장음표시 사용
471쪽
88i In Tit. XIX. De Fide Instrumentorum. Lib. II. Deeret. 8ssa
expleta in literis absolutionis excutiantur diligenter a su- diei bus , quihus insinuatae illae litetae fuerint . quibusque
notae conditiones, qualitates, facultates eorum cognitae fuerint, qui voti sunt rei. At si inveniantur literae subte-ptitiae. vel obreptiliae esse, ut omnino compellantur votum, quod sederunt adimplere quasi non absolutir votum , in quam , adimplere, vel redimere . ut est in antiqua incretali , cogantur . votum redimitur erogationibus , de nomnunquam aere eollato Romano ponti fiet, Pt factum in Anglia quandoque resert Matth Paris, sub Hen eo III. Anglo rum Rege, Anno a nato Rege Messia filio Dei ira, AD C A P. Is s. VIII.
IN : se doeet b ev ter. eas tantum Decretales Ep st , las Romanorum Pontiseum esse probandas, & sequendas judiei us, quae consentiunt cum iure communi. cum jure publico et dissidentes autem a iure publico non este te-eipiendas inconsulto Pontifice . De decretalibus loquitur , quae circumferehantur passim in scholis, de in foro, necdum erant relatae in Corpus juris in collectionem ullam,sive eom
pilationem,quam RomanusPontifex fieri sussisset, ea sarei approbasset. Hoc est apertissimum , nee in hoe est requi rendum , si inepti nolumus esse . quidquam amplius.
AD C A P. Oim dilectu, i I x. Ex hoe cap. notandum est maxime, post publieationem testium , eosdem quidem . vel alios recipi non posse . ut tandem aliquis sit finis producendorum tellium . cap. 1s. p. in lin. de gessib. sed si nondum renuntiatum sit, si nondum renuntiaverit utraque pars probationi-hus omnibus , si nondum facta eonesulio fuerit . quae Scillima cognitio dicitur in tute civili, quod alibi docui, alia instrumenta proferri posse a pari ibus juris fui tuendi , eonfirmandi, comprobandi gratia . Et hane unam eo se differentiam , quod notandum . inter testes , ct instru-reenta, quia di testes facilius corrumpuntur . AE turbanis tui, si saepius interrogentur, & a diversa parte in laqueos indueuntur facilius, quam instrumenta , quae sunt muta testimonia. Pertinet autem haec Constitutio ad regnum Scotiae, eique confungenda est constitutio cap. d. supineatis pes de cap. 6. IV. de arbitri quae ad idem regnum pertinent . in quo quidem regno sequente parte hujus cap. Ponti sex probat receptam consuetudinem , ut sul, Regis nomine edita instrumenta sidem saciant plenam, S potiora snt testibus omnibus . Haec consuetudo in valuerat in Scotia . Alioqui potiores sunt testes insitu mento publico , si sint plures, puta quatuor , aut quinisque , quod ex cap. seq. mox intelligemus. AD CAP. Cum Ioannes. X.
HUius cap. species haee est valde notanda Mit Asrivius adversus Lucium Titium condictione ex cauis si mutuae pecuniae. Cui Lucius Titius obseeit compensationem debitae sibi ab eodem paris qitntitatis ex causa vendiistionis . Replicavit Maevius , non esse huic compensationi locum . eo quod venditae domus possesso vacua libera nondum sibi tradita fuistet, prius tradi rem oportere . vel ouerti . quam pretium peti, vel compensari , ut l. in i pendentem . de agi. emp. l. pura, s. si femus . de Al. excedi. Judices pronuntiaverunt Lucium Titium . Maevio domus venditae possessionem vacuam,& liberam. puta omni hypotheca solutam. tradere oportere, priusquam pretium commpensaret, scilicet priusquam L. Titius pretium compens tet, sibi debitum ex causa venditionis . A qua sententix Lucius Titius appellavit ad Romanum Pontificem . Res
agebatur in Italia . Pontifex delegavit judicem , qui ea de re cognosceret. Lucius Titius dixit, se nondum tencri ad aes III. Po I
traditionem domus . quia venditio erat conditionalis, non puta, nempe iacia hae lege . de conditione , ut Lucius Titius venditor eam inhabitaret domum , qtiamdiu viveret,
de post mortem eius silii eiusdem, quae pactio cedit in partem pretii. i. r i. s . pen de ae . emp. I. o. in fine , de sera. raste. prad. id est, eo minoris Lucium Titium domum vendidisse, qui .lioqui detracta ea conditione . id est, pactiC-nc , cum domum alii cuidam pluris vendere potui itet. Id que totum productis testi, L. Titius approbarat . excepto , quod testes se Mus temporis, quo venditio haeeiaet i titisset, non meminisse dicebant . factant tamen esie omni adseveratiotic astu maiant, non sub conditione , quae suspenderet venditioncm , ut puta . vendo in navis ex Asia venerit, sed iub lege, pactione . conditione illa , quae in partem pretii cederet. Contra Maevius, prolato instrumenio venditionis publieo, cui erat certum tempus factae vcnditionis adsetiptum. S producto tabellione . qui id consecerat . Publicum instrumentum est, quod tabellio conficit. NIPH. s. quod de latense dicitur, t. pen. c. de D in tram. Prolato igitur instrumento publico venditionis . de pro, ducto tabellione, qui id consederat. producto etiam uno ex testibus . qui in tumento subseripserant, probabat venditionem suisse puram . Nam de scriptura instrumcnti nullam prae se serebat pactionem , nullum modum sub quo venditio facta videretur . de tabellio qlioque testicque ille affirmabant, quamvis ab initio fuisset ne pure. aut conditionaliter contractus habitus se non meminisse se dicerente potuit enim minus se tibi in instrumento, quam conventum fuisset inter contrahentes. Ergo cum ex utraque parte diversae probationes exhiberentur , inde quaesitum est , utrius partis probationes praevalerent. Lucii Titii, qui conditionalem venditionem lutile dice-hat , an Maevii. qui putam 3 Et breviter respondet Pontifex . praevalere Titii probationem , quia constabat ex con
fessione utriusque partis in sure sive in judieio secta poli appellationem ad interrogationem audie is delegati , qui
ieumque eum aequitas movet, partes de facto , dc quo agitur, interrogare potest, i. pem de inferri in sum fac. etiamsi fuerit in causa conclusum . quia . inquam. Ex consessione partium constabat unicum tantum Iuliae contractum intut eos . venditionem, quam , quatuor testes omni exceptione masores conditionalem fuisse aiserebant. Idem
ut dixi, Praevalere intentionem probationemque Lucii Titii , potiores esse quatuor testes inlitumento publico . quoniam instrumenti publici fides non debet elle masor quam duorum testium , ut erum. ii .si p. de probas. Et ita eii accipiendum quod dieitur in L in exercensis ius
verba rei eruntur in hoe cap. ) c. de M. iv grum. in exercendi, litiuus eandem vim obtinere sdem ivstrumentorum , quod priviones gestium e ubi recte Aecuri ius, tantum sellicet valere ducis testes, quantum instrumentum publicum .& vieissim tantum valere instrumentum publicum quantum testes ; at non tantum quantum quatuor. Quinorioitur testes potiores eta duobus et, quod cum dico . hocisco . quatuor testes potiores eae instrumento publico ,
quod est tantum pro duobus testibus, quod cedit duorum
tantum testion Ioeo. Sane hoc est valde notandum . Nec omittendum . ex desnitione hujus cap. nos intelligere is, non ideo minus valere testimonia data stiper contractu aliquo , quod testes non meminerint temporis. quo contractus habitus est: nam haec memoria . ut Papinianus loquiis
tur, quid olficit veritati rei gestae e Non semper quisquam ad lisiuidum de tempore , quo res gesta est , respondere potest. Id etiam notandum sive quis agendo, sive excipienda proponat in iudicio venditionem, qua de agitur. suisse
conditionalem, non ideo minus. si res ita serat pro eo sententiam dieendam esse. Et quod propono in modum exceptionis, s inicit ad superandum adversarium exlui mendamque secundum me sententiam . Dixi in extremo recitationis inter caetera ex cap. Io.hoc esse notandum, venditorem. quem iussit iudex rei venditae emptori tradere possessionem vacuam, omnique nexu liberam,si interposita appellatione in modum exceptionis proposuerit, venditionem a
472쪽
88 3 Comment. Jacobi Cujacij 88
modo. qui nondum impletus est , pro se , consequi sen- A L praevirator . c. de edrati quod vicarius Perpetuus, cumtentiam posse in iudicio appellationis, etiamsi non in . non impetrasset a iudicibus delegatis , hoe cap. ostendi- modum actionis , sed exceptionis hoe pio fuerit . ut tui tute appellata eum ad Roman. Pontificem, & subjicis elideret intentionem victoris. qui priori iudicio vicit; tur elausula impersecta tamen . quae ita supplenda est ex hoc cene cit verissimum, critia non minus, imo plus fave- ea gr. de appel. c. eap.rs. sum de iussit Oe. a. Ap. de linre debet sudex reo, sitam actori, exceptioni. quam actio- oblat. quatenus si est ita , reuoratri in statum debitum sint. Neque vero . ut existimo . huic sententiae quicquam quid post appellationem hujusmodi invenerint attentatum, obstat cap. r.Ap. de ord. ciemuel cap. I. ins de excepi. quo- audiant hine inde propositum .
niam S in specie ea tum Constitutionum exceptio suum a ---- --- - --
erfectum habet . & omnino ratem essectum , quem S in A D C A P. Imparari. XIII.
specie hujus cap. repellit actorem . in specie cap. a. repellit testem refellitque in eap. i. di in hoc cap. Io. aeque re- Uod est in hoc cap. is. sumptum eli ex Idori urae, cpellit actorem fibi rem venditam tradi pollulantem . No- eod. tit. & hoe vult, eum, qui in judicio diversa in-tandum etiam est ex hoe capta exceptionem petempto, si rumenta profert inter se pugnantia . neutro ex inisi iam non oppositam coram priore iudice . a quo appel- strumento commodum ullum reserte posse e Di proferet,
satum ci . posse opponi coram posteriore in causa appel- B inquit, scrisiurat intersis rem urivi , sdem sibi invicem delationis . si modo ea exceptio pendeat ex priore judicio, rotantes. d. L scripturae di alii seripturas iuversas , O memex quae ilione in prius iudicium deducta, ut proponitur M. invicem derogantet. Quo loco Aecursiui notat duo
in hoc cap. puta quod venditio . de qua actum est priore genera contrariorum . aut ecintrariarum scripturarum,
sudicio, conditionalis . sive modalis fuerit , non pura est. ad quae sententiam illam existimat pertinere . Alia . in-cut de testes sam diximus in cap. i . Ap. de testib. in causa quit, sunt contraria, sive adversa directo , alia per me- appellationis produci posse super articulo nono , si mo . clium . Di recto sunt eontiatiae hae duae propolitiones. do pendeat ex quaestione , S judicio priore . postremo il- quod sumit ex Dialectica Boetiit Homo est animes . Hais lud quoque notandum es ex hoe cap. Io. judicem . ad di non es avis . Contrariae autem per medium . non quem appellatum est. sententiam prioris sudicis partim is directo . sunt hae propositiones , Homo est animal, Immo confirmare , partim infirmare posse , sicut iactum est in . non est fusanria . Nam per medium illud , Hums non est specie proposita in hoe eap. io. & jure fieri ostendit, fiammia , essicitur hominem non esse animale id non L uli. de fur arran. o e. et s. in D. ins de priνilen er erum. cffcitur directo . de aliarte . sed pet medium illud, & Ra nurn . di et Ra naidus, ins de testament. Haec erant ad- re . Hoe vel illo modo . si contrariae sivit stripturae, eetida ad cap. io. quae ab una parte proseruntur in iudicio . nullius mo-----------C menti sunt, quia , ut Pontifex ait, de se queri debet, qui AD CAP. Expane. X I. quo potius uteretur instrumento non elegit. sed utrum-Dquq ii consulto protulit . Eademque ratione idem de te E specie hujus c. r. sentent aque satis abundeque diis stibus videretur esse dicendum ex sententia Martini, ab imus v. in cap. s. da foro ei. ex quo husus cap. una cademque parie productis . quia & hos eligere , de inscriptio restituenda est. domi versare , antequam in iudicium produceret. & allia fare potuit. Qua ex re etiam a Cicerone alligati appetia antur, quos . ut Isidotus interpretatur, qviisque ante iudbeium si placitis alligat, is iv postea liberum . avi diis MSClendum est . in Lecsenis parochialibus alios esse vi- lare . atii sub rahere se adserendae Neritati. Nee obstat huic carios perpetuos eorum . ad quos cura Ecclesiae pro- sententiae Martini Novel. Julliniani dis tegis, . s. si vero sule pertinet. alios vicarios temporales . Et per tuos quidam . quia non de testibus loquitur ab una eademquo quidem constitui in locum monasterii, cui par hiae cu- parte productis, sed ab iitraque parte, ea i6. Si a praecipue incumbit. vel in locum eius, qui curam , & Dp. de temb. Si tes et ab utraque parte producti sint inter dininistratiotii ni Ecclesiae, sive parochiae remittit Epi- se contrarii , non rejiciuntur omnes . sed singulorum te seopus e taclesiae. inquam . sive parochiae, quae annexa cli II stimonia excutiet judex , eligetque ea , quae vetiora vid dignitati . vel personatui . ut ea dignitate, cove personatu huntur , de secundum ea sententiam seret i sed si ab una liberius sungatur in Lecima Episcopali. Et solet utique parte producantur tepes. qui sint contrarii invicem, omisilebeique ab eo , qui vice sua perpetuum vicarium con- res rejicientur tanquam vani . S sutiles.stituit . ei adscribi, de assignari certa. di congrua portio iedituum . di decimarum Ecclesiae . cui iussicitur. cap. ex- A D C A P. Si cautio . XIV. tirpanda . s. qui vero. ins de praebens. cap. Vstulasti iv. de est pi. cap. i. sv. de o P. Nican Regulariter nemo per v v Oe ea p. sumptum est ex L eum de indebito . f. titi. de alium poteti regete Ecclesiam . sive parochiam, cuius cu- I I prohatiore de est de instrumento Cutionis quo quis D ei demandata est . d. s. qui vero . verum excipiuntur per errorem cavit se pecuniam debere . quam non debet. supradicti, qui perpetuum vicarium habere possunt , Imr Et hin quidem ea utio, si fuerit indiscrete concepta . ut ait quem restant parochias suas . sciat Episcopi, Qui semper etim D indebita . . e . - . puta non ex . dent Romano Pontifici . habete Ilossunt vi domi- pressa causa dehiti, hos ra agit ex ea cautione stipulator. nos in Dicteaehus suis, ipsis interim nunquam duch vi in probet pecuniam sibi deberi ex certa eausi, pecuniam dentibus 1 latere Romani Pontificis , qua de re diximus cautione comprehensam . At si causa dehiti in cautione in iij. de judic Excipiunt ut etiam ii , quibus Pontifex L expressa sit, veluti mutuum. aut legatum . onus pro Muximus studiorum glatia vacationem dedit regendae handi indebiti inrambit promissisi prolato alio quodam pat hiae ad tempus, qui certe interim per vicarium tripto , veluti, prolatis codicillis. quihus ademptum a temrotarium parochiam suam regere possunt i constitu' si legatum . quod ex te amento se debere caverat, velia ei patiter iuritione congrua tolerandae vitae suae scop, prolata apocha. id est . professione solutae pecuniae, ut e vi ex ea . de elegi. lib. g. Hoc cognito accedamus ad i. xeneralites . c. de isti num. Me l. telium, Q is testib. vel speetem hujus ea p. ia. quae est do decimis , quas Perpem prolatis testibus quinque . quibus rogatis . & praesentibus uis vicarius quidam cui nidam monasterii velut pro pecunia creditori soluta sit d.Lisium,S Nov.de rectis. I. I.
portione sua congrua percipiebat, monachi contra contendebant ad se pertinete. Quos imo ex diverso recon- -----. --centcndo Perpetuus vicarius contendehat alias quasi A D C A P. Tettit . di tandam decimas debere percipere. simul di desiderabat ab iisdem monachis . edi fibi communia instrumenta ad T N eap. pen. ostenditur. instrumenta . qum tabellio cauisun decimarum eiusdeps Ecclesiae Pertinentia . Iuxta I notis excepit , si morie praeventus ea complete , di a
473쪽
88s In Tit .XXIII. De Praesumptionibus. Lib. II. Decret. 88 6
solvere non potuerit . postulantibus iis . ad quos ea res A plerumque sit , quodve fieri solet , sicut dc praelum
pertinet . ah alio tabellione auctoritate iudicis ordina ptiones sutis . hoc enim exigit , absolvi. & in publicas litteras re- --ψ absolvi ferri posse . Laetat hae de re omnino simile decretum Honorii III. in rati . s. eod. th. cap. NA. quod Ctiam j, rorsus congruit eum cap. vli. Me iis. Privi lcgia sive intrumenta quaelibet Collegii, aut monasterii si deficiant. id
est, instrumentis vetustate exolescentibus , po se ea instri menta refici.& renovari a tabellione publico auctoritate judicis ordinati l . vel ab eo specialiter delegati ludicis ad ea instrumenta vetera inspicienda . Et ita fit saepe .
AB ihi quae judex competia habet ex testibus.
vel instrumentis , diversa sunt . quae ex sa- ictu ipso . quo de agitur . vel circumllai liis , ex antecedentibus , vel insequentih. animo praesumit . Quarum tamen, n iure approbatae eae praesumptiones sint, non minor vis est, quam instrumentorum aut tellium, imo & tanta vis nonnunquam, ut vix contrariae probationes admittantur, eap. r. fucie resti puta is, o et r. o pem ius desponsura dissile condit apposta Iohiq. Me tit. Quas tamen probationes saepenumero admitti non nego . contra praesumptiones sciliari. Ab eo
quidem, pro quo praesumptio sacit, Aulla probatio exigiatur . cap.vit. hoc tis. Contraria tamen probatio contra eum
O Stenditur in eap. r. eum, qui clam laedit amicum isset sinum id feeislh non viceri . non maris quam eum, qui in eum jacit telum. Et in eap.r. mulier, quae niselle annuit Salomoni subenti secari corpus pueri, de cujus matre disceptabatur, praesumitur non esse matere quae
vero id magnopere abominabatur, praesumitur non esse mater vera . quod relatum extat in i. Rettim eap. r. Et sta misi modo apud Suetonsum in clatidio eap. II. mater.
sum filium suum . quem scit esse suum . nescio qua rati ne ducta . non agnoscit tamen esse suum . ob id solum ii h dicatur esse mater , quod indicto ei matrimonio su venis . id maxame refugiat , di abominetur . Congi uenter autem cap. r Ilatim annectitur aliud ex Pontiacio in ptima collectione Lernardi Papientis. dilectione sola discerni ex quo quis genitus sit, puta filiusne Dei. an diabolir eum ne mite . qui ex Deo est . diligere proximum suum et eum, qui ex diaholo, odium habere in proximum suum: Et iecie ait, dilectione sola . Nam , ut tellis est Hierons mus cap. ult. ad Galat. quod censeo sumine notandum . hie se imo semper suit in ore S. Joannis sam prae senio iudi-hus praepediti, de elati humeris fratrum . filioli diligite vos
invicem e re cum rogaretur , cur id toties iteraret . Ita ic-
spondisse , qtita praeepitim Domini es , edi hoe solvim 3 fissumit . Nec ab eo longe D.Petrus , qui ante omnia commendat charitatem , eamq; dicit esse haA-- . tegumen-
saepe recipitur,etiam ii praesumptio jure recepta . & prodi tum omnium D totum , quod & Juobus Paulus deo sit, maxime si ita relata sit ea praesumpta in C Tui et Salomon docuelium . In cap. . eum dixisset Salomon in
Proverbiis. ex studiis pueri cujusque , quibus adficit animum . praesumi mores, de conditiones pueti si munda sint.& recta opera ejus; id ita interpretatur Hiraonymus . ut munda , de recta sint opera ejus, quia pueritia omne suum studium ponat in virtute colenda . de modestia c sic te en dum in hoc capit. 3 in continentia. de auditione sapiemtum . & observatione mandatorum domini , ct maxime in amplectenda humilitate . de simpluitate omni, quae
sunt aurea verba. IJuris . 3e recepta , ut ei staretur donec contrarium appro-haretur . ut i gener aliger, so pelitum, in Fae . de fidele-m J . liberi. i. 1 . di i sq. o l. 1 . de Prahat. di prasti pr.L vli. in prine. Pod met. ea . Praesumptioni igitur saepenumero opponitur probatio, etiam sullae . de legitimae praesumptioni, id ei . jute proditae . Et operae est me hoe loco in medium proferre exempla aliquot praesumpti num iure proditarum , earum maxime , quibus Grini Interpretes, vel auctores suris xara , quid seri de eernive dicunt . Ac primum lustiniani Novel. sp. ex g nerali pigneratione omnium honorum , de ex generali fideicommulis omnium bonorum . quaedam incipi Rara
tate nubentium lucra nuptialia reservari filiis communi- se. i. tus adversui seipsum indu-hus etiamsi Darentibus heredea non extiterint . D I, veritatas inquisitionem fu-hus etiamsi parentibus heredes non extiterint . Et ri vet. Is d. argentarios , qui de usuris praestandis pacti sunt. aesti m. ., de bessibus tantum usuris pepigisse videri quae in centenos aureos quotannis reddunt octonos , quae risiliores usurae sunt. Et interpretes Graeci ad i. g. s. quintam . de ixosse tectam. legata relicta ab instituto hae ira Des , videri repetita a substituto . Et tacitas h3 et eas, vel stipulationes tacitas induci iusta praesumpti re . i. vit. C. in quibus eatis pio susia praesumptione . id
est, hara ac ,-3 A. . . Et in LAesennatis. de negetes . aviam aluisse nepotem videri de re , de patrimonio L potis . non de suo . Et in L .cde donation. mulierem
vi ne a A, donasse videri filiis praedia sua . quae filiorum nomine in censum retulit, nisi contrarium probetur , id est , nisi alium animum habui sie probetur . Et in I. i ho-hinem . sis mittim , desolation. eum. qui omnibus nego- Πaiis suis procuratorem praeposuit. vata irim Os debit ribus suis mandare videri , ut ei soluant. Et lare in c. ad Senas se. Maced. filiumfamilias militem ex praesumptione, ut ait , quod est hara pecuniam mutuam accepisse , de expendisse videri in causam castrensis peculii. His addi pollunt, quae notavi in fine Nov. 1 r. &multa alia . Eas vero praesumptiones jus inducere ex eo, quod plerumque fit, indicat aperie lex oe s. de pro . MI. ct praesumptiov. indicant & complures alii loci e certe in hoe titulo . quo non nisi justae praesumptiones exponuntur , eas si excussetis diligenter. invenies ex eo duci,
quod plerumque fit , regulae sutis ex eo ducuntur, quod Tom. III. Post
pit, adeo ut pro conseslo . 3e damnato haheatur, ut is in libertim , de hon. literi. L I. s. praeterea de so . tui. N
mei. sh .si vero, illo loco . qui fugit, sui iratii accusator est. Unde di vox illa Senecae , Faretur facinas i qui j dicium
Dyι . Et cum hoc quidem cap. constingendus est can. deternimus 3. q. s. qui eandem in seriptionem habet.
nemlae Ionisaeli ad Episcopos Galliae . quae quidem Epistola extat integra apud Burcardiam. Ivonem . de conis
stat ex ea fuisse eam emissam adversus Maximum quemdam Episeopum valentinae civitatis in Gallia , quem .serici Lechsae suae multis magnisque criminibus reum apostulabant, ipso in ius evocato saepius , & per contum eiam absente . de refugiente omnino Synodi, omniumque iudicum judicium. AD CAP. Nonne. v. Tacit mirarem esse consensum paraemia docet , quod . di plerumque verum es , i. item quaeru- , s. yen. Dc. l. E. s. i. ad mtini P. I. gr. desponsae in NoveL ir s. d fanti . E se. fissemus. Plerumque verum hoe est . sed non utique semper. vitiatur enim haec partamia in multis can-bus , ev lilia it efficium suum in quibus voluntas exprecsa requiritur , consensus expressus, nee sufficit tacitus.
474쪽
IN capit.d. ex anteacta vita ducitur praesumptio morum cuiusque, qua de Rhetores saepilliine utuntur . In cap. . de Ruscini praesumuntur melius scire vicinorum ne-g aia . Utrumque cap. pertinet ad Africam: Nam de S.scriaptum est ad victorem Episcopum, qui de prinus suit Atri-
In cap. . nominatian fit mentio Atticae. In cap. s qui priores leges eis datas a Domino contempserunt , & postemriorcs contempturi praesumuntur , quod de Iudaico populo dictum est. AD CAP. avia Perismi P. X. IN hoc iii. non tantum declaratur ubi si praesumptioni
locus, sed etiam uhi non sit, ut Liui. clae condictataeae Prasun ptionem transactionis non induet contra eos, quicuhii, de incerti secuniam quasi debitam persolverunt . &consequenter agentes eos condietione indebiti non potiae re-
etsi aliter, quam si iii a quibus pecuniam repetunt. pr ent eam sibi debitam suilla. Et se in specie husus cap. io. Iusta praesumptio non est, si quis praesumat eum. qui dignitatem, aut Dirsonatum aliquem obtinebat in masore Eccle-sa. eum cesiste alieti. de in locum esus subiisse perpetui vicarii munus,quod non est verisimile: d mire deventi de Tretasire cierer de ideo vindicantem cum perionatum, vel digni istatem eandem . non aliter posse repelli , quam si liquido probetur, eum personatum Liaesae , aut dignitatem deis
judi fuisse, de sis episse vicarii. Prohati hoc potest testibus
idoneis omni exceptione masoribus. Contentiens etiam ta- ima ad movendam praesumptionem nonnihil iacit, i. s. s. de gessi. Denique piobatio contraria praesumpticionem elidit . nili si qua sit praesumptio omni luce clarior vel contra quam sure sit ploditum . probationem non esse recipiendam.
AD CAP. Illia quoque . X LSPecies in hoe capit. talis proponitur . CV m libera mulier longo tempore in consuetudine suillet servi, non ignara conditionis eius, de iem uxoris cum eo egillet . ac postea ab eo divellisset ; servus egit praeiudicio suam ecie uxolem petens et idque probat ex instrumento publico donationis propter nuptias a se in eam collatae vi dotis . Hoe quoque in argumentum nuptiarum te thus probat cam DPquam nuptam annulos gestasse in digitis e quod tamen argumentum levissimum eii , cum de Ccnuae, ubi haec sis agebatur. pluru es innuptae gestent annulos. At prius illud argumentum de inlitumento pu-hlico donationis propter nuptias, satis idoneum est. ac
si cum eo concuriat consentiens fama viciniae, quae confirmet, eam suisse uxorem servi, de tanquam uxorem . eadem mensa . eodemque cum illo cubili semper usam . . plane quasi sus a uxor ad malitum redire compellatur . Hoc enim iure. non iure civili. S inter servos. de cum servis sustum coniugium est . ut cap. I. es' r. ins de con-
avitisera. can. Fi qtiis liber . ean. si foemina es. q. r. Ladem mensa , de cubili uti matrimonii argumentum et . ut apud Poetas argumentum quaesitae. S indeptae divinitatis est . si nDeus, quem mensa, ina cubiti exceperit . Et in iure civili argumentum libertatis, si servo dominus fecerit pote- uatem accumbendi suis epulis apud Theophilum . s.tili. Infiit. de liberi. ct caltim i. Insiit. Fama item viciniae idem
argumentum, eandemque nuptiarum praesumptionem a
praebet, cap. prox. IV. , eq.vst. de DonDI. infecunda essestione. Sed omnium maxime valet ad nuptiarum his
etendam fidem publicum illud instrumentum . quod tabellio consecit, qui officium . inquit , suum fideliter adimplevit . ut stilieri praesumitur id semper fidelitet adimplere, cum ad hoe teneatur ex luresutando . quod ita
est proditum nominatim in cap. I. de D. infirtiment. in . c, lectione , & facit ad idcm etiam cap. 33. ins. deI-
' eripi. Neque vero Pontifex in hoe et habet rationem ut lam eorum . quae mulier allegabat . instrumentum illud futile constripuim in si audem domini, puta, quod in eo diceretur. domino sciente , aut volente servum donasse pripter nuptias. de nuptias eum illa muliere contraxisse, quia non ideo intelligitur dominus dominium servi amitisse,
etiams voluntate esus servus duxerit liberam mulierem . . Stat enim matrimonium etiam salvo iure dominii. eap. g.
ius de conjugservor. Quod item testibus mulier illa approbat recusaste se nuptias saepius interpellatam , de consumctionem illius hominis . merito rejicitur e quia non ideo conseqvitur , quod in nuptias postea quandoque consens rit. Denique non probat quid im esse . quia probat id aliquando non suisse, ct ex diverso non probat quid esse, qui probat aliquando suisse. vel non fuisse. Quod ad matrimonii definitionem attinet . quae ex Inliit. Justiani in hoc ea-pit .pi oponitur, matrimonium scilicet esse maris. de steminae cons unctionem . individuam vitae consuetudinem teti.nentem, ex ea definitione colligit Pontifex, mulierem quae temere a viro discessit, ut ad eum redeat compellendam esse, quia scilicet societas eiusmodi individua est . quia matrimonium est coniunctio vitae consuetudinem individuam retinens. Pontifex legit, retinens, vulgo tamen in infitiationibus omnibus ictitur continens , quod tamen idem eti . verum inde apud Theophilum pro . legendum s. Qui iussus cum dicat γγaraa. Mira , hv, duplicem lectionem notaste videtur. condicens, sive continens individuam vitae consuetudinem.
A D C A P. Diem. XII. ct C A P. Tenio XIII. Ex capit. t r. hoe intelligimus, justam, certam, cie vehementem . aut, ut ait, violentam suspicionem adult iis eue, di incellus, si vita suetit uxor aliena in eodem eu-hili nuda cum amni quodam suo coenato mariti aeque nudo, ita ut hoc approbato sure possit vix uxorem domo exigere, de ea mortua aliam ducere . non etiam eo mortuo illa alii cuiquam unquam nubete. ut ea hi vero 3 E. qu. . qui maxime ad hoe caput facit, de tamen non annotatur.
Quod autem in hoc cap.diciti eam suspicionem ex eo esse, quod saepe illi duo amantes conspecti fuerint per agres,
de loea sola oberrantes. Idem confirmatur in cap. is.quam quam de det tacta hac suspicione in cap.seq. t Una iur citam.
quia arguuntur ad Iurati de stupro fuisse eonfessi , quod &iu factor capituli Ia. adulteros . eosdemque incestos suisse a consessos integra Decretalis ponit. Unde & in specie eap.se merito dissolvuntur sponsalia praesentibus verbis contracta. quae matrimonium imitant ut, si modo probetur sponsus antea tem habuiue cum nepte suae sponsae.
AD CAP. Litteras risiras. XIV. SPecie, haee est e Lucius Titius haeretuus cum respuis
set, de errorem suum palam in Ecinita confitetetur . ei excidit, ut de fratrem suum nominaret quasi imbutum aeriore pari s at postea negavit se fratrem suum nominali se . iuravitque fratrem suum esse Catholieum. Convi citis est luminasse. Aut igitur peieravit rosteriore loco. aut ante mentitus est haereseos insimulando fratrem . Unde ex hae varietate . de inconstantia ducitur susta praesumptio . eum aut serio non poenituisse pristini erroris. aut subito in eundem errorem recidisse, de consequenter praesumptio est pejerasse eum quoque, jurando iratrem esse Catholicum. quem ante dixerat esse haereticum . Quam rem etiamsi ex hac suspicione sola Lucius Tiatius damnari non possit ut haereticus , sicut nec alio cri mine quoquam unquam conflat, quemquam ex suspicionibus esse damnandum. I sentem . s. i. de poen. Apuleius io. Miksa e Veritatem . inquit . eri imm . Fide aeprobarimihus tergis intimi. nee uspicionibus tantum ransisti ram permitti plabit. Tamen luet . ut dixi . non damnetur tiatim ut haereticus, insungenda eidem Lucio Ti-
475쪽
88y In De Praesumptionibus. Lib. II. Decret. 8yo
tio est poenitentia quaedam magna . vel explorandae . dc A non vult reeipere . idoneum eum non esse probare debet.
pertentandae ejus fidei, vel Venitentiae causa , & de ea quoque Poenitentia peragenda ab eo exigenda est satisdatio idonea sub pecuniaria . sive tempotali certa poena, ni eam poenitentiam peregerit. Satisdatio . inquam, quia ,in eo . qui periurii suspectus est, juratoria cautio non suis ficit . e .s . Ivp. de tessi, Haec est summa . de praecipua
sententia husus cap. verum extra eam notari ex eodem
cap. potest, quia in eo proponitur quihusdam civibus Charitatis . quae civitas ad Ligerim sita est , ab Episeopo Altissi orenti. Episcopo suo . de haeresi insimulatis, cum illi appellassent ad Romanum Pontificem , de Pontifex dedisset judices, qui ea de re omni cognoscerent; pas
etes in eodem judires compromiserunt. Notandum, inquam, e si in judices ipsos partes sub poena certa ut fit,com Promittere posse, nempe . ut judices non observato ri- uiore iuris . la hoc malint, rem ex aequo. 3e bono inter eos istulantidis udicentque ut arbitrii non ut judices, quamquam non desinant esse iudices . quod probat etiam cap. . in Ir. Ap. de arbitr. di eri . de praten L ct dignit. de valde notandum est. Neque huie rei quicquam obstat,quod dicitur . de causa criminali compromitti non posse . quod est verissimum, LMa distinguerem . s. Iustantis , de rece . h. quia de in specie huius cap. caula non fuit crimin iis ordine iuris contra haereticos innituta e sed suit taneum ex officio Episc. in sua dioecesi de haereticia trabit a perquisitio sorte gravior, quam par esset. AD CAP. Tentili.
S Peries hujus cap. haee est. Rex Ungariae apud Innocem
tium III. per nuntium , de litteras Episcopum Qui queecletiensem, quae civitas olim dicta est Peuci in Pannonia inferiori. quae hodie Ungaria dieitur. Rex, inquam. Uuferiae hune Episcopum apud Pontificem Romanum desereat tanquam ineessi crimine infamem admissi in neptem suam . Idque Rex Iaciebat non tam studio castitatis tuendae, quam vexandi Episcopi gratia . quem non diligebat, quod di populus omnis in Ungati a serebat. de improbabat. verum Pontifex non neglecta statim denuntiatione Regis. cum mandasset Iaurinenti Episcopo. vulgo Iavarini sie se-gendum in hoc et quod seiunt qui periti iunt hillatiae Unis Iaricae , ut caetetos Episcopos Ungariae conveniret, & haeet re consuleret, nempe de vita & moribus Episcopi Quinquecclesiensis, de illi respondissent omnia praeclara de vir. Dcute, de sanctitate hominis sam aetate provecti . quia etiam verisimile non erat eum in hoc prolapsum dedecus. sive probrum . Et remota aetatis ratione etiam naturale scedus, ut ait, inter cognatos nihil permittebat saevi criminis suspicari, quae verba sumpsit ex l.e m. i. tae visi. O inridi se irendum, ut in QTh. Zevi. ut starii domiti in I. is. in s. cis taret. eodem h. Ex anteacta vita etiam sus petebant summae prohitatis argumenta plurima . quae esus modi suerunt. ut a Romano Pontifice donaretur ille Ll
scopus iure pallii, qui est summus honos Episcoporum . de quo in ilicia avictorii. O Us . pallii coccinei, de plerumque paliti cum genio, pallii genialis, ut Cassiodorus loqvstur . Dd es fati a images. Exitum veto huius negotii fuisse pro Quinquecclesienta Episeopo constat excir. ins de secundum ea, quae diximus in principio huius tituli.
Ti TUL Us vigesimus quartus est de jurejuranis
do . Romanus Pontifex tria ante proposuit geneta prohationum . testes , instrumenta . praeis sumptiones e iis nunc addit quartum, iusjurandum , quod & Rethores addunt, mox additurus . ut di illi, quintum, res sudicatas stilicet, sive praejudicia. Et in cap. i. ostendit, creditores vigore ivitestatis ecclesiasticae compelli posse , ut sutisjurandi de solvendis usuris, quod dederunt eis debitores , debitoribus veniam se ciant , maxime si subst justa causa temittendi iurisiura di . & remittendarum usurarum, ut puta, causa est exprecsa in antiqua inere tali . si debitotes militiae nomen deis derint adversus Sarracenos alioqui surisiuradi hujus fidem, etsi non exigendam a cleditore. implendam tamen ei debi- . tore esse, constat ex cap. d. hoc iii. Jurissurandi. iiiquam . . de solvendis usuris, quod inopia . de necessitas debitori ex- tot sit, cum de iurissurandi, quod vi, de metu potentioris esset extortum sidem servandam esse censuerint, apud quos jusjurandum omne inviolatum, sancteque observahatur, ut M .Pomponio Tri, Pleb. refert Cicero 3.O c. qui quod terrore coactus iuraverat . servavit. Et similiter adve sus jusjurandum, quod minores quam 2 s. ann. nati dede runt in contrahendo . Constitutio Fridetiei non vult dati restitutionem in integrum, quae subdita est . LI. c., aduere. vend. sed in iis exigitur. ut vis. de metus omnis abfuerit. alioqui testituuntur adversus iussurandum , vi. aut metu extortum . Nec mirum, cum de maiores Es annis restitui probet. de solvi iurisiurandi religionc , e . r. Me iv. quod est de Episeopo Laodicens, qui suraverat se non repetitu rum, quod ex reb. suis per vim. de metum Arnulphus et mes Isiodicensis abstulerat, quo tempore in Syria Christia. ni terum potiebantur. Ex reis, inquit, Dis. quae verbia, male aceipiunt de relius Nelesiae, cum in iis minor sit duabitandi ratio. Idem etiam probat ea S. Me rii. quia est de iis , qui terrore coacti renuntiant beneficio ecclesiastim, eum obtestatione jurisiurandi, de eo heneficio non repe tendo . Qua religione sicile abiblvuntur a Romano Pon tificet absolutione opus est et Nam celete etiam metu ex tot tum susjurandum Ohligat. Ergo restitutione adversus jus iurandum. sive ah mlutione opus, quod tamen facile impo. tratur, vi, aut metu approsato judici.A D CAP. Terrinii. III. Ostenditur in Me cap. eum. qui quid iurauit se dat uium . sacturumve sub conditione . si quid vicissim
daret, faceretve ita qui illum adegit jureiurando, illo nox - simplente conditionem, ex iureiurando non obligati . purgag. m. quod eum ilio confungendum est , ut etiam E quod est certissimum eap.rs eiit. quia conditionale jusiurandum imperfectum est , de nihil hae in te distat taglossa notat
AD CAP. Vit. Hoe tantum in hoc eap. ostenditur , cum pres terra
cujusdam Ecclesiae Pontifex Romanus subet in ea Helena studiosum ouendam nuper eri seuntem ex scholis adseribere numero clericorum, adsecta hae conditione, sive elausust, si idoneus suerit; hane clausulam non imponere studioso necessitatem probandi se idoneum esse, cum ab eo praesumptio faciat. Praesumitur enim quicunque nuper ex schola prodiit , idoneus esse, nisi contrarium probetur.
Itaque non ipse se idoneum esse, sed pies b, ter, qui eum
des nuda a fide sutata, ut husus eapit. 3. illa verba deis monstrant; I ramento,uel uel ob datione. id est. fidei nudae. S erum pervenit. ia Dei ius deram M. Se . . suo. da lis. ae si metaea f. vox est iuris, di legum: Frangi poue fidem ei, qui fregerat prius fidem qualemcumque , fidem nudam.
AD C A P. Edi N. Iv. o C A P. Nullas. U. IN capit. . proponitur formula iurisiurandi, quod sn euli Episeopi Romano Episcopo. & Metropolitanis suis , ut capcitura . Ap. de piator. oe obed. Iurare solent.
476쪽
dum conssimantur . vel consecrantur coram postis ta- A perceperit, id protinus restituere desiliori debet. ut cais
sve sacrosanctis Evangeliis . quod iussurandum fidelitatis dicitur , eoque adiguntur omnes Misopie cum tamen singuli Episcopi non possint a eleticis suis idem
iusiurandum exilere . nisi si eis committant dispenseti nem rerum ecclesiasticarum , ut habetur iii cap. s. quod
cum adscribatur Urbano ii. in can. II. et r. c. s. merito
suspicamir sulaetiora quatuor rapitula esse Gregorii
l. non III. ut vulgo notant, cujus tempore etiam non
dum tale susiurandum exigebatur ah Episcopis, quale Ptolionitur in cap. q. tesse Alberto Xrantrio Metrop hos libro . c. s. non item Ctegorii IX. cujus Constitutiones in his volumine . eius ipse auctor est. non Primum , sed ultimum locum cuiusque tituli oecupant.
AD CAP. Debitores. v I. IN hoc cap. quae alibi non solet fieri disserentia inter
fidem. & susiurandum, fit tamen in causa usurarum, itavit si quis, sim jurejurando promiserit usitas creditori. hoe iure , quo omnino vetitae sunt usurae . non cogaturdas doluere , s adhibito su resurando cogatur eas solvete , non quidem ab ipso creditore , ut dieitum est e. i. sed coii- scientia , di religione suris urandi cogente sola . Quod illa verba hujus casti significant . cogendi Ana Dinino reddere a ramentis . Domino . non creditori usitae hoe jure illicitae sunt . Haec igitur es sententia hujus cap. Rei illicitae iusiurandum Deo reddendum esse , adiecta tamen has cautela sive consilio commentitio,ut ubi debitor soluerit usuras creditori, quas iuravit se soluturum . mox eupii. i. r. g. in s de usur. Additur in antiqua Decretali Idi hanc rem , usurarum crimen esse detestibile . , horre dum valde . de utitusque Te amenti pagina damnatum. usurarum scilicet . quae propter luctum infliguntur ediam quae propter moram debitoris petuntur. hoc iure non prohibemur . ut glossa notat recte in c. conque votas de usum S I. s. rad aet emp.Cap. g. jam conjunxi Ap. cum e.E.
AD C A P. Ea resciripto. I X. O CAP. tam comittigas . XXVIII. SCripta es eonstitutio ea p. noni Senonensi . & Cabi lonens Episcopis c se est cori igenda inseriptio ) cuin etiam congruit menso Tremensis monasterii. quod est in dioecesi Cabilonensi . Ssiecies autem , quae in ca promponitur eli hujusmodi. Credidit quidam certam pecuniam Abbati Tremens . qui quosdam ex monachis suis creditori eo nomine absides dedit . quod & potuit quasi homines suos, quia etsi liber homo a nemine pignoridati possit . tamen obses dati potest ab eo, cujus suri subicctus est. Et separanda omnino est datio pignoris , imo S, datio fideiussoris, a datione obsidis . Monachum Abbas obsidem dare potest e fideiussorem non item . Ipse quidem monachus pici alio fidei ubere potest Ahhate auctore , e sem ius de fidei g. sed non potest etiam ab Abbate fideiussor dari, sicut nee pignoti. quia liber homo est, I. II. qtia res pign. Monachismus non aufert liberiatem . At in specie proposita Abbas creditoti Modem easdem creditor . qui accepit restituat dicis stilicet c hieho, Zide, dest , qui solati se creditoris quodam
causa . ut hoc qualicunque genere Deo satisfaciat. Quis veto lusus hie eu equae densio Dei 3 Melius esset non ita Deo satisfacere , sed desurii poenitentiam facere . Et simulis sere tamen cautela proponitur in cap. rQ ins de stoms ibi, vidclicet, ut qui interposito iureiurando fidem dedit sponsae, si posea mutata sententia morachus fieri
praeoptet, prius surisurando satisfaciat contracto matrim mio cum sponsi,mox ea relicia.& intacta transeat ad monaehismum;quas ego cautionea duas nullo odo probare pos
modo potestati subsiceient quoad . redita pecunia soluta esset, addita hac lege , ut his monachii defunctis nonis dum soluta peeunia . alios in eorum locum monachras
obsides At has substitueret. Dedit etiam in causam idem Abbas huius crediti laicum quendam locupletem, re uxorem esus si sejusscites . qui idem ad pronuserunt, quod Areas ipse, di o des intersicsto iuiejuraneo, ut hic pro bonitur. Atque ita distincte fi l a tantiit obsees a Dde-yissoribus . Ae praetet ea ostenditur recte muliciem sura Metam fides ubere pio alio , nee juvari Senatust susto vel- sejann ; quam tententiam Bartol. tuetur in I. Dis pro eo.
de FZetes , confirmat cap. etim eontingat . infra . O i dequet evidenter. quo quae sub potestate viri. & uxoris, Redime pignori accipit preedia . de reditus quosdam qui pro Abbate fidejus serent eum iureiurando . qua . in hae lege. ut fructus praediorum. & reditus percipe- D quam, sub potestate eorum sunt possessiones . interdicti
ret, donec sors ei oblata. aut soluta esset, quae lex pignoria voeatur in jure civisi sibi heste,de iure civili probata est , I. si ea pactione, L si ea lepe, c. de cum Jure autem Pontificio improbata est, & in Me cap. , in cap. .ins de sevdii , quia conventioni usurarum proxime accedit. Idem quoque creditor adegit dehitorem iuresurando , per eum
non fieri, quo minus ipse praediis. de reditibus pignoridatis libere uteretur fruereturve . donec omnis p cunia
sibi solveretur . Qua in causa Archiepiseopus Rothomu-geniis, qua in provincia ita res gesta erat inter credit rem , de debitorem , creditori ad postulationem dehitoris
tanquam is surario inflixit excommunicationem, cum ratare en creditor ex fructibus qui utique , ut , hie sntficatur . intelliguntur simner deductis expensis fructuum ni sacrorum subiiciuntur . ni quod uterque surati caverunt adimplerent : simul de Abbati , de monachis interdi .citur ingressus ecclesiae . si sutis utando non satisfecerint. Sed prius illud alitoratum ex Constitutione Bonifacii,
quae extat in Extravagantibus . ut loquuntur . communibus . e. 2. de sent. extorem. qua cavetur ne propter seni
risi ut vulgus loquitur, sue domini perfidiam, aut peri rium in solvendo aere alieno villis ejus . aut castris sacris
interdicatur, vel propter aes alienum. Mulieres autem , quae intercedunt pro alin interposito jureiurando non juvari Senatu Lonsulto vellesanci . etiam hac ratione eo
firmari potest . quoniam minoribus comparantur. c. de jur. O sati. igner. i. illi. c. H. de in integri retia Cum autem hodie ex Constitutione Trideriai , quae solet Percipiendorum causa factis . I. Ir titis . sol. matris. - inseri titulo et si advers vendit. minoribus non subvel quod is fram, de tis r. cum, inquam . creditor ex iis hu- niatur adversus jusjurandum di Ergo nec mulieribus su Citas deductis impensis nondum seriem recepisset . quc, veniri dehet, cum alias utrium ne iura impense. & prolixe opitulentur, de faveant. Magnum etiam hujus sententiae argumentum praebet d. c. eum contingat, quod est 28. Dis. nam, ut ibi cavetur . si jusjurandum mulieris hoc esseit,
ut alienatio reium dotalium, vel rerum donatarum , propter nuptias facta I marito consensu mulieris . quae ex constitutione Iustin. non valet. l. tin. g. Oeum lex , C. de rei tix. ΛΠ. ct Novei. 6 I. valeat tamen propter jurisiurandi religionem et Si . inquam, jusjurandum hoc euicit, cur non valebit etiam intercessio mulieris adhibito iurej rando 3 Hae sunt vites jurisiurandi , cujus certe est maior
vis. quam fidei nudae , ut S in aliis quibusdam , quae stu-
recepta se contentum esse dicebat. nec supra sortem qui Iam amplius desiderabat. Debitor quoque eidem ere-itori contra fidem jurisiurandi abstulit.praedia . quae dederat . ct reditus. Quod cum iniquum videretur , ac planciniquum esset, jubet Pontifex ereditorem absolvi vim
cum excommunicationis oblata cautione idonea paren-ds judicio Archiepiseopi . Iubet item creditori restitui
praedia pignerata , de reditus . donee sortem integram ex fluctibus Den is t. rarios imputantur in sortem, non etiam cedunt hoc jure lucro creditoris in vicem usura
rum. Unde si quid supra sortem ex fructibus creditor
477쪽
8y3 In Tit. XXIV. De Jurejurando. Lib. II. Decret. 8yg
eliose collegit Petro latis quidam atque consecit in unum librum singularem, inseriptum de viribus surissurandi, nec tamen collegit omnes vires, certe non illud , quod introduxit Novella Leonis et r.ut pactum non censeatur ita nudum adhibito iureiurando, vel nomine divinci . sive fanctissime Trinitatis adseripta invocatione in ipse contractu . ut si hoc modo e In nomine Domini, vel . in nomine sanctae ..individuae Trinitaris , vel etiam adseripto signo crucis salutiletae. Neque vero etiam sunt quas ille reicit omnes verae jurissurandi vites . Nam quod tentat . ut dex lolia hoc loco. paetum legis commissoriae valere in pignorata adhibito iures utando. tantum abest , ut comprobetur cap. pen. ins se pignoriquod in hanc rem adducitur, ut conistra ex eo cap. potius approbetur . ut livo pacto . sive furejur. ca lege pignus detur . ut sua die sorte non soluta pignus creditoris dominio cedat, quae lex comitiis otia diciis litur , de olim fiducia dicebatur, ut inquam , potius hoc a
probetur . eam conventionem non valere, vi Laeli. Vile patLsign. Nihil etiam ad mjores vites juthurando adiiciendas.
quamvis id Procopius r. de bello Vandalico dicat rore a via stos o raros deo nihil, inquam. facit l,sqvis manr . cde Tranquet. quoniam ut mascit E s. annis non possit pacto , vel transactioni contraire, non tam sussurandum id facit , quod pacto subiectum est , quam poena . ut Lanistat supradicta Novella Leonis Ir. AD CAP. Querelam. X. Coercetur etiam hoc cap. io. is qui juthurando non
satisfecit. Quendam enim presbsterum certae eccidi CLae, cui eam Canonicus quidam concesserat sub onere praeis standae sibi modicae pensionis annuae cujusdam in pecunia numerata , quam N is juraverat praestaturum se . At longorempore praestiterat. postea praestite deserat, ita coercet in hoc cap. ita Pontifex , ut Ecelesiae adminis ratione presbitet ille exutus eam Canonico restituat , a quo eam a ceperat . Canonicus, qui concedit alii ecclesiam, cuius ipse rector est. reservare sibi potest pensionem certam in annos angulos . ut e .f. v. de paci. quod etiam recte fit transactionis causa, eam nisi, de praebenae o dignia vel auctorita te Romani Pontificis . cap. quamvis, eod. tu. in s. Et constituit ut pensio . vel in nummis, ut in specie hujus cap. in duobus Paeontiis, vel in fructibus hene sieti. Sed olim
uidem eonflatui poterat Mnso, ut legi ego in Taxa e vocatur , Cancellariae Apostolicae , tertiae partis DLuctuum: post coepit constitui mediae partiae specialiter autem in Francia omnium fructuum, ita scilicet , ut omnes suctus cederent pensionario, beneficiarius habeat quotidiatias fidelium erogationes, vel si quae alia emolumenta re-Hesae, quam regit obvenirent. Quod tamen hodie non se vatur coarctatis plerunque pensionibus ad tertiam partem fructuum. Quod autem ponit in hoc capit, pensionarium per hiennium continuum a pensionis solutione cessasse . ex eo lictat colligere, hiennii cestationem hoe jure requiti. ut ecclesia a pensionario ad eum . qui ei concessit. re Imrat . ut ei committatur . quod sorte receptum est exemplo coloni, vel inquilini. qui biennio cessavit in pensonis si utione . & ob eam rem expelli potes . l. quaero. I. interict L etim domini. Ioc eas. pem ius. loeas.
AD CAP. Tua nobis. XI. DE pensionibus, quae beneficiis imponuntur, est etiam
cap. tr. de de poena perisurii, sive incauti. de illi ei-ti tutisjurandi. Monachis saepe ius est elericis conserendi
curam , de administrationem certarum parochiarum, sive ecclesiarum. quod non faciunt tamen nisi imposita, de exiscepta sibi pensione certa . quam n eserici ab eis nominati iisdem iuraverint se maiorem pietestaturos, olim moris, &consuetudinis fuerit, ac deinde cum instituerentur re elotes in illis ecclesiis ab Episeopo . nominationem enim
monachorum sequi debet institutio Episcopi, juraverint histori , se solemnem tantum pensionem praestaturos , quam sei licet antecessores praestate soliti essent , hoe posterius scilicet susjurandum plane congluit concilio Latera nensi . quo cavetur . pennonem . aut censum ab antiquis Cesesiis impositum auseri non posse . cap. . ct i s. ius decensebae . d. Ap. de pacI. ideoque servandum omnimodo est posterius jusjurandum et quod clerici dederunt Episcopo cum instituerentur , quata Ies Eum e. Ira instillati . non
etiam prius jusjurandum. quod monachis dederunt. Et tamen , quia id dederunt temere . de inconsulto contra te- notem concilii Lateranensi s. di quod igitur jure implere non poterant. beneficio, quod ista mala ratione adepti sunt, indigni esse censentur .
AD CAP. tam qu idem . XII. DU A sunt partes hujus cap.ri In priori docet, periurium in Episcopis tanto gravius coerceri . quantomasori Episcopi eminent dignitate . Recte . Nam . ut est in ean. ntilli fas es. quae R. i. majore reatu delinqvis i quil potiora honore fruitur, ct graviora sarii milia pereuror m si alimitas peccantium . Et Theodosius in Novel. de sepuli hris. uehementius, inquit, es coercensis . Dem peccasse nureris, A vi , inquit , omne aravitis satis elisitudo per ora . Et tamiliter M. Cato apud Valerium lib. r. cap. q. magis notan dhm elim esse, que ampsssimi honoris majectauem tetro facinore inquinaris. Et Ennodius in epistolis r excellenetivi crimen esse , quod digna venerarione persona eomni ferii. Et addatur ratio in hac priori parte, quia exemplo corum , qua prae fiant caeteris dignitate . alii provoeantur ad similia fata nora perpetranda , ut cavi. Pracipvae ii. quaeli. s. Et regulariter M. Tullius tertio de legibus e Tmidiosius de Ilua .mereri vitiosos rincipes, quod non solam vitia concipitini ira ,
sed ea infundunt ha et Metatem, nec olim ob tiis, quod ipse corrumpuntur , sed quos eorrvmpum siti quam exemplo, inquit . quam peccaeo nocem . In poste oti parte huius cap. ostendi tui . illicitum esse jusjurandum impium . inhooestum, in humanum , si quis juravit se nunquam vetia commutaturum cum patre vel matre. fratre, vel sorore , nec quidquam eis ad cultum, de victum suppeditatutum et & ideo nec esse servandum, absolvi eo iuratorem ipso sure , ut docuimus in cap. ti t. de ieri. coss. at perperam , & temere etiam dati tam impii jurisiurandi iuratoti poenitentiam insungendam esse .
AD CAP. Strat. XIII. SImile est quod ea vetur in eat is . de Priore monasterii
cujusdam ordinis B. Benedicti Beatum vocant Pontifiees . non sanctum qui aere rarae . temere . ut sura i iuuntur . & iracundiae calore quodam suraverat contra adem devotionis, de professionis in eo monasterio se nunquam esse moraturum suamdium in eo esset alius quidam monachus, cum quo ei non bene eonveniebat: vel quem ferre non poterat . cujus inconsulti surisiurandi etiam diiscitur monacho esse insungenda poenitentia . iussurandum igitur temere datum calore quodam iracundiae , coercendum esse , ut I. r. c. de re, eres. L E. c. ad DP s l. masest.
Et in monacho illo haee erat specialis ratio. quae est expressa in antiqua meret ali, quod regula B. Benedicti,
quam sere omnes monasti profitentur . omnino jurare prohiberet, ut legitur in eadem tegula, quae formis jamdiu expressa est, nee lectio ejus inutilis . cap. q. non j rare . ne sorte periuretur .
AD CAP. Meritaris. XI RHA C Constitutio seripta est ad Guillelmum II. Sici liae regem. qui Bonus appellatus est. de incipit a n tissimo illo verbo Euripidis . k- e . Messat ese A, eate Veritatis smplex oratio es . Cum veto esset Rex Siciliae .ut in etiam hodie . laudavitus Romani Pontificis . ate
478쪽
que ideo obnoxius praestando iurairento fidelitatis . de Eominii. qu on appelle homue, Romano Pontificie Id quidem jutamentum Clemens s II. singulari quadam indulgentia remisqt Guillelmo . non retrast fidem , non hominium . sed onus subeundi surisiurandi r ita tamen , ut id jusiurandum heredes, fave succestores singuli eius Guillelmi omnino darent sibi , , singulis siccessoribus suis .
Unde otia est quaestio . vivo adhuc Guillelmo, vivoque Cemente i an si id semel quandoque siccosiores Guillelmi prastilissent Romano Pontificii eo Pontifice defun cio. id etiam rursus praeitate cogerentur novo Pontifici 3 Ili iespondct Clemens , quod notandum , satis esse
iusiurandum semel praestati uni Pontifici . sequentibus
autem Pontificibus id non esse praestandum . reapsa tantum exhibendam eis fidelitatem vile . & clientis , hominisve omelum & obsequium esse perinde, ae si eisdem ius utandum dedissent. Homagium vulgo scriptum est
in hoc ea p. at rectius in antiqua Decretali habetur homi nitim, ut plerique alii auctores melius loquuntur. Ivo Carnotensis dixit in I pistolis Idominarum . non maternam proni i L ue dicimus dotati P . di dominarum . AD CAP. Vertim. XU. IN secunda collectione Decretalium annotatur hoc cap. partem civi cap. m non ut homine. Quod partim se ilicet extat in cap. Io. Iv.de sui partim in eap. i inf. de sentent.
exeo tin. verum eam annotationem non puto esset vera me quia res omnis cap. cum non homine, quatuor quaestion iistius concluditur . de ea . qui de agitur in hoc c. est quinta. iquae Pontifici proposita fuit a Biundulino Archiepiscopo . xit habetur in eadem collectione secunda . Propositae igitur ab eo sit ni quinque , cum quatuor illae tantum propsitae
suetint a Sitigonensi Aresu episcopo , ut certis conjectutis memini me probare in d. c. iet. de iussit. varietas igitur est sumnia in numero quae ionum, & in per sima consultabris,
forte, S in nomine fila sonaue consulti Pontificis , qui in illis cc. est Clemens lis. in hoe e. Coelestinus III. Sed iis
omissis videamus , quae sit sententia husus cap. Omnia conservanda salutis honesta , de licita sunt. I. i. de honis eor. qtii ante sement. mori. sibi eous. M. Tullius . pro Milone e Gmnis, inquit, is botrista ratio conservandae salutis. Imo , di per consequentiam conservandarum quoque rerum suarum e quia his rebus sustinetur vita salusque nostra, hae sunt nobis pro viatico . Unde si quid iuravero conservandae s sutis meae causa, nec id postea servavero, est sane causa. qua absolvi me turnurando oporteat . aut pcserasse lethale non sit animae meae. Et ita desinit Coelestinus in hoc cap. idoue confirmat ex can. 3. . O s. is. qu. 6. Hos enim proculdu-hio ea non intcllisit, qui hus quidem canonibus constituitur, subditis Principi excommunicato vel abdicare se principatu iussit. etiamsi ab en iureiurando adacti suerint se
validae fidelitatis. gratia si s ut inurandi. quod id jurasse
videantur conservandae sudi salutis causa, metu sive terrore ad incipis , ideoque a furesurando absolvuntur. eccletiis in iure eatum de sendendo adesse solebat: Pon. t ilex censet auisistitandi religione absolvendum eum esse, quia si exilis inasset tam acerhe arbitraturum fuisse
Lucium Titium , id est , si existimasset initiuum arbitraturum suuste, id quod juravit non iurasset: vel, ut dicam
apertius, quia non comprehenduntur surejurando casus de quibus verisimile est eum, qui suravit , non cogitasse . ut e ri. inj. iiis lato . nec habebat in menIe . oeci de m e.rs.
hoc ipso i. in quo etiam iniquissimum . de acerbissimum
fuit a rhi trium in causa insuriarum. Pater enim earum
mulierum , quae iniuriam aliis mulieribus fecerant, iisdem mulieribus, quae iniuria assectae erant , promiserat, surc- sutando adhibito promittens se pariturum arbitrio earum. id est . se satisfacturum iniuriis pro arbitriis earum . ita autem deere vetant illae mulietes , ut si deinceps, vel uxor. vel filii , vel filiae eius illam sibi institiam inferrent verbo, vel sacto . uxorem domo exigeret , filios autem , vel fi lias exheredaret . Quod arbitrii tam iniqui, de vesani genus nunquam patri venerat in mentem . itaque nec id su- resurando comprehendisse intelligitur . Sicut in pacto, vel transactione venire non intelligitur id . de quo cogitatum non docetur . l. . uti. de transa re ita nec in iures urando Tt tacit proprie ad hane rem i. si libertus, de operi liberi. Libertus sura vetat se tot operas patrono daturum, quot tronus arbitratetur et sensule intelligitur non de quolit arbitrio. sed de athlitio boni viti tantum e & ideo non aliter arbitrium patroni ratum habendum est, quam si aequum arbitratus luerit, quia ut se hiscit ea lex, plerunque ea mens est permiram certam arbitrio substituentium . vel certar personae arbitrium eligentium , ut id saeiant , quia recte eam arbitraturam putant, non quod , vel immodiee obligari velint. Faeit etiam ad hanc rem . l. vlt. in prin. ad mtitirem. ubi Impi'. aiunt gratiam se sacere jurisiurandi Decurioni , qui sutaverat se ordini sive Curiae non interfuturum . si postea ille Decurio Duumvir creatus fuerit, qui in ordine semper est primus, quasi magistratus municipalis . vel quali Princeps Senatus municipalis . Nam cum sutavit se ordini non interfuturum, non intelligitur de hoe ea si cogitasse, si Dia umvir fieret, sed se non intela
AD CAP. Brevi. XVII. BReve est, quod annotari oportet ad hoc cap. I . Superioris cap. constitutio, ut eli integrior in tertia collectione, cap.raodari. mentionem facit advocati . sureiuran
do obstrictus erat, ut interesset consiliis Ducis vanetorum I egendum enim in eo cap. i. consilii . non ton liarii, o qui item jureiurando obstrictus erat ut adesset causis agenis defendendisque certarum ecciesarum. Unde quia pocset quaeri, an is excusaretur a perjutio si interpellatus petiudicem , ut adsit causis ecclesiarum defendendis , ad Romanum Pontificem apstellet, quasi in ea re a judice gravatus iniuste, merito subsicitur hoc map. quo desinitur, appellationem non excusare a periurio, imo magis innectere pet-jurium . appellationem non esse perjurio obtentui
AD CAP. Venient. XVII. &CAP. sviviarauis. XXIII. ERat inter cives quosdam Venetos lis, vel controveri ita de maledictis. & eonvietis fustis invieem & quia ea lis . sive controuersia facile perimitur , veluti pacto exta M. Tab. di transactione, di iurejurando . di dissimulatione, vel satisfactione quatieunque . l. non solum. I. ia. sed F nnitis. F. F cum ante, de injur. l. tibi, s. r.de pati. de brevitate quoque temporis . nempe silentio anni. Insuri rum actio est annua , nee ulla est in sute infirmior actio.
Cum cives illi veneti arbitrium satisfactionis permisi sent Lucio Titio . iurassenique se ei obtemperaturos , de
eius Titius nimium acerbe in unum ex eis arbitratus sitisset, puta ut satisfactionis eratia abstineret euria Duxis venet uium , cui etat a consiliis, de in qua pletisque AD CAP. Satio. X v III. Constitutio huius cap. seripta est Petto II. Regi Ar
gonum , sive Masoniae . bie depravate appellatur hodie Tarraconensis Hispania , Aragonia, pro parraconia , Petro , inquam . scripta est cognomento Catholico, cui persuaserunt quidam, ut juraret, se ad certum tempus non relirobaturum . ut constituerat . certam mon
tam non susti ponderis, quae vivo patre suo Alphonso II.
inoleverat. Quae res cum esset populo inutilis . atque damnosa. S actus poenitentia Petrus desuleratri a Rmmano Pontifice iuri iurandi veniam e Pontifex rescripsit in hune modum adhibita distinctionh r aut salsam eam monetam esse credebas . aut legitimam . Si salsam . non debes silvaic sussurandum et quia iussurandum aequitatis,
479쪽
8y In Tit. XXIV. De Jurejurando. Lib. II. Decret. 8yg
non iniquitatis tuendae . de introducendae causa conditum Aeli, O n. inter caetera ra. qvicti. . cap. s. de Iureiur. in s. eo
lectone. Imo hoc casu surissurandi temere effuti poenitentiam agere debes. quam indixerat Caesar Augustanus Episcopus . ut est in antiqua Decretali, qu on appelli S ragos . qui est hodie Aragoniae Metropolitanus ex constitutione ioannis XXII. Sin vero monetam legitimam omistis no , ut conceptum est. sed hae ratione , de via semici, ut in locum monetae paternae , quae non est justi ponderis, aliam sulli, de debiti ponderis formari subeas sub nomine, ct imagine patris tui. caeterum , ut abroges . de constiti subeas veterem, quae deficit in pondere. Hoc est consilium quod Regi dat Pontifex , quo, si verum amamus, taliam monetam aliam salsae monetae supponi suadet, de clavum, ut dicitur elavo trudit. Est enim falsa non minus, quae nomen Alphonsi prae se fert, qui nunquam elidi eam jussit, B
quam quae jussu ejus elisa postea justo pondere deminuta
est. verum, ut excusemus Pontificem, ma)ot illa. quam haee falsitas suit, ac plane minor corrigit maiorem . Ac tur
ius illa Reipublicae deitimentosa fuit, haee non item. A D C A P. Veniens. XIX. Illi erat usus , & mos communis in civitate Tudertiana , quae est in Umbria . qvil est te Duthe de Spolete,
tit qui in ea crearentur Consules annui jurarent, ex ea uti mutui, vel fideiussionis quoties ageretur apud se , secundum consuetudinem civitatis pronuntiaturos se , & quod pronuntiassent executuros se intra dies xxv m. Qua ex re fiebat, ut si ab eorum sententia suisset appellatio in- Cterposita ad Romanum Pontificem , tamen non habita ratione appellationis, plus deserendo jurijurando . quo devincti etant. quam appellationi suas sententias exeque rentur intra dies xxv to. Id vero Pontifex in hoe cap.
maxime improbat, quia jusjurandum illud non potuit e rogare suri superlatis, id est, Romani Pontificis . live jurip lico, quo quidem damnato appellare permittitur, quandoquidem in omni iureiurando semper exceptum intelli
gitur ius superioris . quod stilieri non fiat in injuriam . deptas udicium superioris. Quod & de voto est expressum in can. man est in . 33. qv. s. ubi hae de re est glossema valde suave . ut videtur. Fidejussiones, sue intercessiones in hoe cap. idiotismi verbo vorat plegiarios . pleiges non ut est editum . plagiarios.
A D C A P. Ea te crediditis. XXII. Hoe cap. est de iureiurando fidelitatis. quod eum praeis
stare deberet Romano pontisci iudex Caralitanus . qui est in Sardinia . Caralis praeeipua civitas Sardiniae. Cum inquam . id sussurandum praestare deberet Romano Pontifici, qui totius tum Sardiniae dominationem obtinebat . e. p diligenui, ins de praser t. quod cum iaci confungendum est, cumque ut id fidelitatis iussurandum exige ret ab eo judice nomine Romani Pontificis, Romanus Pontifex mandasset Archiepiseopo Turritano i qui etiam est in Sardinia r judex id praei lare maluit Archiepiscopo Pisano, sorte secutus morem priscum majorum . quia dum Pisanis parebat Sardinia , id solebat praestate tum Archic piscopo Pisano . verum id ita praestitit Archiepiseopo Pisano sudex Caralitanus, ut adjiceret hanc clausulam , salvo Apostolieae sedis honore di eui tamen maxime detrahe hat, cum quod ei sedi exhibendum erat jusjurandum . da-hat alteii e & ideo ea clausula eum non excusat, quia si id fidelitatis jusjutandum . quod Pisano dedit, repugnat fidelitati, de hominio debito Pontisci Rom. ab eo deserisce re debeat tanquam illicito , de indebito, de Romano Pontifici , quod debet exhibeat. Sicut Panormitanus hoc Io- eo notat, non excusat a convitio objecti mendacii haee adjectio, mentiris salva reverentia tua . quae adjectio Plane derisoria est potius, cum quis aliud agit. aliud loquitur . Et hoc . ut dixi . si fidelitatis jusjurandum, quod Carasitanus Pisano dedit . repugnet fidelitati dehitae Ecclesiae Romanae et alioquin si id c trarium non sit juti debito Leelenae Romanae , definitur hoc loco, utrique recte praestari hoe iusiurandum , Romano . & Pisano Pontifici. Ad utrique esse servandum e praestari fidelitas plutibus dominis potest ex variis causis. iudex vero Caralitanus, cujus hie fit mentio . fuit Marchio Masim in eadem insula , ut constat ex EeaAs Hi emi. Ut iudex Arboreae in eadem provincia insula , hodie est Matehio Athoreae. Unde S in antiqua Decretali cap. . hvitis iv. in s. collectione, iudicis Caralitani nobilitatem appellat, quia Marchio erat, de ex genere illustri. Nobilitas est virtus generis, ut Aristoteles definit 3. Potii. e. --γ - .
De Cas. quod sequitur, dixi satis supta in c. I AD C A P. Tua nos. XXIV.
AD CAP. , nostram. XX. AD O p.ro. Me annotare satis erit, usuras hoc iure il- .licitas esse . cap. 6. . in tot. fit. de Uum de ut in hoe cap. prolonitur, si debitores usuras solverint creditori se nerat itio, addito jurejurando, de non repetendis usuris, quas tamen postea moriens creditor in testamento damna
verit heredes suos restituere his omnibus , quicunque adi probarent se pecuniae creditae usuras deiuncto persolvisse. quod de plerique hodie lieneratores faciunt in extremo vitae periculo et esse quidem huius legati petitionem debit ribus salva religione non posse e sed tamen ultro heredes debere incio sudicis extra ordinem compelli ad redden das usuras, ad implendam voluntatem defuncti, ut Lseri nvos , de alim leti I ressitas, de pes in heres. DAD CAP. Mnestram. XXI. A Rehiepiseopus Neapolitanus initio Pontiscatus iurate
coactus quodammodo fuerat. se in omnibus caussordinem iudiciolum solemnem servaturum . Eius iusjuram dum interpretatur Pontifex de causis dubiis, de controversis, non de manifestis. de notoriis. ut vocant/luae accusatio nem, de ordinem iudiciorum non requirunt, canana secta a. qu. i. e. q. Ap. de testah. cogeia. ubi id fusus ei posuimul.
Hoe cap. est de iureiurando. quod divortio facto jurarunt coniuges invicem . puta se nunquam redituros in gratiam , neque mulierem virum repetituram unquam . nee virum mulierem . Quod ius urandum . quia temerarium, & illicitum est, ut Vrs. p. oe e. seq. suavid, de quia etiam post illud iusiurandum, & divortium consecutum est adulterium ex utraque partea ideo Pontifex censet, viaro repetente uxorem, cogendam eam esse omnimodo . ut ad eum revertatur . nisi malit uterque vovere castitatem .& continentiam. Certe si ex diverso uxor virum repetat,
de uxor absolvitur religione jurisjurandi, de vir. qui eam
recipit non eommittit iusiurandum . quia uxorem non re
petiit ipse . sed recepit, qui de non recipienda ea nihil juraverat . sed de non repetenda . Et ita est proditum in Constitutione quadam Innoeentii ad vivariensem Episto. pum , quae editat in Registro eius sub titulo de divortiis. sub quo etiam in eodem Registro ponitur Constitutio hujus cap. quod satis ostenditur in specie huius cap. divortici fuisse adfectum jusjurandum , de quo hic agitur. AD CAP. Quemadmodam. XXV.
Hin eap de iureiurando . quod viri aliquando iniatio matrimonii contrahendi uxoribus iurant, se nunquam eas dimissuros, vel repudiaturos. Cui quidem juriiurando Pontifex definit iussa praesumptione inesse tacitam conditionem , sive exceptionem, si matrimonii
480쪽
fidem non violaverint 2 Namque sine metu religionis ex Acausa adulterii vir , etiam si id iuraverit. quod ante pet posui, uxorem domo exigere Dotest. Haec enim videtur Hiist metis ejus . qui id iuravit . Eademque ratione in sponsalibus dicimus, hanc conditionem inessi . cum quis scilicet auratus promittit se aliquam ducturum in matrimonium . hanc conditionem , inquam . si interim spem mattimonii non violaverit . Quod comprobat argumento a minori ad maius, ut Aristoteles loquitur . Quintilianus voearet a majori ad minus; si iusta uxor ex causa adulterii dimitti potet t. quod erat minus probabile , ct sponta . , quoque ex eadem causa poterit repudiari . di uxor non
duci domum , quod est magis probabile . nempe ut facilitis solvantur sponsalia , quam nuptiae. Et adseri Ponti sex in hane rem illud Ovidii: Turpius eiicitur , quam non a lituur hospes. BUtitur etiam asio argumentor sponsam, quam ante nuptias invasit vitiligo .L lepra, vel sideratio , sive nervo rum resolutio, quae paras; sis dicitur, vel caecitas, vel quae alia corporis truncatio foeda , uxorem dueere non licet .
Cur non etiam post sponsalia stupio conspurcatam a Ante su salia sponsa . vel ante ruptias uxor , ut se gesserit non spectatur . sed post sponsalia , vel 3,on nuptias . Denique post fidem datam viro, ii vel sponsaliorum, vel matrimo nii fidem violavetit, proculdubio. aut non duci. aut ducta dimitti potest, non habita ratione iurisiurandi mulieria viro praestiti, de ea nunquam dimittenda . vel de ea d cenda in matrimonium , quia in iurejurando vir hos casus non comprehendisse , imo a sutes urando hos casus animo tuo exclusisse . de excepisse videtur , s fidem violatet, nante nuptias incideret in lepram . vel alium morbum son- Cti cum . Quae posteriores causae licet non dirimant contra erum mattimoniam , impediunt tamen contrahendum rsicut de sutore dicitur, furore superveniente non ditimimat timonium . impediti tamen . quod nondum contraetum est. ne contrahatur. Et aliis etiam casibus plerisque uae causa non dirimit contraetiam matrimonium . imp it tamen contrahendum . cap. ra. Ap. de te tibia eam pemes uli. itf. de divori. cap. vlt. qui Fl. Fnt leg. e. . in .qui tire vel vovent. Isatre furioso , de iis, qui sunt sui . vel adie. iuri
nus r. ad uxorem et Dominus, inquit, magis ratum habes matrimonitim cum gentis non contrahi , quam contractum antia
eonversionem omnino disjungi. Unde & hoe loeci Pontifex de sponsa seribens . quae Icprosa facta est pos lacintilia .
vel quae in alium morbum per tuum. de sonticum, atque Ddeformem incidit . quaerit. an uxorem duere cogatur sponsus, quamvis, inquit, interdum e tractum non dirimat . quod impedit contrahendum . id est . non obstante eo , quod vulgo dicitur . & ab eo repetitur ex Accur
fio , contractum matrimonium non dirimere . quod impedit contrahendum . Ucrum ita sane Pontifex censet . um. pedi ei matrimonium . superveniente inter mores contrahendi mali imonii motbo sontico . His additur hae ipso ea se in s. illud , si vir juraverit . se uxorem nullo unquam
de elimine aecusaturum . iusiurandum esse illicitum . de contra bonos moris . quia tali conventione mulieres ad
eeandum invitantur . Unde si uxor postea destio erit Iside Christianai de transierit ad Paganismum , inseri impune eam accusari, & sudicio eccles vi dimitti posse. Se aliam uxorem duet, ex ran. si infidelis 18. quaest. i. O ean. s infide- nlis. Eg. quali. a. O cap. A ins de divort. Quod tamen eap. q. non admittit . ut scilicet alia uxor ducatur , nisi eum ex duobus paganis . sive gentilibus 1ltet fit Christianus . alter paganus Onet, repudiatque Chiistianum, vel Christianam . In casu autem hoc loco proposito, eum ex duohus Christianis alter manet Chrisianus . alter fit pa- sanus . statuit cap. . de divort. manere matrimonium. Nec igitur aliam uxorem duci posse . cum tamen hic dicatur uxcite facta pagana, virum . qui in fide Christiana perman-st . de ab ea repudiatus est, uxorem omnimodo dimiti
re polIc , quoad lectum scilicet. & quoad ius connubii,
quod plane est, aliam uxorem ducere posse . verum additur hie modus in hoc cap. qui rem omnem expedit, si interpellata mulier . quae paeana facta est. noluerit re piscere , di ad virum revetti . nisi de ipse fidem Christia
nam eseraverit. & accusata damnataque muliere apostaseos iudicio ecclesiae, eam dimiserit. His omnibus concurrentibus sane eam omnimodo dimittere potes . dirempto matrimonio omnimodo, de aliam igitur impune ducere . Improbum etiam videtur esse susiurandum , ut etiam in
hoc s. pio ni tui. si quis stultus juravit initio nuptiarum , se mulierem nunquam adulterii facturum ream. veruntamen quia se eo iureiurando adstrinxit, qui etiamsi uxor committat adulterium , ei veniam facere potest hoc jure , non poterit quidem ex sententia Pontificis eam accusare adulterii. de dimittere, eui videtur veniam feeisse adulterii, sed potetit ecclesiae denuntiate reatum uxoris . ut ei Poenitentia injungatur . Majus igitur sacit in hoc e. apostaseos , quam adulterii crimen et Nam apostasios accit-sare mulierem solemniter potest contra quod iuraverit. adulterii non potest, sed denuntiare tantum et aliud est eum accusatio , dilita denunciatio . Quod autem in hoe s. asthit ex scripturi ut ait, patronum esse turpitudinis uxoris suae, qui crimen ejus celate id non est in scriptura sacra . sed in Homitiis Chrysostomi. & perperam in hune locum cita libri adseriptum habet I e vitiei c. i8. in quo ni hil tale est.
IN hoc cap. multa sunt praeclara, & facilia, quae ad hane quaestionem pertinente An christiano homini iurare
liceat , vel non liceat, & an monacho saltem nou liceat Respicit enim haee Constitutio monachos. Et ea quidem omnia . quae hie proponuntur non recitabo, quia lecti ne tantum rapus est. de sumpta sunt ex intima Theologia. ex litteris sacris , ex Augustino , de aliis divinis auctoribus, nemsae ut approbetur surare licere ex necessite.& exhnnes a . de iusta cauti non temete . non inconsulto, non improbe , & illicite , S ut explodatur illorum sententia , qui nulla omnino ex causa surandum esse censent. Quod di Humiliati, qui dicebantur . eontendebant olim, de m
nachi, siue religios quidam . ut ea s i. Ap. de resti, me desunt hodie haeretici. qui idem assiiment, Anabaptistae
appellati . Inter multa autem de vatia . quae hae de roproponuntur in hoc cap. valde mihi placet. sumpta ah e lectu . de usu proprio jurissurandi definitio . Itisjurandum est eoiam ilia veritatis. Is est proprius usus. propriusque emet ut iurisiurandi. Placet item . quod ait, per ereat rem ipsum . non per creaturam esse surandum . Iusjuram dum speciem esse eultus divini, qui utique non eli dandus creatura . sed Creatori. Apuleius de Deo Socratis. loquens de jurejurando e Summo Deorum hie honor propritis es. Nam iusiurandum dieitur . M ait Ennitis: haec sunt verisba Apuleii, quibus signis eat jusjurandum . vel ut veteresseribebant , iurandum . dici. quasi Iovis iurandum , ut Ennius dixit. Fides ad . apta pennis . jurandum Iovit. Et Naevius apud Nonium . Itis jactartim Iovii jurandum sagm-ne. Adde quod & Tertullianus libo de Idae. qai p r quot dejerat non honorat e verba sunt interrogantis, senificans honore affici eum . per quem iuratur . Per solum igitur Deum esse jurandum . quia soli Deo honor est, de gloria. Placet etiam quod notat in his cap. secundum Graeca exemplatia , haec verba Apostoli, quotidie morior per gloriam vestram . quam hasea in Chricto Iesi . i. ad Corinth. I s. pro iureiurando accipienda esse . quciniam in Graeco ita est e
Docet in hoe cap. 1 . non esse servandum iusjurandum , quod vacante sede LDiscopali Canonici iura verunt in Draejudicium iuris Episcopalis , & contra ut