . de cestis . de cum egissent primum moniales adversus monachos judicio petitorio . de testes produxissent, quibus proprietatem ejus prioratus ad se pertinere probarent et mox mutato . vel suspenso iudicio petitorio de proprietate transierunt ad possessorium . quod iura permittunt. cap. s. Ap. de eam. posses O pro'. l. tam svndum . s. titi. D. de ct vi arm. sit id quoque in antiqua Decretali ptoponitur , judices delegatos in hane litem per interlocutoriam sentemtiam pronuntiasse de consilio prudentum , di declarasse jure lieitum esse, nempe eum . qui coepit agete petitorio. nondum finito eo iudicio, & possieslsitium judicium introducere posse . Cerunt autem Sanctimoniales illae interdicto unde vi , quod de possessione eius Prioratus antecessores suae vi deiectae fuissent , quasi eo interdicto ad se transmisso successionis jure , sicut legibus proditum est, interdictum unde vi heredi . de cuilibet successoti ex persona defuncti competere . I. r s. Me interdictum , de vi, divi arm. Et cum in eo judicio possessorici testes ploducti
essent ab utraque parte , ex parte Sanctimonialium , quae probarent decessoribus suis vi ereptam poliessionem. ex parte monachorum, qui probarent, eos diu line vitio Pri ratum possedisse et eumque jam pro sua partet monachi t stes te vitium produxissent, de inibi res esset . ut testim niorum apertura , & publicatio fieret, desiderarunt ante publicationem ill arum trium productionum , ut sibi liceret ictibus illis productionibus quatiam adjungere. Quo desiderio frustrati per sententiam interlocutoriam judicum delegatorum. appellaverunt ad Romanum Pontificem intra dies decem a tempore sententiae interlocutoriae, ut portet ex NoveL JUin. Et di eap.ram dilectas, in He , si de elere ubi tamen in editione Plantini male legit ut decennium . pro detendum, quae tamen harbara vox est. Et Pontifex rescribit quidem in hoe cap. quartam producti nem testium monachis esse permittendam iuris sui comis muniendi causae si modo eam petierint servata solemnitate juris . ea scilicet, quam iam ante exposui iv. cap. I S. ex Noves. J In de resib. ct cap. Iemhoe ni. ins Quam quidem solemnitatem si forte monachi non probaverint se observasse . de consequenter ii constiterit repulsos eos a quareta productione non iure appellasse . vel etiam non appellasse intra decem dies e censet Pontifex damnandos eue eos ad solvendas monialibus ejus litis expensas legitimas,
in nmplum stilicet, olim jure Romano in quadruplum . ut Paulus seribit s. Mndent. in ine . Praeeipit autem judiaeibus delegatis , ut prius cognoseant de poscssione, quam de proprietate . qui est solemnis ordo juris . l. ordinarii .
c. ae rei vindici cap. vlt. p. de judici vel etiam simul de utroque cognoscant, c. s. . O d. Ivp. de causis: er pro
quod de licere Symmachus in epist. ad Theodotium docet, si rasus itiserit , inquit, puta quod in hoc cap. traditur . si de proprietatis causa sam judici liqueat satis. Hoc rasu cur non de de proprietate judicabit simul Fsuis sinaptibus. ut fit, testes producere . de producere ad eundem Pontificem, ideo mandat in hoe cap. Pontifex Tpiscopo Placentino. ut icura productos ab hac, vel illa parte super negotio principali, vel super exceptionibus testium, stiper ies reprothes, ex adversa parte product
tum recipiat, de eos diligenter examinet. & interroget de circumstantiis singulis, quas Graeci Rhetores as Irram .isa , etiamsi fingulae per se circumstantiae ad rem . de
qua agitur , confirma am non admodum valeant et quia etsi singulae parum valeant. tamen coacervatae multum
valent. Vox est Hilarii Episcopi . cireum lanitae ili minani dicta . Et ne . ut testes interroget de causis . quibus inducti suetint ad perhibendum testimonium, de per
sonis, loco, tempore, visu . auditu . scientia . credulitate, fama , certitudine. Hae sunt circumstantiae . de quibus testes rogandi sunt sigillatim veritatis eluendae causa . Et
haec omnia literis perscripta , de sigillo Episcopi Placentini obsignata jubet Pontifex in hoc cap. ut Episcopus Placentinus ad se transmittat, sibi enim reservat judiis elum huius litis. Mandat etiam Pontifex eidem Epist
m. ut Faventinos . si forte per eos fiat, quo minus testes ab Arehiepiscopo Ravennate producantur . & audia tur , coerceat inflicta racommunicatione. ut cap. 33. si 'Collibet etiam Pontifex in line cap. est ranatam , ut lo
quit ut . mulliitignem testi dii definiens, ne plures, vel Archiepiscopus . vel Respublica pro sua parte leues in .sudicium producat quam quadraginta. Quod refert etiam idem Pontifex in cap. q. de probar. in terata tollectione Respicit autem pontifex ad id , quod ait titi. D. eo iii. ex Conititutionibus Principum licentiam producen-
dotum in medium multorum tentum ad susscientem numerum eo coarctari, ne estraenara , inquit, potestare as, xandos homines stiperytia multi tisi Iesitum pstrabatur is
Adsti scientem , inquit, numerum . quod , de quolibet
probationum genere dici potest , ut cap. io. eod. t. in tertia
collectiori . Tossi vam , inquit, si eris festienter allegarum. Meeleritis sies expediamtir , ut cap.rs. I p. hoc tis. si a sciens . inquit, productio resti m facta fieris . Qua ratione etiam
dieitur in cap. prox. Ivp. ne acti,ira quidem solemnitate Ierit ma quonam productonem testium admisit, se dirae naia si
multitudo testium . Quod nimium est . resecari oportet e vitiosum enim ubique est , quod nimium est . Non eli etiam omittendum quod & hoe cap. ostenditur . prius in hae causa ex parte Ita entinorum 'oductos tenes quosdam recenos esse ab Episcopo Terrariens , a quo, ut puto, appellatum fuit ad Romanum Pontificcm . quos quidem testes vult in hoc cap. volentibus Faventinis cedere in numerum quadragenarium au)ud Discopum Placentinum sine nova productione, quia alia causa non est . Mutatio iudieii non tacit aliam causam, l. ita demum , c. de Irocurat. si alia causa esset, opus esset eorundem testium producti re nova , si & iis in alia causa quis uti vellet. cap. So. lv. ut & si necesse fuerit eosdem produci apud Episcopum Placentinum . hic ostenditur recte eos produci, s m o eorum attestationes elausae hactenus , non apertae. Be publicatae fuerint. Hare est sententia extremae clausulae hujus cap.
quam glossographi non tenent. AD CAP. Cincius m. XXXVII. EHoc caput est de causa , quae vexata diu fuit inter Al-hertum Arehiepiscopum Ravennatem . di Rempub. Faventinorum in Italia re villam Luci . & Sancti Politi . de oppidum Aureorum . quod situm est in colle Foroliviens . ut Hieronymus Rubaeus scribit in a. & c. historiae Ravennatium , ad quam causam didicimus jam
ante etiam pertinere es. Ap. iit. prox. O c. yen. Ap. de j ram. calum. In hac vero causa sive lite . cum super ea lis fuisset contestata, praestitumque ab utraque parte iusjurandum calumniae apud Romanum Pontificem. d. cap. sem & nimis onerosum ae molestum esset utrique parti
AD CAP. V mens. XXXVIII. Controversia erat inter Caium , & Titium de Deca-
natu echielsae Arvernorum, sive Clarimoniis, quema jus ad se pertinere dicebat, fretus quadam sententia
Lemovicensis Episcopi: Titius vero stetus electione Chpituli ejusdem ecclesiae . de qua electione du protinus faciebat fidem prolatis testias . instrumentisque i nempe ut moram laceret executioni sententim . quam Caius persequebatur . de fieri omni eontentione postulabat comram Romano Pontifice. Probata vero electione, & hoc sequebatur, Titii maxime interesse, ne ea sententia i mere ad effectum perduceretur. Unde de impleta ea probatione , quae impleri, ut dixi, protinus debet & incunctanter , morandae executionis causa Pontifex interlocutus
463쪽
pronuntiavit. justam causam videri Titio esse litigandi adversus Caium de dignitate . seu Decanatu supra licto , di mox iste contestata inter Caium, & Titium de re omni,
quae venerat in controversiam, quarebatur, an probatio illa , quae recepta fuerat ante litem contestatam . de prolata ex parte Titii. suae electionis approbandae causa , esset recipienda post litem contestatam . Et Caius quidem illam admittebat salvo jure exeeptionum sitarum . de ses repro-ches . Titius non admittebat, nec admittendas esse censebat fine productione nova , aliciens sibi esse integrum post litem contestatam eosdem, vel alios testes in hoc audicio producere . Ex diverso Cajus contendebat, quia iam facta erat publicatio supradictae probationis . non licere a Titio alia productione uti, ex eap. IT. DP quod de alia pleraque consentientia habet . At Pontifex pronuntiavit
ubique parti in hoe iudicio . quo principaliter quaeritur
ad quem De natus pertineat . licere testes produeere tam
super quaestione illa principali , quam super sententia L movicensis Episcopi lata pro Cato, quae dirabatur insulia , vel nulla . de sui et electione Titii saeta ex consensu Capituli . Ergo , quod maxime notandum, post publieationem
testimoniorum productorum super articulo aliquo ante lutem contestatam, licet poli litem contestatam super eodem
articulo simul. & negotio primipali omni alia testium
aliorum . de eorum prodi mone uti. Haec est summa sententiae hujus cap. eaque valde singularis . cujus ratio
sitobabilis haee est . quod videatur prior productio , ante
item eontestatam scilicet , ex necessitate facta potius nimis praepropere, de sestinanter executionis morandae causa,
quam aure lepiti m. Non puto extare similein locum inhoe jure . ideoque summe notandus est. Nam sententia , cap. ins quam eandem esse putant, longe alia est, ut ibi a me explicabitur , & liquido demonstrabitur . Causa veto, qua de hic agitur delinienda mandatur Albuti no- ,em fretium, ne est legendum in instriptione . non . de no-,a sonee. & Absali casa Dei. de case Diev en Avverane . Conuat hodie Abbatis esse in dioecesi Arvernorum. Et ad dilut etiam in extremo hujus cap.ut Canonici Clati montensis ecclesiae e clairmoni, si forte excommunieati fuerint, absolvantur . quo possint liberi in hae causa rogati de electionis jure, & ora inc testimonium dicere, quia ea res non
facile probari potest nisi per Canonicos . qui electionem
seretunt. Et ne Honorius III. in cap. iEI.de pidi . in quinta eos lectione e si contra illos monachos. inquit . excommunie .lohem ad impedietatim e fae processum opponi eontingat et absolvimti, eo, ad e telam. Quid hoc est ad camelam 3 quibus verbis utitur etiam in hoc cap ad cavselam, ne tali praetextu valeant. inquit , repelli ab agendo . vel testificando. qui locus hune maxime illustrat.
AD CAP. Tuli quintionibus . XXXIT JA M didicimus in eap. g. es t L Ap. in cauns ecclesae .
vel in eausis monasterii elerieotum ejussem e esae , de monachorum eiusdem monasterii testimonium admitti, sed non injuratorum , nisi adversarius eis iusiurandum remiserit. quod solum in hoe cap. proponitur . & ad
idem saeti cap. I i. ius. Ne religiosis quidem hominibus
invito adversario iusiurandum remitti, si producantur testim iis causa . Non admittitur etiam eorum testim
nium , nisi ex inopia alia tum probationum . quia causa Ttaesae suodammodo propria ipsorum causa est , cap. a d. s. xli. ins de juretur. Idem Pontifex Innocentius III. in reginto, sive regesto suci scribens Deiano, ct captivio Eboracens . ne , inquit , pro desectu testium causa maneas indecisa, quae est inur Epseopum . in capitulum Aper constiti inibi Ne eine, licere Troe rasori capiduli tres , vel vitior de canonicis ei dem ecclesiae viros omni exemtione majores reprocheso indurare ad res monium perhibendum veritviis, quisitis tanquam seria is testitas . sne dabitatione eredatur . Locus est insignis. Conjungendum autem est hoc cap. cum east El. ias de prae, cusus inscriptio est eadem . de initium iciem .
AD CAP. Dilecto. XL. EX hoc cap. intelligimus, si ex pluribus judicibus de
legatis in causa aliqua . uni res, super qua litigatur . cognita liquido . S comperta sit . quem unus ex litigat ribus euocet in testinacinium. id est, quo desideret uti et
ne potius . quam iudice . in locum eius alium judicem subrogandum esst . ut deposito munere judicandi tectis personam suseipiate Nec enim potest esse tectis , de iudex, de vel huius , vel illius personam suscipere debet. Hoc vero aequissimum esse videtur, eum & judex ipse ultro in re sibi nota testis, quam iudex eila malle debeat , maxime si quod in veritate est . non probetur , vel si contra id quod in veritate est . quicquam falso approbetur . Ethule Constitutioni omnino congruit convenitque lex illa Platonis II. de legibus G, He matri - , P. ex sta mea , - --- v v c, Dinae se. Id est, si Ditem ex sudicitas vocaverit ad Iesimonitim dicendiam , ex teis montim dixeris, iam non poeen amplitis in ea rati a itidex esse . Causa vero , de qua hie agitur . vertebatur inter Prae positum Atreiatensis ecesiae Corruete hie legitur Die si, pro Atrebatens, & in inscriptione etiam, atque textu eo rupte , Abbati Dedimens . pro Abbari de Dums . vel Dtinens . qui est in dioecesi Montens . de duxit nomen a civit te Dunis, cujus in Annalibus Flandriae meminit saepe I
ecibus Urictus . vertebatiat, inquam . inter Praepositum Atrebatensis Ecelesiae . de Ioannam Byhantinam comitem Flandriae , quae sua sibi esse asserebat eonferendi in Ecclesia Atrebatensi sicerdotales praebendas sex, contra dicente Praeposito, & ea tum collationem ad se, non ad illam pertinere allerente . Etiam latet, aut foeminae ius concedendi praebendas habere possunt, tanquam patroni patronaeve e etesiarum , in quibus praebendae fundatae . de constitutae
sunt . quod de de hae ipsa comite Flandriae significat cap. vit. ins de rances. praes. In hae vero causa a Romano pontifiee datis sudis thus Episcopo , de Decano Atrebatenis, de Abbate Dunensi desidetante Praeposito , qui Decanum te stimonio in ea causa ferendo , tanquam gnarum totius rei , super qua litigabatur, quam judicando aptiorem esse di cebat . propter inopiam probationis, quia alii non erant, qui ea de re testificari nollent, quam incanus ipse , de alius quidam, merito in locum mea ni substituitur Abbas Ursicampi. on appete d Gurthampi, qui est in dioecesi Noviodunenu . de uterque Abias Dunensis, & Urseampi ordinis Cisseiciensis. Rescissa autem est suspensio Praeponisti . qui lapsensus fuerat a donatione earundem sex praebenis darii in sacerdotalium, suspensus . inquam , post appellationem a se interpositam a iudicibus delegatis . eo quo L non admissisent supradicti Praeposti laetitionem . desiderantis . aut illos judices, remoto Decano, de causa cognostere , aut Lmnino non cognoscere , quoad alium iudicem in locum Decani Romanus Pontifex subdidisset . quae est decisio h ius cap. Ait, praebendartim sacerdodalium , quia aliae sunt
sacerilotales, quas soli sacerdotes obtinent cum onere i eiendi sacra et aliae non sacerdotales , quae illo onere solutae sunt, aliae item integrae, aliae dimidiatae , aliae majoris emolumenti, aliae minotis, cap. E . de praebend. in d. cap. II.
AD CAP. Si si ea,v. XLI. de CAP. Albericus. XLIII. S Equitur c. r. cui adiungam etiam interpretatione
c. 3. quoniam ad idem spectant. Pertinet cap. i. ad dioecesim Sabinensem , cujus quidem dicereseos Episcopus non discedit a latere Pontificis Romani, discedit semper ah Ecclesia sua . cui tamen re eam rem quasi vicarium praeficit, 'uem vocant utredominum e ipse est dominus. omnesque Episcopi domini, unde vox ista e I e domne benedicere . quae dirigitur ad Episcopum . qui praesens adest, de hoc jam ante clicuimus in eap. as. si de judie. Ilias
464쪽
instriptione . eas. nee dominas ille sudex appellatur lu- A quaestione , quanti Possessiones essent venditionis tem deae Sabineias. Cum autem in ea dice la quidam fundas Hie . admittendi ellent iidem testes . qui priori ruditio
sent Ecclesiam S. Nicolai nullo sibi retento sure patronamtus , ne perstet husus munificentiae memoria, atque pro batio , presbyter in ea laesesia constitutus. superstites praesentes. de scientes huius liberalitatis desiderabat auis diti. eorumque testimonia in literas reserti . quod Pontia
sex annuit in hoc cap. ut ea vit. s. Id intit siue non comest. de usus recepit, eamque rationem conservandae memoriae rerum gestarum . de transiere dae ad polleros vocat examen ad futuram, de aeternam rei memoriam . verum exugit Pontifex . ut qui ita fit tessium ex scripto commentam rius, sat denuntiatis quoque ex seripto, & praesentibus, si adesse velint, taesesiae fundatoribus. vel heredibus eorum. Eadem ratio servatur in eap. I. cuius interpretationem- - huic cap. eons ungam . Si ex non scripto pronuntiaverit B non sit cadem causa pollersor, in quam rursus admittuna monachis producti erant apud Romanum Pontificem a. Dubitationem iaciebat publicatio eorum tectium, quae rata erat, ut posui . At quia non eadem quaestio pti ris judicii fuit . quae posterioris e illa enim de circunsscriptionc . haec de pretio vero . de iusto venditatum possen Donum, quasi in quaestione. sive articulo novo . recte deis
sinit Pontifex, eosdem testes ploduci, & recipi posse, ut cap. 1 . I s. as. O s s. p. AD CAP. tam Di iva. XLI P Roponitur in hoc cap. alius casus , quo etiam poni ut licationem iidem telies rursus admittuntur . si Ecclesiae Capitulum inter virum, de uxotem divortii sententiam , ne pereat huius rei memoria, quia religiose com servati maxime liberorum interest, quos pollea vir cream verit ex iusta uxore. testes, qui judicio interfuerunt, quod fecit his Capitulum, audiuntur, de interrogantur, torti in que uicta in publica monumenta rediguntur , ces tinavire examen a futur. Et inde obiter notandum. de causa amat timonii tetinendi . vel dissolvendi Capitulum ecclesiae Episcopalis eos noscere posse . vacante sei licet Epise pati ut Hostientis supplet recte hoe loco. Idemque H ilientis negat esse verum . quod hinc Tanctedus. de Rer nardus colligunt. in causa matrimonii sententiam dictam valete . etiamti ex libello. sive petieulo recitata non fuerit e cui quidem Holliensi etiam hac in re subscribo . non tur . de prior, in qua sam admisti, de publice evulgati sunt. ut puta , si cum quaereretur de contrahendo matrimonio, an stilicet contrahi possit inter aliquos, testes producti sint, iidem ei iam post publicationem . si matrimonio iam contracto quaeratur . an jute contraitum , testes producinossint, quia alia quaestio haec est, issa de contrahendo rhaee de iam contracto . Species est esusinodi e tam agere ivr de matrimonio contrahenda inger asqvias, si istitim ubesse
inter eos cognationis Impedimentum per undecim . vel duo
decim propinquos, eosdemque juratos probaram fuerit , p itere, ii testes sunt. qtiam qui pos contractum matrimonium ob ea in proximidaris tum a res randa ipsistramur , idtion se iUtim , videlicet si es in hoc posteriore sudicio ' simiaiores illi. prioresqtie lectes idem affirmaverini r qtillus. qua ratione ille nititur , qui vetita huius cap. manifesto et inquit, in b, c a non potes obsiti exceptio . s nois parier calumniatur, sed quia non in causa matrimonii tantum sed etiam in qualibet alia causa idem statui potest Capitulo iudicante . qui Senatus Ecclesiae dieitur a D. Hieronymortiam si illustiis judex verbo sententiam dieit definitivam, interloratoria enim msuslibet sudicis verbo fertur . non seripto. At resulariter definitiva serapto sertuti verum. ut dixi , excipitur sudex illustri dignitate praeditus . quiverho sententiam dicit. Et si iudex illusit is, cur non etiam sitabit senatui Eceleliae verbo definitivam sententiam dieete 3 De illustri judice ploditum hoc est in s. r. C. de seni. experit recit. de a Cassiorem in formula praesecti praetorio r Uerbo , inquit. Avienetiam didi . quid est, quod non habeat commissum euitia est ipse sermo sudietum p
AD CAP. cum ratio. X L II. CUM hoe cap. conjungendum est e sem insiue Les vetid. Abbas .& monachi S. Martini viter bientis , qui sunt Cisterciensis ordinis . adversus cives quocdam Viter bienses . quibus vendiderant possessiones quasedam . egerunt apud Romanum Ponti rem actione ex vendito ad reseindendam venditionem , ut L E. deposmetunt hoc modo , quod dimidio minoris eas possestu nes vendidissent . sive quod in venditione eircumstripti fuissent ultra dimidiam iusti pretii . quo in iudieio ab utraque pane testes producti sunt et ex parte monachorum. qui dicerent simpliciter non redditis musis eirscum scriptos illos esse ultra dimidiam susti pretii r ex parte vi, blensum civium , qui dicerent longe seeus . Et P
Pontifex jam eorum testimonia didiceram . Hi se non iam eorum te Iiimma pia levia fuerou . qMod idem est. In Me erum . i quit. non in hac causa. Nee enim speciale est in ea uti matrimonii. quod gi. volunt tamen . ut post puhlicationem iidem teitca admittantur . Hoc, ut dixi, volunt , non mirinus salso , quam quod in e .prox v.in causam matrim nil speciale eme . ut semenitia definitiva ex non scripto nuncupari possit. Sed in hoe certe rata . ubi scilicet alia causi est . dii qua iidem testes producuntur . puta si prior de contrahendo , postcrior de iam contracto matrim nio suerit, nihil vetat, etiamsi quae in priore dixerunt publicata fuerint . eos audiri in posteriori . Speciale quidem hoc est in causa matrimonii. ut propinqui sint testes idonei, cap. s. Ap. cap. EA desistis Eb. quod eum isto coniungendum, est , can. I.s s. quaest. S. cap. i. de consang. eras a. in quarta tollecti que , sed non etiam speciale . quod glossae adserunt, illud est . ut poli publicationem iidem testes in eadem causa admittantur . Quod desideratur in pti pio huius cap. replere licet ex eap. go. ins de detis. ruod etiam cum isto conjungendum est . Et ita explicanum est hoc e. q.
AD CAP. constitus is . XLV. Q Uod didicimus Ap. ex tap. 33. ct s . excommunicationem instigi iis, per quos fit, quo minus in litibus
testes exhibeat pars altera,cuius interest exhiberi eos& exaudiri. Idem habetur in Me ea s. quod item habuimus in cap. igvi p. eos. qui de rei qua de litigatur,testes in- inspectis diligenter . ut ait, vite stilanistin publicas que , uti u terrogari possunt, non ideo minus interrogari. & iniet.
seti solet . ante tem judicatam, pronuntiavit ei reumscri- - . : a c
ptos monachos videri ultra dimidiam justi pretii e & ideo suxta l. r. c. de r'scind. venae aut restituendas venditoribus pollessiones esse . ac vicissim rellituendum emptoribus pretium . quod solverunt , aut supplendum, quod j ilo pretio constaret diluisse venditionis tempore . prout emptores elegerint . aecapsen. Unde orta est alia quaestio, quanti revera possessio es essent,venditionis tempore . . in qua . qui ab utraque parte producebantur testes iubet Pontifex recipi ab Episeopo . N Archidiacono vitethit imi se legendum, quae civitas vicina Uiterbo in Thustia.& causam audiri, ac deinde omnia testimonia . & acta ad se remitti . Inde etiam suborta est alia quaestio , an in hac rogationibus respondere . quod jurmurando adacti suerint ne illud deserrent . ab uno scilicet ex litigatoribus , cuius maxime intereat eos tacere , & non interrogati enec enim huic iurisiitando standum esse e idem hebetur in Me eq. di eap. pen. ias. de acetisset. Et iam hoc additur in hoc cap. Archiepiscopum Surrentinum limoniae reum postulatum suspendi ab osticio Episcopali, seu Pontificati . nisi curaverit cognatos suos , qui impedimento sunt . quo minus accusator telles, quos habet . producendos in eum. ab audacia. & temeritate se omni temperare, quia prohibere eos potest . & non prohibendo elimen facitiuum . M. C. de noxia. act. vox est in canonibus frequentistium , non carere scrupulo societatis , de consensionis
465쪽
86y In Tit. XX. De Testibus, &c. Lib. II. Decret. 8 o
oecultae eum , qui manis clio crimini desit obviare , eam satientia SA .distine .ean. error 8s. dis . can. quod potiat dis . . s. can. Maeligere r. D. I. cap. . inf. de ument. excomm .
Addit ut etiam in hoc cap. hare ratio suspendendi Archiepiscopi ex L pen. c. depositi . quia iniquam se litem fovere ostendit . di experiri debet iudicis auctoritatem a se delusam . qui adversario iubtrahit defensionis , de probationis
copiam . Qua ratione etiam utitur in cap. fit. seq. Et est similis sex apud Platonem ia. tas me rna praedire,
his Ma v Ela . . s. rvae, &c. id est, s quis aliquem prohibuerit in judicium vehire, MI Ustim . vel tectes , di subiicit demum poenam . quae nee deeti in jure civili et extat enim tit. ne quis eum . Di in ius votartis est vi eximaa. Id quod produci etiam potest ad testes vi exemptos.
Controversa, de qua agitur in Me e.sult inter Annam
sororem Marchionas Mishensis, de Othoeat iam Principem Boherniae , qui de Primis aus dictus est. Hic cuin duxisset Annam uxorem . diuque in matrimonio habuisset, creavissetque ex ea liberos, postea repudiata ea , d xit Margaretam sororem Ducis Austriae , quod Munstellus narrat hiae eap. congruenter in B emia lib. s. ctim
graphiae. Qua de re cum Anna querelam instituere vellet apud Pragensem Episeopum i qui in Bohemia primus est Episcoporum. & hodie Archiepiscopus est ex insistuto Caroli Im Imperatoris, de Clementis UI. Pontificis Romani , prahibita est a satellitibus othoeati ad Episcopum imgredi r Idemque Epistopus coactus ab eodem tali aro alia inaudita inter eum . de illam divortii sententiam tulit . quamvis jam ante illa appellasset ad Romanum Pontificem , quod ei non pateret aditus ad Pragensem , de ad eundem Romanum Pontiscem et rursus etiam provocavita divortii sententia. pontifex autem judices dedit sive det gavit . qui de causa appellationis ecignos tent. a quibus cum Bohemus appellasset ad eundem Romanum Pontificem,
de ipsi iudices delegati nihilominus in causa prooessissent, di testes productos ab Anna recepissent i Pt inceps Bohe- motum tellium productionem nullam esie dicebat. quasi sactam post appellationem legitime a se interpositam , quo genere plane desierant esse sudices . de quasi factam ante litem contestatam, contra regulam tituli, in lite non conlectata . St. vel eo maxime quod Princeps diceret se non ab- suisse per contumaciam, quo scilicet casu tolerari potuis , set receptio testium ante litem contestatam, ut ca v Leod. iit.& ca 3 . Ap. Me iit. Contra Anna dicebat necesse esse B emo, etiamsi res non ita se haberet. consteri . litem Disie contestatam apud Episcopum Prageniem . cujus seu tentia nitebatur . alioquin ea niteretur frustra . Et his suidem confesso, consequens erat , apud iudices delegatos in causa appellationis . cum in ea causa Mevasaviat agi possit, aut a si potuerit etiam Bohemo absente per contuma cum . l. 2. illud , cde te oppeli. non fuisse necetariam in causa appellationis litis contestationem . su ere litis contestationem factam apud Pragensem Lyiscopum . cujus sententia cum niteretur Princeps Bohemiae . necesse erat eum fateti litem fuisse eontestatam apud Prasensima , alioqui sententia divortii non valeret . dicta scilicet ante litem contestatam. At Rohemus dicebat, se paratum esse purgare contumaciam, si quae subesset, aut argueretur. atque ideo neque se repelli ab agendo debere, neque
telies a se productos a testimonio perhibendo. Ad haee omnia Pontifex mandat Magdeburgensi Episcopo , de Praeposito Salisburgenti, ne legendum in inlcriptione , ut
testes utrinque productos recipiant eosdem, vel alios, veletestes, quos duxerint producendos super his , quae hoe in negotio gesta sunt , vel a Pragensi Episcopo, vel aposierioribus judicibus delegatis , praesertim cum testimonia eorum . quos Anna produxit, publicata nondum suerint . nee renuntiaverit etiam ipsa ampliori ploductioni testium t Nam lmst publicationem . ct renunti tionem iidem, vel alii testes in eadem causa non admit Iodi III. Tv1
A terentur . Novel. de lectibus, cap. II. Em 3 s.fv. Haec vero Cmnia . ut narravi in controversia hac pro cisust . sane non sunt expressa in hoc cap. Caeterum ea concinnavi pa tim ex antiqua Decretali. quae extat in quarta collccti ne . eodem tit. partim ex alia eademque . quam legi in
regis to Innocentii III. Proposita enim suit in duobus lo.
eis. de utroque varie. de imperfecte . ut plerum 3ue Oinnes Decretales decurtatae sunt, verum alia ex alia sarciri& repleri potest. Illo autem lora hujus et sed a fasellitibus eicdem prohibita . intellige eiusdem Principis Rohemiae , ut Hostiensis , quod di in antiqua Decretali ex prensum eli. Male vulgo interpretantur. riti dem Brageos Episcopi . qui sane satellites non halret. Satellites suntia, . sive ili'tores , custodesque corporis .
AD CAP. Iicet ex quadam. x L UII. CVm erant olim amnitatis, & cognationis ratione
vetitae nuptiae usque ad septimum gradum . non immetito in caulis matrimonii . in quibus quaerebatur de cognatione sive a trinitate coniugum , aut si tonsorum vel speratotum . tellimonium de auditione recipiebatut . cap. r. de filoc fusci ex Iec d. xvi. in prima colle ctione . eap. I. de consanguin. er asinit.ia quarta collectione .can. de parentesa 3 s. quaest 6. cap. s. - ti . Quia plerunque non nisi de auditione tellimonium tellis , qui in ejus nodi causa proferebantur . set re poterant. Non poterant scilicet liquido dicere se vidisse . aut nivisse , proptet brevitatem humanae vitae . sed poterant tamen dicet e se a duobus, aut tribus ex major ilius suis fide dignicsimis audivitie , sam diu accepisse , didicisse cognationem inter sponsos, vel consuras intercedere . me igitur , ut ait in princi h. c. necessitas extorsit, ut de auditione testimonium reciperetur, quod vix ferret brevitas humanae vitae, ut testificari quisquam possit de visu , vetacria seientia . At hodie Coieilio Latera tensi habito sub Innocentio tertio prohibitione nuptiarum coarctata ad quatis tum gradum, ea gen insile conses assin. coarctatur quoque de auditione teli imonium. Vix enim admittitur, praeterquam si conjurati dederint plures: unius testimonium semper reprobatur, de plures sile . dignitate, auctoritate praestantes , horaque rei homines , ut L cap. q. v. distinete . de enucleate designatis gradibus cognationis, vel otunitatis. ut dictum et eap. r6. o M. Ac praeterea . ut hi additur . resis cantibus i Udem se aliquos ex ea congnatione . vel uno quodam graduum praedictorum quasi inter se cognatione sunctos, vidisse familiariter vitam agere . Et haec est summa sententia huius capituli
Post publicationem tellium , quod jam saepe diximui.
ait, non tute desiderare ilium . qui illos testes pio duxit . ut iterum interrogentur, nisi ab initici ante publieationem, cum Pollularet eos super certis articulis auditari . & interrogati, vel dolo malo . vel culpa judicis id fuerit omissum. Nam super miculis omissis, quasi super novis recte interrogantur, eap. I . Iv. d. p. Articuli eduntur, & proponuntur ab eo . qui testes producit, super quibus cos interrogati vult, deinde interrogantur a iudice. At si super omnibus articulis interrogati fuerint . sate post publicationem denuo non interrogantur, nisi ex meio judicis ossicio . ubi obscura eorum testimonia
sunt, cap. s3. ins Sin veto quidam articuli omissi suerint a judice, de quibus commonefactus suetat ab eo, qui testes oroducebat, super his eos interrogati iterum etiam post publicationem testium postulatu estis . qui ediadit articulos necesse est. Olim interrogati testes solebant etiam ab adversario ipso . vel patrono . Asconius Pedianus in Miloniana e Tectes, inquit, interrogaverunt Cicero .
M. Marcellus, o Milo ipse, qtii accus aruae .
466쪽
- A rep Compromisso , sive arbitrio opponitur iudicium oris dinarium .
CV M esset lis quaedam in Hispania Tpiseopo Burgensi
cum clericis Ecclesiae S. Mariae de Toris . scribendum cum Z. idque resem , ut coriiuatur . quae quidem lis coeperat ab antecessore suo . qui nisce eleticis ahnulerat poli
essiones quasdam . de jus liberum sibi optandi Ipiscopum
sede vacante. At cum testes productos a clericis novus
Episcopus Burgens, eae cepisset, & iesutasset, quaeritur, an amplius, etiamsi quae alia se habere dicat . quae testibus Ciuiciat, eos refellere . de refutare possit . Et re Undet Pontifex , posse , productis aliis testibus e Telles testibus refelli posse ex utraque parte . sicut seriptum scripto. I. g. c. si minor se major. diae. isen. c. d/ eonin seiptitit. Leeneras- Bier, C. de non mire ei. Testes. inquam, testibus reselli posse semel. & iterum . non tertium e alioqui nullus esset litium finis , nullus calumniarum modus . Tertia igitur refutatio tinium improbatur, cum tamen trium testum productio in eadem causa non reprobetur, cap. II. in pen. hoc rit. Nom de testib. tertia testium refutatio , ut puta , si primos secundi refutarunt . de secundos tcrtii. tertiorum refutatio non recipitur . HIc est sententia . Ricte mitem testes refelli. & resutari etiam post publicationem didicimus.
Ap. cap. I. cum tamen post publicationem iidem , vel alii non procucantur . rae quo apparet quanto interv in distet ri probatio a productione. Ad hoc ea p. valde stertinet caput a. eod. IlI. in d. quod adduxit glossa , ex qua illius capitis inscriptio testituenda est. Nec omittam , quod est in antiqua Deerelati . Episeopum Bulgensem suisse prote- C statum . nullius momenti esse receptionem testium a cleri cis productorum Episcopatu vacante. de re lesia Bulgensi inde senti . Quod & confirmat idem Pontifex in capti I. insne ed. vae. aliq. ivnovet. quod seriptum est ad eundem L piscopum Burgessem, S absque dubio cum hoc cap. con. sungendum. AD CAP. Traesentata. L. Imer Archidiaconum Suessonensem. de Capitulum S. Petri sucssionensis orta est controversia de surisdietione . quis in ea Teiaesa s.Petri se habere ratione Archi liaconatus sui Arehidiaconus contendebat. Archidiaconatus digniatas ouil usdam in locis tribuit sutis lictionem, ut cap. Id p. Dde et c. Archidiae. Tres autem arbitri electi ex comptomisso partium sniendae controversiae, qui recepto arbitrio te sis Lias Diisnque productis, receptis. Publicatisque , cui eo rem saeiaudiissent, ut sententiam serri oporteret. accidit, ut unus ex eis arbitris mo, cretur, alter vero fieret At-chiepiscopui Ebrretinensis . Morte. I sacerdotio solvit ut compromissum . de arbitrium . ita ut solus is, qui superest non copatur sententiam dicere, hirem si tinus. s. t. aran dini vemus, I. fatersorio. l. arbiter Calendis. de recep .arb. e .pen. Iul. de est e. itidi et g. Itaque soluto compromisso da. ii , sue delegati sunt sudi es a Romano Pontifice . qui haede re disceptarent praepositus Remensis, de Canonici duci eiusdem Ecelenae, apud quos definitur in hoc cap. testes prodi Hos coram arbitris quamvis eorum testimo ia albi tripuhlicaverint, adversario. contra quem saciunt , non re- Leppiente ea , in sudicio iterum produci posse salvo jure ex cepi sonum opponendatum testibus, testimoniisve iis, contia curis faciunt. quae definitio tota ducta est ex Lyem C. eod.It sane s aete litem contestatam iudicio summario, ut v canti producti tenes, postea in iudicio directo, de plenario iste contestata iterum produci poliunt super eadem re . etiams publicati ante litem eontcsatam fuerint, eap. 38iti cur non de producti in iudicio compromissario recte proadocuntur in se quenti rccto, de ordinario judicio . maxime
consentiente eo, contra quem faciunt, ut hie propon timicui datur optio ex El. yen. ut vel eos testes recipiat perm-d , atqDe is in sudi. in oldinatio testimonium dixissent. vel
consciviat iterum in iudicio ordinatio tesimonium dice- AD CAP. Nuper nobis. LI. Tquitur in hoc eas'. ii. quod seriptum est Tpiscopo o Molinens s sie conigenda est inseti pilo ne religiosorum quidem virorum . veluti Franciscanorum . aut Dominicanorum . qui se res ei os . non monachos appellari volunt, ne eorum quidem testimonium recipi sine surejurando , sciit nee monachorum . cap. 3s. Ap. Loquitur hic de Trani istanis, sive fratribus minoribus, ad quorum aemulationem alii se appellarunt Minimos. In quorum quidem Minorum ordinem cum se temere injeeisset presbyter quidam , ab eo mox poenitentia actus resilierat intra annum probationis, intra annum io satio ae . de quo in c.ad apo-yoscam , ct cv. ex parte , ins de regularib. can. I. O L. II. quas .r. Cus e fratrum Minorum. ut loquitur, qui vulgo Guardianus dieitur, te pere Gardien . contendente eum
Ires , telum jam voto se . & prosessioni illius ordinis ad
rinxisse . idque contradicente presbytero . probante per fratres ejusdem rardinis . insutatos tamen . de dicente etiam eodem Cullo se, secundum regulam ordinis, quod erat sal- sim, & impium , fratres minores surare neque msse. DE-que debere . Qua piopter definit Pontifex in hoe capit. fratrum minorum testimonio in fraudem alterius, sine tu rejurando credi non D rtere.
AD CAP. Venerabis. LILEX hoc c. intelligemus . qua ratione, & via utatur Ro manus Pontifex, qui hoe jus sibi vindicat solus, cum
quem censet in numerum Sanctorum reserendum . atque
ideo memoriam ejus quotannis sancte colendam . In Cotisopitensi direces , quae est in Britannia minore , in Aremorica , qtii s arrecte cornovat Ie . Maulicius quidam fuit Ahhas monasterat L Maiiae . se habent veteres libri . non. S. Martini. Cisteretensis ordinis . per quem cum Deus multa edidisset miracula . quae utique selius Dei sunt opera contra naturam mirabiliter edita . non hominis opera. non Daemonis. Daemon, aut tinnio mira . aut mirabilia , etficere potest , miraeula solus Deus . vel per se . vel per homines. Cum itaque per Mauricium Ahbatem Deus multa miracula edidisset, in hane venit opinionem . ut vulgo haberetur colereturque pro sancto , 5e vivus, ae mortuus,
atque monasterium commutato nomine ex nomine ejus duceret nomen . diceretiirque monasterium S. Mauricii .
non S. Mariae, ita ut vita defuncto ad sanctitatem nihil videretur deesse, quam ut auctoritate Romani pontificis i ferretur in Divos. Qua de re rogatus Pontifex a Capitulo Cori septiens , S a tenerali capitulo Cisteretensis ordinis . N ab Abbate praecipue. S monachis eiusdem mona stetit S. Mariae. mandavit primum Episcoim Leonenti, qui est etiam in Britannia. & Abbati S. Chaldaei de Landou necΚ , qud est recor a tird M, . ut est in antiqua Decre tali , quae extat in quinia collinione ncindum edita , ut invitam . de miracula a Deo per Mauricium edita inquire tent . Hi peracta inquisitione rescripserunt Romano Pon tifici . quae per tesses juratos cognovissent. At quia ex
eorum rescripto non liquebat, an eos testes sigillatim interrogassent, quod utique necesse est, sigillatri nempe. id est . ivr se singuli, non turmatim , ut interrogentur, cap. in viisitionis . ins de accusat. eap. a. de lectib. in crap. 2. g. er eod. iit. quia etiam ex rerum lit ris non liquebat an exacte de cireumstantiis sngulis. it portet. tap. .stit. testes interrogassent . ideo tam timer hoe nepotio dilato eadem de re Pontifex Romantis iterum quaerere jubet Epicopum Coti septiensem . .& I piseopum Treeorensem . de Abbatem S. Crucis Caron pares lae . ut est in antiqua Decretali, in inseriptione antiquae Decretalis, quae confirmatur libro stati Ponistisa
467쪽
8 3 In Tit XX. De Testibus, M. Lib. II. Decret. 8 g
liscis . simul & emendatio superavit monalictii s. Mariae. Apro LMartini. lubet, inquam, hosce tres de vita in miraeulis Maurieti quaerere, iterum auditis, , diligenter examinatis tectibus ad mitaculorum fidem saciendam . vii que anteactae ea sitatem productis ab Abbate, de mona-cnis q. Mariae . sive . ut sam vulgo loquebantur, S. Mauricii. Et eleganter Pontifex Romanus tutius esse inquit, dia ligenter, de iterato de eadem re imuirere . priusquam quis cooptetur in divorum numerum . vox est de via collecta, sus sertur primus auctor esse D. Augustinus. multotum quasi Sanctorum corpora homines venerari in terris. quCrum animae craciantur in inseris. Nam quandoque evenire posse, ut Ecclesia aberret in consecratione sinciorum O. quam vulgo canoni rationem vocant. stolia affirmat aper tissime in cap. m. de re . O ven.fanet in s.
Q Uod est in hoc eap. id iam tradidimus in cap. p. testes
semel interrogatos, denuo non interrosari, nisi tam eonfuse, vel obscure testimonia dixerint . ut ex eo
rum dictis liquido , quod in re est erui non possit. Hoeenim casu officio judicis congre it, ut eos iterum interim Iet, quasi nee interrogatos . Nec enim interrogatus esse rit interrogationi respondiste videtur. qui obseure resim diti vel ambigue. ut incertum dimiserit interrogatorem . . de aetate . s. nihil . de inferri in tur. fac. Nec quo minus ex hae causa iudex intert et iterum . nihil Oiscit apertu ra . Ad lectio attestationum , quia non apertura sola . sed publicatio eorumdem testium . vel aliorum receptionem, Campedit.
IN omnibus causis civilibus , de eliminalibus reprobati.& rejici testes, qui intimes sunt ipso sute, veluti eam natos judicio publico . in absoluto est, cap. r. Ap. cap. . ai N. La. de senat. L . I. lege, i. i s. D. Me tit. Sed de ii reprobantur , qui ipso sure infames non sunt. id est, ex edicio praetoris, quo continentur omnes infamiae eausae . Sed
qui re tantum ipsa , id est , turpitudine vitae pristinae di
timati sunt. de opinione hominum , quod & hoc cap. s . probat. o cap.vli. Item ii etiam testes , qui turpi iudicio nullo damnati sunt, reselluntur, de repelluntur . si quod Deis adversatius, in quem producti sunt. crimen Ohjkiat, in
quo adhuc volutentur, de permaneant, idque testibus convincat . Nam S hoc necesse est, cap. I .sup. cap. I. ins de excepi. Crimen enim , quod jam abiecerunt salva existimatione , objicitur frustra , crimen cuius poenitentiam er runt . cap. per tuas, i q. de Mon. excepto crimine periurii, ut hie proponitur . videlicit si in alia causa quandoque pejerane probentur. etiamsi de periurio illo damnati non fuerint . tap. . hoc tit. can. quicumque 5. quaest. i. ean. si quis convictus .eean. parvus I r. DU. i. Quod tamen ita procedete dicendum est in actionibus civilibus tantum . verum in actionibus eivilibus quibuscumque , etiamsi non tatem, sive quanti interest, sed poenam persequantur ex de licti eausa . At in eriminalibus actionibus, seu aeeusatio
nilius, quibus potissimum agitur de publiea vindicta , li- rcet in iis plerumque praeseratur is, cujus interest , testes
omnino reficiuntur . quos adversatius probat crimen aliquod eontraxisse , etiamsi ab eo crimine jamdiu destiterint
auteactae vitae acta poenitentia . Quae est sententia valde notanda hujus cap. Et reliciuntur quidem tantummodo, mon etiam ex ea re sola infamiam incurrunt. licet probati fuerint elimen aliquod admisisse, quia de eo eum eis non jure , de ordine actum est instituta actione . sed obiter per modum exceptionis , par nianiere de reprache . Exceptiones quantumlibet famosae , quae objiciuntur testibus. qui damnati ex ea causa non sunt, non faciunt eos sum ius, i. eiti de his. qtii not. injam. cap.a. de orae cogn. cap.
13. de res d. in prima collectione. AD CAP. Tenuit. ct Vr M. CAp. penultimum , quod totum translatum est ex m. vet. Justiniani, jam exposui Dp. cap.rs. Porro in cap.
ultimci ostenditur, reum criminis postulatum, etiamsi nondum confessus, convictus, damnatus . atque adeo ipso jure infamia notatus nondum si . hoc ipso , quod inter reos relatus est, nulla in causa esse recipiendum in testem et ex ceptis , ut ait , certis eriminibus . veluti crimine simoniae proptet immanitatem hujus criminis. eap. tanta. cap. pen d non. cap. i.de te hh. in d. de crimine laeta mascstatis, cap.
Iit i. iusta de simon. quia in his criminibus, qui ipso jure
in ames sunt, admittuntur, Dap. tanta, ct cap. Iicet. Ivo Carnotensis in epistrila eo. Cum in aliis acci rata sis aecv- fatorum O tectium innocentia quaerat r. ad insidia asionem tu sae en simnniacoram etiam infames personat ad iii . Exceptis
his atrocibus criminibus, de diseriminibus reus delatus etiam ante sententiam a testimonio repellitur, quod testem
oporteat non tantum infamia . sed di suspicione vacate , e. t. ins de excepi. c. non est credendum s. q. ii. ean. testes r. q. . Nam At eadem ratione, nec qui in iratu alicujus criminis est ante sententiam . de eam quidem absolutoriam Halium accusire potest, L neganda, c. de his, quil ace. non possNec, ut ait hoe loco , ad ordines Ecclesailicos promoveri . vel ad alios honores quoscumque . l. reus . de mun. Ohon. Hid est finis hujus tituli. Hostiensis tempore, quo nondum erat editus Sextus Decretalium e extra hoc voluismen pleraque circumserebantur Gregorii Constitutiones, quarum unam libri quidam positam habebant in extremo
huius tituli, & liber etiam ipsius Hostiensis , eamque ideo
ultimam sacit Hostiensis, atque interpretatur . quae tamen hodie eum extet in eap. I. de testib. in g. in illum locum
rejieienda est. Lli autem illa Constitutio de sequeste . iiisve mediatore timoniae committendae inter aliquos. quem ait, si nihil acceperit. propter immanitatem husus eriminis,dmitti ad testifieandum sis moniae probandae causa , contra quam videatur definitum a Iusti manci in Nov. de rillib. s. an am vero . Mediatores, sive satae r a. dicuntur seque- illes . interpretes, conciliatores sceleris.
HUJUS ego tituli non ut consuevi singula rapiti
sigillatim , sed simul omnia permixtim explieaturus sum . quoniam ita res ipsa fert postulat que, ut faciam. Testium Quintilianus v s. e . .
duo laeti genera , aut voluntariorum , aut eorum , quibus sudex in publicis iudieiis lege denuntiare testimonium solet, id est , quibus invitis testimonium denuntiat , exceptis certis personis. quae nee publicis iudiaetis inviti pertrahuntur ad dandum testimonium . veluti cognatis & amnibus in cognatos . vel amnes.
t. q. s. g. is. D. de resib. In publicis iudiciis, inquam. inuitis testimonium denuntiare iudicibus , & accusatoribus permissim erat. Quod de Plinius indieat in epistola quadam ad Minutianum lib. s. quo loco iacit mentionem testis cujusdam . qui iratus . quod invitus
evocatus esset , omnem accusationem suo testimonio perturbarat, & exarmaverat, ut loquitur. In privatis autem iudiciis utraque pars non niti voluntariis testibus utebatur. Romana certe ecclesia non consuevit invitos cogere, sed monere tantum ad testimonium perhibendum Dro causae veritate, cap. I. O s. eod. th. in prima
collectione , cap. is. de re lib. in eadem collectione . eup. l. hoe fit. V inde e p. q. in fine . Ap. iit. prox. ait. tecternisnere cureris, non cogere, & in cap. i. Me tit. moneas. Q.
indvitas. verum in hoe ipso erum. i. O 3 . O 6. O s. di phnis. hujus L excipitur unus casus, si gratiae quis . vel inimia
468쪽
8 s Commenti Jacobi Cujacij 8 6
inimicitiae . vel mctus adversarii causa detrectet, de resu-siat dare testimonium . Hoc enim casu deficientibus aliis probationibus, leues cogendi sunt: si sint elerici, pra uspensonem ossicii , de beneficii . 3e tandem per repradationem , si e si laui, per censuram Ecclesia- sicam, ut e . E. Me tit. Caput i . loquitur de causa matrimonii et de sinis iter cap. d. de de capsa ei uili igitur . Trisio illo etiam casu in causis civilibus testes cogendi sunt, . ut dixi . id est , illo casu si gratia , vel odio. vel metu adversarii cohibeantur a dicendo testimonio , di des eiant aliae prohationes. His enim primus introduxit Justinianus . atque ita tandem coepit in causis civisibus ii vitis denuntiari lenimonium , exceptis cognatis . N amnibus . de aliis quibusdam, L is. quae est scripta graece, Ol. si qtiando . c. de testis. er rio ML so. eod. iit. Et hoc est quod ait in cap. s. in De , hoe iit. de rigoie humani piris testes passim . id est . in omnibus causis testimonium dicere compelli, & jurare consequenter tam in crimin 1sio hus , quam civilibus. De rigore, inquam , humani iuris.riam surc Hatificio monendi tantum , di pelsiadendi sunt veritati adserendae ne desnt , non cogendi aliter , quam si inopia probationum urgeat, de gratia . vel odio, vel metu adversae pariis a ferendo te imonio abster Teantur . Hoc enim casu . & in civilibus, de in criminaliabus causis testes cogendi sunt, etiam sure Pontificio . tam erici, quam laici , ut erum. vid. Od. tit. in prima collectione , idque probat evidenter rapit. s. Me ih. quod est de crimine falli, , cap. . quod est de crimine adulterii , des moniae . ci cap. tili. quod est de crimine conjurationis sive conspirationis a clericis factae contra proprium Epis opum . in cap. s. quod est de erimine insuriarum atro- Jcium clericis per laicos illatatum . Idem probat etiam
eap. 8. bustis iii. si conjungatur . ut oportet, cum cap. 33. p. iii. Prox. O cap. id. ins de ac, vi. O eap. g. ins de estnis. Hoc . inquam , probat. cum agitur de criminibus invitos evocari ad testimonium , sive de criminibus Uatur civiliter , sive eriminaliter . Non omnis actio de crimine est criminalis . d. cap. id. in me . s. penuit. Inclittit. de injur. Nam de crimine modo agitur civiliter . quo genere persequimur quanii interest nostra . Constituamus igitur . sive de criminibus agatur criminaliter , sive civiliis ter in proposito casu , de iterato jam saepius. testibus invitis denuntiari testimonium . Et hoc etiam ita decrevisit Uthanum Im in causa electionis Toletani Epicopi, Ho- ii sensa refert in ea rem hoc tis. qui de huius sententiae est assertor valens fortis e scilicet ut jure ei vilii ita de Iiure Pontificio in omnibus causis , vel civilibus, vel criminalibus telles supra dicto eam comiselli ad dicendum testimonium . Ae stire utando ad isti polle . Neque vero ab hac sententia dimovere nos debet illud e .pen. ex quo solo plerique statuunt, hoe jure in causa criminalibus testes nunquam esse cogendos . quod ibi ita sit seriptum . testes nominatim esse cogendos . si gratia , vel odio. vel metu a dicendo testimonio deterreantur . de urgeat pcruria probationum . praeterquam , inquit, de criminib. Ergo, inquiunt, ubi agitur de criminibus testes cogendi
non sunt. Prava collectio , quia non animadvertunt in
specie hujus cap. rem suisse Episcopo cum suo Capitulo variis de causis, de inter caetera de climini hiis quibus eam e litem autem inter se egisse , de inchoata irer procuratores , per quos conuat c ausam criminalem agi non . Dposse . l. Mei. c. tibi senat. Hi claris. cap. is. ius de accM-fat. In causa criminali praesentia opus est rei . de accusatoris . immo de praesentia testium . Nee enim sussicit tabella. aut testimonium quod dicitur, ut constitutum est in Nom de resib. Quia ergo inter eos lis clepta erat . cu jus varia erant capitula. per procuratores recte dicitur excipienda esse capitula criminalia , non quod de in cruminalibus eausis testes cogi non posiunt, sed quod lite coepta, de agitata per procuratotes excipienda necessarioahc a snt crimina . de quibus disceptari potcs praesentibus iis tantum, quorum res est . Ergo hic murus ahaeneus ello . non tantum in civilibus . sed & in criminalibus causis utioque sute supradicto casu , non temere testes esse cogendos et extra illum casiam commonefaciendos
tantum esse . ne rei veritatem vicultent . Quod autem Bernardus in cap. i. supprimere veritatem , de nolle testimonium dicere . delictum esie mortale , quod non probat bene , verissmurn tamen esse constat ex cap. rem eod.
iit. in prima tollectione, ubi id aperte proditum est , delictum esse mortale, non veniale. Id vero palam est . in omnibus eausa similiter delinqui suppresso vero , non minus , quam contra verum dieio mendacio . Denique
tam delinquo supprimendo verum in causa criminali . quam in causa civili . N husus delicti coercendi causa , . merito in utroque iudicio compellor ad veritatem adserendam , praestito , uti oportet, jurejurando . Et haec quodammodo satis sunt ad hune titulum , nisi de hoc notare velis ex cap. 3. manifesta evidentia , notoria ( male faciunt inter haec tria disi timen . quae ideo ut hanc diuinctionem amoliat . conjungob manifessa , inquam , evidenter notoria prohationem non requirete , vel aecusationem , vel ordinem sudicialem e sed ea tantum , quae manifessa non sunt, quae seis et negatio ejus . qui convenitur dubia . de incerta lacit . L tili. C. Pib. ad hier-gar. proclam. Sunt autem de manifestis ii miles loci complures . cap. q. ins de eo , qtii coeat. cons xxor. cap. a. de consan. Fnv. cap. tua . de cohala tire. o i. cap. EI. de juresvir. cap. s. itis deae, at. eam manifesta a. se est. i.
Lai. g. idem libro sertitas, de action. mp. APpius apud Livium 3s. Rem esidetilem tro dubia non illi quaerendam . M. Tullius in Acad. Nihil elarius , aus i strius ipsa evidentia es posse . Postis de hoc notare ex cap. xli. hvsurgit. eum , qui ab alio, in quem testimonium dicturus erat, jurejurando chni ictus eli . ne testimonium diceret. a iuresurando eiusmodi absolvendum esse sententia judia eis competentis , quae scilicet potius declarat absolutum, cum esse . quam absolvit . quia ipso sure absolutus est. cap. yen. inis de a Uat. Jtissurandum tale relaxari sulset. de e. q. hoc iis. quod in causa criminali , qua quis siminiae . de adulterii reus pristula tua , veniam iacit iurissurandi te i. a quo reus jusiurandum de non serendo testimo nio extorserat. Neque enim ideo minus compellitur in ea causa testimonium dicere . quin imo reus ipse perinde damnatur , atque si is testas in eum productus suillet,
quia non , ut ait, debuit , accis satori iniitunaenia subtrahere . quorum etiam apstellatione tesses continentur . ut ait i. i. de fide in iramene. Dicuntur enim instrumenta ab instruendo . l. s. f. tili. de Carbon. Hie. de causam itaque non intituunt minus saersonae testium , quam testimonia evel conventiones seriptae . Addit etiam in cap. q. ex . pen. c. de postulat. quod etiam usurpavit in eap. qs. Iuniit. Irom tam illum, qui ad vetorio surripit instrumenta , , quam qui palam ei advocationis, de de sentionis copiam subtrahit . satis asserte os en dete , iniquam se lavere litem , de a se delusam iudieis auctoritatem expetiti de bere . Non est omittendum . quod de testibus si nodalibus dicit ut in eap. q. hoc iit. Testes synodales , id est, ut si tim definiam , quinam iant is testes synodales , publice receptos, Ac probatos in si nodo provinciali, de constitutos quasi observatores , de custodes sive ara isti, is ae iis. quae serent dicerem ut ve contia decreta si nodi provincialis . Hos . inquam , iciles synodales, semel interrogatos causa matrimonii coram I piseopo , vel Capitulo . vacante Episcopatu scilicet, ut in cap. s. v. iii. proxis
non cogi iterum respondere in eadem causa coram iudicibus delegatis , nisi deficientibus aliis probationibus . vel nisi emereat quaedam quanto nova, de qua coram
Tpiscopo. vel Capitulo hi testes synodales , vel publici
interimati non fuerunt. De iisdem in altera parte huius cap. I. hoc constituitur . tametsi selecti semel. & probati in synodo suetint . postea tamen eos reprobari posse ex eausa infamiae . quae sobvenerit , quae irrogata eis postea suciit, si post infamiam it togatam inustamque ad testimonium vocentur . Istud est extra omnem controve
seni infames repelli a dicendo testimonio . si antequam ad testimonium dicendum vocarentur probati non su
lint , cap. M.Ap. sit. Irox. Sed & s probati non fuerint,
469쪽
8 In Tit. XIX. De Fide Instrumentorum. Lib. II. Decret. 8 8
ut ii . qui Dbliei. vel synodales dicuntur . ex causa infa- A salsi satis idoneum argumentum habet, eap.ε. Me titimiae subsequentis repelli posse hic locus ostendit . qui in
hanc rem est valde notandus . De iisdem etiam in parte tertia hujus cap. q. hoc habet ni, eorum testimonia non reprobari . si quid falsi eis per eriorem exciderit non data opera. non consulta opera . dummodo id consectio sive in eontinenti, ut ait . eorrexerint, di mutaverint: ex intervallo non esse correctioni locum a ex inietvallo seram emendationem esse et , ideo non minus falsi margui testimonium refutarique posse . quam si postea telis corrigere paratus non esset . Vt tacit satis ad hane rem
. s sese, et ad len cornei. de s f. di marinde crimine falli.
AD CAPUT I. de II. IN eap. i. ex libro secundo Epistolatum Gregorii I.
unde totum desumptum est , omnino se est legenis dum a Siscriptisam aualenticam non videmus . atit exemplaria c hie est addenda subdistinctio hoe modo) si seripetiram avt micam non videmtis . aut exem plaria , nihil facere possumus . Quod Cregorius primus seripsit de praedio quodam . quini commune habebat eum quodam monasterio . verum id praedium ab extra AD CAP. Accepi I. ITO Equitur in cap. q. privileeia monastili S. Augustio ni, quod unicum est in Angliae provincia Cantua rienti. quae Archiepiscopus Cantuariensis fassi innis mulabat, priusquam ea inspexisset, perperam ea insinulavit . quae nondum inspexit . Nam inspectio necessariaeli prius.& lectio, quae sitis etiam significatur inspectionis
nomine, I. r. s. exceptia . quemad. Iet . aper. & ut Quint.
ait Instit. s. Inspectio tua saepe fas m deprehendit, alioqui de-
prebendi, o eoaet i, qui potest. Unde di in c. iae .lit in E. collectione recte . Dierarem . inquit. Di rapiam fieri po-B fitilaviii his si idem hieri, estis injectis, evm eas argveret falsiratii ea causa , qtiod in narratione facti abrara sint. & ut cap. prox v. Inspectionem autem illam fieri oportet testiae adhibitis, quorum numerum etiam Pontifex definit in hoc e . . tit non sint, neque plus , neque minusquam duodecim. Et quia sententia dicta pro monasterio hae in causa fuerat appell. suspensa , vel potius extincta. appellatione facta ad sedem Romani Pontificis . quamvis consentaneum . & consequens esset etiam Romae privilegia illa exhiberi inspicienda a quia tamen id dii ieile . &periculosum videbatur propter longinquitatem itineris, ideo Pontifex eam exhibitioncm privilegiorum . & inspectionem fieri jubet in ipso monasterio, vel alio quodam to eo congruo , tuto intra diem certum. N cessante Archiepiseopo , nec Romam veniente . nec mittente procurato neo possidebatur . di eum ab extraneo possideretur , de- I ique sute suo monasterium ageret . ait, nihil se de Iure C reni flatis sui disceptandi eausa. sententiam dictam pro monasterii statuere svisse non oblato authentico instru- monasterio ad effictum perdoci . Pro monas leto die mento auctoritatis. N originis . neque authentici exem. plari ullo . Exemplati uti Iieet deficiente authentie L in iratidem . s. neqxe . de sine fim . vi in & exemplatis non minor est auctoritas . quam authentiei. si modo id publica manu conseriptum suerit, & iusiu iudicis , cap. via. ius hoe iit. Et retro authentici non minus per se interdum infirma vis . & fides . quam exemplaris . puta si testes, quibus communitum est authenticum, desietum esse in rebus humanis , vel si authenticum no i fuerit soarense . vel a P . avi ut lustinianias visat, id est, publice consectum resignatumve . cap. E. Me ni. Authenticum die imus, quod & originale dieitur. ut l. s. c. de diversr fr. eap. II. O vh. p. de probruion. cap. II. Ap. Me tit. Male piosae definiunt quid sit authenticum . fillud certe est . quam originale .
AD CAP. Ex litteris. III. IN hoc cap. 3. ostenditur, rescripta Pontificis, quibus
causee alselisus cognitionem , & definitionem mandat cetiis hominibus . non ideo esse salo suspecta , quod in natratione facti quaedam literae sint erasae . Hac enim in parte litura si qua sit . ea non vitiat scri inuram . Et arguis mentatur a privilegiit ad rescripta, iive mandata esus. modi: Nam si priviseetia . quae extra ordinem a Romanis Pontificibus cranceduntur , quaeque maloris sunt m
menti . non ideo suspecta sunt . quod in politionibus eorum in proposuionibus legendum videtur . vel ut vulgo, in possessio. s id est, in appellationibus possessim L mentorum num . quarum in iis privilegiis mentio fit. Si , inquam, privilegia non ideo sunt suspecta , quod in eorum 'sitionibus liturae quaedam suffusae sint . , multo minus
ob eam rem suspecta illa indinaria rescripta erunt, quae in narratione facti, a quo politiones privilegiorum non multum absunt . e. r. Ap. de lite contes . lituram aliquam . vel inductionem . vel superinductionem . vel superstriaptionem habent, quia, ut est in antiqua Decretali. quae extat post Concilium Lateranense para. eup. 3. Hi q. in loco non suspecto ea situra . vel inductio est . positio. Des . propositiones, narrationes facti lina non sunt suspecta . sed dies, ct Consuli nomina actoris, tei, iudicis,
haec sunt maxime suspecta. & in iis laeis suspectis lituia quod Pontifex hoe lino tiro statu monastetit, & eap. 3 fv. de testis. super parti Aseneven is Melesiae. id est . super libertate ipsus Leelesiae , vel monasterii. AD CAP. contingi. . v. DIximus in cap. praecedenti . inspectionem littera
tum saepe salsum deprehendere. At non eli igno.randum , inspectionem litterarum etiam falso tabliean eo saepe materiam instrueter Musdem rei saepenumero sunt effecta diversa , imo contraria , eadem res causave,
di calorem ciet , ct frigus: se inspectio saepe salsum de . prehendit, saepe falso fabricando aperit viam , L 1. s. quod nihil II diem . quemadm. Iesiam. aperiant. Et ideo in patefaciendis tabulis testamenti. & tibi earum destribendarum. potestat facienda est his , quotum interest . semper sup-ptimi oportet diem . , Consulem , ne quid falsi fiat . ut ait d.f. diem . ne quid praelato die fiat, ut t. t. s. editione . de eden. quod vocant, idiotismus . tin anatis date. Et hae quidem ratione constituit Pontifex in Mee . ut quoties inspectio , vel editio privilestiorum . qui.bus nititur monasterium , vel quodlibet aliud cornus , sive collegium , aliqua in eausa ab adversario de delatur, ut non omnes articuli privilegiorum edantur. & deseribant ut . sed ii tantum , vel is tantum articulus, qui ad is sim causam pertinet, ne descriptis omnibus articulis privilegiorum & integro denique contextu privilegiorum is vel indulgentiarum , vel aliorum quorumlibet instru quidam inde mali homines sumant mat riam fabricando , vel falso , vel litigio quodam . Malitiis hominum quantum potest obviam eundum esse . Reci tari quidem posse totum instrumentum praesente iudi-ee. aut super iitibus praesentibus bonis viris . quos iudex allegaverit. & praesente adversatio e sed non etiam defetibi, nisi quod ad causam proprie . de qua agitur. spectat, A quo solo usurus est is, qui eo nititur , ut I. I. s. edenda . D. de edendo. AD CAP. Inter dilectos. VI.
Hoe cap. etsi sit prolixum valde , longi s sellii: nam facilia sunt c
470쪽
proponuntur. & stitu dapha tamen, quia ut seleant sa- A nu subscriptum, eum famen, qui subseripsisset. & se scri-hricati . de deprehendi falsa instrumenta docti . Lis erat psilie inlitumentum in subscri latione profiteretur . Mox inter Archiepiseopum Mediolanensim , de Abbatem s. Donati de setis calendarum , ite appellatur in libro fi scali Romani Pontificis . alitet S. D nati de scinula . ut
e . . Ap. de sequestri posses. quod pertinet ad eandem lutem , unde de in antiqua Decretali modo hoc . modo illo nomine appellatur. Tt vero lis erat de praediis, de teristitoriis quibusdam . quae Abbas eum obtinuisset in polisse tio sudicio ex sententia vetonensis Episcopi . quod
etiam refertur in d. tap. i. postea vindieabat monalterio
suo instituto iudicio petitorio adversus Mediolanensem Archiep: seopum , qui ea praedia possidebat. quae Ah-bas . proprietatem monasterii nomine eorum praedi rum suam eis dicens . postulabat sibi restitui eum se abidem nutatur aliud in eo sententiae instrumento vitium, quod encautum, quo senificatur ardor cocti muricis, coctaeue cerae, ut l. pen. c. de divem reseri l. extra ordlinariorem , C. n. de extraordin. Pre sordidis maneriis bus. quod . inquam , encautum, qui ei te caehet de ebriaqua videretur quadam conspurcatum , de in etiam , ut antiquius appareret. Hae sunt artes salsariorum monachorum e nain hi taliam monachi erant . Ad haec etiam objiciebatur, eam sententiam dictam fuisse inter alios de testationes quoque sententiae insertas , suisse prolatas inter alios , quae ratio est optima , quia secundum regu lam iutis, res inger asos acta . alii Ga obsiet, alla obesse de hel . Res acta inter monasterium . & nepotem Luithaidi
ibus . Plobat autem proprietatem eorum ad mona- R non potuit obesse Archiepiseopo Mediolanensi . qui uersum pertinere vallis argumentis . sed debilibus satis di infirmis, quale est illud . quod sumebat ex locatione
eorundem praediorum facta saepius ab Abbatihus esundem monasterit . quod sutile est argumentum , qua ea res neque dominium arguit, ad protagionem . c. de loe. L ad pravitanem. c. de liber. catis. neque aetasionem civilem e quo in loco hujus cap. qui eli in extremo antiquae Decretalis . quae formis expicsia et t. perperam hi bet . etim juxta cauon rus f Iones ad prolationem rei
Wopria, fise ad defensio m non fusciat facta locatio . Rectius enim veteres pro cavi deas . habent legitimas. &intelliguntur illae d iis leges. quae incipiunt, ad prohationem , idem Abbas proferebat privilegium Luithardi Comitis quondam. Ae Epistopi Dcinentis, qui mona- postea litigavit cum monasterio Adversus privilesium Henrici imp. quod idem Abbas Pro erebat, i et in eo
satis idonea extarent vestigia i alii, tamen hoc quoque objiciebatur ex abundanti, quod ita conceptum etat illud privilegium , ae ii eodem privilegio Henricus confirmaret . de donaret eadem praedia supradicto monaste rio et quae duo eoasmare . de donare , quod notandum . simul commeare non posiunt. non poten scilicet . quod jam monasterio donatum est , amplius donari eidem . nia si esus esse deserit . s. M ita e . I Bit. de action. vel id-tur id privilegium tantum confirmare , quamvis in eo sit insertum donandi verbum, id , inquam , privilegium tantum confrmate iam ante iactam donationem . quae si
nulla iacta est, hi si quae sucia eli, irrita sit . aut quae sal- sietium illud condiderat, quique praedia illa, de quibus C si dicitur , laesa appareat . nec confiimatio donationis,
agebatur monastesio donaverat, praesulebat instrum. d nationis sectae . Luithardo , ne legendum, ut textus indieat paulo post aperte . At in eo instrumento donationis multa erant argumenta salsi . Primum , quod annotatio Indaetionis, P. es la dare . abolita esset aut exarata , aut
vitiosa aliquo modo, qui Iocus eli valde suspectus, de quod charta vetus, si riptura recens , quod est aliud maximum argumentum salue ac praetcrea . quod sigillum non Episcopi Hinensis , qui ea in donationem fecisse dieebatur. sed Imperatoris videretur esie, quia declarat prolixius . Quod , ius uarii. potius sigiuu in Imperat ris videretur , quodque in eodem sigillo in explesnaae nominis prodii deletae e sient duae litterae. ieeu usa , de sexta , & aliae suppositae , quodque spatium secundae. quo quae nulla extat . quicquam prodest, juxta regulam iuri qua utitur hoe loco , rtim principalis cassa non consilia, nec ea . quase tin scae locum habere . Cum igitur donatio
non consulat , nae confirmationem quoque donationis
locum habere quod potest aeeommodari ad varias spericles ,& quaestiones . vel certe dicendum est . illud privi
tigium Hentici non eadem confirmare , de donare . sed alia . atqucialia. Hoc vero, ut dixi. ex abundanti propone hatur , quia id refellendo privilesio Hentiet Dissietebat, quod omni ex parte vitiolum eliet. His vero ratio nibus omnibus motus Pontifex . cuin vides et monachosius nullum habere . pronuntiavit pro Archiepiscopo contra monachos uullo inlim mento idoneo si ullos. denique pronuntiavit pro possessore contra petitores, eontineri debuissent duae litterae ad exprimendum Lui- II ut cum obscura sunt suta utriusque partis , iure civilit hardi donatoris nomen , non suille eret visi ad uita imali tela in . spatium vero sextae literae e siet arctius, quam ut recipe te posset literam D sextam . ita ut plane uideretur hoc nomen Lotharius permutatis illis litteris onteiisve depravatum in Luittardus . ut pro Lotharius legeretur Luithardus . Et hie quoque locus no ninis proprii ipsius donatogis maxime attendendus erat tanquam lmeus si spectus. Etiam in sigilli cera erat inaequalitas , erat
enim interior cera vetus, exterior recens . Eadem vero
vitia etiam observata sunt in privilegiis Imperatoris oblatis ab eodem Ahia te nomine Onaiietii, & in senistentia quadam Mediolancnsis Archiepistopi . cui etiam idem Abbas innitebatur . de quam idem Archiepiseopustulisie die a cur ex delegatione Ludovici Imp. pro m
nasletio, contra nepotem quendam Luithardi . In qua sententia piaeter caetera, de hoe vitium peculiariter inerat, quod non eadem manu perscripta erat, qua de subseripia a Notario. qui tamen in subscriptione se omnia Dei scripsisse , id eli, manu propria profiteretur, neut olim fieri solebat . Neque enim subseriptio erat nuda nominis appositio . sed causae, de rei gestae enuntia istio Erevis . ut vel constat ex Nov. Irs. de ex hoe cap. histis evident et illo loco, cum tamen Notatius in substat ditione profiteretur se instrumentum manu propria eo
seriplisse . Ubi paulo ante legendum est . iamen quia 'bis scriniis Nosarii manus videbasvr aherius , quam scrip tot smnenti, legendum est. scriptio . non . subscriptio e ut sit sensus, alia manu Iuisse Liiptum inpiumentum , alia maeroditum est pro possessore pronuntiandum esse , in Insu. s. eiunmdum, de interius. Non habuit ei iam Pontifex rationem famae . cujus meminit in Propositione hujus cap. quae inerebuerat , ea praedia Luithardum d
nasse monasterio . Nam ex fama non ducitur idonec. probatio . ex rumore. eap. s. ins de eo, que e n. cons moneret. desponsae. Non habuit etiam Potitisex rationem alcitium . quibus monachi conabant ut probare ea praedia se diu poli odisse supra so. annos, vel citra annos so.quia,
ut glossa monet reete , id tentarant quidem ploductis testibus monachi probate , sed nihil effecerant.
T T v Oe e. ut intelligatur , aptandum est ad e. de voL e 1 I. vor. redempti utrumque est de cruee tinnatis , ne vocantur, qui scilicet alipicto . seu assuto vestibus aut scutis sgno crueis . voto te militiae adstringunt adversus Satis
racenos in Iudaea ( quod jam farete olim plerique Plinis eis es Christiani o ae postea poenitentia ducti voto se ab
solvi laetunt a Romano Pontifice. redditis causis. quae suis pervenerunt . de volo persulvendo impedimentum attulerunt, qui si indulgentiam , de absolutioncm impetraverint , votique veniam . Pontifex constituit in hoc cap. ut ne litteris absolutionis , quas im traverint st Pontifice . vel Cardinalibus, quilius etiam ius est connivente Ponistifice dandae hu)usmodi venia . ut ne . inquam , temere